Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα IΣΤΟΡΙΚΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα IΣΤΟΡΙΚΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 28 Οκτωβρίου 2025

Όταν οι Έλληνες φαντάροι στα μετόπισθεν το 1940 έλεγαν Όχι στον δόλιο εχθρό, έλεγαν Ναι στην ιστορία τους

 

 


Του Κώστα Γεωργουσόπουλου

Στο μνήμα του μεγάλου τραγικού Αισχύλου που είχε αδελφό τον Κυναίγειρο (εκείνον που στη μάχη του Μαραθώνα όταν έφευγαν τα περσικά πλοία προσπάθησε να κρατήσει με το χέρι του ένα να μην απομακρυνθεί, κάποιος εχθρός τού το έκοψε και κείνος συνέχισε με το άλλο χέρι κι όταν κι αυτό του το έκοψαν προσπάθησε να κρατήσει το πλοίο με τα δόντια και τον αποκεφάλισαν – αλλά και ο ίδιος ο Αισχύλος ήταν οπλίτης στον Μαραθώνα και ναυμάχος στη Σαλαμίνα δέκα χρόνια αργότερα), στο μνήμα λοιπόν αυτού του τραγικού ποιητή έγραψαν πως ήταν ναυμάχος και πολέμησε μαζί με τους άλλους Ελληνες τους Πέρσες στον Μαραθώνα και στη Σαλαμίνα. 

Ο Καβάφης στο ποίημά του «Νέοι της Σιδώνος» αναφέρεται στα πλούσια παιδάρια της μετά τον Αλέξανδρο εποχής που διασκεδάζουν σε «κλαμπ» της Σιδώνος, πόλης πλούσιας και έκδοτης στες ηδονές, όταν πληρώνουν έναν θεατρίνο να τους διαβάζει ερωτικά ποιήματα, εκείνος κάποια στιγμή τους απαγγέλλει το επίγραμμα στον τάφο του Αισχύλου και τα φανατικά για γράμματα εκείνα παιδάρια αγανακτούν που ο ποιητής ναυμάχος σεμνύνεται για τους αγώνες του υπέρ ελευθερίας και όχι για τον Προμηθέα, τον Αγαμέμνονα, τον Ετεοκλή, την Κλυταιμνήστρα και τους άλλους αριστουργηματικούς ήρωες των τραγωδιών του.

Τα φανατικά εκείνα παιδιά που έλεγαν Ναι εν πρώτοις στην ασφάλεια και την ευημερία τους αλλά κυρίως στην παιδεία την εκλεκτική που τους είχε εξασφαλίσει η αλεξανδρινή εκστρατεία δεν μπορούσαν μέσα στην έπαρση και τη χλιδή που ζούσαν πως όφειλαν τα αγαθά που απολάμβαναν στο Οχι που είχαν υψώσει οι πρόγονοί τους. Και το Οχι εκείνο ήταν εν πρώτοις Οχι σε μια ζωή ηττημένη, υπόδουλη, ταπεινωμένη, εξαρτημένη, φορτική σαν ξένη.

Προϋπόθεση για μια ελεύθερη, ανεξάρτητη, δημιουργική, τολμηρή ζωή, μια κοινωνία που να λέει Ναι, να καταφάσκει στην πρόοδο, την αλληλεγγύη, την έμπνευση, την καινοτομία είναι να αρνηθείς, να πεις Οχι στην υποταγή, στη σκλαβιά και στην εξάρτηση από τη βούληση ενός άλλου που σου στερεί το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης.

Το ίδιο δίλημμα ζωής είχαν και οι Mεσολογγίτες πολιορκημένοι. Στερήθηκαν τα πάντα, αισθάνονταν πως τους «πείραζε» ακόμη και το αεράκι που φύσαγε από το βουνό και τους προκαλούσε να πουν Οχι στην πείνα, τη δίψα, τον θάνατο των νηπίων, και ένα Ναι στο φαΐ και σε μια γιορτή και μια παραδοσιακή τελετή.

