Αποστολικό Ανάγνωσμα: Ἐφεσ. δ´, 7-13
|
Στίχος
|
Κείμενο (Ελληνικά)
|
Μετάφραση
|
|
4:7
|
Ἑνὶ δὲ ἑκάστῳ ἡμῶν
ἐδόθη ἡ χάρις κατὰ τὸ μέτρον τῆς
δωρεᾶς τοῦ Χριστοῦ.
|
Σε κάθε έναν από εμάς δόθηκε η χάρη σύμφωνα με το μέτρο
της δωρεάς του Χριστού.
|
|
4:8
|
διὸ
λέγει· ἀναβὰς εἰς ὕψος
ᾐχμαλώτευσεν αἰχμαλωσίαν καὶ ἔδωκε δόματα τοῖς
ἀνθρώποις.
|
Γι’ αυτό λέει: «Αναβαίνοντας στα ύψη, αιχμαλώτευσε
αιχμαλωσία και έδωσε δώρα στους ανθρώπους».
|
|
4:9
|
τὸ δὲ ἀνέβη τί ἐστιν
εἰ μὴ ὅτι καὶ
κατέβη πρῶτον εἰς τὰ κατώτερα μέρη τῆς
γῆς;
|
Και το «ανέβη» τι σημαίνει αν όχι ότι πρώτα κατέβη στα
κατώτερα μέρη της γης;
|
|
4:10
|
ὁ
καταβὰς αὐτός ἐστι καὶ
ὁ ἀναβὰς
ὑπεράνω πάντων τῶν οὐρανῶν,
ἵνα πληρώσῃ τὰ πάντα.
|
Αυτός που κατέβη είναι επίσης εκείνος που ανέβη πάνω από
όλους τους ουρανούς, για να γεμίσει τα πάντα.
|
|
4:11
|
καὶ αὐτὸς ἔδωκε
τοὺς μὲν ἀποστόλους, τοὺς
δὲ προφήτας, τοὺς δὲ εὐαγγελιστάς,
τοὺς δὲ ποιμένας καὶ διδασκάλους,
|
Και Αυτός έδωσε μερικούς να είναι απόστολοι, άλλους
προφήτες, άλλους ευαγγελιστές, άλλους ποιμένες και διδασκάλους,
|
|
4:12
|
πρὸς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἁγίων
εἰς ἔργον διακονίας, εἰς οἰκοδομὴν
τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ,
|
για τον καταρτισμό των αγίων, προς εργασία διακονίας, για
την οικοδόμηση του σώματος του Χριστού,
|
|
4:13
|
μέχρι καταντήσωμεν οἱ
πάντες εἰς τὴν ἑνότητα τῆς
πίστεως καὶ τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ
υἱοῦ τοῦ Θεοῦ,
εἰς ἄνδρα τέλειον, εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ.
|
ώστε να φτάσουμε όλοι στην ενότητα της πίστης και της
γνώσης του Υιού του Θεού, σε τέλειο άνθρωπο, στο μέτρο της ηλικίας του
πλήρωματος του Χριστού.
