ΜΕΡΟΣ -Α
Εισαγωγικά
Δημοσιεύσουμε σε μέρη μια
αξιόλογη εκκλησιολογική ομιλία
του Χωρο-επισκόπου Νοβο-Μπρντό και Πανονίας
Μαξίμου (Νοβάκοβιτς) της επισκοπής Ράσκας και Πριζρένης στην εξορία με
θέμα: «Η Ομολογία του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή και η μάχη υπέρ της
Ορθοδοξίας του Επισκόπου Αρτεμίου».
Η ομιλία δεν είναι
ακαδημαϊκή ανάλυση, αλλά ομολογητικό κήρυγμα που επιχειρεί να νομιμοποιήσει τη
στάση της Επαρχίας Ράσκας-Πριζρένης (υπό τον μακαριστό Επίσκοπο Αρτέμιο) μέσω
ιστορικής αναλογίας με τον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή.
Ο στόχος είναι διπλός:
(α) να αποδείξει ότι η «αποτείχιση» δεν είναι σχίσμα αλλά
συνέχεια της αγιοπατερικής παραδόσεως, και
(β) να καταδείξει
τους σημερινούς «οικουμενιστές» ως νέο-αιρετικούς, παρόμοιους με τους
μονοθελητές του 7ου αιώνος.
Μετά την ολοκλήρωση της δημοσίευσης θα επιχειρήσουμε
θεολογικό σχολιασμό της εκκλησιολογίας που αναπτύσσει ο Χωρο-επίσκοπος Μάξιμος.
Αʹ.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ
Χριστός Ανέστη!
Πρώτα απ'όλα, η ευχαριστία ανήκει στον Θεό, αλλά έχω και την
τιμή και την χαρά να χαιρετίσω την ιερά αυτή σύναξη του λαού του Θεού (γένος ἐκλεκτόν, βασίλειον ἱεράτευμα, ἔθνος ἅγιον, λαὸς
εἰς περιποίησιν – ο Νέος
Ισραήλ, Α Πε. 2,9) με αυτόν τον νικηφόρο
χαιρετισμό (Χριστός Ανέστη!). Όπως είπε κι ο Κύριος εκ του στόματος του Μωυσή:
« λάλησον τοῖς υἱοῖς
Ἰσραήλ, καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς·
αἱ ἑορταὶ
Κυρίου, ἃς καλέσετε αὐτὰς
κλητὰς ἁγίας, αὗταί εἰσιν
αἱ ἑορταί μου » (Λευ. 23,2). Κι ο άλλος σοφός της
Παλαιάς Διαθήκης, μας διδάσκει τι πρέπει να κάνουμε στις ιερές μας συνάξεις: « Ἀκούσατε, παῖδες, παιδείαν πατρὸς καὶ προσέχετε γνῶναι
ἔννοιαν… ἐπιλαβοῦ ἐμῆς παιδείας, μὴ ἀφῇς, ἀλλὰ
φύλαξον αὐτὴν σεαυτῷ εἰς
ζωήν σου » (Παρ. 4,1-13).
Επομένως, σ' αυτές τις χριστιανικές μας συνάξεις, ο κύριος
σκοπός μας είναι η διατήρηση της παιδείας του πατρὸς,
διότι εντός τέτοιας παιδείας βρίσκεται η ζωή μας. Και δόξα τω Θεώ, έχουμε τη
συγκεκριμένη διδασκαλία να τηρήσουμε. Επομένως, ακολουθώντας τέτοια επιστήμη
και σοφία της Αγίας Γραφής, φέτος βρισκόμαστε μπροστά σε ένα μεγάλο έργο, το
οποίο είναι δύσκολο κατά μέγεθος, αλλά εύκολο κατά περιεχόμενο. Ο σκοπός μας
είναι, τουλάχιστον, να σκιαγραφήσουμε ολόκληρο εκείνο τον ιστορικό δρόμο της
προστασίας της Ορθόδοξης Πίστεως (και ταυτόχρονα της Εκκλησίας) από τον παλιό
Αββά, τον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή της Χρυσουπόλεως και του Ελλήσποντου –
μέχρι τον νεοφανή Αββά της μονής Τσέρνα Ρέκα (και μετέπειτα τον Επίσκοπο Ράσκας
και Πριζρένης Αρτέμιο). Με έμφαση στην συμμόρφωση και την συνέχεια του ίδιου
δρόμου αυτών των δύο.