Ο Μαραθώνας, η Σαλαμίνα, το Μεσολόγγι, το Μανιάκι, η Αλαμάνα (οι Θερμοπύλες παλιότερα), το ολοκαύτωμα στην Κρήτη, το Τεπελένι, το Ρούπελ, η Καισαριανή είναι τόποι τού Οχι στην ταπείνωση και στην υποτέλεια και προϋπόθεση για το Ναι στην αυτόνομη δημιουργία.

Ο Αισχύλος και ο ήρωας αδελφός του ήξεραν πως για να πραγματωθούν τα προσωπικά, ατομικά τους όνειρα, έπρεπε τα «όνειρα να πάρουν εκδίκηση», που λέει ο Ελύτης.

Οταν λοιπόν οι έλληνες φαντάροι αλλά και οι γέροντες και οι γυναίκες και τα παιδιά στα μετόπισθεν το 1940 έλεγαν Οχι στον δόλιο εχθρό έλεγαν Ναι στην ιστορία τους, στις λέξεις τους, στα τραγούδια τους, στους χορούς τους, στη φιλοσοφία ζωής και στη δίψα για παιδεία και δημιουργία.

Το Οχι των Ελλήνων στην Τουρκοκρατία ήταν Οχι στον αφελληνισμό, στην απώλεια της γλώσσας, της πίστης, των ηθών και των παραδόσεων και ήταν Ναι την ίδια στιγμή στη δημιουργία μιας γενναίας ανώνυμης ποίησης και ενός στέρεου παραδοσιακού ιστού.

Οσοι γελοίοι σήμερα μέσα στην ασφάλεια που τους δώρισαν με αγώνες οι πρόγονοι χλευάζουν την παράδοση δεν αντιλαμβάνονται πως παράδοση είναι καθετί που αντέχει και επιβιώνει και προσφέρεται ως σκυτάλη για να επιδοθεί στον επόμενο σκυταλοδρόμο.

Οσα βλακόμουτρα σήμερα χλευάζουν τη λέξη και έννοια πατρίδα δεν αντιλαμβάνονται, οι αστοιχείωτοι, πως, όπως το έχω ξαναθυμίσει στους αμνήμονες, η λέξη πατρίς είναι επίθετο ουσιαστικοποιημένο όταν σιγήθηκε το ουσιαστικό γαία που συνυπήρχαν. Πατρίς γαία. Η γη όπου γεννήθηκε, μόχθησε και τάφηκε ο πατέρας μας, σας, τους!! Μόνο στα πάντα απροσδόκητα ελληνικά δημιουργήθηκε το γλωσσικό υβρίδιο: Μητέρα πατρίδα!!

Άρα λοιπόν τα Οχι των Ελλήνων είναι άρσει θετικά. Αρνούνται κάτι για να θέσουν κάτι σωτήριο στη θέση του. Αρνούμαι τη δουλεία, την εξάρτηση, την ταπείνωση, την αλλοτρίωση, την υποταγή, αποπροσωποίηση για να διασώσω την ελευθερία, τη δημιουργικότητα, την υπερηφάνεια, την αυθεντικότητα, την ανεξαρτησία, την εθνική μου ταυτότητα.

Πάλι θα γαυριάσουν οι ανθέλληνες, θα πουν αυτός μιλάει για εθνική ταυτότητα, όταν εμείς διατυμπανίζουμε πως η έννοια έθνος είναι κατασκευή, ιδεολόγημα, ιστορικό παραμύθι.

Ασ’ τους να λένε και να πληρώνονται οι μισθοί τους από τον έλληνα αγρότη, βοσκό, μάστορα, υπάλληλο, δάσκαλο, στρατιώτη στη σκοπιά που μιλάει τη γλώσσα που του έδωσε ο παππούς του («τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική στις αμμουδιές του Ομήρου» – Ελύτης), το λαδάκι στην κολυμπήθρα και στο καντηλάκι του τάφου που ευλόγησε η Αθηνά και η πατρική ακτή όπου έφτασε ταξιδεύοντας μέσα σε μύριες θάλασσες ο πνιγμένος ναυτικός από τη Σκιάθο για να βρει τη γαλήνη της πατρίδος γαίας, όπως αφηγείται ο Παπαδιαμάντης.

Ο Σεφέρης κάποτε στην Κύπρο σ’ ένα μοναστήρι είδε έναν καλόγερο να γυρίζει το μάγγανο στο πηγάδι, γέρικο ξύλινο μάγγανο, και ν’ ανεβάζει με τον κουβά νερό. Το μάγγανο έτριζε και ο σμυρνιός ποιητής, που είχε ζήσει στα νιάτα του στην πατρική εστία έξω από τη Σμύρνη, ακούγοντας αυτό το τρίξιμο το αποκάλεσε: «Φωνή πατρίδας»!

Ο Αισχύλος στην «Ορέστεια» εμμέσως αναφέρεται στην πατρίδα ως μυρωδιά, όταν καυχιέται ο Αγαμέμνονας πως έκαψε την Τροία, τη μυρίζει στις μυρωδιές τής χλιδής μιας πόλης που ταξιδεύει στον αέρα.

Φωνή πατρίδας, μυρωδιά πατρίδας, γεύση πατρίδας. Ναι, γεύση. Σκεφτείτε πως η λέξη νόστος (επιστροφή) του Ομήρου και το επίθετο νόστιμος (νόστιμον ήμαρ = η μέρα της επιστροφής στην πατρίδα) έφτασε σε μας να σημαίνει γεύση, αφού ακόμη και στον μακροχρόνια ξενιτεμένο η πατρίδα αποτυπώνεται στις γευστικές μνήμες της μητρικής μαγειρικής.

Στην αλλοτρίωση της φωνής της πατρίδας, της μυρωδιάς των κίτρων (που λέει για τη Ζάκυνθο ο ξενιτεμένος Κάλβος), της γεύσης του πασχαλινού οβελία (για να του τη θυμίσω με παρακαλούσε στη Βουλγαρία ένας Έλληνας φυγάς του Εμφυλίου) λέμε το Οχι μας για να ξαναγυρίσουμε στα Ναι της οδού που αρχίζει από το λίκνο και καταλήγει στον τάφο.

Ας μη μου δώσει η μοίρα μου / εις ξένη γην τον τάφο. / Είναι γλυκός ο θάνατος / μόνον όταν κοιμώμεθα εις την πατρίδα.

Κάλβος

Αυτοί οι ποιητές θα είναι πάντα οι εφιάλτες των εγχώριων ανθελλήνων

*Δημοσιογράφος – συγγραφέας

 

 

Πηγή: Τα Νέα

 


Δευτέρα 29 Ιουνίου 2015

Ο παραλογισμός των δανειστών μας οφείλεται στο ασίγαστο μίσος τους εναντίον της Ρωμηοσύνης.


visit counter

Φώτης Μιχαήλ


κατάλογος.jpg
Θρίλερ διαρκείας στις Βρυξέλλες
Στις 25 Ιουνίου 2015, γράφει το Βήμα: "Θρίλερ διαρκείας στις Βρυξέλλες με άγνωστο φινάλε".(1)
Τι είναι άραγε αυτό, που έχει μετατρέψει τις διαπραγματεύσεις σε θρίλερ και το φινάλε αυτών των διαπραγματεύσεων το έχει καταστήσει άγνωστο;
Είναι μονάχα τα νούμερα των δήθεν οφειλόμενων ποσών ή μήπως είναι κάτι άλλο, εντελώς άσχετο με τα μεγέθη τα καθαρώς οικονομικά;
Την ίδια απορία εξέφρασε και ο Πρωθυπουργός μας, ο οποίος φανερά εκνευρισμένος δήλωσε τα εξής: "Είτε δεν θέλουν συμφωνία είτε εξυπηρετούν συγκεκριμένα συμφέροντα".(2)
Και γιατί άραγε να μην θέλουν συμφωνία; Και ποια είναι αυτά τα άδηλα συμφέροντά τους, εξ αιτίας των οποίων οδηγείται στον αφανισμό ένας ολόκληρος Λαός;
Η απάντηση είναι απλή και μάλιστα ιστορικά κατ’ επανάληψη βεβαιωμένη.
Ο παραλογισμός των δανειστών μας δεν οφείλεται ούτε στο μέγεθος των δήθεν οφειλομένων χρημάτων ούτε στην οποιαδήποτε δυσκαμψία των δικών μας πολιτικών εκπροσώπων.
Οφείλεται ξεκάθαρα στο ασίγαστο μίσος τους εναντίον της Ορθόδοξης Ελληνικότητας. Εναντίον της Ρωμηοσύνης.
Το μίσος των Δυτικών εναντίον μας, γράφει ο  Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος, δεν είναι κάτι το καινοφανές.(3)  
Αρχίζει από τα χρόνια της έβδομης Οικουμενικής Συνόδου (787 μ.Χ.) και οφείλεται όχι βέβαια σε αίτια οικονομικά, αλλά αποκλειστικά και μόνον  σε διαφορές καθαρά θεολογικές.
Αύριο να τους πούμε, ότι  αρνιόμαστε την Ορθοδοξία και γινόμαστε κι εμείς ένα μ’ εκείνους, να δείτε πώς θα λήξει  στα γρήγορα-γρήγορα  ο ’’οικονομικός μας Γολγοθάς’’ …
Είναι εντελώς αφελές να πιστεύουμε, ότι  τα καμώματα των ’’εταίρων και συμμάχων μας’’ έχουνε κίνητρα απλά και μόνον οικονομικού χαρακτήρα. Διότι το πρόβλημά τους το οικονομικό, σε σχέση με μας, το έλυσαν στα 1204, τότε που με τις ευλογίες του πάπα άρπαξαν όλα μας τα πλούτη από την Βασιλεύουσα και με τα λάφυρα εκείνα ίδρυσαν αμέσως τις πρώτες τους Τράπεζες, που τις θερμοπαρακαλάμε σήμερα να μας δανείσουν!!!
Επιτέλους θα πρέπει να καταλάβουμε, ότι το πρόβλημα των λεγόμενων δανειστών δεν είναι τα λεφτά. Είναι κάτι άλλο.
Μήπως για τα λεφτά –οι ίδιοι δανειστές- συνέτριψαν την Ορθόδοξη Σερβία;
Μήπως για τα λεφτά έβαλαν το χεράκι τους στην Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, της Μικράς Ασίας και της Θράκης;  
Ή μήπως για τα λεφτά κάνουν την ’’στρουθοκάμηλο’’ μπροστά στον επιχειρούμενο σήμερα αφανισμό της Ορθοδοξίας μας στην Μέση Ανατολή;
Μας μισούν θανάσιμα. Αυτό είναι όλο. Και δεν χάνουν ευκαιρία, να το αποδείχνουν κάθε τόσο και εμπράκτως.
Πάντως, τα γεγονότα βεβαιώνουν, ότι ακόμα και σήμερα οι απόγονοι του Καρλομάγνου συνεχίζουν και ζουν τον σκοτεινό Μεσαίωνα των παππούδων τους, ενώ εμείς ως Λαός, έστω και ανεπίγνωστα, κουτσά-στραβά κατορθώνουμε και πορευόμαστε πάνω στον δρόμο, που χάραξαν με την θυσία τους οι Νεομάρτυρες, ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, οι Κολλυβάδες Πατέρες, οι Αντάρτες του Πόντου, τα παλληκάρια του Παύλου Μελά, οι φαντάροι του Δαβάκη, ο Σολωμός Σολωμού κ.ο.κ.
Η πολιτισμική μας υπεροχή έναντι της δυτικής συγκαλυμμένης βαρβαρότητας είναι ηλίου φαεινότερη και ως γνωστόν διεθνώς αναγνωρισμένη. Γι’ αυτό και δεν τους πιάνει ύπνος τους καημένους,  μέχρι να κατορθώσουν τον πλήρη αφανισμό μας, που ονειρεύονται.
Ξέρετε, όμως, τι έλεγαν οι στρατιωτικοί αξιωματούχοι του αιμοσταγούς Κεμάλ, όταν κυνηγούσαν τους αντάρτες πάνω στα βουνά του Πόντου; Άνθρωποι, που φτάνουνε να θυσιάσουν ακόμα και τα παιδιά τους για την Ελευθερία και την Πίστη τους, ζάπι δεν γίνονται!!!...(4)
Αυτό και πολλά άλλα παρόμοια θα είχε υπ’ όψη του και ο Μίκης Θεοδωράκης, ο οποίος σε προχθεσινή του συνέντευξη σε γερμανική εφημερίδα δήλωσε: "Όταν ασκείς πίεση σε έναν Λαό, τότε αυτός κάποτε ξεσηκώνεται".(5)
Και το μεγαλύτερο ξεσήκωμα, ως γνωστόν, δεν γίνεται μέσα στις πλατείες. Γίνεται πρώτα μέσα στις καρδιές μας και δεν είναι άλλο από την αφύπνιση την Πνευματική. Κάτι, που άρχισε ήδη να φαίνεται και που θα θεριέψει ακόμα περισσότερο, όσο η μετάνοιά μας θα γίνεται πιο ειλικρινής και πιο έμπρακτη .
Η κάθε έκβαση, λένε οι Πατέρες, είναι ζήτημα λειτουργίας των Πνευματικών Νόμων…
  1. www.tovima.gr/politics/article/?aid=716392
  1. http://www.efenpress.gr/2015/06/blog-post_493.html
  1. http://www.alopsis.gr/modules.php?name=News&file=article&sid=307
  "Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ ΑΛΛΑ ΖΗ", Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ιεροθέου Βλάχου.
"…Τό μίσος αυτό εκδηλώθηκε ακόμη από την Ζ' Οικουμενική Σύνοδο, η οποία θέσπισε την προσκύνηση των ιερών εικόνων και συνεχίσθηκε αργότερα. Η πολιτική των Φράγκων συνδέθηκε με μια θεολογία που ήταν αντίθετη με την θεολογία της ορθοδόξου Ανατολής". 
  1. ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΦΑΝΗ ΜΑΛΚΙΔΗ "Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ".
Για να μην αποκαλυφθούν οι αντάρτες και τα γυναικόπαιδα "…πολλά παιδιά, επειδή αι γυναίκες των δεν μπορούσαν να σταματήσουν τας φωνάς των παιδιών τους, τα σκότωσαν και τα άφησαν επί τόπου".  (Χειμωνίδης  Ε.)
  "…ο στρατός, όταν είδε ότι δεν είμαστε εκεί επροχώρησαν μέχρι το λημέρι και το βρήκαν άδειο και ανέβηκαν εις  Μερτσιάν Λιθάρ, όπου βρήκαν τα έξι μικρά σκοτωμένα και αμέσως ειδοποίησαν τον Μέραρχον  και ήλθαν επί τόπου. Και όταν είδε τα μικρά σφαγμένα διέταξε αμέσως τον στρατόν να φύγουν πίσω και να μαζευθούν όλοι στη Σάντα και εκείθεν να πάνε πίσω λέγων ότι οι άνθρωποι που σφάζουν τα παιδιά τους είναι αδύνατον να παισθούν και ως εκ τούτου είναι περιττόν να μείνωμεν…".  (Από το ημερολόγιο του Καπετάν Ευκλείδη  Κουρτίδη)
  1. http://www.tovima.gr/politics/article/?aid=716045

Δευτέρα 27 Οκτωβρίου 2014

Το μενταγιόν - Μια ιστορία του 1940


visit counter












Σβησμένα βογγητά ἔκαναν τόν Κυριάκο νά κόψει τό γρήγορο περπάτημά του. Κατέβασε ἀπότομα τό ὅπλο του ἀπ᾽ τόν ὦμο καί πῆρε θέση μάχης. Προχωροῦσε σάν τό λαγωνικό. Κάτω ἀπό τίς βαριέςἀρβύλες του σακατεύονταν πουρναρόκλαδα καί τσαλιά[1]. Κατέβαινε προσεκτικά τήν ἀπότομη πλαγιά ἀνοίγοντας δρόμο μέ τήν ξιφολόγχη του. Τά βογγητά δυνάμωναν˙ σημάδι πώς πλησίαζε σ᾽ἄνθρωπο. Ἔριξε ἕνα γύρω τή ματιά ἐρευνητικά κι ἄγρια. Τούτη τήν ὥρα τοῦ δειλινοῦ δύσκολα ξεχώριζε τίς σκιές ἀπό τά πράγματα. Προχωροῦσε περισσότερο μέ τήν ἀκοή παρά μέ τήν ὅραση.

   — Aqua! Aqua! [2] ἰταλικό ἀναφιλητό κι ἔκκληση γιά νερό τόν ἔκανε νά σκύψει στή ρίζα ἑνός θάμνου. Ἀνάσκελα πεσμένος στίς λάσπες σάλευε –μ᾽ ὅσες δυνάμεις τοῦ εἶχαν ἀπομείνει– ἕνας Ἰταλός τῆς μεραρχίας τῶν Κενταύρων.
   Οἱ δύο ἄντρες κοιτάχτηκαν στά μάτια. Δέν γνώριζε ὁ ἕνας τή γλώσσα τοῦ ἄλλου. Δέν γνώριζε ὁ ἕνας τίς προθέσεις τοῦ ἄλλου. Δέν γνώριζε ὁ ἕνας τίποτε γιά τόν ἄλλο, ἐκτός ἀπό τό ὅτι ἦταν ἐχθροί.
   Ὥρα δειλινοῦ, ὁ βασιλιάς ἥλιος εἶχε στεφανώσει μέ πορφυρόχρυσα παχιά σύννεφα τίς κορυφές τῆς Πίνδου κι εἶχεἀπό ὥρα χαθεῖ πέρα μακριά, μακριά, δυτικά, πρός τήν πατρίδα τοῦ πληγωμένου στρατιώτη.
   Ὁ Κυριάκος στάθηκε ἀμήχανος μπροστά στόν Ἰταλό μέ τό διαπεραστικό γαλανό βλέμμα καί τή μεγάλη σχισμή στόν κρόταφο.
   Ὕστερα ἔσκυψε ἀμίλητος κι ἔβγαλε ἀπ᾽ τό γυλιό του ἕναν πρόχειρο ἐπίδεσμο καί λίγο ἰώδιο. Καθάρισε τήν πληγή κιἔδεσε τό κεφάλι τοῦ «ἐχθροῦ». Ξέσφιξε ἀπό τή ζώνη του μιά μικρή μποτίλια κι ἔσταξε λίγο νερό στά φλογισμένα χείλη τοῦ Ἰταλοῦ.
   
Ὅση ὥρα τόν περιποιόταν, κανένας ἀπό τούς δυό δέν μιλοῦσε. Ὁ Κυριάκος ἔμοιαζε νά ἱερουργεῖ κάποιο μυστήριο κιὁ Ἰταλός προσπαθοῦσε νά ἁρπάξει δυό τρεῖς μπουκιές ζωῆς.
   
Ὑποβαστάζοντας ὁ ἕνας τόν ἄλλον κατηφόριζαν μέ δυσκολία στή γυμνή, γλιστερή, σκοτεινή βουνοπλαγιά. Κάπουμακριά κρότοι πολέμου τούς ἔκαναν νά γυρίζουν τά κεφάλια τους πότε πότε καί νά ἀγναντεύουν τόν σκοτεινόὁρίζοντα.
   Κατέβαιναν, κατέβαιναν... καί, κάθε φορά πού τούς φώτιζε τό φεγγάρι 
ἀνάμεσα ἀπό τά σύννεφα, ἔμοιαζαν γι᾽ ἀδελφικό σύμπλεγμα.
   Κατέβαιναν καί 
ἦταν δυό σκέτοι ἄνθρωποι.
   
Ἔφτασαν στόν πρῶτο σταθμό «Πρώτων Βοηθειῶν. Ἱδρωμένος ὁ Κυριάκος καί ματωμένος ὥς τή φανέλα ἀπ᾽τό γερμένο πάνω του κεφάλι τοῦ Ἰταλοῦ, εἰδοποίησε φωνάζοντας μιά νοσοκόμα.
   Λίγο πρίν ἀφήσει τόν Ἰταλό στό φορεῖο, ἔνιωσε ἀτσάλινο χέρι νά σφίγγει τό δικό του. Ἀπόρησε μέ τή δύναμη τοῦ ἐξαντλημένου κορμιοῦ. Ἀπόρησε περισσότερο, ὅταν ὁ Ἰταλός ψαχουλεύοντας στό μέρος τῆς καρδιᾶς τράβηξε κι ἔβγαλε ἀπό τό λαιμό ἕνα μενταγιόν κρεμασμένο ἀπό χρυσή καδένα. Τό χούφτωσε μέ τά δυό του χέρια, τό φίλησε καί μέ δάκρυα τό ἀπόθεσε στίς χοῦφτες τοῦ Κυριάκου. Οἱ κινήσεις του, ὅπως καί τό γεμάτο εὐγνωμοσύνη γαλανό βλέμμα του, δέν σήκωναν ἀντιρρήσεις.
   — Μπαμπά, νά τό πουλήσουμε, γιά νά ἀγοράσουμε ψωμί.
   — Ναί, μπαμπά, σέ παρακαλοῦμε.
   
Ἀμέτρητες φορές εἶχε ξεκρεμάσει ἀπ᾽ τό λαιμό του ὁ Κυριάκος τό παράξενο ἰταλικό μενταγιόν κι ἄλλες τόσες τό ξαναφόραγε. Δέν ἀποφάσιζε νά τό πουλήσει. Τό ἔ βγαζε πάνω στό ἀδειανό τραπέζι τους καί τό κοίταζαν ὅλοι στό φῶς τῆς γκαζόλαμπας. Μικρό ὀβάλ ἀπό ἀκριβή πορσελάνη μέ χρυσό στεφάνωμα καί δυό ἀκριβά πετράδια πάνω καί κάτω.Ἔμπηκτα στό κέντρο τῆς πορσελάνης δυό γράμματα σέ σύμπλεγμα ἀπό λευκή πλατίνα.
   Πόσες 
ἱστορίες δέν εἶχαν πλέξει μαζί μέ τή γυναίκα του καί τά παιδιά του γιά τά μυστικά πού ἴσως θά κρύβοντανἀπό πίσω...
   — Νά τό πουλήσουμε, Κυριάκο, μίλησε τρυφερά κι 
ἡ γυναίκα του. Ἕξι μῆνες τώρα, μέσα στή μαύρη κατοχή, λειώνουμε ἀπό τήν πείνα μέρα τή μέρα.
   — 
Ἔχει ὁ Θεός, ψιθύρισε καί τό ξανάβαλε στό λαιμό του. Ἔχει ὁ Θεός, εἶπε ξανά. Καί τρίτωσε τό λόγοφωναχτά, χορταστικά: «Ἔχει ὁ Θεός».
   Βγ
ῆκε στό δρόμο, ἀνηφόρισε τήν ὁδό Κυδαθηναίων καί ἔστριψε ἀριστερά στή Φιλελλήνων. Ἀπέναντί του, σταματημένο μπροστά στή ρώσικη ἐκκλησία ἕνα καμιόνι ἰταλικό. Σάν ἀπό κάποια ξελογιάστρα δύναμη διέσχισε τό δρόμο καί βρέθηκε πίσω ἀπό τήν κλειστή καρότσα. Περπατοῦσε σάν ὑπνωτισμένος. Ἔβαλε τό χέρι του στό μουσαμά πού ἔφραξε τό ἄνοιγμα. Μόνο σάν ξεπρόβαλαν τά ζεστά ἀχνιστά καρβέλια ψωμί, κατάλαβε τήν ξελογιάστρα δύναμη πού τόν ὁδήγησε σέ τέτοια ἀποκοτιά. Πόσον καιρό εἶχαν νά μυρίσουν ζε στό ψωμί! Ὤ, νά μποροῦσε νά φωνάξει τά παιδιά του, νά φωνάξει ὅλα τά παιδιά τῆς Κατοχῆς νά μυρίσουν λιγάκι...
   Δυό γεροδεμένοι 
Ἰταλοί τόν τσάκισαν τήν ὥρα πού μέ κλειστά τά μάτια ὀσφραινόταν καί ὀνειρευόταν. Τόν ἔσπρωξαν μέ βία τόν «κλέφτη», τόν ἔριξαν κάτω καί πρότειναν τά ὅπλα τους. Πίσω ἀπό τά κεφάλια τους πρόβαλε ὁ ἀξιωματικός τους. Ὁ Κυριάκος μέ συγκλονισμό ἀτένισε τά γαλανά μάτια. Ἔβαλε ἀργά τό χέρι στήν καρδιά καί τράβηξε ἔξω τό μενταγιόν.
   Στό νε
ῦμα τοῦ ἀξιωματικοῦ οἱ δύο στρατιῶτες ἄνοιξαν δρόμο, καί ὁ Κυριάκος διατάχθηκε νά ἀ κολουθήσει τόν βλοσυρό βαθμοφόρο.
   Χίλιες 
ἀπελπιστικές σκέψεις τόν ἔζωσαν. «Λές νά λάθεψε; Λές νά τοῦ στήσαν καμιά δουλειά; Λές νά τόν θεώρησαν δυό φορές κλέφτη; Λές...».
   Τριακόσια μέτρα 
ἦταν ὅλα κι ὅλα ὥς νά στρίψουν παρακάτω στήν Ὄθωνος κι ὁ Κυριάκος νόμισε πώς ξαναπερπάτησεὅλη τήν Πίνδο. Ἡ καρδιά του χτυποῦσε νά σπάσει καί ἡ χρυσή καδένα μέ τό μενταγιόν χοροπηδοῦσε πάνω στό στῆθος του.
   Με
ῖναν μόνοι στήν πρώτη στοά τῆς Ὄθωνος. Ὁ Ἰταλός κοίταζε στό σημεῖο τῆς καρδιᾶς τοῦ Κυριάκου. Ἄνοιξεὁ Ἕλληνας τό σακάκι κι ἔπιασε τό κόσμημα.
   Σύγκορμος τραντάχτηκε 
ἀπό τούς λυγμούς ὁ Ἰταλός κι ἔκλεισε στίς χοῦφτες του τά σκελετωμένα χέρια τοῦΚυριάκου, τοῦ σωτήρα του.
   Ἔβγαλε μέ ἀργές κινήσεις ὁ Κυριάκος τό ἀκριβό κόσμημα καί τό πέρασε στό λαιμό τοῦ ἀξιωματικοῦ. Χάιδεψε ὕστερα τόν χρυσό σταυρό του κι εἶπε «Ἔχει ὁ Θεός».
   Ἔκανε νά φύγει, μά τά χέρια τοῦ Ἰταλοῦ δέν τόν ἄφηναν... τά χέρια τοῦ Θεοῦ δέν τόν ἄφηναν.
   — Πόσο κόστιζε τό μενταγιόν, παππού;
   — 
Ὅσο ἡ ἀγάπη κι ἡ εὐγνωμοσύνη, παιδιά μου.
   — Μά, 
ἦταν τόσο ἀκριβό, ὅσο λέει ἡ γιαγιά;
   — Ναί, καί περισσότερο 
ἀκόμη. Ἔφτασε νά μᾶς θρέψει σ᾽ ὅλη τή διάρκεια τῆς Κατοχῆς. Ἄς τόν ἔχει καλά ὁ Θεός, ψιθύρισε ὁ παππούς Κυριάκος τελειώνοντας τούτη τήν ἀληθινή ἱστορία κι ἔκανε τό σημεῖο τοῦ σταυροῦ.
Η. Ν.
1. τσαλί = ἱερό χόρτο πού χρησιμεύει γιά προσάναμμα / φρύγανο
2. ἰταλική λέξη πού σημαίνει νερό