|
ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το Αποστολικό Ανάγνωσμα αποτελεί ουσιαστικώς υπόμνηση του
μυστηρίου του βαπτίσματος και του χρίσματος, της σφραγίδος δωρεάς του Αγίου
Πνεύματος κατά την εκάστου δεκτικότητα, καθώς η χάρη του Τριαδικού Θεού
μερίζεται στα μέλη του σώματος του ενανθρωπήσαντος Λόγου ἀμερίστως, μένουσα μία
και η αυτή, ως άκτιστη χάρη και βασιλεία του συγκαταβάντος και αποκαλύπτοντος
τον Πατέρα, συμπαρομαρτούντος του Αγίου Πνεύματος, κατά τη δημιουργία, η οποία
αεί κτίζεται, και την πορεία του μεθορίου απάσης της κτίσεως ανθρώπου σε μία ενότητα
άσαρκης και ένσαρκης παρουσίας. Το μέτρο της δωρεάς του Χριστού γνωρίζεται σε
όλο τον κόσμο, σε όλα τα έθνη, κατά την ένσαρκη κατ᾽ άκρα συγκατάβαση και παρουσία
του Λόγου, την ἐπιφάνεια, «οἰκονομικῶς», όπως μαρτυρείται
στα γεγονότα της Γεννήσεως, της Περιτομής, ως της ογδοάδος, του καινού χρόνου
της βασιλείας του Θεού και του βαπτίσματος στον Ιορδάνη, που
είναι το λουτρό της παλιγγενεσίας και ανακαινώσεως διά του Αγίου Πνεύματος,
κατά το Αποστολικό Ανάγνωσμα των Φώτων, το οποίο και οδηγεί Προφήτες,
Αποστόλους και τα μέλη της Εκκλησίας στο φωτισμό της γνώσεως και ομολογίας του
Χριστού, ως του Θεού των απ᾽
αιώνος Πατέρων και Κυρίου της Δόξης. Επειδή ενηθρώπησε ο Λόγος δι᾽ ἡμᾶς
καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν
σωτηρίαν, γι᾽ αυτό
το άμετρο μέτρο είναι ο Χριστός, γιατί ως Θεάνθρωπος δρα όλα τα γεγονότα της
θείας συγκαταβάσεως, φέρων ἐν
ἑαυτῶ την ανθρώπινη φύση, ως
ο νέος Αδάμ. Η δωρεά του άνευ όρων ανακαινισμού της ανθρώπινης φύσης εν Χριστώ
εκφράζεται από τον Απόστολο Παύλο με παραστατικό τρόπο ως αἰχμαλωσία, ένας όρος που
μπορεί να σκανδαλίσει, ή να δημιουργεί αμηχανία στους ανθρώπους σήμερα, καθώς
προσεγγίζουν με μία ηθικιστική αντίληψη, κατά τα διανοητικά ανθρώπινα μέτρα,
τον παραστατικό τρόπο της αγιογραφικής καταγραφής. Όμως η αιχμαλωσία συνιστά τη
δωρεά των δομάτων, της διαμονῆς, της σκηνῆς, στους κόλπους του
Θεού, μία νύξη επίσης του γεγονότος της Μεταμορφώσεως, όπου και εκεί ο Χριστός
σε αγιοτριαδικό πλαίσιο «παραδεικνύει» τη θεότητά του, μία
δυνατότητα οράσεως πλέον για τον κάθε άνθρωπο, γιατί ο Χριστός σαρκί επεφάνη
και σαρκί ανήλθε, «καθεζόμενος ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρός», συναναφέρων
το ανθρώπινο. Οι στίχοι 8 και 9 αποτελούν το ερμηνευτικό μετάπλασμα του Συμβόλου
της Πίστεως κατά τα άρθρα της ομολογίας του μυστηρίου της ένσαρκης
Θείας Οικονομίας ως ἀνακεφαλαιώσεως των
πάντων εν Χριστώ «ἵνα
πληρώσῃ τὰ πάντα»: «Τὸν δι᾽ ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν
σωτηρίαν κατελθόντα ἐκ
τῶν οὐρανῶν καὶ σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου καὶ ἐνανθρωπήσαντα. Σταυρωθέντα τε ὑπὲρ ἡμῶν ἐπὶ
Ποντίου Πιλάτου καὶ
παθόντα καὶ ταφέντα.
Καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ
κατὰ τὰς Γραφάς. Καὶ ἀνελθόντα εἰς τοὺς Οὐρανοὺς καὶ καθεζόμενον ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρός».
2. Η συμπερασματική διατύπωση στην αναφορά των χαρισμάτων «εἰς οἰκοδομὴν τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ» είναι ερμηνευτική για τη
λειτουργία των χαρισματικών φορέων του εκκλησιαστικού σώματος, καθώς με τα
ενδεικτικώς αναφερόμενα χαρίσματα αναδεικνύεται πρωτίστως η ιεραρχική
συγκρότηση του εκκλησιαστικού σώματος κατά την ενότητα των τριών αξιωμάτων του
Χριστού, όπως υποτυπώνεται στην κατακλείδα του Αναγνώσματος με τον 13ο στίχο: «μέχρι
καταντήσωμεν οἱ
πάντες εἰς τὴν ἑνότητα τῆς πίστεως καὶ τῆς ἐπιγνώσεως
τοῦ υἱοῦ τοῦ
Θεοῦ, εἰς ἄνδρα τέλειον, εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ», καθώς το πλήρωμα
του Χριστού είναι η ἀνακεφαλαίωση
του Μυστηρίου της Θείας Οικονομίας, όπως ομολογείται, εξάλλου, στο ίδιο το
μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας των μελών της Εκκλησίας: «Τὸ πλήρωμα τοῦ νόμου καὶ τῶν
προφητῶν, αὐτὸς
ὑπάρχων, Χριστὲ ὁ
Θεὸς ἡμῶν, ὁ πληρώσας πᾶσαν τὴν πατρικὴν οἰκονομίαν». Ως εκ τούτου θα
πρέπει να υπογραμμισθεί ότι τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, κατά τη
δεκτικότητα και προκοπή εκάστου, είναι λειτουργίες του εκκλησιαστικού σώματος
και όχι ατομικά αποκτήματα, όπως και η σωτηρία και η προκοπή εκάστου μέλους του
σώματος του Χριστού είναι κοινό λειτούργημα, ή με απλά λόγια η σωτηρία είναι
κοινό ενέργημα και όχι ατομική λειτουργία και ατομικό ηθικό κατόρθωμα,
καθώς πάσα δόσις αγαθή άνωθεν.(ΔΕΣΠΩ ΛΙΑΛΙΟΥ)
1. Η χάρη του Χριστού και η δεκτικότητα των μελών (στ. 7)
-
Κάθε πιστός λαμβάνει χάρη σύμφωνα με το «μέτρο της δωρεάς του Χριστού».
-
Η χάρη είναι ενιαία, άκτιστη και αμερίστως προσφερόμενη σε όλα τα μέλη της Εκκλησίας.
-
Η δεκτικότητα καθορίζει τη λειτουργία κάθε μέλους, αλλά η πηγή είναι πάντα ο Τριαδικός Θεός.
2. Η κατάβαση και ανάβαση του Χριστού (στ. 8-10)
-
Ο Χριστός κατέβηκε στα κατώτερα μέρη της γης (θάνατος, Άδης, ανθρώπινη αδυναμία) και ανέβηκε υπεράνω όλων των ουρανών.
-
Η «αιχμαλωσία» που αιχμαλωτεύεται συμβολίζει τη νίκη επί της αμαρτίας και του θανάτου και τη δωρεά των πνευματικών δώρων στους ανθρώπους.
-
Το πλήρωμα όλων των πραγμάτων γεμίζει με την παρουσία Του, εκφράζοντας τη θεία οικονομία της σωτηρίας.
3. Η αποστολή των χαρισμάτων (στ. 11-12)
4. Τελικός στόχος: ενότητα και ωριμότητα (στ. 13)
-
Όλοι οι πιστοί να φτάσουν στην ενότητα της πίστεως και στη γνώση του Υιού του Θεού.
-
Η Εκκλησία να φτάσει σε «άνδρα τέλειον» και στο «μέτρο της ηλικίας του πληρώματος του Χριστού».
-
Η σωτηρία και η πνευματική πρόοδος είναι κοινή ενέργεια του σώματος του Χριστού, όχι ατομική.
5. Συνολική θεολογία και εφαρμογή
-
Η Εκκλησία λειτουργεί ως ζωντανό σώμα με ποικιλία χαρισμάτων που οδηγεί στην ολοκλήρωση και την ενότητα.
-
Η χάρη και τα χαρίσματα προέρχονται από τον Τριαδικό Θεό και συνδέονται με την ενσαρκωμένη οικονομία του Χριστού.
-
Κάθε μέλος συμμετέχει στο κοινό έργο σωτηρίας και ανακαινώσεως, σύμφωνα με τη δεκτικότητά του, σε ένα συλλογικό, πνευματικό και σώματικο επίπεδο.