Βʹ.
Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΔΡΟΜΩΝ
« Εὰν
παρὰ Κυρίου τὰ διαβήματα ἀνθρώπου κατευθύνεται, καὶ τὴν
ὁδὸν αὐτοῦ θελήσει σφόδρα » (Ψαλ. 37,23)
λέγει ο βασιλιάς-προφητης Δαυίδ. Αν ο Κύριος κατευθύνει τα βήματα κάθε
ανθρώπου, όπως λέει ο Προφήτης Δαυίδ, πόσο περισσότερο καθοδηγεί την ιστορική
πορεία της ίδιας της Εκκλησίας Του; Η πορεία της Εκκλησίας συντίθεται από τα
βήματα των Αγίων Της. Στόχος μας, λοιπόν, είναι να βαδίζουμε στον ίδιο δρόμο,
έχοντας ως οδηγό την προτροπή του Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς: να είμαστε
"μαζί με όλους τους Αγίους". Αυτό το μονοπάτι, που χάραξαν οι
Ομολογητές και οι Διδάσκαλοι της Ορθοδοξίας, είναι ο μόνος αυθεντικός δρόμος
του Χριστού
Επομένως, ο σκοπός αυτός είναι δύσκολος κατά το μέγεθος,
αλλά εύκολος κατά την ουσία, διότι είναι εύκολο και μάλλον εξαιρετικά εύκολο να
δειχτεί η Αγιοπνευματική αντιστοιχία ή η Αγιοπατερική αρμονία του πρώτου δρόμου
(στον οποίο είχε περπατήσει ο Άγιος Αββάς Μάξιμος ο Ομολογητής) και του
δεύτερου δρόμου (στον οποίο είχε περπατήσει ο Άγιος Αββάς και Επίσκοπος μας
Αρτέμιος της σεπτής μνήμης). Στην πραγματικότητα, αυτοί οι δύο δρόμοι είναι
ένας δρόμος, ο μόνος δρόμος της Αλήθειας του Χριστού, ο Αγιοπατερικός δρόμος
της Εκκλησίας – κι εμείς δεν έχουμε παρά να τον διατηρήσουμε.
Δεν θέλουμε να εισάγουμε εδώ κάτι καινούριο, απομακρύνοντας
ούτως τους εαυτούς μας απ' αυτούς που εισάγουν καινοτομίες (από τις οποίες τώρα
και πάντα υποφέρει η Εκκλησία). Μόνο θα υπενθυμίσουμε για όλη την Αγιοπατερική
κατοχύρωση και την δικαιολόγηση της γνώμης της Επαρχίας μας. Καθώς και των
δογματικών και κανονικών της θεμελίων, τα οποία κατοχυρώθηκαν χάρη στον
αείμνηστο Αββά μας Αρτέμιο. Όπως και ομολογώντας στην εποχή του ο Ίδιος ο Άγιος
Μάξιμος ο Ομολογητής είχε πει:
|
« Ἐγώ δόγμα ἴδιον οὐκ ἔχω,
ἀλλά τό κοινόν τῆς Ἐκκλησίας τῆς
καθολικῆς. Οὐ γάρ ἐκίνησα φωνήν τήν οἱανοῦν, ἵνα ἴδιόν
μου λέγηται δόγμα ». (Εγώ δεν έχω
δικό μου, προσωπικό δόγμα, αλλά το κοινό δόγμα της Καθολικής Εκκλησίας. Διότι
δεν άρθρωσα καμία απολύτως δική μου φωνή (διδασκαλία), ώστε αυτή να
ονομάζεται δικό μου δόγμα). |
Η ιστορία της Εκκλησίας ταυτίζεται με την ιστορία της
ομολογίας της Ορθόδοξης Πίστεως. Άλλοτε ενώπιον ενός ειρηνικού και ευσεβούς
ποιμνίου και άλλοτε απέναντι σε άθεους διώκτες ή θεοπαίχτες αιρετικούς, η
Αλήθεια του Χριστού παρέμεινε αναλλοίωτη και αλώβητη. Παρόλο που οι εχθροί της
πίστης εναλλάσσονταν, η Αλήθεια αυτή μαρτυρήθηκε μέσα από το στόμα και το αίμα
αναρίθμητων Μαρτύρων, οι οποίοι ομολόγησαν "εν ενί στόματι και μια
καρδία".
Η παρούσα διάλεξη δεν φιλοδοξεί να αποτελέσει μια δυσνόητη
θεολογική πραγματεία. Αντιθέτως, επιδιώκουμε έναν λόγο απλό και κατανοητό για
κάθε άνθρωπο —μορφωμένο ή απλό— που ζει με ευσέβεια εν Χριστώ. Εστιάζουμε στη
θεολογική και ομολογητική παρακαταθήκη του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή, πάνω
στην οποία βασίστηκε και ο δικός μας αείμνηστος Γέροντας στον δικό του
ομολογητικό αγώνα.
Γʹ.
ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ «ΠΟΙΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΕΙ;»
Στις μέρες μας, η πορεία που ακολουθούμε δέχεται συχνά
οξείες επιθέσεις και συκοφαντίες. Εγείρονται κυνικά ερωτήματα και προκλήσεις
που στοχεύουν την Επαρχία μας και την ομολογητική μας στάση. Οι
"πειρασμοί" αυτοί δεν αποσκοπούν στη γνώση της Αλήθειας, αλλά στην
αμφισβήτηση της δογματικής και κανονικής μας συνέπειας —δηλαδή της στάσης του
αειμνήστου Γέροντός μας και της Επαρχίας μας— και κατ’ επέκταση, στην άρνηση
του αγώνα μας υπέρ της Πατερικής Πίστεως.
Πιστεύουμε ακράδαντα ότι, κατ’ οικονομίαν Θεού, ο δρόμος του
Γέροντός μας (πάνω στον οποίο πορεύεται σήμερα η Επαρχία μας) ταυτίζεται σχεδόν
απόλυτα —όχι μόνο στην ουσία αλλά και στη μορφή— με την οδό του άθλου και της
ομολογίας του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή.
Ως εκ τούτου, επιλέγουμε να απαντήσουμε σε αυτές τις
προκλητικές και ξένες προς την πατερική παράδοση ερωτήσεις, όχι με δικούς μας
λόγους, αλλά με τα θεόπνευστα λόγια του Αγίου Μαξίμου. Θα χρησιμοποιήσουμε τις
απαντήσεις που ο ίδιος έδωσε στις αιρετικές προκλήσεις της εποχής του, οι
οποίες παραμένουν επίκαιρες και παρόμοιες με αυτές που αντιμετωπίζουμε σήμερα.
Μέσα από αυτή την ιστορική και διαλογική σύγκριση, θα καταδειχθεί ότι ο Άγιος
Αββάς και Γέροντάς μας Αρτέμιος παρέμεινε ακλόνητος στην αγιοπατερική οδό του
Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή.
Ας αρχίσουμε αυτή την Αγιοπατερική και ιστορική μας διάλεξη.
Καθώς και τον άγιο μας γέροντα, οι πλανημένοι οικουμενιστές
πάντοτε ούτω (προκλητικά) και μας ρωτάνε: « Ποιος σας αναγνωρίζει; Ποια Τοπική
Εκκλησία; Σε ποια Τοπική Εκκλησία εσείς ανήκετε; ». Ακριβώς τα ίδια τότε
ρώτησαν οι δηκτικοί αιρετικοί τον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή:
« Ποίας Ἐκκλησίας
εἶ; Βυζαντίου; Ῥώμης; Ἀντιοχείας Ἀλεξανδρείας;
Ἱεροσολύμων; ». Και
απάντησε ο Άγιος Μάξιμος:
|
« Καθολικὴν Ἐκκλησίαν, τὴν
ὀρθὴν καὶ σωτήριον τῆς
εἰς αὐτὸν πίστεως ὁμολογίαν,
Πέτρον μακαρίσας ἐφ᾿ οἷς αὐτὸν καλῶς ὡμολόγησεν,
ὁ τῶν ὅλων εἶναι
Θεὸς ἀπεφήνατο ». (Ο Θεός των
όλων αποφάνθηκε ότι Καθολική Εκκλησία είναι η ορθή και σωτήρια ομολογία
της πίστεως σε Αυτόν, μακαρίζοντας τον Πέτρο για όσα ορθά ομολόγησε) |
Επομένως, η Εκκλησία σημαίνει την Ορθόδοξη Ομολογία της
Πίστεως, και σ'αυτήν την Εκκλησία ανήκουμε κι εμείς, επαναλαμβάνοντας τη
θεόπνευστη και ευαγγελική απάντηση του Άγιο Μαξίμου και ταυτόχρονα – κατα την
θεολογική έννοια και το περιεχόμενο – την ίδια απάντηση του αγίου μας γέροντα
Αρτέμιο που έγραφε στην εποχή του: « Παραμένουμε στη Διαχρονική Εκκλησία, στην
κοινότητα μετά Πάντων των Αγίων, στην υπηρεσία του Θεού και του λαού μας ».
Αυτό αποτελεί τον κρίσιμο τόπο της εκκλησιολογίας του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή, η οποία είναι το πιο
μεγάλο μας προπύργιο και το στήριγμα εναντίον της σημερινής επίθεσης της
οικουμενιστικής αιρέσεως. Η αίρεση αυτή είναι πράγματι εκκλησιολογική, επειδή
διαστρεβλώνει την Ορθόδοξη και Αγιοπατερική κατανόηση, το Αγιοπνευματικό
συναίσθημα, την ευλογημένη εμπειρία και τη θεόπνευστη διδασκαλία για την
Εκκλησία. Είναι παρά πολύ σημαντικό να αναφέρουμε εδώ και την αίρεση του Σεργιανισμού,
την οποία ακολουθούν και πολλοί σημερινοί οπαδοί « της παγκοσμιοποιημένης Ορθοδοξίας » που λέγεται οικουμενισμός. Η
πλάνη του σεργιανισμού και του οικουμενισμού – όπως και όλων των αιρέσεων στην
Εκκλησία – αποτελείται από την πεποίθηση ότι πρέπει να « προστατευτεί » η
Εκκλησία μόνο στην εξωτερική, φαινομενική και μην ουσιαστική έννοια, μέσω διατήρησης
μόνο της διοικητικής και θεσμικής μορφής της Εκκλησίας, απολύτως εις βάρος της
δογματικής και της Ορθόδοξης Ομολογίας της Πίστεως. Ενώ ο Άγιος Μάξιμος ο
Ομολογητής επιμένει ακριβώς σ'αυτήν την Ορθόδοξη Ομολογία της Πίστεως, διότι
Αυτή είναι το ουσιαστικό θεμέλιο της Εκκλησίας. Συνεπώς, σήμερα οι
οικουμενιστές έχουν ως στόχο « την διατήρηση » της εξωτερικής μορφής της
Εκκλησίας του Χριστού, καταστρέφοντας ταυτόχρονα τον δογματικό της πυρήνα,
δηλαδή την ίδια την Εκκλησία. Γι'αυτό το λόγο κι εμείς – διδασκόμενοι από την
Πατερική και ευσεβή κατανόηση της Εκκλησίας που σημαίνει την Ορθόδοξη Ομολογία
της Πίστεως – θα διατηρήσουμε ακριβώς αυτήν την δογματική ουσία της Εκκλησίας,
δίνοντας προτεραιότητα σ' αυτήν την κατανόηση και όχι στη θεσμική, διοικητική
και γραφειοκρατική μορφή της Εκκλησίας. Προφανώς, πρέπει να διατηρήσουμε τη
μορφή αυτή (στο μέτρο που είναι δυνατόν υπό τις δεδομένες συνθήκες), αλλά ποτέ
εις βάρος της δογματικής ορθότητας και της καθαρότητας της Εκκλησίας.
Όλα αυτά μπορούμε να δούμε μέσω της απάντησης του Αγίου
Μαξίμου του Ομολογητή στον διάλογο με τους αιρετικούς στην εποχή του (που
μοιάζουν με τους σημερινούς οικουμενιστές), όταν αυτοί τον κατήγγειλαν ότι δεν
βρίσκεται στην κοινωνία με το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και τα άλλα
Πατριαρχεία που είχαν πέσει στην αίρεση του μονοθελητισμού:
|
«Τότε ο
έπαρχος τον ρώτησε: "Είσαι σε εκκλησιαστική κοινωνία με την τοπική
Εκκλησία ή όχι;". Εκείνος απάντησε: "Όχι, δεν είμαι".
"Για ποιο λόγο;" ρώτησε ο έπαρχος. Εκείνος αποκρίθηκε: "Επειδή
έβγαλε έξω (αποκήρυξε) τις Συνόδους". Ο έπαρχος τότε είπε: "Αφού
τις απέβαλε, πώς γίνεται τα ονόματά τους να μνημονεύονται ακόμα στα
δίπτυχα;". Και ο Άγιος απάντησε: "Και τι νόημα έχουν τα ονόματα,
όταν τα ορθά δόγματα έχουν πεταχτεί έξω;"» |
. Εδώ ο Άγιος Αββάς Μάξιμος εξηγεί ότι δεν υπάρχει κανένα
όφελος για τους πατριάρχες και τον κλήρο, εάν αυτοί αποδέχονται τις
Οικουμενικές Συνόδους κατ' όνομα μόνο, ενώ (μέσω της αιρέσεως τους) απορρίπτουν
την Πίστη των Συνόδων Αυτών. Το ίδιο συμβαίνει με τους σημερινούς αιρετικούς
(οικουμενιστές), οι οποίοι γιορτάζουν το Θρίαμβο της Ορθοδοξίας, τη μνήμη των
Αγίων Οικουμενικών Συνόδων και των Αγίων Ομολογητών της Πίστεως, κατατάσσουν
μεταξύ των Αγίων τον Ιουστίνο Πόποβιτς που είναι ο πιο μεγάλος αντι-οικουμενιστής
μεταξύ των Αγίων Πατέρων, αλλά στην πραγματικότητα ακολουθούν τον δρόμο της
οικουμενιστικής αιρέσεως.
Με αυτόν τον τρόπο, οι οικουμενιστές προδίδουν το ίδιο το
ουσιαστικό μήνυμα και τη διδασκαλία των Αγίων Πατέρων, καθώς και το περιεχόμενο
των Ιερών Συνόδων· προδίδουν, εν τέλει, την ίδια την ουσία της Εκκλησίας, η
οποία εδράζεται στην αμετάβλητη Ορθόδοξη Πίστη.
Εξαιτίας αυτού, ο εξωτερικός "φλοιός" μιας τυπικής
εκκλησιαστικότητας, τον οποίο προβάλλουν οι οικουμενιστές και οι μοντερνιστές,
στερείται τη ζωοποιό δύναμη της Αληθείας. Πρόκειται για μια φρικτή παραποίηση
—ή μάλλον μια ουσιαστική άρνηση— της Εκκλησίας και της αυθεντικής
εκκλησιαστικής ζωής. Διότι, χωρίς την ορθή Αγιοπατερική Πίστη, είναι αδύνατον
να νοηθεί ορθόδοξη πνευματικότητα και ζωή. Εν κατακλείδι: χωρίς την Ορθόδοξη
Δογματική, δεν μπορεί να υπάρξει Ορθόδοξη Ηθική.
ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου