Σχόλια σε διαδικτυακή συζήτηση με θέμα: «Οικουμενισμός – Αποτείχιση – Πάτριο Εορτολόγιο (παλαιό) – Γ.Ο.Χ.»

την


Επιμέλεια έρευνας: πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

Εισαγωγικές παρατηρήσεις και διευκρινίσεις.

Στην ηλεκτρονική διεύθυνση
https://www.youtube.com/watch?v=VQ4YXKDpjZY
δημοσιεύεται εκτεταμένη συζήτηση με θέμα:
«Οικουμενισμός – Αποτείχιση – Πάτριο Εορτολόγιο (παλαιό) – Γ.Ο.Χ.»

Παρακολουθώντας τόσο τη συζήτηση, όσο και τα σχόλια που ακολούθησαν στο video, επιβεβαιώθηκαν, δυστυχώς, οι αρχικοί μου φόβοι: αντί για ουσιαστική αντι-οικουμενιστική κατήχηση, προκλήθηκε σύγχυση θεολογική, εκκλησιολογική και ιστορική. Το αποτέλεσμα δεν ήταν η διάκριση, αλλά η πόλωση· όχι η θεραπεία, αλλά η εμβάθυνση του τραύματος.

Το βασικό μειονέκτημα της συζήτησης ήταν η απουσία πραγματικού διαλόγου. Δεν συμμετείχε ούτε ένας από τους κριθέντες αποτειχισμένους, ούτε καν κάποιος αποτειχισμένος, που ακολουθεί το νέο ημερολόγιο. Έτσι, η συζήτηση οργανώθηκε εξ αρχής πάνω σε μια προκαθορισμένη παραδοχή: ότι η Ορθοδοξία ταυτίζεται αποκλειστικά με το παλαιό ημερολόγιο και ότι μόνο η αποτείχιση του 1935 ήταν «ορθή», ενώ όλες οι άλλες μορφές αποτείχισης ή αντίστασης χαρακτηρίζονται καινοτομικές ή εκτός Εκκλησίας. Δεν καταγράφηκε καμία ουσιαστική αντίρρηση, καμία εναλλακτική θεολογική φωνή. Η πρακτική ήταν σαφής: «Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει». Αυτό, όμως, δεν συνιστά εκκλησιαστικό διάλογο, αλλά επιβεβαίωση προειλημμένων θέσεων.

Πριν από κάθε ειδικότερη ανάλυση, είναι αναγκαίο να τεθούν υπόψη  ορισμένες απόψεις του γράφοντος :

  1. Η επιλογή ημερολογίου δεν αποτελεί δογματικό κριτήριο.
    Ο κάθε πιστός είναι ελεύθερος, εντός Εκκλησίας, να ακολουθεί το παλαιό ή το νέο ημερολόγιο. Άλλο πράγμα η προσωπική εκτίμηση και άλλο η απολυτοποίηση μιας πρακτικής με σωτηριολογικούς όρους, ιδίως, όταν αυτή στηρίζεται σε ιστορικά ή κανονικά επισφαλή επιχειρήματα.
  2. Ο χαρακτηρισμός “σχισματικός” ή “εντός/εκτός Εκκλησίας” δεν είναι ιδιωτική αρμοδιότητα.
    Τέτοιες κρίσεις ανήκουν αποκλειστικά σε Πανορθόδοξη Σύνοδο. Κάθε ιδιωτική σωτηριολογική ετυμηγορία αλλοιώνει το συνοδικό ήθος και οδηγεί σε παραεκκλησιαστική νοοτροπία.
  3. Το πασχάλιο ζήτημα εμπεριέχει αστρονομικές παραμέτρους.
    Εφόσον οι όροι της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου (ισημερία – πανσέληνος) είναι αστρονομικοί, είναι θεμιτό και αναγκαίο να εξετασθεί η δημιουργία ενός επιστημονικά ακριβέστερου ημερολογίου, αποδεκτού από όλη την Ορθόδοξη Εκκλησία μέσω Πανορθοδόξου Συνόδου.
    Η επίκληση εννοιών όπως «εκκλησιαστική ισημερία» ή «εκκλησιαστική πανσέληνος» δεν θεραπεύει την έλλειψη ενότητας, όπως αποδεικνύει η σημερινή εκκλησιαστική πραγματικότητα (π.χ. Ουκρανία).

ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Α. Το ημερολόγιο: εργαλείο, όχι αποκάλυψη

Η συζήτηση αποκαλύπτει μια βαθύτερη σύγχυση: τη σύγχυση μεταξύ
αστρονομικού εργαλείου, εκκλησιαστικής χρήσης και εκκλησιολογικού κύρους.

Τα ημερολόγια δεν είναι θεόπνευστα δεδομένα, αλλά ανθρώπινα συστήματα μέτρησης του χρόνου, τα οποία η Εκκλησία χρησιμοποιεί λειτουργικά. Η Εκκλησία αγιάζει τον χρόνο, δεν τον θεοποιεί.

Β. Το Ιουλιανό ημερολόγιο και η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος

Ιστορική και θεολογική αποσαφήνιση

Το Ιουλιανό ημερολόγιο δεν εισήλθε στη ζωή της Εκκλησίας ως θεσπισμένο δόγμα, ούτε ως στοιχείο αποκαλυπτικής παραδόσεως. Αποτελούσε το κοινώς αποδεκτό πολιτικό ημερολόγιο της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, το οποίο χρησιμοποιούσαν τόσο η διοίκηση όσο και η καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Η Εκκλησία, ζώντας εντός της ιστορίας και όχι έξω από αυτήν, υιοθέτησε το ήδη υπάρχον χρονικό πλαίσιο για πρακτικούς και λειτουργικούς λόγους, χωρίς να του αποδώσει θεολογικό κύρος καθαυτό.

Η λειτουργική χρήση του Ιουλιανού ημερολογίου δεν σήμαινε θεολογική ταύτιση, αλλά ποιμαντική προσαρμογή. Όπως η Εκκλησία χρησιμοποίησε την ελληνική γλώσσα, τους ρωμαϊκούς διοικητικούς όρους και τις κοινωνικές δομές της εποχής χωρίς να τις θεοποιήσει, έτσι και το ημερολόγιο εντάχθηκε ως εργαλείο τάξεως και κοινής πράξεως, όχι ως στοιχείο πίστεως. Η Εκκλησία πάντοτε διέκρινε ανάμεσα στο αμετάβλητο της πίστεως και στο μεταβλητό των ιστορικών μορφών μέσα στις οποίες αυτή βιώνεται.

Η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος (325) επιβεβαιώνει με τον πιο σαφή τρόπο αυτή τη διάκριση. Η Σύνοδος δεν καθόρισε ημερολόγιο, ούτε όρισε συγκεκριμένο αστρονομικό σύστημα ως δεσμευτικό για την Εκκλησία. Εκείνο που καθόρισε ήταν οι όροι εορτασμού του Πάσχα, με σκοπό την αποφυγή σύγχυσης, τοπικισμών και ιουδαϊζουσών πρακτικών. Το ενδιαφέρον της Συνόδου ήταν κατεξοχήν εκκλησιολογικό και ποιμαντικό: η ενότητα της Εκκλησίας και η κοινή εμπειρία της Αναστάσεως.

Οι όροι αυτοί –σχέση με την εαρινή ισημερία, την πανσέληνο και τον διαχωρισμό από το Ιουδαϊκό Πάσχα– δεν αποσκοπούσαν στην κατοχύρωση ενός συγκεκριμένου ημερολογίου, αλλά στη διασφάλιση της θεολογικής τάξεως των γεγονότων και της ενότητας του εκκλησιαστικού σώματος. Το ημερολόγιο λειτουργούσε ως μέσο εφαρμογής αυτών των όρων, όχι ως πηγή τους. Η Σύνοδος, με άλλα λόγια, νομοθέτησε κριτήρια, όχι εργαλεία.

Η ιστορική εξέλιξη επιβεβαιώνει αυτή τη θεώρηση. Η Εκκλησία γνώρισε επί αιώνες διαφοροποιήσεις στον τρόπο υπολογισμού του χρόνου, χωρίς να διακόπτεται η εκκλησιαστική κοινωνία. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι το ημερολόγιο δεν θεωρήθηκε ποτέ συστατικό στοιχείο της εκκλησιαστικής ταυτότητας. Αντιθέτως, εκείνο που θεωρήθηκε αδιαπραγμάτευτο ήταν η κοινή συνοδική απόφαση και η διαφύλαξη της ενότητας.

Η μεταγενέστερη ταύτιση του Ιουλιανού ημερολογίου με την Ορθοδοξία αποτελεί, επομένως, ιστορική αναχρονιστική προβολή και θεολογική υπέρβαση. Μετατρέπει ένα ιστορικό εργαλείο σε κανονιστικό κριτήριο και μεταθέτει το κέντρο βάρους της εκκλησιολογίας από τη Σύνοδο στο ημερολόγιο. Έτσι το ημερολόγιο καθίσταται κριτής του υγιούς και νοσούντος Χριστεπωνύμου πληρώματος.

Μια τέτοια προσέγγιση δεν προστατεύει την παράδοση, αλλά την ιδεολογικοποιεί. Η Ορθόδοξη Παράδοση δεν είναι στατικό σύνολο εξωτερικών μορφών, αλλά ζωντανή συνοδική εμπειρία του Σώματος του Χριστού μέσα στην ιστορία. Όταν ένα ιστορικό μέσο –όπως το Ιουλιανό ημερολόγιο– αποσπάται από το πλαίσιο αυτό και απολυτοποιείται, τότε παύει να υπηρετεί την Εκκλησία και γίνεται αιτία διαιρέσεως.

Συνεπώς, η πιστότητα στην Ορθοδοξία δεν ταυτίζεται με την προσκόλληση σε ένα συγκεκριμένο ημερολόγιο, αλλά με την υπακοή στο συνοδικό ήθος της Εκκλησίας.

Η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος δεν μας παρέδωσε ημερολόγιο· μας παρέδωσε τρόπο εκκλησιαστικής υπάρξεως. Αυτό ακριβώς είναι το κεφαλαιώδες σημείο που συχνά λησμονείται στον σύγχρονο ημερολογιακό λόγο.

Γ. Αστρονομική απόκλιση και εκκλησιαστική συνείδηση

Η σταδιακή αστρονομική απόκλιση του Ιουλιανού ημερολογίου είναι ιστορικά και επιστημονικά διαπιστωμένη. Το Ιουλιανό σύστημα υπολογίζει το τροπικό έτος ως 365,25 ημέρες, ενώ το πραγματικό ηλιακό έτος είναι μικρότερο (περίπου 365,2422 ημέρες). Η διαφορά αυτή, αν και αμελητέα σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, συσσωρεύεται με την πάροδο των αιώνων, με αποτέλεσμα τη μετατόπιση της εαρινής ισημερίας σε σχέση με το ημερολόγιο. Ήδη από τον Μεσαίωνα, η ισημερία δεν συνέπιπτε πλέον με την 21η Μαρτίου, ημερομηνία που είχε λάβει ως συμβατική βάση η πασχάλια παράδοση της Εκκλησίας.

Η πραγματικότητα αυτή δεν προκάλεσε άμεση θεολογική κρίση, και αυτό δεν είναι τυχαίο. Η Εκκλησία δεν αντιλαμβάνεται τον χρόνο ως ουδέτερη φυσική διάσταση που απαιτεί απόλυτη μαθηματική ακρίβεια, αλλά ως χώρο σωτηριολογικής οικονομίας. Ο χρόνος, στη θεολογία της Εκκλησίας, δεν αγιάζεται επειδή μετράται σωστά, αλλά επειδή προσφέρεται στον Θεό μέσα στη λειτουργική πράξη. Για τον λόγο αυτό, η Εκκλησία μπορούσε επί αιώνες να ζει με αστρονομικές αποκλίσεις χωρίς να θεωρεί ότι απειλείται η αλήθεια της πίστεως.

Ωστόσο, η αποδοχή της αστρονομικής ανακρίβειας δεν ισοδυναμεί με θεολογική αδιαφορία ή με απόρριψη της επιστήμης. Ήδη από τη μεταβυζαντινή περίοδο, λόγιοι και εκκλησιαστικοί άνδρες είχαν συνείδηση ότι το ημερολόγιο αποτελεί ανθρώπινο εργαλείο, και όχι αποκαλυπτικό δεδομένο. Η δυνατότητα διορθώσεως του ημερολογίου δεν θεωρήθηκε βλασφημία ή καινοτομία καθεαυτή, αλλά θεμιτή προϋπόθεση, υπό έναν αυστηρό όρο: ότι κάθε διόρθωση οφείλει να πραγματοποιείται εκκλησιαστικά, συνοδικά και καθολικά, ώστε να υπηρετεί την ενότητα της Εκκλησίας και όχι να τη διαρρηγνύει.

Εδώ αναδεικνύεται η ουσιαστική διάκριση μεταξύ αστρονομικής ορθότητας και εκκλησιαστικής νομιμότητας. Η Εκκλησία δεν απορρίπτει την επιστήμη, όταν αρνείται μια ημερολογιακή μεταρρύθμιση· απορρίπτει την μονομερή επιβολή της. Η αλήθεια της Εκκλησίας δεν κατοχυρώνεται από την τεχνική ακρίβεια, αλλά από τη συνοδική συνείδηση, η οποία εκφράζει τη ζωή του Σώματος ως συνόλου. Όταν η επιστημονική γνώση αποσπάται από τη συνοδική πράξη και προβάλλεται ως αυτονομημένο κριτήριο, τότε παύει να είναι διακονία και μετατρέπεται σε παράγοντα διαιρέσεως.

Κατά συνέπεια, το ουσιαστικό πρόβλημα του ημερολογιακού ζητήματος δεν είναι επιστημονικό, αλλά εκκλησιολογικό. Δεν έγκειται στο αν το Ιουλιανό ημερολόγιο είναι λιγότερο ακριβές από ένα διορθωμένο σύστημα, αλλά στο γεγονός ότι η όποια μεταβολή δεν προέκυψε από πανορθόδοξη συμφωνία, αλλά από αποσπασματικές αποφάσεις επιμέρους Εκκλησιών. Έτσι, το ημερολόγιο, αντί να λειτουργεί ως κοινό λειτουργικό πλαίσιο, μετατράπηκε σε σημείο διάσπασης της εκκλησιαστικής εμπειρίας.

Η ιστορική εμπειρία της Εκκλησίας δείχνει ότι οι αστρονομικές διαφορές δεν διασπούν την Εκκλησία, ενώ η απουσία συνοδικής ενότητας το πράττει. Η Εκκλησία έζησε επί αιώνες με διαφορετικούς τοπικούς υπολογισμούς του χρόνου, χωρίς να διακόπτεται η κοινωνία. Αντιθέτως, εκείνο που θεωρούσε πάντοτε καταστροφικό δεν ήταν η απόκλιση ημερών, αλλά η αυτονόμηση της κρίσης – είτε στο όνομα της παράδοσης είτε στο όνομα της προόδου.

Επομένως, η ορθόδοξη στάση απέναντι στο ημερολόγιο δεν είναι ούτε η άκριτη προσκόλληση σε μια αστρονομική ανακρίβεια, ούτε η άνευ όρων αποδοχή της επιστημονικής διόρθωσης. Είναι η εκκλησιολογική διάκριση, η οποία αναγνωρίζει την επιστήμη ως χρήσιμη, αλλά υποτάσσει τη χρήση της στο συνοδικό ήθος της Εκκλησίας. Μόνον εντός αυτής της προοπτικής μπορεί μια ενδεχόμενη διόρθωση του ημερολογίου να καταστεί όχι αιτία σχίσματος, αλλά όργανο ενότητας.

Ε. Γρηγοριανό και Νέο Ημερολόγιο: αναγκαίες θεολογικές και ιστορικές διευκρινισεις

Στη συζήτηση διαπράχθηκε ένα καίριο σφάλμα, το οποίο αποτελεί τη βάση πολλών μεταγενέστερων παρερμηνειών: η άκριτη ταύτιση του Γρηγοριανού ημερολογίου με το Νέο (διορθωμένο Ιουλιανό). Η ταύτιση αυτή δεν αντέχει ούτε ιστορικά, ούτε αστρονομικά, ούτε εκκλησιολογικά και οδηγεί σε ψευδή συμπεράσματα περί δήθεν συνοδικής καταδίκης του Νέου Ημερολογίου.

1. Η φύση και ο σκοπός του Γρηγοριανού ημερολογίου

Το Γρηγοριανό ημερολόγιο θεσπίστηκε το 1582 με παπική πρωτοβουλία, με σκοπό την αστρονομική διόρθωση του Ιουλιανού συστήματος. Ως προς την αστρονομική του βάση, επρόκειτο για μια πράγματι ακριβέστερη προσέγγιση του ηλιακού έτους. Όμως, η Εκκλησία δεν το απέρριψε εξαιτίας της επιστημονικής του ακρίβειας.

Η απόρριψη του Γρηγοριανού ημερολογίου από τις Ορθόδοξες Συνόδους του 16ου αιώνα (και ιδίως από τις Συνόδους του 1583, 1587 και 1593) ήταν κατεξοχήν εκκλησιολογική με πασχάλια λογική. Το Γρηγοριανό σύστημα:

  • καταργούσε τον παραδοσιακό τρόπο υπολογισμού του Πάσχα,
  • επέτρεπε τον εορτασμό του Χριστιανικού Πάσχα πριν ή ταυτόχρονα με το Ιουδαϊκό Πάσχα,
  • και, ως εκ τούτου, παραβίαζε τον πασχάλιο κανόνα της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, όπως αυτός ερμηνεύθηκε και βιώθηκε στην πατερική παράδοση.

Η πατερική αρχή ότι το Χριστιανικό Πάσχα εορτάζεται μετά το Ιουδαϊκό δεν είναι απλώς ιστορική σύμβαση, αλλά φέρει θεολογικό περιεχόμενο: διαφυλάσσει τη διάκριση μεταξύ τύπου και πληρώσεως, Παλαιάς και Καινής Διαθήκης, προεικονίσεως και εκπληρώσεως. Η παραβίαση αυτής της τάξεως θεωρήθηκε εκκλησιολογικά απαράδεκτη, ανεξαρτήτως της επιστημονικής ποιότητας του ημερολογίου.

Τα ιστορικά παραδείγματα εορτασμού του δυτικού Πάσχα πριν ή μαζί με το Ιουδαϊκό (όπως τα έτη 1903, 1923, 1954, 1981, 1997, 2008 και άλλα) επιβεβαιώνουν ότι η συνοδική αυτή κριτική δεν ήταν θεωρητική, αλλά απολύτως δικαιολογημένη.

2. Το Νέο (διορθωμένο Ιουλιανό) ημερολόγιο: διαφορετικό σύστημα, διαφορετικό ζήτημα

Το Νέο Ημερολόγιο, το οποίο προτάθηκε και υιοθετήθηκε εν μέρει κατά τον 20ό αιώνα, δεν ταυτίζεται με το Γρηγοριανό ως σύστημα. Πρόκειται για αστρονομική διόρθωση του Ιουλιανού ημερολογίου, η οποία επιτυγχάνει μεγαλύτερη ακρίβεια στον υπολογισμό του ηλιακού έτους και συμπίπτει ημερολογιακά με το Γρηγοριανό μόνο μέχρι το έτος 2800.

Το κρισιμότερο, όμως, στοιχείο είναι το εξής:
το Νέο Ημερολόγιο δεν τροποποιεί τον πασχάλιο υπολογισμό. Οι Εκκλησίες που το υιοθέτησαν εξακολουθούν να εορτάζουν το Πάσχα βάσει του παλαιού πασχαλίου κανόνα. Επομένως, η κύρια αιτία της συνοδικής καταδίκης του Γρηγοριανού ημερολογίου –η παραβίαση του πασχαλίου– δεν ισχύει για το Νέο Ημερολόγιο.

Αυτό και μόνο καθιστά θεολογικά αβάσιμη την άποψη ότι το Νέο Ημερολόγιο έχει «καταδικαστεί» από τις Συνόδους του 16ου αιώνα.

3. Το ζήτημα του πλαστού σιγιλλίου και η ιστορική ευθύνη

Η συχνά επαναλαμβανόμενη επίκληση της Συνόδου του 1583, ως δήθεν καταδίκης του Νέου Ημερολογίου, στηρίζεται σε πλαστό ή παραχαραγμένο σιγίλλιο, γεγονός το οποίο έχει τεκμηριωθεί ιστορικά και αναγνωρίζεται ακόμη και από σοβαρούς μελετητές προερχόμενους από τον χώρο των Γ.Ο.Χ.(https://www.imoph.org/pdfs/2011/06/22/20110622aSigglion1583/20110622aSigglion1583.pdf)

Η εμμονή στη χρήση ενός πλαστού εγγράφου, ως δογματικού επιχειρήματος, δεν συνιστά υπεράσπιση της παραδόσεως, αλλά υπονόμευσή της. Η Ορθόδοξη θεολογία δεν στηρίζεται σε ιδεολογικές κατασκευές, αλλά σε τεκμηριωμένη ιστορική και συνοδική μαρτυρία.

4. Το πραγματικό πρόβλημα του Νέου Ημερολογίου: εκκλησιολογικό, όχι δογματικό

Από τα παραπάνω προκύπτει με σαφήνεια ότι το πρόβλημα του Νέου Ημερολογίου δεν είναι δογματικό. Δεν εισάγει νέα πίστη, δεν αλλοιώνει δόγμα, δεν θίγει άμεσα τον πασχάλιο κανόνα.

Το πρόβλημα είναι εκκλησιολογικό:
η υιοθέτησή του δεν έγινε με πανορθόδοξη απόφαση, αλλά μέσω αποσπασματικών ενεργειών επιμέρους Εκκλησιών. Έτσι, διαρρήχθηκε η κοινή λειτουργική εμπειρία και δημιουργήθηκε τραύμα στο σώμα της Εκκλησίας.

Η Εκκλησία δεν νοσεί, επειδή χρησιμοποιεί διαφορετικό ημερολόγιο, αλλά επειδή έπαψε να ενεργεί ως ένα σώμα. Το ημερολόγιο έγινε σύμβολο της διάσπασης όχι λόγω της φύσεώς του, αλλά λόγω του τρόπου επιβολής του.

 

Σύνδεση του ημερολογιακού ζητήματος με την αποτείχιση και τα όριά της

Η συζήτηση περί ημερολογίου απόκτησε  κρίσιμη βαρύτητα, όταν συνδέεται  με την πράξη της αποτείχισης, διότι τότε το ζήτημα μεταφέρεται από το επίπεδο της διοικητικής ή λειτουργικής διαφοράς στο επίπεδο της εκκλησιαστικής κοινωνίας.

Εδώ ακριβώς απαιτείται αυστηρή διάκριση, ώστε η αποτείχιση να μη μετατραπεί από θεραπευτικό εκκλησιολογικό μέτρο σε μηχανισμό παραγωγής σχισμάτων.

1. Τι είναι – και τι δεν είναι – η αποτείχιση

Η αποτείχιση, σύμφωνα με τον ΙΕ΄ Κανόνα της Πρωτοδευτέρας Συνόδου (861), συνιστά έκτακτο μέτρο διακοπής μνημοσύνου επισκόπου μόνον όταν αυτός:

  • κηρύττει γυμνή τη κεφαλή αιρετική διδασκαλία,
  • καταδικασμένη ή πατερικώς απορριφθείσα,
  • και μάλιστα πριν από συνοδική κρίση, για την προστασία του πληρώματος.

Ο Κανόνας  θεσπίζει οριοθετημένη πράξη άμυνας. Η αποτείχιση δεν δημιουργεί νέα εκκλησιαστική πραγματικότητα, ούτε θεμελιώνει αυτοτελή εκκλησιαστική ταυτότητα. Είναι αναστολή εκκλησιαστικής κοινωνίας, όχι ίδρυση Εκκλησίας.

2. Το ημερολόγιο και η αποτείχιση: κρίσιμη διάκριση

Το ημερολόγιο, όπως αποδείχθηκε, δεν αποτελεί δογματικό ζήτημα. Δεν έχει ορισθεί συνοδικά ως όρος πίστεως, ούτε έχει ταυτισθεί με αιρετική διδασκαλία. Συνεπώς:

Δεν μπορεί να αποτελέσει καθαυτό λόγο αποτείχισης.

Η ταύτιση του Νέου Ημερολογίου με αίρεση συνιστά διεύρυνση του ΙΕ΄ Κανόνα πέραν του γράμματος και του πνεύματός του. Όταν η αποτείχιση θεμελιώνεται όχι σε κηρυττόμενη αίρεση, αλλά σε λειτουργική πρακτική ή διοικητική απόφαση, τότε παύει να είναι κανονική άμυνα και μετατρέπεται σε αντικανονική αποκοπή.

3. Το πραγματικό πεδίο εφαρμογής της αποτείχισης σήμερα

Αν η αποτείχιση μπορεί να θεμελιωθεί σήμερα, αυτό δεν γίνεται εξαιτίας του ημερολογίου, αλλά εξαιτίας:

  • του Οικουμενισμού ως εκκλησιολογικής αιρέσεως,
  • όταν αυτός εκφράζεται όχι απλώς ως διάλογος, αλλά ως άρνηση της μοναδικότητας της Εκκλησίας,
  • και κηρύττεται δημόσια, θεσμικά και αμετανόητα.

Εδώ και μόνον εδώ τίθεται θεμιτά ζήτημα αποτείχισης, όχι από ημερολογιακή επιλογή, αλλά από διαστρέβλωση της εκκλησιολογίας.

4. Τα όρια της αποτείχισης: πότε μετατρέπεται σε σχίσμα

Η αποτείχιση παύει να είναι εκκλησιαστική και καθίσταται σχισματική όταν:

  • μετατρέπεται σε μόνιμη κατάσταση χωρίς προοπτική συνοδικής αποκατάστασης,
  • συνοδεύεται από ιδιωτικές καταδίκες ολόκληρων Εκκλησιών ως «εκτός»,
  • θεμελιώνει αυτονομημένη εκκλησιαστική ταυτότητα («εμείς είμαστε η Εκκλησία»),
  • ή προσθέτει δευτερεύοντα κριτήρια (ημερολόγιο, τυπικό, διοικητικές πράξεις) ως όρους σωτηρίας.

Τότε η αποτείχιση, αντί να προφυλάσσει το σώμα, το ακρωτηριάζει.

5. Η περίπτωση των Γ.Ο.Χ. και το εκκλησιολογικό αδιέξοδο

Η ιστορική πορεία μεγάλου μέρους του Γ.Ο.Χ. κινήματος δείχνει τι συμβαίνει όταν:

  • το ημερολόγιο αναγορεύεται σε κριτήριο Εκκλησίας,
  • η αποτείχιση παγιώνεται χωρίς συνοδική αποκατάσταση,
  • και η έννοια της Εκκλησίας μετατίθεται από το σώμα στο καθαρό υπόλοιπο.

Το αποτέλεσμα δεν ήταν η διαφύλαξη της Ορθοδοξίας, αλλά:αλλεπάλληλες διασπάσεις, αμοιβαίοι αναθεματισμοί, και εκκλησιολογικός κατακερματισμός.

Αυτό δεν αποτελεί νίκη κατά του Οικουμενισμού, αλλά επιβεβαίωση της παθολογίας του.

Η αποτείχιση είναι θεραπευτικό εργαλείο, όχι εκκλησιολογικό υποκατάστατο. Δεν σώζει από μόνη της, ούτε κατοχυρώνει την αλήθεια αυτομάτως. Χωρίς διάκριση, χωρίς συνοδικό ορίζοντα και χωρίς εκκλησιολογική ταπείνωση, μπορεί να γίνει πηγή μεγαλύτερου κακού από εκείνο που επιχειρεί να θεραπεύσει.

Το ημερολόγιο, λοιπόν, δεν νομιμοποιεί αποτείχιση. Ο Οικουμενισμός ενδεχομένως τη νομιμοποιεί – υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Και στις δύο περιπτώσεις, το κριτήριο δεν είναι η ιδεολογική καθαρότητα, αλλά η πίστη στο συνοδικό ήθος της Εκκλησίας.

Η Εκκλησία δεν σώζεται από «καθαρούς χρόνους», αλλά από ορθή πίστη εν κοινωνία. Αν αυτή η αρχή χαθεί, τότε και η αποτείχιση παύει να είναι ομολογία και γίνεται σχίσμα.

Συμπεράσματα.

Το ημερολόγιο δεν σώζει, ούτε καταδικάζει· δεν αποτελεί ούτε εγγύηση Ορθοδοξίας, ούτε απόδειξη εκπτώσεως. Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν έζησε και δεν ζει από την αστρονομική ακρίβεια, αλλά από το συνοδικό της φρόνημα. Όταν το ημερολόγιο θεοποιείται, η Εκκλησία υποκαθίσταται από ένα εξωτερικό σχήμα· όταν μηδενίζεται, υπονομεύεται η ευθύνη της κοινής εκκλησιαστικής πράξεως. Η αποτείχιση, ως έκτακτο και θεραπευτικό μέτρο, δεν μπορεί να θεμελιώνεται σε λειτουργικές ή διοικητικές διαφορές, αλλά μόνο σε κηρυττόμενη εκκλησιολογική εκτροπή, και πάντοτε με προοπτική συνοδικής αποκατάστασης. Η μετατροπή της σε μόνιμη κατάσταση και σε κριτήριο εκκλησιαστικής ταυτότητας αλλοιώνει το ίδιο το νόημά της και οδηγεί σε σχισματική λογική.

Σήμερα, το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι η περιχαράκωση σε «καθαρές» ομάδες, αλλά η επανενεργοποίηση του νοσούντος συνοδικού συστήματος της Εκκλησίας. Αυτό είναι και το αυθεντικό περιεχόμενο της πατερικής έννοιας «ἐφραγκεύσαμεν»· όχι η οριστική αποκοπή από το εκκλησιαστικό σώμα, αλλά η προσωρινή άμυνα, ώστε να αποτραπεί η διάχυση της εκκλησιολογικής νόσου και να καταστεί δυνατή η θεραπεία. Υπό αυτή την έννοια, η αποτείχιση των αντι-οικουμενιστών οφείλει να στοχεύει όχι στη διαιώνιση της διαίρεσης, αλλά στη σύμπραξη όλων των αντι-οικουμενιστικών δυνάμεων, ανεξαρτήτως ημερολογίου ή επιμέρους παραδόσεων, με σκοπό την εκκλησιαστική αποκατάσταση: τη συνοδική καταδίκη του Οικουμενισμού, την καθαίρεση των ψευδεπισκόπων, που τον κηρύττουν και τη συγκρότηση υγιώς λειτουργουσών εκκλησιαστικών Συνόδων. Μόνον έτσι η αποτείχιση παραμένει ομολογία και δεν εκφυλίζεται σε σχίσμα, και μόνον έτσι η Εκκλησία βιώνεται όχι ως ιδεολογικό στρατόπεδο, αλλά ως Σώμα Χριστού εν θεραπεία και εν αληθεία.

 


Σχόλια

  1. Δημήτριος Χατζηνικολάου24 Ιανουαρίου 2026 στις 2:09 μ.μ.

    Ἀγαπητέ μοι Πάτερ Δημήτριε, λυποῦμαι πολύ πού σχεδόν ὅλα ὅσα γράψατε γιά τό συγκεκριμένον βίντεο εἶναι ἐσφαλμένα! Δέν διάβασα ὁλόκληρον τήν ἀνάρτησίν σας, γι' αὐτό καί δέν θά τά πιάσω ἕνα - ἕνα, ἄλλωστε τά ἔχω γράψει ὅλ' αὐτά σέ ἄρθρα καί δέν ἔχω σκοπόν νά γράψω ἐδῶ ξεχωριστόν ἄρθρον. Γιά τό ἡμερολογιακόν ζήτημα, παραπέμπω τόν ἀναγνώστην εἰς τό ἄρθρον μου μέ τίτλον «Τό ἡμερολογιακόν ζήτημα ἐξ ἐπόψεως δογματικῆς» (https://www.triklopodia.gr/%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%AE%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CF%87%CE%B1%CF%84%CE%B6%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%AC%CE%BF%CF%85-%CF%84%CF%8C-%E1%BC%A1%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3/ ), ὅπου ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΤΑΙ ὅτι τό θέμα ΕΙΝΑΙ ΚΑΘΑΡΩΣ ΔΟΓΜΑΤΙΚΟΝ, ὅπως ἀπεφάνθη τό Πατρ/χεῖον Ἱεροσολύμων, ἄρα ἡ φράσις σας «Το ημερολόγιο, όπως αποδείχθηκε, δεν αποτελεί δογματικό ζήτημα» εἶναι ἐσφαλμένη. Στό ἄρθρον αὐτό (καί στό ἐν λογῳ βίντεο) παρέθεσα τρεῖς λόγους πού ἀποδεικνύουν τόν ΚΑΘΑΡΩΣ δογματικόν χαρακτῆρα τοῦ θέματος:
    (Α) Ἔγινε χάριν τῆς «Ἑνώσεως τῶν Ἐκκλησιῶν», τοὐτέστιν χάριν ὑποταγῆς στόν «πάπαν»,
    (Β) Ἀνεμένετο ΜΕ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ νά προκαλέσῃ σχίσμα, ὅπως καί προεκάλεσε, βλάπτοντας ἔτσι τό δόγμα τῆς ἑνότητος τῆς Ἐκκλησίας (Ἄρθρον 9 τοῦ Συμβόλου), καί
    (Γ) κατήργησεν ἐν τοῖς πράγμασι ΔΟΓΜΑΤΙΚΕΣ ἀποφάσεις Οἰκουμενικῶν Συνόδων, ὅπως (1) τήν ἀπαγόρευσιν εἰς τούς Ὀρθοδόξους νά ἐπιδιώκουν νά συνεορτάζουν μέ τούς αἱρετικούς (37ος Κανών τῆς ἐν Λαοδικείᾳ Συνόδου, ἐπικυρωθείς ὑπό τοῦ 2ου Κανόνος τῆς ΣΤ' Οἰκ.), καί (2) τήν ΜΙΑΝ ἑορτολογικήν καί λατρευτικήν τάξιν παγκοσμίως (56ος Κανών τῆς ΣΤ' Οἰκ.). Γιά τό θέμα τοῦ δογματικοῦ χαρακτῆρος τοῦ ζητήματος, ἡ διάκρισις μεταξύ Ἰουλιανοῦ καί «διωρθωμένου Ἰουλιανοῦ», ἡ ἰσημερία καί οἱ ὑπόλοιπες ἀστρονομικές παράμετροι εἶναι ἀνούσιες διαστάσεις. Μάλιστα, εἰς τό ὡς ἄνω ἄρθρον μου (καί στό βίντεο) τονίζω τό γεγονός πού ἀναφέρει ὁ Καθηγητής Θεολογίας τοῦ ΕΚΠΑ Γρηγόριος Παπαμιχαήλ, ὅτι ἱστορικῶς ΟΛΕΣ ΟΙ ΟΡΘΟΔΟΞΕΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΕΠΙΣΗΜΩΣ ΑΠΕΦΑΝΘΗΣΑΝ ὄχι μόνον κατά τοῦ Γρηγοριανοῦ ἡμερολογίου, «ἀλλά καί κατά παντός οὐδετέρου ἤ ἐν γένει διωρθωμένου ἡμερολογίου» (βλ. περιοδικόν «Πάνταινος», 1910, ἀρ. 39, σελ. 624-628, http://digital.lib.auth.gr/record/146308/files/5471_1.pdf). Δέν θά ἐπανέλθω στά ἴδια, καθότι, χωρίς ποτέ ν' ἀποδείξῃ κανείς ὅτι δέν ἰσχύουν αὐτά πού ἔχω γράψει, ἁπλῶς τά παραθεωρεῖ καί γράφει τά ἀντίθετα! Αὐτό, ὅμως, δέν εἶναι διάλογος!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com24 Ιανουαρίου 2026 στις 11:21 μ.μ.

    Κύριε Δ.Χ., καλημέρα σας.
    Σας ευχαριστώ για το σχόλιό σας. Επιτρέψτε μου, ωστόσο, να διαφωνήσω και γι’ αυτό παραθέτω τις ακόλουθες σκέψεις, χωρίς καμία διάθεση διαδικτυακής αντιπαράθεσης, αλλά με πρόθεση ουσιαστικού διαλόγου.

    Η κατηγορηματική σας δήλωση ότι το ημερολογιακό ζήτημα είναι «καθαρώς δογματικό» δεν τεκμηριώνεται επαρκώς από όσα παραθέτετε, παρά τη βεβαιότητα με την οποία διατυπώνεται. Επιπλέον, διαπιστώνω ότι συγχέετε και ουσιαστικά ταυτίζετε το Γρηγοριανό ημερολόγιο με το Νέο (διορθωμένο Ιουλιανό), κάτι που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

    Η ενότητα της Εκκλησίας, ως μυστικό και δογματικό γεγονός, δεν εξαρτάται από χρόνους και καιρούς, αλλά από τη ζώσα, εν Πνεύματι Αγίω και Αληθεία συμμετοχή στο εκκλησιαστικό σώμα. Δεν θεμελιώνεται σε ημερολογιακές ρυθμίσεις, αλλά στη Χάρη του Θεού.

    Παράλληλα, συγχέετε συστηματικά τις προθέσεις ή επιδιώξεις συγκεκριμένων προσώπων με τη δογματική φύση ενός ζητήματος. Το γεγονός ότι μια απόφαση ελήφθη μέσα σε ένα ιστορικό πλαίσιο οικουμενιστικών τάσεων δεν την καθιστά αυτομάτως δογματική. Η εκκλησιαστική ιστορία είναι γεμάτη από αντικανονικές ή θεολογικά προβληματικές πρακτικές, οι οποίες όμως ουδέποτε προσέλαβαν δογματικό χαρακτήρα.

    Το επιχείρημα ότι η αλλαγή του ημερολογίου «προκάλεσε σχίσμα» είναι λογικά και εκκλησιολογικά ασθενές. Η Εκκλησία ποτέ δεν ταύτισε το σχίσμα με την αίρεση. Αν κάθε πράξη που οδηγεί σε σχίσμα ήταν αυτομάτως δογματική, τότε μεγάλα ιστορικά σχίσματα καθαρά διοικητικού ή πειθαρχικού χαρακτήρα θα έπρεπε να θεωρηθούν δογματικές παρεκκλίσεις — κάτι που αντιβαίνει πλήρως στη συνοδική και πατερική παράδοση.
    Προσωπικά, αντιλαμβάνομαι τον όρο «σχίσμα» εδώ περισσότερο ως ανθρώπινο διχασμό, αποτέλεσμα ζηλωτικού φανατισμού από όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, και όχι ως σχίσμα αιρετικού χαρακτήρα.

    Οι ιεροί κανόνες που επικαλείσθε δεν θεσπίζουν δόγμα, αλλά ρυθμίζουν την εκκλησιαστική τάξη. Ούτε ο 37ος κανών της Συνόδου της Λαοδικείας ούτε ο 56ος της ΣΤ΄ Οικουμενικής Συνόδου καθιερώνουν αμετάβλητο ημερολογιακό σύστημα ως όρο πίστεως. Η αυθαίρετη μετατροπή κανονικών ρυθμίσεων σε δογματικές αποφάνσεις αλλοιώνει τόσο τη φύση των κανόνων όσο και την έννοια του δόγματος.

    Η επίκληση γνωμών θεολόγων ή ιστορικών δημοσιευμάτων, όσο σεβαστές κι αν είναι, δεν μπορεί να υποκαταστήσει συνοδική δογματική απόφαση. Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: ποια Οικουμενική ή Πανορθόδοξη Σύνοδος όρισε το ημερολόγιο ως δόγμα και αναθεμάτισε την αλλαγή του; Η απάντηση είναι σαφής: καμία.

    Τέλος, η απόρριψη των αστρονομικών και πρακτικών παραμέτρων ως «ανούσιων» αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της συλλογιστικής σας. Το ημερολόγιο αφορά τον υπολογισμό του χρόνου και την εκκλησιαστική τάξη, όχι το περιεχόμενο της πίστεως. Η Εκκλησία δογματίζει περί Θεού, όχι περί ημερών και μαθηματικών κύκλων.

    Συνεπώς, το ημερολογιακό δεν αποτελεί δογματικό ζήτημα, αλλά εκκλησιαστικό και κανονικό, το οποίο εσφαλμένα αναγορεύεται σε δόγμα. Αυτή η αναγωγή δεν προάγει τον διάλογο, αλλά συνιστά θεολογική υπέρβαση των ορίων που η ίδια η Εκκλησία έχει θέσει.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Κωνσταντίνος Φοντούλης25 Ιανουαρίου 2026 στις 3:29 π.μ.

    Συμφωνώ με τον π. Δημήτριο ότι το ημερολόγιο δεν είναι δογματικό .
    Το ότι βέβαια (όπως ο χρόνος απέδειξε) ο σκοπός τους ήταν και είναι το «διαίρει και βασίλευε» , η ένωση των εκκλησιών (ΠΣΕ) και η υποταγή των Ορθοδόξων στον Πάπα (τον Αντίχριστο δηλαδή των ημερών μας), αυτό είναι οφθαλμοφανές, αλλά ξέρουμε πολύ καλά ότι ΑΛΛΟΣ ΚΑΝΕΙ ΚΟΥΜΑΝΤΟ !« πύλαι Ἅδου οὗ κατισχύσουσιν Αὐτῆς»! και καθαρά Θεολογικά , ο Κύριος και Θεός μας , ως «πανταχού παρών και τα πάντα πληρών» είναι «άχρονος» και βρίσκεται εκτός του χρόνου (είναι αιώνιος), καθώς «πληρών τα πάντα» σημαίνει ότι υπερβαίνει και τον χρόνο και τον χώρο , αρα εμείς γιατί να θέλουμε να ΤΟΝ «δογματίσουμε» σε ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ, κοντά σε ΨΕΥΔΕΠΙΣΚΟΠΟΥΣ και «ΟΜΑΔΕΣ» ΑΠΟΤΕΙΧΙΣΜΕΝΩΝ;
    Για να προστατευθούμε όμως π. Δημήτριε από τον ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟ , την αίρεση, τους αιρετικούς ψευδεπισκόπους , τον πάπα και το ΠΣΕ , στα έσχατα χρόνια του Αντίχριστου που ζούμε, « η ενεργοποίηση του νοσούντος συνοδικού συστήματος της Εκκλησίας και η σύμπραξη όλων των αντι-οικουμενιστικών δυνάμεων, ανεξαρτήτως ημερολογίου ή επιμέρους παραδόσεων, με σκοπό την εκκλησιαστική αποκατάσταση δηλαδή τη συνοδική καταδίκη του Οικουμενισμού, την καθαίρεση των ψευδεπισκόπων, που τον κηρύττουν και τη συγκρότηση υγιώς λειτουργουσών εκκλησιαστικών Συνόδων» που επικαλείστε, αν και θεολογικά -θεωρητικά είναι ΣΩΣΤΑ, ….
    Εν τούτοις (επιτρέψτε μου ) δεν λαμβάνει υπ όψιν της τα αποκαλυπτικά ΠΡΟΦΗΤΕΥΜΕΝΑ χρόνια της μεγάλης ΑΠΟΣΤΑΣΙΑΣ του ΚΛΗΡΟΥ που ζούμε και την προετοιμασία του ερχομού του Αντίχριστου ! ο Κύριος μας μίλησε για το μικρό ποίμνιο «Μη φοβού το μικρόν ποίμνιον· ότι ευδόκησεν ο πατήρ υμών δούναι υμίν την βασιλείαν» και «Πλήν ο Υιός του Ανθρώπου ελθών άρα ευρήσει την πίστιν επί της γης;» ο Χριστός προφητεύοντας μας μίλησε «κατά τη συντέλεια του κόσμου θ’ ακούσετε για πολέμους και για φήμες πολέμων, για πείνα και για επιδημίες». και δεν μας μίλησε για ΣΥΝΟΔΙΚΕΣ ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ ! και ο απ. Παύλος γράφει οτι «Να γνωρίζετε και αυτό, ότι κατά τις έσχατες ημέρες θα έρθουν καιροί δύσκολοι» και «Προσέχετε», λέγει, «τον εαυτό σας και ολόκληρο το ποίμνιο». στο οποίο το άγιο Πνεύμα σας τοποθέτησε ποιμένες και επισκόπους». «Το ξέρω», λέει, «ότι μετά την αναχώρησή μου θα εισβάλουν λύκοι άγριοι στο ποίμνιο». «Θα εισβάλουν λύκοι», λέει, και όχι απλώς λύκοι αλλά, «λύκοι άγριοι, που δε θα λυπηθούν το ποίμνιο», γίνονται αδιάφοροι εκείνοι που πρόκειται να δώσουν λόγο, επειδή αργεί το δικαστήριο και καθυστερούν οι ευθύνες και δεν ήρθε ακόμη ο κριτής .
    Διπλό το κακό ! απουσία του Παύλου και επίθεση των λύκων· ο διδάσκαλος θα είναι απών και αυτοί που κάνουν το κακό θα επιτεθούν στο ΑΚΑΤΗΧΗΤΟ και διεφθαρμένο ποίμνιο και θα το κατασπαράξουν !
    ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΜΑΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΕΙ ΑΔΕΛΦΟΙ ;
    Την εκκλησία μας -το μικρό ποίμνιο - και ΟΧΙ τους πολλούς και πλανεμένους δεν θα την σώσουν οι ψευδεπίσκοποι των ημερών μας ,ούτε η «αγορα των αποτειχισμένων» αλλά ο ίδιος ο ιδρυτής της ,ο Κύριος Ημών Ιησούς Χριστός ! Καλή δύναμη και καλόν Αγώνα !

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com25 Ιανουαρίου 2026 στις 8:08 π.μ.

      Αγαπητέ αδελφέ Κωνσταντίνε,

      Οι λόγοι της Αγίας Γραφής για τους έσχατους χρόνους, την αποστασία και το «μικρό ποίμνιο» είναι αληθινοί και αναμφισβήτητοι. Οι Πατέρες μίλησαν ξεκάθαρα για πτώση του κλήρου, για λύκους βαρείς και για πνευματικά δύσκολες εποχές. Δεν ζούμε σε καιρούς θριάμβου, αλλά σε καιρούς δοκιμασίας.

      Όμως η πατερική εσχατολογία δεν καταργεί την Εκκλησία ούτε τη συνοδικότητά της. Οι προφητείες δεν μας καλούν σε απομόνωση ή διάλυση της εκκλησιαστικής ζωής, αλλά σε εγρήγορση και διάκριση. Το «μικρό ποίμνιο» δεν είναι άτακτη ομάδα πιστών χωρίς ποιμένες και εκκλησιαστική τάξη· είναι όσοι μένουν στην ορθή πίστη, στην υπομονή και στην εκκλησιαστική συνείδηση, ακόμη κι αν είναι λίγοι.

      Το ότι ο Χριστός είναι άχρονος και αιώνιος δεν σημαίνει ότι η Εκκλησία Του είναι άμορφη μέσα στην ιστορία. Ο ίδιος ίδρυσε Εκκλησία ορατή, με Αποστόλους, Επισκόπους και Σύνοδο. Όπως λέει ο άγιος Κυπριανός Καρχηδόνος, «δεν μπορεί κανείς να έχει τον Θεό Πατέρα, αν δεν έχει την Εκκλησία Μητέρα».

      Ο απόστολος Παύλος μιλά πράγματι για «λύκους βαρείς», αλλά δεν λέει «φύγετε από το ποίμνιο» ούτε «σωθείτε μόνοι σας». Λέει:
      «Προσέχετε τον εαυτό σας και όλο το ποίμνιο, στο οποίο το Άγιο Πνεύμα σας έθεσε επισκόπους».
      Δηλαδή, ακόμη και σε καιρούς αποστασίας, η εκκλησιαστική ευθύνη δεν καταργείται.

      Το πρόβλημα αρχίζει όταν η επίκληση των εσχάτων οδηγεί στη σκέψη ότι οι Σύνοδοι δεν έχουν νόημα, ότι η ενότητα είναι δευτερεύουσα και ότι ο καθένας σώζεται μόνος του. Αυτή η στάση δεν είναι πατερική· είναι πνευματικά επικίνδυνη. Ο άγιος Μάρκος ο Ευγενικός αντιστάθηκε στην αίρεση, αλλά δεν αρνήθηκε ποτέ τη συνοδική αποκατάσταση της Εκκλησίας.

      Ναι, την Εκκλησία δεν θα τη σώσουν οι ψευδεπίσκοποι ούτε οι ομάδες.
      Αλλά ο Χριστός δεν σώζει την Εκκλησία Του έξω από την Εκκλησία, ούτε ακυρώνοντας το Σώμα Του. Τη σώζει κρατώντας την όρθια μέσα στη δοκιμασία.

      Το «μικρό ποίμνιο» είναι εκείνοι που μένουν στην πίστη, υπομένουν χωρίς πανικό και περιμένουν τη λύτρωση από τον Χριστό με ταπείνωση και ελπίδα.

      Καλή δύναμη και καλό αγώνα.
      Σε καιρούς δύσκολους, η μεγαλύτερη αρετή δεν είναι η απομόνωση, αλλά η διάκριση και η υπομονή.

      Διαγραφή
    2. Κωνσταντίνος Φοντούλης26 Ιανουαρίου 2026 στις 12:20 μ.μ.

      Χαίρετε και Αγγαλιάσθε π.Δημήτριε,
      επιτρέψτε μου μερικά σχόλια στην απάντηση σας
      α/ Το «μικρό ποίμνιο» δεν είναι άτακτη ομάδα πιστών χωρίς ποιμένες και εκκλησιαστική τάξη· είναι όσοι μένουν στην ορθή πίστη, στην υπομονή και στην εκκλησιαστική συνείδηση, ακόμη κι αν είναι λίγοι....
      ο Κύριος μας μίλησε για το "μικρό ποίμνιο" που θα κληρονομήσει τη Βασιλεία των ουρανών για να μη φοβηθούμε και να τον ακολουθήσουμε ως Αρχιερέα υπεράνω ΟΛΩΝ και κυρίως του πλανεμένου κλήρου των ημερών μας !
      Επομένως για ποιά άτακτη ομάδα πιστών ομιλείτε ? όσοι ολίγοι σήμερα αποτειχισμένοι ακολουθούν σήμερα το Χριστό και σε κατ οίκον προσευχή
      και μακριά απο τους αιρετικούς ποιμένες αλλά και μακριά απο αποτειχισμένους ολίγους ιερείς -για να μη μολυνθούν - γιατι δεν τους
      εμπιστεύονται και δεν είναι εύκολο να ελεγξουν την κανονικότητα της χειροτονίας και ιερωσύνης τους ,της κανονικής αποτειχίσεως τους ,
      το ποιόν επίσκοπο μνημονεύουν στην προσκομιδή, ποιόν πιστό επιτρέπουν
      στη Θεία Κοινωνία κλπ ...αυτούς τους ολίγους τους θεωρείτε "ατακτη ομάδα" ?
      Μπορείτε εσείς να προτείνετε κάποιους αποτειχισμένους ποιμένες και να πάρετε και την πνευματική ευθύνη για αυτούς τους "ατακτους" πιστούς ?
      β/ Προσέχετε τον εαυτό σας και όλο το ποίμνιο, στο οποίο το Άγιο Πνεύμα σας έθεσε επισκόπους».Δηλαδή, ακόμη και σε καιρούς αποστασίας, η εκκλησιαστική ευθύνη δεν καταργείται....
      Για ποιά εκκλησιαστική ευθύνη μιλάτε π.Δημήτριε ! ποιός απο τους 82 επισκόπους μας σήμερα(αλλά και τους χιλιάδες ιερεις) ακολουθεί την παραπάνω εντολή του απ. Παύλου ?
      Υποδείξετε μου σας παρακαλώ εναν !
      δεν εχουν αποστολικη διαδοχή οι σημερινοί αποστατες ποιμένες γιατι καταπάτησαν την ΕΝΤΟΛΗ ΤΟΥ "πορευθέντες... μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη... διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν " !
      γ/ Αλλά ο Χριστός δεν σώζει την Εκκλησία Του έξω από την Εκκλησία...
      Για ποιά Εκκλησία μιλάτε πάτερ ? ο Χριστός δεν είναι η εκκλησία ? δεν είναι ο
      ιδρυτής και θεμελιωτής της ? εκκλησία δεν είναι "οι της ΑΛΗΘΕΙΑΣ" ?
      δεν μπορείτε να ταυτίζετε την εκκλησία σήμερα με το "ρασο" που αποστάτησε !
      Το " μικρό ποίμνιο" που ακολουθεί το Χριστό σήμερα με κάθε κόστος στη "στενή και τεθλιμμένη οδό " ...δεν είναι πάτερ μου "ατακτο" , όπως λέτε επειδη δεν εχει ποιμένες και δεν τους ακολουθεί ,αλλά αντιθέτως οι ποιμένες είναι "οι άτακτοι και αμετανόητοι" και μακάρι να ΜΕΤΑΝΟΗΣΟΥΝ όσο ακόμη υπάρχει καιρός !
      Καλή Φώτιση σε όλους μας !


      Διαγραφή
    3. fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com26 Ιανουαρίου 2026 στις 11:20 μ.μ.

      Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

      Διαγραφή
    4. fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com26 Ιανουαρίου 2026 στις 11:25 μ.μ.

      Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

      Διαγραφή
    5. fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com26 Ιανουαρίου 2026 στις 11:31 μ.μ.

      Το «μικρό ποίμνιο» του Κυρίου δεν είναι ούτε όχλος ούτε άτακτη ομάδα πιστών· όμως δεν μπορεί να νοηθεί και ως μόνιμα ακέφαλη πραγματικότητα, αποκομμένη από την εκκλησιαστική τάξη που ο ίδιος ο Χριστός ίδρυσε. Ο Χριστός δεν παρέδωσε μια αόρατη ένωση «ορθών φρονημάτων», αλλά συγκεκριμένο εκκλησιαστικό σώμα με αποστόλους, επισκόπους, πρεσβυτέρους και μυστήρια. Όταν σε καιρούς σύγχυσης και πλάνης κάποιοι πιστοί απομακρύνονται από αιρετίζοντες ποιμένες για λόγους συνειδήσεως, αυτό μπορεί να αποτελεί πράξη ομολογίας και πόνο αναγκαστικό· δεν μετατρέπεται όμως αυτομάτως σε νέο κανονικό τρόπο υπάρξεως της Εκκλησίας, ούτε δικαιώνει την καθολική απόρριψη κάθε ποιμαντικής ευθύνης και κάθε ιερωσύνης.

      Η Εκκλησία ποτέ δεν ταυτίστηκε απλώς με το «ράσο», αλλά ούτε και διαλύθηκε κάθε φορά που οι ποιμένες της αποδείχθηκαν ανάξιοι. Οι άγιοι Πατέρες έζησαν εποχές πολύ βαρύτερες από τη δική μας, με επισκόπους αιρετικούς, συνόδους πλανεμένες και πνευματική ερήμωση, και όμως δεν κατάργησαν την εκκλησιαστική δομή ούτε ανακήρυξαν την ακέφαλη σύναξη ως πρότυπο Εκκλησίας. Υπέμειναν, ομολόγησαν, προσευχήθηκαν και περίμεναν τη θεραπεία μέσα στην Εκκλησία, γνωρίζοντας ότι η κρίση της αιρέσεως και η απώλεια της αποστολικής διαδοχής δεν είναι ατομικό έργο, αλλά συνοδικό γεγονός.

      Η αποστολική διαδοχή δεν ακυρώνεται επειδή ποιμένες αμαρτούν, σιωπούν ή αποτυγχάνουν ποιμαντικά, αλλά όταν η Εκκλησία, δια των συνόδων της, τους αποκόπτει ως αιρετικούς. Αν κάθε πιστός αναλαμβάνει μόνος του να κρίνει ποιος είναι ιερέας, ποια χειροτονία είναι έγκυρη και ποια μυστήρια ισχύουν, τότε –έστω και με αγαθή πρόθεση– εισερχόμαστε σε αντικειμενική εκκλησιολογική αταξία, όπου η συνείδηση υποκαθιστά την Εκκλησία.

      Ο Χριστός είναι η Κεφαλή της Εκκλησίας, όχι όμως κάθε ομάδας που ισχυρίζεται ότι Τον ακολουθεί. Η Εκκλησία είναι το Σώμα Του, με ιστορική συνέχεια, μυστήρια και κανονική ζωή, και όχι απλώς «οι της αληθείας» όπως τους ορίζει κάθε εποχή ή κάθε κύκλος πιστών. Το «μικρό ποίμνιο» δεν σώζεται επειδή είναι λίγοι ούτε επειδή αποκόπηκε από ποιμένες, αλλά όταν διαφυλάσσει όχι μόνο την ορθότητα της πίστεως, αλλά και το εκκλησιαστικό φρόνημα: ταπείνωση, διάκριση, υπομονή και φόβο Θεού.
      ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ.

      Διαγραφή
    6. fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com26 Ιανουαρίου 2026 στις 11:31 μ.μ.

      ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ.
      Η ομολογία είναι σταυρός, όχι όμως άδεια ανασχηματισμού της Εκκλησίας κατά το μέτρο της προσωπικής βεβαιότητας. Άλλο είναι η αντίσταση στην πλάνη και άλλο η μετατροπή της έκτακτης δοκιμασίας σε μόνιμο εκκλησιαστικό μοντέλο. Εκεί ακριβώς χρειάζεται προσοχή, γιατί η Εκκλησία σώζεται όχι έξω από την τάξη της, αλλά διά της μετανοίας όλων – ποιμένων και πιστών – όσο ακόμη υπάρχει καιρός.
      Η αποστολική προτροπή «προσέχετε τον εαυτό σας και όλο το ποίμνιο, στο οποίο το Άγιο Πνεύμα σας έθεσε επισκόπους» φανερώνει ότι η εκκλησιαστική ευθύνη δεν είναι ατομική αρετή αλλά διακονία που απορρέει από το αξίωμα και διαρκεί ακόμη και σε καιρούς σύγχυσης, πτώσεων και αποστασίας. Η Εκκλησία ποτέ δεν ταύτισε την αποστολική διαδοχή με την προσωπική αναμαρτησία ή την επιτυχημένη ποιμαντική· αν το έκανε, θα είχε καταρρεύσει ήδη από τους πρώτους αιώνες, όταν υπήρξαν επίσκοποι αδύναμοι, φοβισμένοι ή ακόμη και αιρετίζοντες. Οι Πατέρες διδάσκουν ότι το αξίωμα παραμένει, ενώ ο φορέας του κρίνεται από τον Θεό και την Εκκλησία, όχι από την ιδιωτική κρίση του καθενός.
      Η εντολή του Κυρίου «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη… διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν» είναι πράγματι το μέτρο της ποιμαντικής ευθύνης, όμως η πλημμελής ή ανεπαρκής τήρησή της δεν συνεπάγεται αυτομάτως απώλεια αποστολικής διαδοχής ή ακυρότητα της Εκκλησίας. Αν ίσχυε αυτό, θα έπρεπε να ορίσουμε ποιος, πότε και με ποια εξουσία αφαιρεί τη διαδοχή, πράγμα που οδηγεί αναπόφευκτα σε αυτοανακηρυγμένους κριτές της Εκκλησίας και σε εκκλησιολογία διάλυσης. Άλλο η κακή ποιμαντική, άλλο η πλάνη, άλλο η αίρεση και άλλο η αποκοπή από το Σώμα της Εκκλησίας.
      Το ερώτημα «ποιος επίσκοπος σήμερα τηρεί πλήρως την αποστολική εντολή» εκφράζει υπαρξιακή αγωνία και πόνο, όχι αντικειμενικό κριτήριο ακύρωσης της Εκκλησίας. Η Εκκλησία δεν σώζεται από καταλόγους «άξιων» επισκόπων, αλλά από τη Χάρη του Χριστού που ενεργεί ακόμη και μέσα στην ανθρώπινη αδυναμία. Ο πιστός καλείται να μένει σε εγρήγορση, να ελέγχει με παρρησία όταν χρειάζεται, αλλά και να φυλάσσει την εκκλησιαστική ενότητα, χωρίς να ταυτίζει τις πτώσεις των ποιμένων με την κατάργηση της Εκκλησίας ή της αποστολικής της συνέχειας

      Διαγραφή
    7. fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com26 Ιανουαρίου 2026 στις 11:35 μ.μ.

      Το χωρίο του αποστόλου Παύλου δεν περιγράφει μια θεωρητική ή τιμητική ιδιότητα, αλλά μια διαρκή και βαριά ευθύνη που απορρέει από το γεγονός ότι ο επίσκοπος τίθεται από το Άγιο Πνεύμα ως φύλακας του ποιμνίου. Αυτή η ευθύνη δεν αναστέλλεται σε καιρούς αποστασίας, ούτε καταργείται από τη γενική πνευματική κρίση· αντίθετα, τότε γίνεται ακόμη βαρύτερη. Όταν όμως τίθεται το ερώτημα «για ποια εκκλησιαστική ευθύνη μιλάμε σήμερα», αυτό αποκαλύπτει μια βαθιά πληγή: τη διάσταση ανάμεσα στο αποστολικό μέτρο και στη σημερινή εκκλησιαστική πραγματικότητα. Πράγματι, είναι δύσκολο να υποδείξει κανείς συγκεκριμένα παραδείγματα επισκόπων ή ιερέων που να ασκούν ακέραια, παρρησιαστική και θυσιαστική ποιμαντική σύμφωνα με την εντολή του Παύλου, χωρίς φόβο, συμβιβασμούς ή σιωπή μπροστά στην πλάνη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η εκκλησιαστική ευθύνη παύει να υφίσταται ή ότι η Εκκλησία ακυρώνεται, αλλά ότι πολλοί από τους φορείς της ευθύνης αποτυγχάνουν στο έργο τους και θα δώσουν λόγο ενώπιον του Θεού. Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι αν υπάρχει ευθύνη, αλλά αν αυτή ασκείται όπως παραδόθηκε από τους Αποστόλους. Και το τραγικό στοιχείο της εποχής μας δεν είναι ότι δεν υπάρχει αποστολικό μέτρο, αλλά ότι αυτό το μέτρο σπανίως τολμάται να βιωθεί.

      Διαγραφή
    8. fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com27 Ιανουαρίου 2026 στις 2:51 π.μ.

      Συμφωνώ ότι οι σημερινοί 82 ποιμένες της Εκκλησίας της Ελλάδος ευρίσκονται σε κατάσταση εκκλησιαστικής αταξίας· πλην όμως η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν ταυτίζεται ούτε εξαντλείται στα πρόσωπα των εκάστοτε επισκόπων της. Κατά την Ορθόδοξη Εκκλησιολογία, η Εκκλησία παραμένει η ίδια ως Σώμα Χριστού, ακόμη και όταν οι ποιμένες της αστοχούν ή παρεκκλίνουν.Υπάρχει πάντα ΟΡΘΟΔΟξΟ ΛΕΙΜΜΑ.

      Ως εκ τούτου, για να παραμείνουμε πιστοί στην πατερική και κανονική παράδοση, οφείλουμε να επιδοθούμε σε έργο διακρίσεως και αναζητήσεως ορθοδόξων ποιμένων, οι οποίοι φυλάσσουν ανόθευτη την πίστη και κινούνται εντός του πλαισίου της συνοδικότητας και των Ιερών Κανόνων. Το έργο αυτό είναι πράγματι δυσχερές, αλλά εκκλησιολογικώς αναγκαίο.

      Διότι, εάν περιορισθούμε στην αυτάρκεια των υπαρχουσών αποτειχισμένων ομάδων και τις εκλάβουμε ως μόνιμη εκκλησιαστική κατάσταση, τότε διατρέχουμε τον σοβαρό κίνδυνο να υποκαταστήσουμε την επισκοποκεντρική και συνοδική δομή της Εκκλησίας με μορφές πρεσβυτεριανής εκκλησιολογίας, οδηγούμενοι τελικώς σε έναν αποτειχισμένο προτεσταντισμό, ξένο προς το φρόνημα των Αγίων Πατέρων και την κανονική ζωή της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας.

      Διαγραφή
    9. Κ. Φοντούλης7 Φεβρουαρίου 2026 στις 12:19 μ.μ.

      Ο Ορθόδοξος πιστός, μόνο μένοντας Πιστός έως θανάτου στο Σύμβολο της Πίστεως που βαπτίστηκε, το οποίο θεσπίστηκε διά των Αγίων Πατέρων των Οικουμενικών Συνόδων μπορεί να έχει την ενότητα με τον Θεό και με την Εκκλησία Του. Όταν λέμε, όμως, ενωμένος με την Εκκλησία, δεν εννοούμε με την θεσμική Εκκλησία, θεωρώντας ότι εφόσον είναι ο Επίσκοπος ή ο Ιερέας, αυτοί είναι και η Εκκλησία. Και σήμερα πολλοί πιστοί λένε, εγώ είμαι με τον Επίσκοπο, με τον ιερέα μου , τον πνευματικό μου , άρα είμαι με την Εκκλησία. Δεν είναι όμως έτσι. Γιατί δεν είναι έτσι; Κατά τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά και όχι κατά την αυθαίρετη γνώμη του καθενός, οι της Εκκλησίας είναι εκείνοι που είναι οι της Αληθείας. «Και γαρ οι της Χριστού Εκκλησίας της αληθείας εισί· και οι μη της αληθείας όντες ουδέ της του Χριστού Εκκλησίας εισί». Άρα το ζητούμενο είναι αν αυτά που λέμε και Πιστεύουμε είναι αυτά που λέει και Πιστεύει Διαχρονικώς η Εκκλησία. Επομένως όταν λέγουν και διακηρύττουν οι ψευδεπίσκοποι της ληστρικής Συνόδου της Κρήτης τα συνοδικά πλέον μέλη του λεγόμενου Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών (Π.Σ.Ε.) ότι όλοι οι αυτοαποκαλούμενοι χριστιανοί μέλη του (Π.Σ.Ε.) μαζί με τους Ορθοδόξους είναι η μία διαιρεμένη εκκλησία που πρέπει μέσα σε αυτόν τον αντίχριστο οργανισμό να ενωθεί, αυτοί τώρα μπορούν να εξακολουθούν να είναι Εκκλησία και να περιμένουμε από αυτούς ,πάτερ μου, όπως μας λέτε να κάνουν σύνοδο και να αποφασίσει; Επειδή αυτό το ισχυρίζονται οι περισσότεροι ψευδεπίσκοποι σήμερα, ενώ οι υπόλοιποι σιωπώντας συμβιβάζονται και συνεργάζονται με αυτήν την προδοσία της Πίστεως αυτό σημαίνει ότι όλοι αυτοί είναι μέσα στην Εκκλησία; Όχι βέβαια. Όλοι αυτοί είναι εκτός Εκκλησίας. Μόνοι τους βγήκαν, αφού θέλησαν να γίνουν μέλη της ψευδoεκκλησίας του ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΥ (Π.Σ.Ε.). Ο Άγ. Γρ. ο Παλαμάς, αλλά και όλοι οι Άγιοι της Εκκλησίας διαψεύδουν όλους αυτούς λέγοντας ότι μόνο «οι της Αληθείας» είναι της Εκκλησίας. Επομένως όσοι πιστεύουν διαφορετικά, αλλοιώνοντας την Ορθόδοξη Παράδοση και Διδασκαλία της Εκκλησίας είναι καταδικασμένοι από τα επίσημα κείμενα των Αγ. Πατέρων στο Συνοδικό της Ορθοδοξίας, και είναι εκτός Εκκλησίας. Οι ιερείς που υπέπεσαν στην αίρεση δεν είναι μέλη της Εκκλησίας,διότι, όπως ορίζει το Ορθόδοξο δόγμα, με το Μυστηριακό Θεανθρώπινο Σώμα της Εκκλησίας ο ιερέας δεν είναι ενωμένος με την χειροτονία αλλά με την Πίστη. (Θεόδωρος Στουδίτης)
      Ἡ προειδοποίηση τοῦ Ἀπ. Παύλου γιὰ τὴν ἀποστασία ποὺ θὰ συμβεῖ πρὶν ἔρθει ὁ Ἀντίχριστος, ἀναφέρεται προφανῶς στὴν ἀποστασία τῆς διοικούσας Ἐκκλησίας ,των Επισκόπων καὶ ὄχι κάποιων ἀτόμων.
      Και μέσῳ των ὀρθοδόξων αυτών κληρικῶν καὶ Ἐπισκόπων τὸ ποίμνιο ακατήχητο , ἀδιαφορεῖ γιὰ τὸ ἂν οἱ κληρικοὶ ποὺ ἀκολουθεῖ, καὶ οἱ διδασκαλίες ποὺ ἀκούει ἀπὸ αὐτούς, εἶναι Ὀρθόδοξες ἢ κακόδοξες, ἀλήθειες ἢ ψέματα, ἀρκεῖ νὰ εὐφραίνεται μὲ λόγια ἀγάπης καὶ εἰρήνης. Ὅμως «Εἰ καὶ γλυκέα τὰ λόγια τῶν ψευδοπροφητῶν, ἀλλὰ οὐδὲν αὐτῶν πικρότερον». Αὐτοὺς τοὺς κληρικοὺς ποὺ ὁ κόσμος θὰ ἀκολουθεῖ, ὁ Κύριος «θὰ τοὺς ρίξει στὸν κοπρῶνα» !
      Επομένως μην προσπαθείτε να ΥΠΕΡΤΟΝΙΖΕΤΕ το θεωρητικό κομμάτι μιας υγιούς εκκλησίας με ιερωσύνη, αποστολική διαδοχή και συνοδική ζωή που ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΗΜΕΡΑ (με ευθύνη και απόφαση του κλήρου στο ΣΥΝΟΛΟ του) και αφετέρου να ΥΠΟΤΙΜΑΤΕ , να ΥΠΟΒΑΘΜΙΖΕΤΕ ή και να ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΤΕ «το μικρό ποίμνιο» της κατ οικον προσευχής …. σε πρεσβυτεριανή ή προτεσταντικού τύπου εκκλησιολογία !
      Αλλα μας ειπαν όμως οι Αγιοι μας , Ἃγιος Ἁθανάσιος : »Εάν ὁ ἐπίσκοπος ἢ ὁ πρεσβύτερος που εἶναι τα μάτια τῆς Ἐκκλησίας, κακῶς συναναστρέφονται και σκανδαλίζουν τον λαό, πρέπει αὐτούς να τους διώχνετε. Γιατί σᾶς συμφέρει χωρίς αὐτούς να μαζεύεσθε σε σπίτι προσευχῆς (κατ’ οἲκον Ἐκκλησία) παρά να ριφθῆτε μαζί τους ὃπως με τον Ἂννα και τον Καϊάφα εἰς την γέεννα τοῦ πυρός»
      Ο Αββάς Παμβώ «Και τί θα μπορεί να κάνει κανείς σε τέτοιους δύσκολους καιρούς;»
      Και ο Γέροντας απάντησε: «Παιδί μου, σε τέτοιες ημέρες θα σωθεί εκείνος
      που θέλει και προσπαθεί να σώσει την ψυχή του και αυτός θα ονομαστεί
      μέγας στη Βασιλεία των Ουρανών».

      Διαγραφή
    10. fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com8 Φεβρουαρίου 2026 στις 12:05 π.μ.

      Αγαπητέ Κωνσταντίνε,
      Χαίρε και καλό τριώδιο. Στο σχόλιό σας έχω να παρατηρήσω τα εξής.
      ________________________________________
      Α. Συμφωνώ απόλυτα ότι η ενότητα με την Εκκλησία δεν είναι μηχανιστική σχέση με τον θεσμό. Η θέση «είμαι με τον επίσκοπο, άρα είμαι με την Εκκλησία» είναι πράγματι εκκλησιολογικά ανεπαρκής. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς ορίζει σαφώς: «οι της Χριστού Εκκλησίας της αληθείας εισί». Η Αλήθεια είναι το κριτήριο, όχι η θέση.Όμως η επίκληση του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά για «ενότητα διά της πίστεως» δεν ακυρώνει την ιεροσύνη, αλλά τονίζει ότι η χειροτονία χωρίς πίστη είναι κενή. Ο Άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης δεν είπε ποτέ ότι η πίστη αρκεί χωρίς χειροτονία — είπε ότι η χειροτονία χρειάζεται την πίστη για να είναι έγκυρη. Η δική σας ερμηνεία κινδυνεύει να μετατρέψει την Ορθοδοξία σε προτεσταντικό κριτήριο ατομικής κρίσης.
      Β. Η Σύνοδος της Κρήτης (2016) εισήγαγε συνοδικά τον οικουμενισμό ως αίρεση. Η αναγνώριση σχισμάτων ως «εκκλησιών» και η προώθηση της «ενότητας» μέσω του ΠΣΕ αναιρούν το Σύμβολο της Πίστεως. Όταν οι επίσκοποι ομολογούν αίρεση συνοδικά, εκπίπτουν της εκκλησιαστικής ιδιότητος. Η σιωπή των υπολοίπων δεν είναι ουδετερότητα, αλλά συνενοχή.
      Γ. Η διάκριση που κάνετε μεταξύ «θεσμικής Εκκλησίας» και «Εκκλησίας της Αλήθειας» απαιτεί προσοχή. Η Ορθόδοξη εκκλησιολογία δεν αντιπαραθέτει απλώς «θεσμό» και «αλήθεια». Ο θεσμός υπάρχει διά της αλήθειας, και η αλήθεια ενυπάρχει εν τω θεσμώ. Όταν ο θεσμός αποκοπεί από την αλήθεια, δεν είναι πλέον Εκκλησία.
      Δ.Η ερώτησή σας είναι ρητορικά ακριβής: πώς μπορούμε να περιμένουμε Σύνοδο από αυτούς που έχουν ήδη συνοδικά απορρίψει την ορθοδοξία; Η απάντηση είναι ότι δεν μπορούμε. Η Σύνοδος της Κρήτης δεν ήταν απλώς «ατυχής» — ήταν ληστρική στον βαθμό που συγκλήθηκε και λειτούργησε εκτός της ορθής πίστεως.
      Ε. Το ζήτημα του «μικρού ποιμνίου» απαιτεί διευκρίνιση. Το «μικρόν ποίμνιον» δεν είναι αυτοανακηρυσσόμενη ελίτ, αλλά οι πιστοί που μένουν πιστοί στο Σύμβολο έναντι της πλάνης. Η ταύτιση της Εκκλησίας με την πλειοψηφία είναι θεολογικά αβάσιμη — η ιστορία δείχνει ότι η πλειοψηφία συχνά πλανάται (Αρειανισμός, Εικονομαχία).
      ΣΤ.Η αποτείχιση που προτείνετε δεν είναι σχίσμα, αλλά άμυνα κατά του σχίσματος που εισήγαγε η ίδια η Σύνοδος. Όταν η θεσμική δομή έχει καταληφθεί από αίρεση, η παραμονή σε αυτήν δεν είναι υπακοή, αλλά συμμετοχή στην αίρεση.
      ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

      Διαγραφή
    11. fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com8 Φεβρουαρίου 2026 στις 12:06 π.μ.

      ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ.
      Ζ. Η Συνοδικότητα δεν χάνεται με την αποτείχιση. Η μνήμη «υπέρ πάσης επισκοπής ορθοδόξων» διατηρεί την εκκλησιαστική συνείδηση. Η Συνοδικότητα σε καιρό αιρέσεως σημαίνει κοινωνία των αποτειχισμένων, όχι υποταγή σε ψευδεπισκόπους. Η μνήμη «υπέρ πάσης επισκοπής ορθοδόξων» δεν είναι μαγική φόρμουλα που δικαιολογεί κάθε αποτείχιση. Ορίζει ότι η Εκκλησία υπάρχει όπου υπάρχει η ορθή πίστη, αλλά δεν δίνει άδεια σε κάθε ομάδα να αυτοανακηρύσσεται «ορθόδοξη» χωρίς συνοδική κοινωνία.

      Η. Η επίκληση των Αγίων Πατέρων (Αθανάσιος, Μάξιμος, Θεόδωρος Στουδίτης) είναι θεολογικά συνεπής. Όλοι αυτοί αποτειχίστηκαν από αιρετικούς ηγέτες, διατήρησαν την κοινωνία με ορθοδόξους, και αναμένουν Σύνοδο που αποκαθιστά την τάξη.
      Θ.Η ένσταση ότι αυτό οδηγεί σε «προτεσταντικό ατομικισμό» αγνοεί την ουσία: ο πιστός δεν κρίνει κατά ιδίαν γνώμην, αλλά κατά το Συνοδικό της Ορθοδοξίας. Η άρνηση κοινωνίας με αιρετικούς δεν είναι αυθαίρετη, αλλά υπακοή στην παράδοση.
      Ι. Το ερώτημα που θέτετε είναι καίριο: αν οι επίσκοποι είναι εκτός Εκκλησίας, πού βρίσκεται η Εκκλησία; Η απάντηση είναι: εκεί όπου ομολογείται το Σύμβολο της Πίστεως, εκεί όπου τελείται το Μυστήριο χωρίς κοινωνία με αίρεση, εκεί όπου διατηρείται η κοινωνία των ορθοδόξων. Η Εκκλησία δεν εξαρτάται από την ύπαρξη «καθαρού» θεσμού, αλλά από την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος εν τοις πιστοίς.
      ΙΑ.Η «κατ' οίκον Εκκλησία» που επικαλείστε είναι έκτακτο μέτρο, όχι κανονική κατάσταση. Ο Άγιος Αθανάσιος παρέμεινε επίσκοπος και συνεκάλεσε Συνόδους. Η μόνιμη αποτείχιση χωρίς προοπτική επιστροφής συνιστά σχίσμα, όχι μαρτυρία.
      ΙΒ.Η επίκληση της «αποστασίας» (Β' Θεσ. 2:3) ως αναφερομένης «στη διοικούσα Εκκλησία» είναι θεολογικά αβάσιμη. Οι Πατέρες ερμήνευσαν την αποστασία ως γενική ηθική και δογματική παρακμή, όχι ως συγκεκριμένη αποστασία επισκόπων. Ο «άνθρωπος της αμαρτίας» είναι προσωπικό αντιχριστιανικό πρόσωπο, όχι θεσμός.
      Καλή συνέχεια. Καλό αγώνα

      Διαγραφή
    12. Κ. Φοντούλης8 Φεβρουαρίου 2026 στις 4:42 π.μ.

      Καλό Τριώδιο κι εσείς π. Δημήτριε,
      Υποστηρίζετε οτι : ΙΑ.Η «κατ' οίκον Εκκλησία» που επικαλείστε είναι έκτακτο μέτρο, όχι κανονική κατάσταση. Ο Άγιος Αθανάσιος παρέμεινε επίσκοπος και συνεκάλεσε Συνόδους. Η μόνιμη αποτείχιση χωρίς προοπτική επιστροφής συνιστά σχίσμα, όχι μαρτυρία.
      Δεν λέω οτι η αποτείχιση και η «κατ' οίκον Εκκλησία» είναι μόνιμη κατάσταση αλλά συμφωνούμε οτι είναι έκτακτο μέτρο και φυσικά δεν γνωρίζουμε πόσο καιρο θα παραμείνουμε στην αποτείχιση . Ο Άγιος Μάξιμος ο ομολογητής , αρνούμενος να κοινωνήσει με τους αιρετικούς Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως (Σέργιο, Πύρρο, Παύλο) που υποστήριζαν το Μονοθελητισμό, αποτειχίστηκε, υπερασπιζόμενος την Ορθόδοξη πίστη και δεν κοινωνούσε με την επίσημη, αιρετική τότε, Εκκλησία για μια περίοδο περίπου 40 ετών (620-660 μ.Χ.).
      Επομένως , εμεις πάτερ μου που είμαστε στην αποτείχιση μόλις 4χρονια εγω και 6 εσεις τι πρέπει να κάνουμε ;
      α/ να επιστρέψουμε στην εκκλησία "των πονηρευομένων" όπως εχουν κάνει μερικοί αδελφοί μας ή όπως ακόμη χειρότερα αρκετοι άλλοι που παραμένουν "μέσα στην εκκλησία" και δεν αποτειχίζονται για διαφορους λογους ο καθένας τους και δεν καταλαβαίνουν οι "ταλαιπωροι" οτι κολυμπάνε μέσα στην αίρεση και οτι ο "καιρός γαρ εγγύς" ;
      β/ να ψάξουμε να βρούμε κανονικά αποτειχισμένους Επισκόπους και ιερείς εστω και στην άλλη άκρη της γής, πράγμα πάρα πολύ δύσκολο και ανθρωπίνως αδύνατο μέσα στην αιρεση καί την πλάνη που επικρατει πάνω απο 100 χρόνια τώρα ;
      ή να ακολουθήσουμε αυτό που γράφετε πολύ συχνά και σωστά το " Consensus patrum "
      και με υπομονή, ομολογία και αγάπη να περιμένουμε τη λύση που θα δώσει ο Κύριος μας ;
      ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ 1

      Διαγραφή
    13. Κ. Φοντούλης8 Φεβρουαρίου 2026 στις 4:43 π.μ.

      ΣΥΝΕΧΕΙΑ 2
      και το " Consensus patrum" , ο πνευματικός μας οδηγός ,ΠΡΕΠΕΙ να είναι τα λόγια των Αγίων μας για τα εσχατα χόνια που ζούμε:
      Άγιου Ιωάννη Μαξίμοβιτς :
      «Στα έσχατα χρόνια το κακό και η αίρεση θα έχει τόσο εξαπλωθεί που οι πιστοί δε θα βρίσκουν ιερέα και ποιμένα να τους προστατέψει από την πλάνη και να τους συμβουλέψει στη σωτηρία. Τότε, οι πιστοί δε θα μπορούν να δεχτούν ασφαλείς οδηγίες από ανθρώπους, άλλα οδηγός τους θα είναι τα κείμενα των Αγίων Πατέρων. Ιδίως σε αυτή την εποχή, ο κάθε πιστός θα είναι υπεύθυνος για όλο το πλήρωμα της Εκκλησίας. «Δεν διδάχθηκες, ότι σε δύσκολους καιρούς ο κάθε Χριστιανός είναι ο ίδιος υπεύθυνος για τη Χριστιανοσύνη στο σύνολό της; Ότι κάθε μέλος της Ορθόδοξης Εκκλησίας έχει ευθύνη για ολόκληρη την Εκκλησία; Και ότι σήμερα η Εκκλησία έχει εχθρούς και διώκεται από έξω αλλά και από μέσα»; Αδελφοί, καιρός να αναλάβουμε όλοι τις ευθύνες μας απέναντι στο Θεό και την ιστορία. Μην ανέχεστε άλλες λοξοδρομίες και πλάνες από τους ιερείς και αρχιερείς σας! Μην κάνετε τα »στραβά μάτια», είστε συνυπεύθυνοι! Οι Άγιοι σας προειδοποιούν…»
      Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς
      «Οἱ κληρικοὶ θὰ γίνουν οἱ χειρότεροι καὶ ἀσεβέστεροι τῶν ὅλων»
      Ἅγιος Ἱππόλυτος
      «Οἱ ποιμένες ὡς λύκοι γενήσονται. Οἱ ἱερεῖς τὸ ψεῦδος ἀσπάσονται. Οἱ μοναχοί τὰ τοῦ κόσμου ποθήσουσιν…»Ἅγιος Νεῖλος ὁ Ἁγιορείτης καὶ Μυροβλύτης "Οἱ ποιμένες τῶν Χριστιανῶν Ἀρχιερεῖς καὶ ἱερεῖς θὰ εἶναι ἄνδρες κενόδοξοι, μὴ γνωρίζοντες παντελῶς τὴν δεξιὰν ὁδὸν ἀπὸ τὴν ἀριστεράν… Αἱ ἐκκλησίαι δὲ τοῦ Θεοῦ θὰ στερηθοῦν εὐλαβῶν καὶ εὐσεβῶν Ποιμένων καὶ ἀλλοίμονον τότε εἰς τοὺς ἐν τῷ κόσμῳ εὑρισκομένους Χριστιανοὺς οἱ ὁποῖοι θὰ στερηθοῦν τελείως τὴν πίστιν, διότι δὲν θὰ βλέπουν ἀπὸ κανένα φῶς ἐπιγνώσεως…»
      Ὁ Ἀββὰς Μωϋσῆς
      «Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις... θέλουν προχειρίζεσθαι Ἡγούμενοι καὶ ποιμένες ἄνδρες ἀδόκιμοι ἀρετῆς, ἄπιστοι... μὴ διακρίνοντες τὴν δεξιὰν ὁδὸν ἐκ τῆς ἀριστερᾶς, ἀμελεῖς, φιλομέριμνοι, τὰ πρωτεῖα μὲ δῶρα ἁρπάζοντες... μὴ γνωρίζοντες κατηχεῖν καὶ νουθετεῖν τὸ ποίμνιον... ἐκ τῆς τοιαύτης δὲ ἀμελείας καὶ κατάφρονήσεως τῶν ποιμένων ἀπολοῦνται οἱ ἀδελφοί...».
      στάρετς Ἀνατόλιος
      «Ὁ ἐχθρὸς τοῦ ἀνθρωπίνου γένους θὰ δρᾷ μὲ πανουργία γιὰ νὰ ὁδηγήσει στὴν Αἵρεση, ἂν ἦταν δυνατόν, καὶ τοὺς ἐκλεκτούς
      Οἱ Αἱρετικοὶ θὰ ἀποκτήσουν ἰσχὺ πάνω στὴν Ἐκκλησία καὶ θὰ τοποθετήσουν τοὺς ὑπηρέτες των παντοῦ. Οἱ εὐλαβεῖς θὰ ἀτενίζονται καταφρονητικά. Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος εἶπε ὅτι ἀπὸ τοὺς καρπούς των θὰ τοὺς ἀναγνωρίσετε.."Ἀββὰς Παμβώ «Καὶ τί θὰ μπορεῖ νὰ κάνει κανεὶς σὲ τέτοιους δύσκολους καιρούς;» Καὶ ὁ Γέροντας ἀπάντησε: «Παιδί μου, σὲ τέτοιες ἡμέρες θὰ σωθεῖ ἐκεῖνος ποὺ θέλει καὶ προσπαθεῖ νὰ σώσει τὴν ψυχή του καὶ αὐτὸς θὰ ὀνομαστεῖ μέγας στὴ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν»
      και ο Αγίος Νικόδημοςυ ο Αγιορείτης (Αόρατος πόλεμος) μας απαντάει για το ΠΟΥ ΘΑ ΚΟΙΝΩΝΟΥΜΕ αφού δεν θα πηγαίνουμε στις "εκκλησίες των αιρετικών" :
      ...Αλλά και όσοι θέλουν πολύ συχνά και δεν µπορούν να δεχθούν την µυστηριώδη Θεία Κοινωνία, δηλαδή να µεταλαµβάνουν τον Χριστό που βρίσκεται µέσα στα Μυστήρια, ή διότι βρίσκονται σε τόπο έρηµο όπου δεν υπάρχουν ούτε ιερείς ούτε θυσιαστήριο και εκκλησία, ή βρίσκονται στον κόσµο ,εµποδίζονται όµως από τους πνευµατικούς όχι για κανένα τους σφάλµα, αλλά για την διεστραµµένη και πονηρή συνήθεια που επικρατεί, αυτοί λέγω, επειδή επιθυµούν και θέλουν να δεχθούν µυστηριακά τον Χριστό µέσα τους, αλλά για όσα λέχθηκαν και για άλλους λόγους δεν µπορούν, ας δέχονται το Χριστό µέσα τους νοερά και πνευµατικά, όπως λέγει ο Νικόλαος ο Καβάσιλας στην ερµηνεία της Λειτουργίας (κεφ. µβ΄), διότι ο Χριστός που βρίσκεται στα µυστήρια νοερά και χωρίς να φαίνεται και αόρατα τους µεταδίδει τον αγιασµό των µυστηρίων µε τον τρόπο που γνωρίζει ο ίδιος....
      και ο Ἃγιος Ἁθανάσιος : »Εάν ὁ ἐπίσκοπος ἢ ὁ πρεσβύτερος που εἶναι τα μάτια τῆς Ἐκκλησίας, κακῶς συναναστρέφονται και σκανδαλίζουν τον λαό, πρέπει αὐτούς να τους διώχνετε. Γιατί σᾶς συμφέρει χωρίς αὐτούς να μαζεύεσθε σε σπίτι προσευχῆς (κατ’ οἲκον Ἐκκλησία) παρά να ριφθῆτε μαζί τους ὃπως με τον Ἂννα και τον Καϊάφα εἰς την γέεννα τοῦ πυρός»
      ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ 2

      Διαγραφή
    14. Κ. Φοντούλης8 Φεβρουαρίου 2026 στις 4:44 π.μ.

      ΣΥΝΕΧΕΙΑ 3
      ολα τα παραπάνω ,πάτερ μου, επιβεβαιώνουν αυτα που σας σχολιάζω τον τελευταίο καιρό για το "μικρό πόιμνιο" και την "κατ οίκον εκκλησία" , το " Consensus patrum" που λέτε κι εσείς ,και ΌΧΙ το τι μας λένε οι σημερινοι πλανεμένοι του κλήρου, Επισκοποι, ιερείς ,μοναχοί ,Θεολόγοι και δυστυχώς και το λέω με μεγάλη μου θλίψη και ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΣΗ και οι ομάδες των ΑΠΟΤΕΙΧΙΣΜΕΝΩΝ !
      Αλλά ο κύριος μας είναι ΥΠΕΡΑΝΩ ΟΛΩΝ μας και αυτός "κάνει κουμάντο και αποφασίζει"
      και ΟΧΙ εμεις οι ΑΜΑΡΤΩΛΟΙ και ΑΝΑΞΙΟΙ γιατι ζούμε κατα χάριν και θα τελειώσω το σχόλιο μου αυτό με το προς Ρωμ. 8,28 :
      ...Οἴδαμεν δὲ ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν· ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισε... τούτους καὶ ἐκάλεσε, καὶ οὓς ἐκάλεσε, τούτους καὶ ἐδικαίωσεν, οὓς δὲ ἐδικαίωσε, τούτους καὶ ἐδόξασε.Τί οὖν ἐροῦμεν πρὸς ταῦτα; εἰ ὁ Θεὸς ὑπὲρ ἡμῶν, τίς καθ᾿ ἡμῶν...
      και το προς Ιω. 21,22.... λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως ἔρχομαι, τί πρὸς σέ; σὺ ἀκολούθει μοι...
      Και πάλι καλό Τριώδιο, πάτερ Δημήτριε "Τῆς μετανοίας ἄνοιξόν μοι πύλας Ζωοδότα.."

      Διαγραφή
  4. Δημήτριος Χατζηνικολάου25 Ιανουαρίου 2026 στις 5:28 π.μ.

    Εἶναι παγία τακτική ὅσων πολεμοῦν τήν δογματικήν διάστασιν τοῦ ἡμερολογιακοῦ ζητήματος ν' ἀντικαθιστοῦν αὐτόν τόν ὅρον μέ τήν λέξιν «ἡμερολόγιον», ἐμφανίζοντες ἔτσι τούς ἀγωνιστάς τοῦ 1924 ὡς δῆθεν «ἡμερολάτρας», «δεκατριμερίτας», «λάτρας τοῦ Ἰουλιανοῦ Ἡμερολογίου» κ.λπ. Τό γεγονός ὅτι τό ζήτημα αὐτό ἐδημιουργήθη ὡς τό «πρῶτον βῆμα» διά τήν διαίρεσιν καί τήν κατάργησιν τῆς Ὀρθοδοξίας, ὅπερ ΑΝΕΜΕΝΕΤΟ καί βεβαίως ΕΓΕΝΕΤΟ, δέν ἔχει δογματικήν σημασίαν!!! Ἔτσι, ἀντί νά ΤΙΜΩΝΤΑΙ οἱ πρῶτοι ἀποτειχισμένοι ἀντι-οικουμενισταί τοῦ 1924, συκοφαντοῦνται ὡς «σχισματικοί», ἐπειδή δέν ὑπῆρχε δῆθεν δογματικός λόγος διά τήν ἀποτείχισίν των ἀπό τούς Οἰκουμενιστάς! Καί τοῦτο παρά τό γεγονός ὅτι οἱ Οἰκουμενισταί εἶπαν καί ἔγραψαν εὐθαρσῶς εἰς τάς Ἐγκυκλίους των (1902 καί 1920), εἰς τά βιβλία των (1922) καί εἰς τά «πανορθόδοξα» (διάβαζε «ἀντορθόδοξα», κατά τόν τότε Σάμου Εἰρηναῖον) συνέδριά των (1923) ὅτι ἡ ἀλλαγή τοῦ ἡμερολογίου εἶναι «τό πρῶτον σπουδαῖον βῆμα πρός ἐπίτευξιν τῆς μελετωμένης καί ὑπό τῶν πραγμάτων ἐπιτακτικῶς ἐπιβαλλομένης Κοινωνίας τῶν Ἐκκλησιῶν»! Καί παρά τό γεγονός ὅτι ἔγκριτοι Θεολόγοι προειδοποιοῦσαν τότε ὅτι ἡ ἀλλαγή θά καταργήσῃ ἀποφάσεις Οἰκ. Συνόδων καί θά προκαλέσῃ σχίσμα!!! Ὁποία διαστροφή τῆς πραγματικότητος! Ἀρκεῖ νά τήν ἔχουν κάνει κάποιοι (ἐκλεκτοί καί ἀγαπητοί κατά τά ἄλλα) θεολόγοι (ὅπως ὁ Ν. Σωτηρόπουλος) καί Ἐπίσκοποι (ὅπως ὁ Α. Καντιώτης) γιά νά τήν δεχθοῦν ὅλοι οἱ «ἀντι-οικουμενισταί», ἐφόσον βολεύει.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com25 Ιανουαρίου 2026 στις 7:58 π.μ.

      Κανείς δεν αρνείται ότι η αλλαγή του ημερολογίου το 1924 έγινε με λάθος τρόπο και ότι συνδέθηκε με οικουμενιστικές επιδιώξεις. Ούτε μπορεί να αμφισβητήσει κανείς ότι τότε πολλοί θεολόγοι και κληρικοί προειδοποίησαν πως θα προκληθεί σχίσμα – και δυστυχώς δικαιώθηκαν.
      Όμως άλλο πράγμα είναι ένα σοβαρό, αντικανονικό και σχισματογόνο λάθος, και άλλο η δογματική αίρεση.
      Στην Ορθόδοξη Εκκλησία δογματικό ζήτημα υπάρχει μόνο όταν αλλοιώνεται επίσημα και καθαρά η πίστη (π.χ. ποιος είναι ο Χριστός, τι είναι η Εκκλησία). Το ημερολόγιο, όσο σημαντικό κι αν αποδείχθηκε στην πράξη, δεν ορίστηκε ποτέ από Σύνοδο ως δόγμα ή όρος σωτηρίας.
      Οι εγκύκλιοι του 1902 και του 1920 πράγματι δείχνουν μια επικίνδυνη κατεύθυνση προς τον οικουμενισμό. Όμως εκείνη την εποχή δεν είχε ακόμη διατυπωθεί και κηρυχθεί επίσημα αίρεση, όπως απαιτεί ο ΙΕ΄ Κανόνας για να δικαιολογηθεί κανονικά η αποτείχιση. Η Εκκλησία δεν λειτουργεί με βάση το «τι θα συμβεί αργότερα», αλλά με βάση αυτό που υπάρχει καθαρά και δημόσια τη συγκεκριμένη στιγμή.
      Το ότι αργότερα ο οικουμενισμός εξελίχθηκε σε σοβαρό εκκλησιολογικό πρόβλημα δεν σημαίνει ότι το 1924 υπήρχε ήδη πλήρης δογματικός λόγος για αποτείχιση. Αλλιώς, θα έπρεπε να θεωρήσουμε σωστή κάθε πρόωρη διάσπαση που τελικά «έπεσε μέσα».
      Οι άνθρωποι που αντέδρασαν τότε είχαν ζήλο, πίστη και αγνή πρόθεση. Αξίζουν σεβασμό για τον αγώνα και τις θυσίες τους. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε επιλογή τους ήταν κανονικά ή θεολογικά σωστή, ούτε ότι το ημερολόγιο μπορεί να παρουσιαστεί ως δογματικό θέμα.
      Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ότι κάποιοι «υποβαθμίζουν» το ημερολόγιο, αλλά ότι άλλοι το ανεβάζουν σε επίπεδο δόγματος, κάτι που η Εκκλησία ποτέ δεν έκανε. Και αυτή η σύγχυση, όσο καλοπροαίρετη κι αν είναι, δημιουργεί ΔΙΧΑΣΜΟ αντί να θεραπεύει τα παλιά.
      Επίσης άλλο πράγμα ο δίκαιος αγώνας κατά του οικουμενισμού και άλλο η μετατροπή του ημερολογίου σε δογματικό ζήτημα. Οι Σωτηρόπουλος και Καντιώτης αγωνίστηκαν με παρρησία, αλλά δεν θεώρησαν ποτέ ότι υπήρχε δογματικός λόγος αποτείχισης για το ημερολόγιο. Η Εκκλησία κρίνει με βάση Συνόδους και Κανόνες, όχι με φόβους, προθέσεις ή εκ των υστέρων δικαιώσεις. Όταν συγχέουμε το δόγμα με τα εκκλησιαστικά λάθη, δεν προστατεύουμε την Ορθοδοξία· την πληγώνουμε.

      Διαγραφή
    2. Δημήτριος Χατζηνικολάου25 Ιανουαρίου 2026 στις 9:11 π.μ.

      Γεγονός (ὄχι φόβος γιά τό τί θά συμβῇ στό μέλλον) 1. Ὁ Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας Φώτιος ἠρνεῖτο σθεναρῶς τήν ἀλλαγήν καί ἔλεγεν ὅτι τό Νέον Ἑορτολόγιον (ν.ἑ.) πάσχει ΚΑΙ ἀπό δογματικῆς ἀπόψεως.

      Γεγονός (ὄχι φόβος γιά τό μέλλον) 2. Ὁ Πατριάρχης Ἱεροσολύμων Δαμιανός διεβεβαίωνεν ὅτι δέν θά υἱοθετοῦσε τό ν.ἑ., διότι ὁ συνεορτασμός μέ τούς παπικούς θά δημιουργοῦσε σύγχυσιν μεταξύ τῶν πιστῶν στό Πατρ/χεῖον Ἱεροσολύμων γιά τό ποιός εἶναι Ὀρθόδοξος καί ποιός Παπικός.

      Γεγονός (ὄχι ἁπλῶς φόβος) 3. Ἑπομένως, ἦτο ἀπολύτως βέβαιον ὅτι θά ἐδημιουργεῖτο τοὐλάχιστον λειτουργικόν σχίσμα καί θά ἐποδοπατοῦντο οἱ Ἱεροί Κανόνες πού ἀνέφερα προηγουμένως. Συνεπῶς, τό ν.ἑ. εἶναι ΣΧΙΣΜΑ ΚΑΙ ΑΙΡΕΣΙΣ ἀκόμη καί ὅταν (καθ’ ὑπόθεσιν) δέν συνδέεται μέ τόν Οἰκουμενισμόν, μέ τόν ὁποῖον βεβαίως εἶναι ΑΡΡΗΚΤΩΣ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΝ.

      Γεγονός (ὄχι ἁπλῶς φόβος) 4. Τό ν.ἑ. εἰσάγεται τήν 10-3-1924, ἡ ὁποία ὠνομάσθη 23-3-1924, ἄνω τοῦ 1.000.000 πιστοί δέν ἀκολουθοῦν καί διακόπτουν πᾶσαν πνευματικήν κοινωνίαν μέ τούς καινοτόμους. Τό σχίσμα εἶναι πλέον γεγονός! Συμφώνως μέ τόν 15ον Κανόνα τῆς ΑΒ’, αὐτοί πού ἀκολουθοῦν τήν αἵρεσιν (βλ. τήν προηγουμένην παράγραφον) εἶναι ΕΝ ΔΥΝΑΜΕΙ ΣΧΙΣΜΑΤΙΚΟΙ / ΑΙΡΕΤΙΚΟΙ καί ἀποτελοῦν τό νοσοῦν μέρος τῆς Ἐκκλησίας, ἐνῷ οἱ μή ἀκολουθοῦντες ἀποτελοῦν τό ὑγιαῖνον μέρος.

      Γεγονός 5. Ἡ Πανορθόδοξος Σύνοδος τοῦ 1583 ΚΑΤΕΚΡΙΝΕ τό καινοτομηθέν ὑπό Γρηγορίου τοῦ Ρώμης Καλενδάριον (βλ. Ἐκκλ. Ἱστορίαν τοῦ Μελετίου, Μητροπολίτου Ἀθηνῶν, Γ’ Τόμος, Βιέννη 1784, σελ. 402, http://invenio.lib.auth.gr/record/125916). Ἐπιπλέον, ὅπως προανέφερα, ΟΛΕΣ ΟΙ ΟΡΘΟΔΟΞΕΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΕΠΙΣΗΜΩΣ ΑΠΕΦΑΝΘΗΣΑΝ ὄχι μόνον κατά τοῦ Γρηγοριανοῦ ἡμερολογίου, «ἀλλά καί κατά παντός οὐδετέρου ἤ ἐν γένει διωρθωμένου ἡμερολογίου» (βλ. περιοδικόν «Πάνταινος», 1910, ἀρ. 39, σελ. 624-628, http://digital.lib.auth.gr/record/146308/files/5471_1.pdf ).

      Συμπέρασμα: Μέ βάσιν τά δικά σας λόγια, ὅτι «η Εκκλησία κρίνει με βάση Συνόδους και Κανόνες, όχι με φόβους, προθέσεις ή εκ των υστέρων δικαιώσεις», ἡ Ἐκκλησία ΑΠΕΡΡΙΨΕΝ τό ν.ἑ. ΠΡΙΝ αὐτό εἰσαχθῆ ἀπό τούς μασσώνους ψευδο-πατριάρχας καί ψευδεπισκόπους. Δέν ἀπέρριψε μόνον τό Γρηγοριανόν, ἀλλά καί τό «διωρθωμένον Ἰουλιανόν», ὁπότε οἱ εἰσαγαγόντες αὐτό εἶναι (ἐν δυνάμει) σχισματικοί καί αἱρετικοί. Ὅταν δέ αὐτοί φορτώνουν τό φοβερόν αὐτό ἔγκλημά των εἰς τούς ΚΑΝΟΝΙΚΩΣ ἀντιδράσαντας δι’ ἀποτειχίσεως, τότε καθίστανται καί συκοφάνται! Τέλος.

      Διαγραφή
  5. fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com25 Ιανουαρίου 2026 στις 10:19 π.μ.

    Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αίρεση υπάρχει μόνο όταν αλλοιώνεται η ίδια η πίστη: η διδασκαλία για τον Χριστό, την Αγία Τριάδα, τη σωτηρία του ανθρώπου και τη φύση της Εκκλησίας. Όπου αυτά παραμένουν ακέραια, δεν μπορούμε να μιλούμε για αίρεση με εκκλησιολογικά κριτήρια.

    Το ημερολογιακό ζήτημα, όσο σοβαρό κι αν είναι ως εκκλησιαστικό και ποιμαντικό θέμα, δεν αποτελεί δόγμα πίστεως. Καμία Οικουμενική Σύνοδος δεν το όρισε ποτέ ως τέτοιο, ούτε η Εκκλησία ταύτισε την ορθόδοξη πίστη με κάποιο συγκεκριμένο ημερολόγιο.

    Η Σύνοδος του 1583 δεν καταδίκασε απλώς ένα ημερολόγιο, αλλά μια παπική καινοτομία, στενά συνδεδεμένη με το παπικό Πασχάλιο και με την αξίωση εξουσίας του πάπα πάνω στην Εκκλησία. Γι’ αυτό και η καταδίκη αφορούσε ένα ξένο προς την Ορθοδοξία θεολογικό και εκκλησιολογικό πλαίσιο, όχι κάθε πιθανή ημερολογιακή διόρθωση καθαυτή.

    Για το λεγόμενο «Σιγίλλιο» του 1583 υπάρχει τεκμηριωμένη μελέτη του Επισκόπου Κυπριανού, όπου γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα στο αυθεντικό κείμενο και στο μεταγενέστερο πλαστό. https://www.imoph.org/pdfs/2011/06/22/20110622aSigglion1583/20110622aSigglion1583.pdf
    Παράλληλα, ο Ιερός Δοσίθεος Ιεροσολύμων αναφέρει ότι η Σύνοδος της Κωνσταντινουπόλεως του 1593 αποφάσισε τη διατήρηση του Πασχαλίου, όπως το όρισε η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος, και την απόρριψη του λατινικού ημερολογίου ως εκκλησιολογικά ξένου προς την Ορθοδοξία.

    Το Διορθωμένο Ιουλιανό ημερολόγιο δεν ταυτίζεται θεολογικά με εκείνο που καταδικάστηκε τον 16ο αιώνα, διότι διατηρεί το ορθόδοξο Πασχάλιο και δεν εισάγει παπικές ή δογματικές καινοτομίες.

    Κατά την περίοδο των ημερολογιακών αλλαγών εξέφρασαν σοβαρές επιφυλάξεις και αντιρρήσεις σεβαστοί Προκαθήμενοι της Εκκλησίας, όπως ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Φώτιος Α΄ και ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Δαμιανός. Οι τοποθετήσεις τους είναι σεβαστές και δείχνουν ποιμαντική ευθύνη και εκκλησιαστική αγωνία. Όμως δεν έλαβαν συνοδικό και πανορθόδοξο χαρακτήρα και δεν αποτέλεσαν δογματική απόφαση της Εκκλησίας περί αιρέσεως.

    Στην Ορθοδοξία, ακόμη και η σύμπτωση απόψεων πολλών Πατριαρχών δεν αρκεί για να εκφράσει την πληρότητα της Εκκλησίας, αν δεν υπάρξει συνοδική επικύρωση. Η Εκκλησία δεν κρίνει την αλήθεια με βάση πρόσωπα ή αυθεντίες, αλλά με τη Σύνοδο, ως έκφραση της καθολικής της συνείδησης.

    Το γεγονός ότι πολλοί πιστοί διέκοψαν την εκκλησιαστική κοινωνία μετά το 1924 δείχνει το μέγεθος της πληγής και του σκανδαλισμού. Δεν αποδεικνύει όμως από μόνο του την ύπαρξη αιρέσεως. Η εκκλησιαστική ιστορία γνωρίζει και άλλους διχασμούς που δεν προήλθαν από δογματικές παρεκκλίσεις, αλλά από διοικητικές ή ποιμαντικές αποφάσεις.

    Η Εκκλησία παραμένει Εκκλησία ακόμη και όταν τραυματίζεται από ανθρώπινες αδυναμίες, εσφαλμένες επιλογές ή κακούς χειρισμούς. Εκεί όπου διατηρούνται η αποστολική διαδοχή και το ορθόδοξο Σύμβολο της Πίστεως, εκεί βρίσκεται η Εκκλησία του Χριστού.

    Η αποτείχιση μετά το 1924 πρέπει να εξετάζεται με εκκλησιολογικά και κανονικά κριτήρια και όχι με συναισθηματικούς ή παραταξιακούς όρους. Σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση και τον ΙΕ΄ Κανόνα της Πρωτοδευτέρας Συνόδου, η αποτείχιση επιτρέπεται μόνο όταν υπάρχει δημόσια και καταγνωσμένη αίρεση, κηρυγμένη επίσημα και δογματικά.

    Η εισαγωγή του νέου ημερολογίου, όσο προβληματική κι αν υπήρξε, δεν συνοδεύτηκε από αλλαγή της πίστης ούτε από δογματική εκτροπή. Επομένως, δεν υπήρχαν οι κανονικές προϋποθέσεις για υποχρεωτική αποτείχιση λόγω αιρέσεως.

    Η αποτείχιση του 1924 μπορεί να ιδωθεί ως έκφραση αγωνίας και πόνου συνειδήσεως. Δεν μπορεί όμως να θεωρηθεί εκκλησιολογικά αναγκαία ή κανονικά επιβεβλημένη πράξη απέναντι σε αίρεση. Η τελική κρίση της Εκκλησίας δεν εκφέρεται από μεμονωμένες ενέργειες, αλλά διαμορφώνεται μέσα στον χρόνο από τη συνοδική της συνείδηση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου