Τετάρτη 7 Ιουνίου 2023

Οι εκκλησιολογικές απόψεις του Βρεσθένης Ματθαίου με την ερμηνευτική του Πηδαλίου και την οπτική της εκκλησιαστικής ιστορίας


Πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

Εισαγωγικά

Όπως είπαμε και σε προηγούμενες δημοσιεύσεις οι λόγοι διακοπής της εκκλησιαστικής κοινωνίας των Τριών ΓΟΧ Αρχιερέων το 1935, δεν εμπίπτουν ούτε σε ότι προβλέπει  ο 31ος  Αποστολικός  κανόνας ούτε σε ότι προβλέπει ο ΙΕ κανόνας της ΑΒ Συνόδου. Οπότε ουσιαστικά δεν υφίσταται λόγος ύπαρξης του άρθρου. Επειδή όμως ασχοληθήκαμε με τις εκκλησιολογικές θέσεις του πρ.Φλωρίνης Χρυσοστόμου, δεόντως θα ασχοληθούμε και τις εκκλησιολογικές θέσεις του Βρεσθένης Ματθαίου.

ΑΠΟΨΗ ΠΡΩΤΗ.

Η Ελλαδική Εκκλησία μετά την ημερολογιακή μεταρρύθμιση το 1924  έγινε εν ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΧΙΣΜΑΤΙΚΗ και όχι ΕΝ ΔΥΝΑΜΕΙ σχισματική. Η άποψη του Χρυσοστόμου Καβουρίδη για εν δυνάμει και ενεργεία σχίσματα ισχύει μόνο για τα κανονικά παραπτώματα των κληρικών και όχι για θέματα αιρέσεων και σχισμάτων.

ΣΧΟΛΙΑ.

Η δοτική "δυνάμει" δηλώνει την απλή δυνατότητα για δράση, κάτι που υπάρχει ως δυνατότητα, δυνητικά∙ αντίθετα προς το «ενεργείᾳ» που δηλώνει πραγματική δραστηριότητα και δράση, που οδηγεί σε πράξη, κάτι που υπάρχει ήδη στην πράξη, πραγματικά.

Εξετάζοντας πρώτα τη δυνατότητα ύπαρξης «εν δυνάμει και εν ενεργεία αιρετικών» στα εκκλησιαστικά κείμενα βλέπουμε ότι ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ.

Ο   Άγιος Ιερώνυμος δεν θεωρεί κάποιον που δεν θα πρεσβεύει Ορθόδοξα ως εν δυνάμει (δηλαδή θεωρητικά) αιρετικό, αλλά τον θεωρεί αιρετικό και μόνο (δηλαδή εν ενεργεία). Από τη στιγμή που κάποιος είναι «κάτι», είναι εν ενεργεία «κάτι», παύει πλέον να είναι εν δυνάμει .Όλοι οι Ορθόδοξοι πιστοί από τη στιγμή που εάν κάνουν ένα δογματικό σφάλμα γίνονται αιρετικοί, τότε είμαστε όλοι μας εν δυνάμει αιρετικοί. Επίσης τη στιγμή που έχουμε όλοι τη δυνατότητα να κάνουμε σχίσμα είμαστε όλοι μας «εν δυνάμει σχισματικοί». Ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας μαζί με τον Άγιο Κελεστίνο στις επιστολές τους χαρακτηρίζουν τον τότε Πατριάρχη Κων/πόλεως Νεστόριο ως «λύκο» πριν καταδικαστεί από τη Γ’ Οικουμενική σύνοδο. Μήπως ήταν εν δυνάμει λύκος και όχι εν ενεργεία; Επομένως, συμπερασματικά δεν υφίσταται ο διαχωρισμός μεταξύ εν δυνάμει σχισματικών, αιρετικών και εν ενεργεία σχισματικών, αιρετικών ανάλογα με το εάν καταδίκασε η σύνοδος ή όχι τους αιρετικούς ως τέτοιους.

ΑΠΟΨΗ ΔΕΥΤΕΡΗ

Με την αποδοχή της ημερολογιακής μεταρρύθμισης η Ιεραρχία της Ελλαδικής Εκκλησίας έγινε ΑΥΤΟΜΑΤΑ ΣΧΙΣΜΑΤΙΚΗ και αιρετική.

ΣΧΟΛΙΑ.

Και ενώ μεν δεν υφίσταται κατά τους Πατέρες, την Γραφή και τους κανόνες της Εκκλησίας ο διαχωρισμός μεταξύ «εν δυνάμει» και «εν ενεργεία αιρετικών», υφίσταται όμως ο διαχωρισμός μεταξύ άκριτων και κεκριμένων αιρετικών. Δηλαδή, αιρετικών που καταδικάστηκαν από τη Σύνοδο ορθοδόξων επισκόπων  και αιρετικών που δεν καταδικάστηκαν ακόμα.

Κληρικός που ξέφυγε από την Ορθοδοξία, μέχρις ότου κριθή από Σύνοδο, μπορεί να θεωρηθεί  «δυνάμει καθηρημένος»· ενεργεία καθηρημένος καθίσταται μόνο μετά από συνοδική κρίσι. Το ίδιο λέει και ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης στο Πηδάλιο (Αθήναι 19829, σ. 4-5).

Συγκεκριμένα ο Άγιος Νικόδημος σε σημείωση στον Ι΄ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΚΑΝΟΝΑ γράφει τα εξής:

««Πρέπει να ηξεύρομεν, ότι τα επιτίμια όπου διορίζουν οι Κανόνες, ηγούν το καθαιρείσθω, και αφοριζέσθω, και το ανάθεμα έστω, αυτά κατά την γραμματική τέχνην είναι γ΄προσώπου προστακτικού, μη παρόντος. Εις το οποίον δια να μεταδοθεί η προσταγή αυτή, εξ ανάγκης χρειάζεται να είναι β πρόσωπον παρόν. Το εξηγώ καλλιώτερα. Οι κανόνες προστάζουσι την σύνοδον των ζώντων επισκόπων να καθαιρούν τους ιερείς, ή να αφορίζουν, ή να αναθεματίζουν τους λαϊκούς, όπου παραβαίνουν τους κανόνας. Όμως, αν η σύνοδος δεν ενεργήση εμπράκτως την καθαίρεσην των ιερέων, ή τον αφορισμόν, ή αναθεματισμόν των λαϊκών, οι ιερείς αυτοί και οι λαϊκή, ούτε καθηρημένοι είναι ενεργεία, ούτε αφορισμένοι, ούτε αναθεματισμένοι. Υπόδικοι όμως, εδώ μεν εις την καθαίρεσιν και αφορισμὸν ή αναθεματισμόν, εκεί δε εις την θείαν δίκην….. Όθεν σφάλλουσι μεγάλως εκείνοι οι ανόητοι, όπου λέγουσιν, ότι εις τους παρόντας καιρούς όλοι οι παρά τους κανόνας χειροτονηθέντες ιερωμένοι είναι ενεργεία καθηρημένοι…..η προσταγὴ των Κανόνων, χωρὶς την έμπρακτον ενέργειαν του β΄ προσώπου, ήτοι  της Συνόδου είναι ατέλεστος, αμέσως και προ κρίσεως μη ενεργούσα καθ᾿ εαυτήν».  Προκύπτει ότι, ο οποιοσδήποτε πέσει σε ένα σφάλμα για το οποίο επιβάλλεται κάποια τιμωρία, το αρμόδιο όργανο για να του επιβάλλει αυτή την τιμωρία είναι η σύνοδος «των ζώντων επισκόπων», αυτή έχει το δικαίωμα να καθαιρεί, να αφορίζει και να αναθεματίζει τα μέλη της.

Επομένως με βάση τα παραπάνω, εφόσον η Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος ΔΕΝ ΚΡΙΘΗΚΕ ΑΠΟ ΣΥΝΟΔΟ,  η άποψη απορρίπτεται.

 

ΑΠΟΨΗ ΤΡΙΤΗ

Τα μυστήρια των αιρετικών ποιμένων είναι  αχαρίτωτα (στερούμενα Θείας Χάριτος) και επομένως παντελώς ανυπόστατα, ασχέτως εάν αυτοί καταδικάστηκαν ή όχι από το αρμόδιο Εκκλησιαστικό όργανο.

ΣΧΟΛΙΑ:

Δεν υφίσταται όπως μας ενημερώνει ο Άγιος Νικόδημος ούτε αυτόματη καθαίρεση, ούτε αυτόματος αφορισμός, ούτε αυτόματα αναθέματα.

Το ίδιο ισχύει ακόμα και στην περίπτωση των αιρετικών. Εξετάζοντας κανείς τον Όρο της Ζ’ Οικουμενικής Συνόδου διαβάζει: «Τοὺς ουν τολμώντας ετέρως φρονείν ή διδάσκειν ή κατὰ τοὺς εναγείς αιρετικοὺς τας εκκλησιαστικὰς Παραδόσεις αθετείν και καινοτομίαν τινὰ επινοείν... επισκόπους μεν όντας ή κληρικοὺς καθαιρείσθαι προστάσσομεν, μονάζοντας δε ή λαϊκοὺς της κοινωνίας αφορίζεσθαι». Προσέχουμε ότι η σύνοδος αναφέρει ως αιρετικούς τους «ουν τολμώντας ετέρως φρονείν ή διδάσκειν ή κατὰ τοὺς εναγείς αιρετικοὺς τας εκκλησιαστικὰς Παραδόσεις αθετείν και καινοτομίαν τινὰ επινοείν», η σύνοδος εννοείται, ότι αναφέρεται σε άκριτους αιρετικούς, δηλαδή που δεν έχουν ακόμα καταδικαστεί από σύνοδο, όμως δεν βλέπουμε να τους ονομάζει εν δυνάμει αιρετικούς, ούτε να αφήνει να εννοηθεί κάτι τέτοιο επειδή ακόμα δεν τους έχει καταδικάσει. Τους αναφέρει ξεκάθαρα ως αιρετικούς και μόνο, καθώς όπως αναφέραμε δεν υπάρχει διαχωρισμός για τους Πατέρες μεταξύ εν δυνάμει και εν ενεργεία αιρετικών. Η ίδια όμως σύνοδος κάνει ξεκάθαρο διαχωρισμό μεταξύ άκριτων και κεκριμένων αιρετικών όταν προστάζει: «επισκόπους μεν όντας ή κληρικοὺς καθαιρείσθαι προστάσσομεν, μονάζοντας δε ή λαϊκοὺς της κοινωνίας αφορίζεσθαι». Με την παραπάνω προσταγή αποδεικνύεται ότι έως ότου οι ποινές που καθόρισε η Ζ’ Οικουμενική σύνοδος επιβληθούν, από τη σύνοδο των ζώντων επισκόπων (κατά τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη), δεν υφίστανται αυτές και οι κατηγορούμενοι είναι ελεύθεροι των επιτιμίων αυτών. Που σημαίνει ότι έχουν το δικαίωμα να ενεργούν όπως και όλοι οι άλλοι πιστοί (ως μέλη της Εκκλησίας), δηλαδή, οι λαϊκοί ως λαϊκοί και οι κληρικοί ως κληρικοί. Είναι δηλαδή ως κάποιος πολίτης ο οποίος διαπράττει ένα έγκλημα αλλά ποτέ δεν συλλαμβάνεται και δεν τιμωρείται για αυτό.

Επομένως, αφού κατά τους Αγίους δεν υπάρχει τιμωρία και οι παραβάτες έως ότου τιμωρηθούν είναι ελεύθεροι να ενεργούν όπως ενεργούσαν. Συμπεραίνεται ότι και οι ιεροπραξίες των αιρετικών ή σχισματικών ποιμένων, από τη στιγμή που δεν τους έχουν επιβληθεί οι απαραίτητες ποινές, είναι έγκυρες και υπαρκτές.

Παραδείγματα από την Εκκλησιαστική ιστορία

1.      Η  Ζ’ Οικουμενική σύνοδος βεβαιώνει για την εγκυρότητα των μυστηρίων των μη καθηρημένων κληρικών μέσω του Προέδρου της Αγίου Ταρασίου. Επί πλέον, η ίδια Σύνοδος που κατέκρινε την εικονομαχική αίρεση, έκανε δεκτούς εικονομάχους επισκόπους, νομιμοποιώντας με αυτόν τον τρόπο τα γενόμενα υπ’ αυτών μυστήρια.(Η Διαχρονική Συμφωνία των Αγίων Πατέρων για το Υποχρεωτικό του 15ου Κανόνος της Πρωτοδευτέρας Συνόδου περί Διακοπής Μνημονεύσεως Επισκόπου Κηρύσσοντος επ’ Εκκλησίας Αίρεσιν, Ευθυμίου Τρικαμηνά Iερομονάχου, Degiorgio εκδόσεις, Τρίκαλα 2012).

2.      Η χειροτονία του Αγίου Κύριλλου Ιεροσολύμων δεν θεωρήθηκε ως μη υπάρχουσα, καίτοι έλαβε χειροτονία  επισκοπικὴ  παρὰ του Μητροπολίτου Καισαρείας Ακακίου, ο οποίος ήτο μεν δεδηλωμένος αρειανὸς (καὶ μάλιστα αρχηγὸς μίας μερίδος των αρειανών), αλλ’ ακόμη «διετέλει και ενήργει εντός της Εκκλησίας». Ο μεν Ακάκιος ήταν αιρετικός, όμως το μυστήριο που τέλεσε δεν χαρακτηρίστηκε ως αχαρίτωτο και επομένως μη γενόμενο.

 

3.Ομοίως, ο άγιος Ανατόλιος χειροτονήθηκε  και αυτὸς επίσκοπος (και μάλιστα Πατριάρχης Κων/πόλεως) από τον  Πατριάρχη  Αλεξανδρείας Διόσκορο,  ο οποίος ήτο μεν μονοφυσίτης και μέγας προστάτης του αιρεσιάρχου Ευτυχούς,  αλλὰ δεν είχε ακόμη καταδικασθεί από την  Δ' Οικουμενική  Συνόδο.

4. Ο Άγιος Μελέτιος Πατριάρχης Αντιοχείας είχε λάβει κανονική χειροτονία υπό των Αρειανών επισκόπων. Σε καμία περίπτωση δεν θεωρήθηκε άκυρο το μυστήριο επειδή αυτοί που το τέλεσαν είχαν αιρετικά φρονήματα. Αναφέρουμε για χάρη της ιστορικής αλήθειας, ότι υπήρχε μερίδα Ορθοδόξων οι οποίοι δεν δέχθηκαν σε κοινωνία τον Άγιο Μελέτιο και όσους τον ακολουθούσαν επειδή, ο μεν πρώτος είχε χειροτονηθεί υπό αιρετικών, όσοι δε τον ακολουθούσαν είχαν βαπτισθεί υπό των αιρετικών αρειανών. Η Εκκλησία όμως δεν δικαίωσε την στάση τους, αφού έκανε δεκτό τον Άγιο Μελέτιο και όσους τον ακολουθούσαν χωρίς να επαναλάβει τα ήδη γενόμενα υπό των αιρετικών μυστήρια.( ΤΟ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΝΟ ΣΧΙΣΜΑ, ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΑΝΝΗ, ΑΘΗΝΑ 2014).

 

ΑΠΟΨΗ ΤΕΤΑΡΤΗ.

Οι τελεσθείσες υπο του Βρεσθένης χειροτονίες έπρεπε να γίνουν επειδή υπήρχε ο κίνδυνος να πεθάνει ο Ματθαίος και να μείνει η Ορθόδοξη Εκκλησία χωρίς  Ποιμένες

ΣΧΟΛΙΑ.

Η άποψη αυτή ουσιαστικά εμφανίζει τον Βρεσθένης σαν τον Σωτήρα της Εκκλησίας και σας δεύτερο Μεσσία.

Ο Α Αποστολικός κανόνας ορίζει ότι ο Επίσκοπος χειροτονείται υπό επισκόπων ΔΥΟ ή ΤΡΙΩΝ. Ο Δ κανόνας της Α Οικουμενικής ορίζει ότι για λόγους δυσχερείας η εκλογή επισκόπου θα πρέπει να γίνεται τουλάχιστον ΑΠΟ ΤΡΕΙΣ «: τρεις επί το αυτό συναγομένους, συμψήφων γιγνομένων και των απόντων, και συντιθεμένων διά γραμμάτων»…

«Επίσκοπον προσήκει μάλιστα μεν υπό πάντων των εν τη Επαρχία καθίστασθαι, ει δε δυσχερές είη το τοιούτον ή διά κατεπείγουσαν ανάγκην ή διά μήκος οδού εξ άπαντος τρεις επί το αυτό συναγομένους, συμψήφων γιγνομένων και των απόντων, και συντιθεμένων διά γραμμάτων, τότε την χειροτονίαν ποιείσθαι, το δε κύρος των γινομένων δίδοσθαι καθ' εκάστην... επαρχίαν τω Μητροπολίτη» .

 

Στο ίδιο πνεύμα κινούνται και οι κανόνες: ΙΘ της εν ΑΝΤΙΟΧΕΙΑ,ΣΤ της Σαρδικής, ΙΓ της Καρθαγένης.

Στον Κανόνα υπάρχουν και ορισμένες εξαιρέσεις. Κλασική εν προκειμένω περίπτωση  τυγχάνει η των λεγομένων Μελιτιανών χειροτονιών, για τις οποίες αποφάνθηκε η Α Οικουμενική Σύνοδος η οποία αναγνώρισε τους υπό μόνου του επισκόπου Μελετίου χειροτονηθέντας επισκόπους, αφού διέταξε να γίνουν χειροθεσίες επι σχισματικών και όχι αναχειοοτονίες.

Οι Αποστολικές Διαταγές προβλέπουν το ενδεχόμενο χειροτονίας επισκόπου από ένα μόνο και βάζουν ως απαραίτητες προυποθέσεις τις εξής:

«α) εάν ανάγκη καταλάβη διά το μη δύνασθαι πλείονας παραγενέσθαι διωγμού όντος ή άλλης τοιαύτης ανάγκης και β ) εφ' όσον προϋπάρχει ψήφισμα ή εκλογή υπό Επιτροπής πλειόνων Επισκόπων .

Καμία όμως από αυτές δεν υπήρχαν αφού ο Ματθαίος δεν ανήκε σε καμία Σύνοδο. Η άποψη ότι ήταν ο μοναδικός ορθόδοξος επίσκοπος στην Ελλάδα σημαίνει ότι ο Βρεσθένης κήρυξε την «εν Ελλαδι Ορθόδοξη Εκκλησία» ΑΝΥΠΑΡΚΤΗ.

---------------

 

 

Πηγές

1.    Οι ληστές της Θείας διδασκαλίας Μέρος β’, Δοκίμιο στην Αποτείχιση, Ιωάννου Ε. Ρίζου.

2.    ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΟΥ ΖΗΛΩΤΙΚΟΥ ΠΑΛΑΙΟΗΜΕΡΟΛΟΓΙΤΙΣΜΟΥ, Αρχιμανδρίτου Βασιλείου Παπαδάκη, ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΡΩΜΑΙΑΣ, ΡΕΘΥΜΝΟΝ 2008.

3.    ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑΚΟΝ ΣΧΙΣΜΑ ΔΥΝΑΜΕΙ Η΄ΕΝΕΡΓΕΙΑ; ΑΘΗΝΑ 1973, Θεοδώρητου Μαύρου ιερομονάχου Αγιορείτου.

4.    Περιοδ. «Ορθόδοξος Ένστασις και Μαρτυρία» ἀριθ. 1/᾿Ιανουάριος 2000, σελ. 19-36

5.    Τα Δύο Άκρα («Οικουμενισμός» και «Ζηλωτισμός»), Επιφάνιου Ι. Θεοδωρόπουλου Αρχιμανδρίτου.

6.    ΤΟ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΝΟ ΣΧΙΣΜΑ, ΔΙΔ

ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΑΝΝΗ, ΑΘΗΝΑ 2014.

7.    Η Διαχρονική Συμφωνία των Αγίων Πατέρων για το Υποχρεωτικό του 15ου Κανόνος της Πρωτοδευτέρας Συνόδου περί Διακοπής Μνημονεύσεως Επισκόπου Κηρύσσοντος επ’ Εκκλησίας Αίρεσιν, Ευθυμίου Τρικαμηνά Iερομονάχου, Degiorgio εκδόσεις, Τρίκαλα 2012.

8.    Απάντηση σε Αγιορείτη μοναχό, Πλείονες αγιοπατερικές Αναφορές και ιστορικὲς Αποδείξεις . http://paterikiparadosi.blogspot.gr/

Αποστασία και διχασμός, Αγιορείτων Πατέρων, Μελέτη -Απάντησις,   Προς θρησκευτικά σωματεία, Αθήναι 1981

Τρίτη 6 Ιουνίου 2023

Το Άγιο Πνεύμα και το Παγκόσμιο Συμβούλιο των Εκκλησιών (Π.Σ.Ε)


πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου (χημικού-βιοχημικού)

Εισαγωγικά

Η φετεινή ανακοίνωση του προεδρίου του  Παγκοσμίου Συμβουλίου των Εκκλησιών (Π.Σ.Ε) με αφορμή την Πεντηκοστή, ήταν αφορμή για να γραφτεί  το παρακάτω άρθρο. Στην συγκεκριμένη  ανακοίνωση δηλώνουν οι  Οικουμενιστές  ότι οι γλώσσες του Αγίου Πνεύματος στην Πεντηκοστή συμβολίζουν τις διάφορες "Εκκλησίες" και θρησκείες.

Το κείμενο είναι το εξής;

"Το διοικητικό συμβούλιο του Π.Σ.Ε. στέλνει χαιρετισμούς της Πεντηκοστής: «Το Πνεύμα του Θεού μας μιλάει με απολαυστικά διαφορετικές φωνές»

Γενεύη (Πεντηκοστή 2023). Με την ευκαιρία της Πεντηκοστής, οι Πρόεδροι του Παγκόσμιου Συμβουλίου Εκκλησιών από διάφορες περιοχές του κόσμου απέστειλαν χαρμόσυνο χαιρετισμό στις εκκλησίες μέλη και προσευχήθηκαν για πνευματικές ευλογίες και απτή παρουσία του Θεού.

«Η χριστιανική πίστη δεν έχει ιερή γλώσσα, αλλά από εκείνη την ημέρα της Πεντηκοστής στην Ιερουσαλήμ για την οποία μας λένε οι Πράξεις, χριστιανοί πιστοί σε όλο τον κόσμο γιορτάζουν το ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού, το οποίο μπορούμε να κηρύξουμε σε μυριάδες διαφορετικές τοπικές γλώσσες, τις γλώσσες που μαθαίνουμε από τους γονείς μας και στις κοινότητες και που μας κάνουν να είμαστε, ό,τι είμαστε», λέει κυριολεκτικά το μήνυμα. «Η χριστιανική πίστη πρέπει να εκφράζεται καλύτερα στη γλώσσα της καρδιάς μας, να βιώνεται και να διακηρύσσεται».

 

Τι είναι το  Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών (Π.Σ.Ε)

Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών (Αγγλ. World Council of Churches, συντομογρ. ΠΣΕ) είναι μια οικουμενιστική διαχριστιανική οργάνωση, της οποίας σκοπός είναι η προώθηση της χριστιανικής ενότητας. Αποτελεί κοινωνία 340 εκκλησιών, από τις οποίες οι 157 είναι μέλη του, και αντιπροσωπεύει πάνω από 550 εκατομμύρια Χριστιανούς, σε περισσότερες από 100 χώρες.

Ιδρύθηκε τις 23 Αυγούστου 1948, και στα ιδρυτικά μέλη του συμπεριλαμβάνονταν το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, η Εκκλησία της Ελλάδος και η Εκκλησία της Κύπρου. Σήμερα συγκεντρώνει τις περισσότερες Ορθόδοξες, και έναν αριθμό Προτεσταντικών εκκλησιών, όπως την Αγγλικανική Εκκλησία, πολλές Λουθηρανικές, Μεθοδικές και Μεταρρυθμισμένες, και μερικές Βαπτιστικές και Πεντηκοστιανές εκκλησίες. Επίσης συμμετέχουν Παλαιοκαθολικές, καθώς και ένα ευρύ φάσμα ενωμένων και ανεξάρτητων εκκλησιών. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, αν και δεν είναι εκκλησία-μέλος, συνεργάζεται στενά με το ΠΣΕ, στο οποίο αποστέλλει παρατηρητές και εκπροσώπους. Από την Ελλάδα, εκτός από την Εκκλησία της Ελλάδος, στο ΠΣΕ συμμετέχει και η Ευαγγελική Εκκλησία της Ελλάδος.

Το αρχικό όραμα του «Π.Σ.Ε.»

ΤΟ αρχικό όραμα της Οικουμενικής Κινήσεως ήταν παγχριστιανικό: η ένωσις των διηρημένων Χριστιανών της Οικουμένης. 'Από τα μέσα περίπου του ΙΘ´ αιώνος και εξής άρχισε μεταξύ των Προτεσταντικών 'Ομολογιών μία κίνησις για συνεργασία σε πολλούς τομείς, μία στροφή προς την ενότητα.

Αυτή η ενωτική δραστηριότητα των ποικίλων Χριστιανικών Κοινοτήτων έλαβε οργανωμένη πλέον μορφή τον  20ο αιώνα στα πλαίσια της καλουμένης Οικουμενικής Κινήσεως και αργότερα του θεσμικού οργάνου της, του «Π.Σ.Ε.».

Σχέσεις, επαφές, κοινές προσπάθειες σε κοινωνικοπολιτικά ζητήματα είχαν χαρακτήρα προετοιμασίας για την ένωση , απέβλεπαν στην βαθμιαία υπέρβαση των χριστιανικών διαιρέσεων.

'Η όλη αυτή ενοποιητική προσπάθεια περιέλαβε εξ αρχής δυστυχώς και τους ορθοδόξους· και λέμε δυστυχώς, διότι σε μία καθαρώς προτεσταντική προσπάθεια αναζητήσεως της χριστιανικής ενότητας, της οποίας προσπάθειας κύριες προϋποθέσεις είναι οι αιρετικές δοξασίες της «'Αοράτου 'Εκκλησίας» και της «Θεωρίας των Κλάδων», δεν έχει θέση  η 'Ορθόδοξος 'Εκκλησία, η οποία ταυτίζεται οντολογικώς με την Μία, 'Αγία, Καθολική και 'Αποστολική 'Εκκλησία.

'Η ενότητα  της 'Εκκλησίας, κατά τον αείμνηστο σύγχρονο απλανή διδάσκαλο της 'Ορθοδόξου Πίστεώς μας π. 'Ιουστίνο Πόποβιτς, ουδέποτε διασπάσθηκε, «ποτέ δεν υπήρχε διαίρεσις της 'Εκκλησίας, αλλά μόνον χωρισμός από την 'Εκκλησίαν», από την 'Οποίαν «εις διαφόρους καιρούς απεσχίσθησαν και αποκόπηκαν οι αιρετικοί και σχισματικοί, οι οποίοι κατά συνέπειαν έπαυσαν να είναι μέλη της 'Εκκλησίας και σύσσωμοι του θεανθρωπίνου σώματός της.

ΚΑΤΑ την πορεία όμως της Οικουμενικής Κινήσεως και του «Π.Σ.Ε.», παρατηρείται μία σταδιακή διεύρυνση  του οράματος αυτού. 'Η Οικουμενική προσπάθεια τείνει πλέον να περιλάβει στους κόλπους της και τις άλλες θρησκείες του κόσμου.

Π.Σ.Ε ΚΑΙ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

Ιδιαιτέρως η Σύνοδος της Κρήτης εκφράζει θετική εκτίμηση για την «θεολογική προσφορά» της Επιτροπής «Πίστις και Τάξις» του ΠΣΕ και σημειώνει: «Η Ορθόδοξος Εκκλησία … εκτιμά θετικώς τα υπ’ αυτής εκδοθέντα θεολογικά κείμενα … τα οποία αποτελούν αξιόλογον βήμα εις την Οικουμενικήν Κίνησιν διά την προσέγγισιν των Εκκλησιών» (κείμενο «Σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπό χριστιανικό κόσμο» § 21). Περιοριζόμαστε να παραθέσουμε ελάχιστα αποσπάσματα από το πλέον σημαντικό κείμενο της Επιτροπής «Πίστις και Τάξις» με τον τίτλο «Κείμενο Λίμα, 1982 - Βάπτισμα Ευχαριστία, Ιερωσύνη» (ΒΕΜ-Baptism, Eucharist and Ministry), από την έκδοση του Κέντρου του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Σαμπεζύ(2). Σημειώνουμε μόνο ότι το κείμενο αυτό (ΒΕΜ) όταν ομιλεί για «Εκκλησίες» εννοεί τα περισσότερα από 345 μέλη του ΠΣΕ:

Βάπτισμα, § 6: «Το κοινόν μας βάπτισμα, το οποίον μας ενώνει μετά του Χριστού εν τη πίστει, αποτελεί ούτω θεμελιώδη δεσμόν ενότητος ... οι ποικίλλοντες τρόποι τελέσεως του βαπτίσματος υπό μιάς εκάστης (Εκκλησίας) δεν είναι άλλο από συμμετοχήν εις το μοναδικόν βάπτισμα … Η ανάγκη όπως επανεύρωμεν την ενότητα του βαπτίσματος ευρίσκεται εις την καρδίαν της οικουμενικής εργασίας» (σ. 20-21).

     Σχόλιο: δηλαδή το “βάπτισμα του Αγίου Πνεύματος” των Πεντηκοστιανών που συμμετέχουν στο ΠΣΕ  «μας ενώνει μετά του Χριστού εν τη πίστει»!

Βάπτισμα, § 15: «Αι Εκκλησίαι καθίστανται ολονέν και περισσότερον ικαναί να αναγνωρίζουν το  βάπτισμα η μία της άλλης ως το μοναδικόν βάπτισμα του Χριστού… Η αμοιβαία αναγνώρισις του βαπτίσματος αποτελεί προφανώς σημαντικόν σημείον και μέσον εκφράσεως της βαπτιστηρίου ενότητος της δοθείσης εν Χριστώ. Πανταχού όπου τούτο είναι δυνατόν, αι Εκκλησίαι θα έπρεπε να εκφράζουν κατά ρητόν τρόπον την αμοιβαίαν αναγνώρισιν των βαπτισμάτων των» (σ. 28).

     Σχόλιο: Τι να πεί κανείς! Αυτονομείται πλέον το «βάπτισμα» από την ομολογία της αληθούς πίστεως;

Ιερωσύνη § 54: «Ορισμέναι Εκκλησίαι χειροτονούν άνδρας και γυναίκας, άλλαι χειροτονούν μόνον άνδρας. Αι διαφοραί αύται δημιουργούν εμπόδια εις ο,τι αφορά εις την αμοιβαίαν αναγνώρισιν των διαφόρων μορφών ιερωσύνης. Τα εμπόδια όμως ταύτα δεν θα πρέπει να θεωρηθούν ως κωλύματα αποφασιστικού χαρακτήρος» (σ. 86-87).

     Σχόλιο: Δηλ. η Ορθόδοξη Εκκλησία αναγνωρίζει τη χειροτονία των γυναικών χωρίς να την θεωρεί «κώλυμα αποφασιστικού χαρακτήρος»;

Τελικά, είναι δυνατόν η Ορθόδοξη Εκκλησία εν Πανορθοδόξω Συνόδω να «εκτιμά θετικώς» τέτοια κείμενα αλλότρια της εκκλησιαστικής μας παραδόσεως; Είναι δυνατόν η Σύνοδος της Κρήτης να αναγνωριστεί από την εκκλησιαστική συνείδηση ως «επομένη τοις Αγίοις Πατράσι»  τη στιγμή που αποδέχεται και «εκτιμά θετικώς» κείμενα με τέτοιες και τόσες κακοδοξίες;

 

 

Ελθέ Πνεύμα Άγιον - Ανακαίνισε πάσα την Κτίση.

(Ζ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ.ΚΑΜΠΕΡΑ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ 1991)

Τον Φεβρουάριο του 1991 (7 -22 Φεβρουαρίου) έλαβε χώρα στην Καμπέρρα (Canberra), της Αυστραλίας η Ζ΄ (7η ) Γενική Συνέλευση του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών (ΠΣΕ), η οποία υπήρξε «οριακός σταθμός στην ιστορία της συγχρόνου συνοδοιπορίας των Εκκλησιών». Με είκοσι τρεις εντεταλμένους παρατηρητές του Βατικανού και χίλιους περίπου συνέδρους από τις 307 τότε Εκκλησίες μέλη, η παρουσία των Ορθοδόξων υπήρξε αρκετά ευπρόσωπη, όπως και η προετοιμασία και συμβολή τους. Με όλες τις αυτοκέφαλες Ορθόδοξες Εκκλησίες, πλην της Αλβανίας, η παγκόσμια χριστιανική κοινότητα για πρώτη φορά ασχολήθηκε με ένα χρόνιο αίτημα των Ορθοδόξων, ένα καθαρά πνευματολογικό θέμα: Ελθέ Πνεύμα Άγιον - Ανακαίνισε πάσα την Κτίση.

Η ομιλία όμως η οποία έμελλε να ταράξει τα λιμνάζοντα ύδατα της οικουμενικής κίνησης ήταν εκείνη της πρεσβυτεριανής Νοτιο-κορεάτισας Τσουνγκ Χιουνγκ-Κιουνγκ, η οποία προκάλεσε ποικίλα σχόλια, και από την πλευρά τουλάχιστον πολλών Ορθοδόξων,  κρίσεις περί συγκρητισμού, ανιμισμού, ενώ έγινε αφορμή ακόμη και για την προσέγγιση εκ πρώτης όψεως ετερόκλητων ομολογιών.

Η  φεμινίστρια θεολόγος εισήλθε στην σκηνή του αμφιθεάτρου του συνεδριακού κτιρίου του Πανεπιστημιακού συμπλέγματος της Κανμπέρρας κατά θεαματικό τρόπο συνοδευόμενη από δεκαεξαμελές χορευτικό συγκρότημα νέων Κορεατών και Αυστραλών Ιθαγενών, «συνοδεία τυμπάνων και χορών» και προσπάθησε κατά ένα τρόπο φαντασμαγορικό, “μετά τυμπάνων και χορών” της πατρίδας της, με απαγγελίες και θεατρικά σχήματα να δώσει ένα καθαρά ασιατικό χρώμα στην παρουσίασή της και να εντυπωσιάσει τους πάντες» Και αμέσως, με παλμό και τόλμη «άρχισε να επικαλείται τα πνεύματα των θυμάτων τραγικού θανάτου».
Το σβήσιμο των φώτων, η υποβλητική μουσική, ο υποβλητικότερος χορός, το έντονο ασιατικό ντεκόρ, η ιδιάζουσα ενδυμασία, ο δραματικός θεατρικός τόνος της ομιλίας, το θριαμβευτικό και υπερφίαλο της νεαρής φεμινίστριας, οι συνολικά δεκαοκτώ «επικλήσεις», δηλαδή η «δυναμική» σύνθεση χορού και δράματος, ήχου και συμβόλου, λόγου και κινήσεως, προκάλεσαν όχι μόνον αιφνιδιασμό στους θεατές, αλλά και την βαθειά αίσθηση της παρουσίας του πονηρού πνεύματος.
Ήταν πράγματι κάτι το καθαρά δαιμονικό!
Η εισήγηση της είναι ένα πολύ αντιπροσωπευτικό δείγμα της Κορεατικής «Μιν Τζούνγκ θεολογίας» (Minjung Theology) που αναπτύχθηκε κατά την τελευταία εικοσαετία ως «πολιτική θεολογία απελευθέρωσης» και αναμιγνύει σαμανισμό, βουδισμό, κομφουκιανισμό, χριστιανισμό και πολιτικές ιδεολογίες.
Η Πρεσβυτεριανή θεολόγος καλωσορίζει τους ακροατές «σε αυτή την χώρα του Πνεύματος» και τους προτείνει να αφαιρέσουν τα υποδήματά τους. Αυτή είναι μία συνήθεια των λαών της Ασίας και του Ειρηνικού, προκειμένου «να υποδεχθούν το Πνεύμα του Θεού».
Υπενθυμίζει την ίδια περίπτωση του Μωϋσή μπροστά στην καιόμενη βάτο. Προτρέπει «να ετοιμασθεί η οδός του Πνεύματος» χωρίς υποδήματα «στην αγία γη», «ενώ θα χορεύουμε». Πράγματι, «πολλοί το έκαναν»: αφαίρεσαν τα υποδήματά τους. Αυτή ήδη τα είχε αφαιρέσει και άρχισε τις δεκαοκτώ «επικλήσεις» της:

«Με ταπεινή καρδιά και σώμα, ας προσέξουμε στις κραυγές της δημιουργίας και τις κραυγές του πνεύματος εντός αυτής.
Ελθέ. Το πνεύμα της Άγαρ, Αιγυπτίας, μαύρης δούλης, εκμεταλλευομένης και εγκαταλελειμμένης από τον Αβραάμ και την Σάρρα, τους προγόνους της πίστεώς μας.
Ελθέ. Το πνεύμα του Ουρία, πιστού στρατιώτου σταλέντος και φονευθέντος στο πεδίο της μάχης υπό του μεγάλου Βασιλέως Δαυίδ, εξ αιτίας της βασιλικής πλεονεξίας για την σύζυγό του Βηρσαβεέ.
Ελθέ. Το πνεύμα της θυγατρός του Ιεφθάε, του θύματος της πίστεως του πατρός της, ο οποίος την προσέφερε ως θυσία στον Θεό, επειδή είχε νικήσει στον πόλεμο.
Ελθέ. Το πνεύμα των νηπίων, των φονευθέντων υπό των στρατιωτών του βασιλέως Ηρώδου κατά την γέννηση του Ιησού.
Ελθέ. Το πνεύμα της Ιωάννας ντ’ Άρκ και των πολλών άλλων, οι οποίες εκάησαν κατά το “κυνήγι των μαγισσών”, κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα.
Ελθέ. Το πνεύμα των ανθρώπων, των αποθανόντων κατά τις σταυροφορίες.
Ελθέ. Το πνεύμα των ιθαγενών της γης, θυμάτων της γενοκτονίας κατά τους χρόνους της αποικιοκρατίας και την περίοδο της μεγάλης Χριστιανικής ιεραποστολής στον παγανιστικό κόσμο.
Ελθέ. Το πνεύμα των Ιουδαίων, των φονευθέντων στους θαλάμους των αερίων κατά την διάρκεια του ολοκαυτώματος.
Ελθέ. Το Πνεύμα των φονευθέντων ανθρώπων στην Χιροσίμα και το Ναγκασάκι από τις ατομικές βόμβες.
Ελθέ. Το Πνεύμα των γυναικών της Κορέας στον Ιαπωνικό “πρόστυχο στρατό” κατά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν και βασανίσθηκαν από τους αιμοδιψείς στρατιώτες.
Ελθέ. Το πνεύμα των Βιετναμέζων, οι οποίοι φονεύθηκαν από βόμβες ναπάλμ, Agebt Orange, ή την πείνα επάνω στα πλεούμενα.
Ελθέ. Το πνεύμα του Μαχάτμα Γκάντι, Στηβ Μπίκο, Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ, Μάλκολμ Χ, Βίκτωρ Γιάρα, Όσκαρ Ρομέρο και πολλών ανωνύμων γυναικών μαχητών της ελευθερίας, οι οποίες πέθαναν στην πάλη για την απελευθέρωση των λαών τους.
Ελθέ. Το πνεύμα των φονευθέντων ανθρώπων στο Μποπάλ και Τσερνομπίλ και το πνεύμα των μεδουσών από την δοκιμαστική πυρηνική ζώνη του Ειρηνικού.
Ελθέ. Το πνεύμα των συντριβέντων από τα τανκς στο Καντζού, την πλατεία Τιενανμέν και την Λιθουανία.
Ελθέ. Το πνεύμα του τροπικού δάσους του Αμαζονίου, που τώρα φονεύεται καθημερινώς.
Ελθέ. Το πνεύμα της γης, του αέρα και των υδάτων, των βιαζομένων, βασανιζομένων και εκμεταλλευομένων από την ανθρώπινη απληστία για χρήματα.
Ελθέ. Το πνεύμα των στρατιωτών, πολιτών και θαλασσίων δημιουργημάτων, τα οποία αποθνήσκουν τώρα στον αιματηρό πόλεμο του Κόλπου.
Ελθέ. Το πνεύμα του Απελευθερωτού, αδελφού μας Ιησού, βασανισθέντος και φονευθέντος επί του σταυρού».


Η Δρ Τσάνγκ, στην συνέχεια της επικλήσεως αυτών των «πνευμάτων», έκαψε τον κατάλογο και άφησε την στάκτη να διασκορπισθεί υπό τους ήχους εκκωφαντικής μουσικής υπόκρουσης. (πηγή: (Από το βιβλίο «Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών και Διαθρησκειακή Κίνησις», Εκδόσεις Ιεράς Συνόδου των Ενισταμένων, Αθήνα 1997)
 Οι ορθόδοξοι σύνεδροι διαμαρτυρήθηκαν για τις διάφορες παρεκκλίσεις του Π.Σ.Ε. στην Κανμπέρρα με το κείμενό τους «Σκέψεις», δεν θεώρησαν όμως αναγκαίο να αναφερθούν ειδικά στο κατάντημα της εισηγήτριας και να διαμαρτυρηθούν έντονα για την βλάσφημη «επίκληση» του «πνεύματος» του «Απελευθερωτού, αδελφού μας Ιησού, βασανισθέντος και φονευθέντος επί του σταυρού», όπου δεν αναφέρεται ως ταφείς αναστάς και αναληφθείς, αλλά εξισώνεται και συγκαταριθμείται με τα «πνεύματα» των ανθρώπων (ανεξαρτήτως θρησκείας, ιδεολογίας, φυλής) και λοιπών δημιουργημάτων!

Η δρ Τσανγκ στις αντιδράσεις που δημιουργήθηκαν για το συνονθύλευμα συγκρητιστικών και παγανιστικών δοξασιών, απάντησε ως εξής: «Ο Βουδισμός και ο Σαμανισμός είναι η μητέρα μου, ο δε πατέρας μου είναι ο Χριστιανισμός!» ή «Τα σπλάγχνα μου είναι σαμανιστικά, η καρδιά μου Βουδιστική, το δεξιό μου μυαλό Κομφουκιανιστικό, το αριστερό μου Χριστιανικό και η δημόσια γλώσσα μου χριστιανική γλώσσα!». Η  Δρ Τσάνκγ  αυτοπροσδιορίζεται ως «παγανίστρια - σαμανίστρια, οικο- φεμινίστρια Βουδίστο-χριστιανή!»

Έτσι κατά την διάρκεια της Συνέλευσης της Καμπέρρας ακούστηκαν μερικές φωνές που πρότειναν στις εκκλησίες να προχωρήσουν πέρα από τον «Χριστοκεντρισμό» του κηρύγματός τους διότι αποκλείει τις άλλες θρησκείες και κατά συνέπεια "εμποδίζει τον διαθρησκειακό διάλογο".
Άλλωστε παρευρέθηκαν και δεκατρείς εκπρόσωποι άλλων θρησκειών, (ένας Μουσουλμάνος, δύο Ιουδαίοι, δύο Ινδουιστές, δύο Βουδιστές, ένας Σιχ και ένας Σιντοιστής), μερικοί δε από αυτούς έλαβαν και ενεργό μέρος σε μερικά «προγράμματα».

῏Ήταν εκπληκτικό να προβάλλονται στην Κανμπέρρα «παγανιστικές, ανιμιστικές και ειδωλολατρικές αντιλήψεις περί του 'Αγίου Πνεύματος, δείγμα της βαθιάς αλλοτρίωσης της προτεσταντικής θεολογίας». Βεβαίως αυτά δεν συνέβαιναν για πρώτη φορά στα πλαίσια του «Π.Σ.Ε.», πράγμα που βαραίνει περισσότερο τα ορθόδοξα μέλη του Οικουμενικού αυτού 'Οργανισμού. Στο Σαν 'Αντώνιο του Τέξας το 1989, στο Συνέδριο «Παγκοσμίου 'Ιεραποστολής και Ευαγγελισμού» (22-31 Μαΐου), οι ορθόδοξοι είχαν και πάλι αναγκασθεί να διαμαρτυρηθούν με ιδιαίτερη Δήλωση για την διαστρέβλωση υπό της Διασκέψεως «μερικών θεμελιωδών διδασκαλιών της Χριστιανικής πίστεως» που αφορούσαν την Τριαδολογία, την Χριστολογία και Πνευματολογία, την «παραφθοράν της γλώσσης της 'Αγίας Γραφής» και την «απόπειραν επανασυγγραφής της», τέλος δε το ζήτημα της χειροτονίας των γυναικών.

'Η πλέον όμως χαρακτηριστική μαρτυρία για τις τάσεις του «Π.Σ.Ε.» προέρχεται από αυτούς τους ιδίους ορθοδόξους Συνέδρους, οι οποίοι με το ειδικό κείμενο που κατέθεσαν στην Κανμπέρρα, παρατηρούν εκτός των άλλων και τα εξής: «από πολλά κείμενα του ΠΣΕ απουσιάζει η κατάφαση ότι ο 'Ιησούς Χριστός είναι ο Σωτήρ του κόσμου» και παρατηρείται «μια αύξουσα απομάκρυνση από τη βιβλική χριστιανική αντίληψη περί α) του Τριαδικού Θεού, β) της σωτηρίας, γ) της “καλής αγγελίας” αυτού τούτου του Ευαγγελίου, δ) του ανθρώπου, ως δημιουργήματος “κατ' εικόνα και ομοίωση του Θεού”, και ε) της 'Εκκλησίας». 'Επίσης με το Κείμενό τους αυτό οι ορθόδοξοι Σύνεδροι επεσήμαιναν και «τις τάσεις υποκαταστάσεως, από ένα “ιδιωτικό” πνεύμα, από το πνεύμα του κόσμου ή από άλλα πνεύματα, του 'Αγίου Πνεύματος, το οποίο εκπορεύεται εκ του Πατρός και αναπαύεται εν τω Υιώ» και εδήλωναν ότι θεωρούσαν αδύνατο «να επικαλούμαστε τα πνεύματα “της γης, του αέρα, του νερού και των πλασμάτων της θάλασσας”». ῏Ήταν εκπληκτικό να προβάλλονται στην Κανμπέρρα «παγανιστικές, ανιμιστικές και ειδωλολατρικες αντιλήψεις περί του 'Αγίου Πνεύματος, δείγμα της βαθειάς αλλοτρίωσης της προτεσταντικής θεολογίας».

ΜΕΡΟΣ-Β

Συνέδριο του Π.Σ.Ε ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ  (9ης έως 16ης Μαΐου 2005 ) ΜΕ ΘΕΜΑ: «Ελθέ, Πνεύμα  Άγιο, θεράπευσε και συμφιλίωσε»

Για το συγκεκριμένο συνέδριο υποβλήθηκε  από ομάδα κληρικών και θεολόγων υπόμνημα στην Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος στο οποίο μεταξύ των άλλων γράφτηκαν τα εξής:

 «Το θέμα του Συνεδρίου είναι: «Ελθέ, Πνεύμα γιο, θεράπευσε και συμφιλίωσε». Κύριος σκοπός του είναι «η ηθική ενίσχυση των συμμετεχόντων, ώστε να ακολουθήσουν μαζί την κλήση τους για την Ιεραποστολή και να εργαστούν για την εν Χριστώ συμφιλίωση και θεραπεία στον κόσμο του Θεού σήμερα». Θα συμμετάσχουν 500 περίπου άτομα, εκ των οποίων τα 400 θα είναι μέλη του Συνεδρίου (μέλη του Π.Σ.Ε. και εκπρόσωποι των Ρωμαιοκαθολικών, των Πεντηκοστιανών και των Ευαγγελικών) και τα 100 θα είναι ειδικοί σύμβουλοι. Για την ανάπτυξη του θέματος και την προώθηση των στόχων του Συνεδρίου οι σύνεδροι, σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα, θα λαμβάνουν μέρος στις εξής ευκαιρίες:

α) Στα Home Groups, στις μικρές δηλαδή «οικογενειακές» ομάδες 10 ατόμων, εκπροσώπων αντίστοιχων «Εκκλησιών»-ομολογιών, τις εργασίες των οποίων θα κατευθύνει ένας σύμβουλος. Στόχος των ομάδων αυτών είναι να ξεπεραστούν οι αντιθέσεις των μελών τους, ώστε «νά βιώσουν τή θεραπεία και τή συμφιλίωση που οδηγούν στή μεταμόρφωση των προσώπων».

β) Στις Plenaries, στις ολομέλειες δηλαδή του Συνεδρίου, οι οποίες θα πραγματοποιούνται καθημερινά και στις οποίες θα αναπτύσσονται θέματα που έχουν σχέση με την κοινή Ιεραποστολή όλων των κατΆ όνομα χριστιανικών κοινοτήτων, με στόχο «νά γίνει το ίδιο το Συνέδριο μιά ζωντανή κοινότητα συμφιλίωσης και θεραπείας».

γ) Στα Workshops, στις συνάξεις δηλαδή οι οποίες θα πραγματοποιούνται τις απογευματινές ώρες και στις οποίες θα εμπεδώνονται τα θέματα της ολομέλειας με την βοήθεια ποικίλων οπτικοακουστικών μεθόδων (φίλμς, θεατρικών παραστάσεων, μουσικής κ.λ.π.), συζητήσεων στρογγυλής τραπέζης, φιλικών συναντήσεων κ.ά. Στόχος και πάλι «νά γίνει το Συνέδριο ένα σημείο συμφιλίωσης και θεραπείας μεταξύ των εκκλησιών και να γιορτάσουν οι σύνεδροι την εν Χριστώ ενότητά τους και την από Θεού δοσμένη διαφορετικότητά τους».

δ) Στην κοινή λατρεία. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, «τό Συνέδριο θα έχει πλούσια λειτουργική ζωή. Κάθε πρωί και κάθε απόγευμα θα τελούνται προσευχές, στις οποίες θα είναι ελεύθερη η πρόσβαση σε όλους, ενώ κατά την διάρκεια του Συνεδρίου θα τελεσθούν πέντε θεραπευτικές λειτουργίες, ανοιχτές για όλους τους συμμετέχοντες, κατά τις παραδόσεις διαφορετικών ομολογιών». Άλλωστε θα υπάρχει υπαίθριο παρεκκλήσιο, όπου θα γίνονται προσευχές από διάφορες ομολογίες σε ώρες εκτός του προγράμματος του Συνεδρίου. Ειδικά για την τελευταία ημέρα του Συνεδρίου, Κυριακή 15 Μαΐου, οι σύνεδροι είναι προσκεκλημένοι από τους Έλληνες οικοδεσπότες σε τοπικές εκκλησιαστικές συναθροίσεις.

Δ'. Μελετώντας κανείς το πρόγραμμα του Συνεδρίου διερωτάται:

α) Κατά τις συζητήσεις ενός τόσο σοβαρού θέματος, όπως είναι η Ιεραποστολή, πώς θα ξεπεραστούν οι αντιθέσεις που υπάρχουν μεταξύ των μελών και πώς θα παρακαμφθεί ο σκόπελος των δογματικών τους διαφορών; Δεν θα εφαρμοσθεί και πάλι η δοκιμασμένη πιά μέθοδος του δογματικού μινιμαλισμού, η οποία οδηγεί στην άμβλυνση των δογματικών αισθητηρίων; Ή μήπως δεν θα χρησιμοποιηθεί η αμφίσημη διπλωματική γλώσσα των κοσμικών συνεδρίων, η οποία θα υπερτονίζει τα ελάχιστα που ενώνουν και θα αμνηστεύει τα ουσιώδη που χωρίζουν, ώστε να δημιουργηθεί μιά ψευδαίσθηση κοινής πίστεως και ενότητος;

β) Τί σημαίνει «η από Θεού δοσμένη διαφορετικότητα», την οποία θα γιορτάσουν οι σύνεδροι; Δεν σημαίνει πανηγυρική αναγνώριση ως «Εκκλησιών» των πάσης φύσεως προτεσταντικών ομάδων και καταξίωση των αιρετικών τους διδασκαλιών; Δεν σημαίνει ότι οι Ορθόδοξοι εκπρόσωποι θα κληθούν να αρνηθούν και πάλι την μοναδικότητα της Εκκλησίας τους και έτσι υποχρεωτικά να ομογενοποιηθούν μέσα στή χοάνη των 340 και πλέον ομολογιών της πανσπερμίας του Π.Σ.Ε.; Καί είναι, άραγε, ώ της βλασφημίας? «δοσμένη από τον Θεό» η διαφορετικότητα, δηλαδή τα ποικίλα σχίσματα και οι αιρέσεις, και όχι αποτέλεσμα του ανθρώπινου εγωισμού και κατόρθωμα του διαβόλου;

γ) Τί είδους θα είναι αυτές οι «πέντε θεραπευτικές λειτουργίες, οι οποίες θα τελεσθούν κατά την διάρκεια του Συνεδρίου, ανοιχτές για όλους τους συμμετέχοντες»; Μήπως, σε συνδυασμό με την πρόσκληση του Συνεδρίου «γιά ανταλλαγή εμπειριών», προβληθούν κάποια «χαρισματικά εφφέ» των Πεντηκοστιανών, ή μήπως επαναληφθούν τα έκτροπα που διαδραματίσθηκαν στην Καμπέρα, κατά την Ζ' Γενική Συνέλευση του Π.Σ.Ε.;

Ε'. Όπως μας πληροφορεί σχετικό Δελτίο Τύπου της Ιεράς Συνόδου (17-1-2005), σε συναφή με το Συνέδριο συνέντευξη τύπου οι εκπρόσωποι των Μ.Μ.Ε. διαβεβαιώθηκαν «ότι δεν θα υπάρχει συμπροσευχή κατά την διάρκεια των εργασιών του Συνεδρίου». Κάτι τέτοιο όμως αποδεικνύεται ανακριβές.

Κανείς δεν μπορεί να μας διαβεβαιώσει ότι όντως οι εκπρόσωποι όλων των Ορθοδόξων Εκκλησιών θα αρνηθούν την συμμετοχή τους στις προγραμματισμένες λατρευτικές εκδηλώσεις, εφ' όσον η μέχρι τούδε πείρα έχει αποδείξει ακριβώς το αντίθετο. Αρκεί και μόνο να σκεφθούμε πως οι Ορθόδοξοι οικουμενιστές, ανατρέποντας την κανονική λειτουργική παράδοση της Εκκλησίας μας στο θέμα της συμπροσευχής, έχουν δηλώσει απερίφραστα ότι «η μόνη κοινή προσευχή που ρητά απαγορεύεται είναι η ευχαριστιακή»8. Στο Συνέδριο όμως θα καταπατηθεί ακόμη και η έσχατη αυτή παραδοσιακή αρχή των οικουμενιστών, διότι, όπως αναφέραμε, την Κυριακή 15 Μαΐου, από τις 8.15 π.μ., σύμφωνα με το πρόγραμμα, οι σύνεδροι θα μεταβούν σε τοπικούς Ορθόδοξους ναούς, όπου τότε θα τελείται η Θεία Λειτουργία. Επίσης, το βράδυ της ίδιας ημέρας, όλοι οι σύνεδροι θα συγκεντρωθούν στον λόφο του Αρείου Πάγου για την τέλεση αποχαιρετιστήριας ακολουθίας.

Τέλος, αυτό καθαυτό το θέμα του Συνεδρίου αποτελεί συμπροσευχή. Για μια εβδομάδα στον νου και την καρδιά όλων των συνέδρων θα κυριαρχεί η κοινή δέηση: «Έλα, γιο Πνεύμα, θεράπευσε και συμφιλίωσε!». Ποια σχέση όμως έχει το «γιο Πνεύμα» των ποικιλώνυμων αιρετικών του Π.Σ.Ε. με το «Πνεύμα το γιον, το κύριον, το ζωοποιόν, το εκ του Πατρός εκπορευόμενον, το σύν Πατρί και Υιώ συμπροσκυνούμενον και συνδοξαζόμενον, το λαλήσαν διά των Προφητών», το Οποίο επί δύο χιλιάδες χρόνια οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί ομολογούν και επικαλούνται;

Είναι σε όλους γνωστό ότι οι πολυάριθμες ομολογίες του Π.Σ.Ε. έχουν διαστρεβλώσει την Ορθόδοξη χριστιανική διδασκαλία περί του Αγίου Πνεύματος. Η παρουσία του Αγίου Πνεύματος στην Εκκλησία και τον κόσμο σχετικοποιείται ή, ακόμη χειρότερα, ταυτίζεται με οιοδήποτε άλλο «πνεύμα» που είναι παρόν σε άλλα θρησκεύματα9.

«Παγανιστικές, ανιμιστικές και ειδωλολατρικές αντιλήψεις περί του Αγίου Πνεύματος» επικρατούν στο Π.Σ.Ε., διαπιστώνει ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών κ. Χριστόδουλος.

Υπάρχουν στο Π.Σ.Ε. «τάσεις υποκαταστάσεως του Αγίου Πνεύματος από ένα ?ιδιωτικό? πνεύμα, από το πνεύμα του κόσμου ή από άλλα πνεύματα», γι' αυτό και κάποιοι σύνεδροι επικαλούνται «τά πνεύματα της γής, του αέρα, του νερού και των πλασμάτων της θάλασσας», παραδέχονται οι Ορθόδοξοι εκπρόσωποι στην Ζ' Γενική Συνέλευση του Π.Σ. Ε. στην Καμπέρα της Αυστραλίας11.

Σε δήλωση τέλος του Π.Σ.Ε., στην Διαθρησκειακή Διάσκεψη του Χόγκ-Κόγκ, απροκάλυπτα ομολογείται ότι σε όλες τις θρησκείες, πίσω από τα ποικίλα ονόματα, λατρεύεται ο ίδιος Θεός, ο οποίος «ομιλεί με διαφορετικούς τρόπους στις διάφορες παραδόσεις: η Σεχινά στην Ιουδαϊκή παράδοση, το γιο Πνεύμα του Τριαδικού Θεού στους Χριστιανούς, το τμαν στους Ινδουϊστές και τους Σιχίτες, το Ρουάχ στους Μουσουλμάνους»12.

Ύστερα από όλα αυτά, εύλογα διερωτώμεθα και πάλι: Ποιό «γιο Πνεύμα» θα ενεργήσει εν προκειμένω, ώστε να θεραπεύσει και να συμφιλιώσει τους συνέδρους, τις «Εκκλησίες», τα έθνη και τον κόσμο ολόκληρο; Είναι άραγε εξωπραγματικοί, είναι φανατικοί και φονταμενταλιστές όσοι υποστηρίζουν ότι σκοπός του Π.Σ.Ε. είναι η προώθηση του διαθρησκειακού συγκρητισμού και η επικράτηση της Πανθρησκείας; Πώς θα φιλοξενήσουμε ένα βλάσφημο και κακόδοξο Συνέδριο στην πατρίδα μας, την ποτισμένη με τα αίματα και τους ιδρώτες των Οσίων, των Μαρτύρων και Ομολογητών της Πίστεώς μας; Με τί καρδιά άραγε οι Ορθόδοξοι εκπρόσωποι ?όσοι διατηρούν την αυτοσυνειδησία τους? θα προσέλθουν σ' αυτό το Συνέδριο; Γιατί περιφρονείται και πάλι σκανδαλωδώς ο κρυστάλλινος λόγος του Θεού: «Μή γίνεσθε ετεροζυγούντες απίστοις• τις γάρ μετοχή δικαιοσύνη και ανομία; τις δε κοινωνία φωτί προς σκότος; τις δε συμφώνησις Χριστώ προς Βελίαλ; η τις μερίς πιστώ μετά απίστου; τις δε συγκατάθεσις ναώ Θεού μετά ειδώλων; υμείς γάρ ναός Θεού εστε ζώντος» (Β' Κορ. 6, 14-16);

 

ΣΤ'. Διατείνονται οι οργανωτές του Συνεδρίου ότι κύριος σκοπός του είναι η κοινή πορεία προς την Ιεραποστολή. Και ναι μεν για την σχεδόν ανύπαρκτη δογματική συνείδηση των ετεροδόξων ένα τέτοιο όραμα μπορεί να είναι εφικτό. Για τους Ορθοδόξους όμως κληρικούς και λαϊκούς, που θα συμμετάσχουν στο Συνέδριο, πώς μπορεί να σταθεί μιά τέτοια προοπτική;

Οι αιρετικές παραφυάδες του Π.Σ.Ε. απομακρύνονται συνεχώς από την βιβλική και αγιοπατερική αντίληψη περί του Τριαδικού Θεού και της Εκκλησίας, ενώ πολλές από αυτές δεν αποδέχονται την μοναδικότητα της εν Χριστώ σωτηρίας. Οι «Εκκλησίες» τους δεν αποτελούν το θεανθρώπινο Σώμα του Χριστού, τον χαρισματικό εκείνο θεσμό που συγκροτείται από το γιο Πνεύμα, αλλά έχουν υποβιβασθεί στο επίπεδο κοσμικών θρησκειών και σωματείων ηθικοκοινωνικού ή ωφελιμιστικού χαρακτήρα. Ο «Θεός» τους δεν είναι ο εν Χριστώ αποκαλυφθείς Τριαδικός Θεός, που ελευθερώνει από τον θάνατο και την φθορά. Και το δικό τους «γιο Πνεύμα», ως ταυτιζόμενο με το πνεύμα των ψεύτικων θρησκειών, είναι πνεύμα πλάνης, πνεύμα πονηρό και δαιμονικό, που ούτε θεραπεύει ούτε συμφιλιώνει, αλλά μάλλον διαιρεί και σκοτίζει τους ανθρώπους. Όσο για την «χριστιανική ηθική» τους, αρκεί να αναφερθεί ότι μέσα στο Π.Σ.Ε. «εγκρίθηκαν ηθικοί κανόνες που αντιστρατεύονται την Γραφή ?η ομοφυλοφιλία, ο λεσβιασμός, οι εκτρώσεις? και γενικά ανατράπηκε ολόκληρη η χριστιανική βιβλική και παραδοσιακή ηθική».

Τί είδους, λοιπόν, χριστιανική μαρτυρία μπορούν να δώσουν από κοινού τα μέλη του Π.Σ.Ε. στον σύγχρονο κόσμο; Άλλωστε, με την προώθηση και αποδοχή του διαθρησκειακού συγκρητισμού, το ιεραποστολικό χρέος των Χριστιανών αυτοκαταργείται, εφΆ όσον, καθώς ισχυρίζονται Ορθόδοξοι μάλιστα οικουμενιστές ιεράρχες, όλα τα θρησκεύματα αποτελούν «ηθελημένας από Θεού οδούς σωτηρίας»14 και «όλες οι θρησκείες υπηρετούν τον Θεό και τον άνθρωπο• δεν υπάρχει παρά μόνο ένας Θεός».

Ορθόδοξη χριστιανική κατήχηση και επανευαγγελισμό χρειάζονται πρωτίστως οι πλανεμένοι αδελφοί μας του Π.Σ.Ε., γιατί αυτοί, από την στιγμή που παραχάραξαν την χριστιανική πίστη, βρέθηκαν έξω από την μόνη αληθινή Εκκλησία και θεωρούνται πλέον άπιστοι και ξένοι του Θεού. «Ο μή κατά την παράδοσιν της Καθολικής Εκκλησίας πιστεύων άπιστός εστιν»16. «Ως ξένους Θεού και εχθρούς νοήσομεν όσους η αβαπτίστους η κακοπίστους ορώμεν υπάρχοντας».

Ζ'. Ομολογήθηκε στην προαναφερθείσα συνέντευξη τύπου της Ιεράς Συνόδου, ότι δεν υπάρχει σωστή ενημέρωση του εκκλησιαστικού πληρώματος για την δράση της Εκκλησίας της Ελλάδος στο Συμβούλιο. Το πιο λυπηρό όμως και αξιοπρόσεκτο είναι ότι ο λαός μας σκοπίμως παραμένει απληροφόρητος.

 

Όταν, στις 13-2-2003, ελήφθη από την Δ.Ι.Σ. η απόφαση για την φιλοξενία του εν λόγω Συνεδρίου, εκδόθηκε μία λακωνικότατη ανακοίνωση, «στριμωγμένη» ανάμεσα σε πλήθος άλλων συνοδικών αποφάσεων. Από τότε και μέχρι τις 17-1-2005, δηλαδή για διάστημα δύο σχεδόν ετών, ούτε άλλη ουσιαστική ενημέρωση έγινε ούτε η πρέπουσα προβολή δόθηκε σ' ένα τόσο σημαντικό γεγονός, που αποτελεί, όπως υποστηρίχθηκε, τιμή για την Ορθόδοξη Εκκλησία και την Χώρα μας18. Φοβήθηκε άραγε κανείς τις αντιδράσεις του πιστού λαού;

Είναι σίγουρο ότι η διοργάνωσή του Συνεδρίου αποφασίστηκε χωρίς να υπάρχει κάποιος θεολογικός ή ποιμαντικός λόγος και χωρίς να ληφθεί υπ' όψιν η αγρυπνούσα συνείδηση του ευσεβούς πληρώματος, του «μικρού ποιμνίου», που αποτελεί την καρδιά του σώματος της Εκκλησίας. Τα κίνητρα, όπως απερίφραστα ομολογήθηκε, ήταν καθαρώς κοσμικά: «ενίσχυση μεταολυμπιακής θέσης της Ελλάδος στον κόσμο», απόδειξη ότι «η Εκκλησία έχει την ικανότητα να συνεργάζεται αρμονικά με τις ελληνικές πολιτειακές αρχές» κ.ά. Φοβούμεθα ότι λόγοι προβολής, προσωπικές φιλοδοξίες και ιδιοτελείς στόχοι κρύβονται πίσω από την απόφαση αυτή, ενώ εκείνοι που την έλαβαν δείχνουν να διακατέχονται από ανησυχία, ανασφάλεια, μειονεξία και φόβο μήπως η Εκκλησία μας χαρακτηρισθεί εσωστρεφής και φονταμενταλιστική.

 Γι΄ αυτό και προτίμησαν να γίνουν αρεστοί στον κόσμο? Όλα πιά τα θυσιάζουμε στον βωμό της εκκοσμικεύσεως; Χάσαμε, αλήθεια, την εν Κυρίω καύχησή μας για την Ορθόδοξη αυτοσυνειδησία μας; Ξεχάσαμε τον αποστολικό λόγο: «Ουκ οίδατε ότι η φιλία του κόσμου έχθρα του Θεού εστιν; ος αν ούν βουληθή φίλος είναι του κόσμου, εχθρός του Θεού καθίσταται» (Ιακ. 4,4); Ξεχάσαμε και τα φοβερά λόγια του Κυρίου για εκείνους που σκανδαλίζουν τους ελαχίστους αδελφούς Του: «Ος αν σκανδαλίση ένα των μικρών τούτων των πιστευόντων εις εμέ, συμφέρει αυτώ ίνα κρεμασθή μύλος ονικός εις τον τράχηλον αυτού και καταποντισθή εν τώ πελάγει της θαλάσσης» (Ματθ. 18,6);

 

Επίλογος

Η  μέχρι σήμερα πορεία μας στο Π.Σ.Ε. φανερώνει ότι η Ορθοδοξία:
α) Περιφρονείται ταπεινωτικά από τον Προτεσταντισμό, αφού στο Οικουμενικό Συμβούλιο οι εκπρόσωποί της αποτελούν μειοψηφία• μία μειοψηφία η οποία καθίσταται εντελώς ανίσχυρη και αναποτελεσματική, αν κανείς λάβει υπΆ όψιν ότι συχνά παρουσιάζεται διχασμένη και θεολογικά ακατάρτιστη.
β) Αρνείται την εκκλησιολογική της αυτοσυνειδησία, καθώς είναι υποχρεωμένη, βάσει των καταστατικών αρχών λειτουργίας του Συμβουλίου, αφ' ενός μεν να αρνηθεί την πίστη της ότι αποτελεί την μοναδική Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία, αφ' ετέρου δε να αναγνωρίσει όλες τις ετερόδοξες ομολογίες ?πολλές από τις οποίες καταπατούν σαφείς ευαγγελικές εντολές, δεχόμενες την ιερωσύνη των γυναικών και τον γάμο των ομοφυλοφίλων? ως «αδελφές Εκκλησίες».

γ) Υποχρεώνεται, στις εσωτερικές διαδικασίες, να έχει ισοδύναμη και ισόκυρη ψήφο με όλες τις νεοφανείς και ασήμαντες αιρετικές ομάδες, ακόμη και με ολιγάριθμους θρησκευτικούς προτεσταντικούς συλλόγους. Είναι θλιβερή η εύστοχη επισήμανση ορθοδόξου θεολόγου: «Τα Πατριαρχεία Αλεξανδρείας και Αντιοχείας, φορείς μιάς θεολογίας αιώνων αγιότητας? έχουν την ίδια ψήφο στην Κ.Ε. του Π.Σ.Ε. με τον αντιαλκοολικό αντιπρόσωπο του Στρατού της Σωτηρίας, μιάς εκκλησίας δηλαδή που οι αντιπρόσωποί της δηλώνουν συνήθως αποχή από συζητήσεις σχετικές με το Ποτήριον της Ευχαριστίας, επειδή στις δικές τους συνάξεις το έχουν καταργήσει, αφού είναι αντιαλκοολικοί»6.
Μέσα λοιπόν σ' αυτό το ζοφερό τοπίο δεν φαντάζει, άραγε, ως μύθος η δυνατότητα Ορθοδόξου μαρτυρίας στο Π.Σ.Ε.; Και, έπειτα από τόσες άκαρπες προσεγγιστικές προσπάθειες ολοκλήρων δεκαετιών, δεν είναι απορίας άξιον το ότι εμείς, οι Ορθόδοξοι, επιμένουμε πεισματικά να λυπούμε το Πνεύμα το γιο, παραβαίνοντας την σαφέστατη εντολή του Θεού «αιρετικόν άνθρωπον μετά μίαν και δευτέραν νουθεσίαν παραιτού» (Τίτ. 3, 10);

Είναι ποτέ δυνατόν να φαντασθούμε τους 'Αγίους 'Αποστόλους να συμπροσεύχωνται

με τους πολυειδείς αιρετικούς και τους ειδωλολάτρας της εποχής των; Θα υπήρχε σήμερα Χριστιανισμός, αν οι ῞Αγιοι 'Απόστολοι εφήρμοζαν αντί του κηρύγματος της μετανοίας, όπως διατάχθηκαν από τον Κύριο και Θεό μας, τους Διαθρησκειακούς Διαλόγους και την συνεργασία με τους ειδωλολάτρες, για το καλό δήθεν

του κόσμου; ῏Αρά γε μετά από όσα ανεφέρθησαν, είναι δυνατόν να θεωρήται νοσηρός φανατισμός η αντίδρασίς μας εναντίον του Οικουμενισμού και η αποτείχισή μας από  τους ορθοδόξους Οικουμενιστές; Δεν γίνεται πλέον βαθύτερα κατανοητό, ότι πρόκειται περί θέματος Πίστεως και διασώσεως της ιδίας της 'Ορθοδόξου υποστάσεώς μας, μέσα στην πλημμυρίδα της πλέον υπούλου αιρέσεως όλων των εποχών;;;;;

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΣ

–« Ιστορικη αναδρομή στους σκοτεινούς δρόμους του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών

 


Δευτέρα 5 Ιουνίου 2023

Επιβεβαιωτικά θαύματα του Ιουλιανού ημερολογίου;;;;;;;;;;


πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

Κύριε διαχειριστά   του ιστολογίου -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΦΩΝΗ.

Χρόνια πολλά. Καλοφωτισμένα και καλόν αγώνα.

Επειδή στο δημοσιευμένο στο ιστολόγιο άρθρο μου που αφορά την νηστεία των Αγίων Αποστόλων και τα ημερολόγια, σχολιαστές αναφέρθηκαν σε θαύματα, που τα ερμηνεύουν ως επιβεβαιωτικά της εκκλησιαστικότητας του Ιουλιανού (παλαιού ημερολογίου) σας παρακαλώ να δημοσιεύσετε το άρθρο αυτό, σαν δική μου απάντηση στους ισχυρισμούς τους.

΄Ενας ανώνυμος σχολιαστής έγραψε:

…αναφορά στα νερά του Ιορδάνου, και στην Αγία Νεφέλη δεν κάνω, γιατί ο Θεός όντως διάλεξε ημερολόγιο.

 τα λοιπά είναι μονάχα επιστήμη πάτερ η οποία προφανώς δε συμβαδίζει με τη

του Θεού. αντιλαμβάνεστε ότι δεν παίζουμε το παιγνίδι σωστό ή λάθος;

Από το κείμενο φαίνεται καθαρά ότι το Ιουλιανό ημερολόγιο συμπεριλαμβάνεται στην επιστήμη του Θεού. Ως απόδειξη της εκκλησιαστικότητάς του ο σχολιαστής  χρησιμοποιεί δύο θαύματα. Την νεφέλη στο Θαβώρειο όρος και τα νερά του Ιορδάνη.

Για τα δύο αυτά θαύματα γίνεται αναφορά στην συνέχεια με σχετικές ερωτήσεις.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΠΡΩΤΗ. Γιατί η νεφέλη στο Θαβώριο όρος κατεβαίνει στην εορτή της Μεταμόρφωσης στις 6 Αυγούστου   με το Ιουλιανό ημερολόγιο και όχι με κάποιο άλλο;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ.. Για να απαντήσουμε στην ερώτηση θα πρέπει να ξεκαθαριστούν  πρώτα  κάποιοι  όροι.

- Άλλο το ιστορικό γεγονός της Μεταμόρφωσης του Χριστού και άλλο η εορτή και η ιστορική της εξέλιξη.  

-Άλλο ημερολόγιο και άλλο εορτολόγιο.

ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ : κατάλογος στον οποίο έχουν καταγραφεί οι γιορτές ενός έτους καθώς και το σχετικό βιβλίο της εκκλησίας με πληροφορίες για τις εορτές και τους εορταζομένους αγίους.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ: Είναι σύστημα μέτρησης του χρόνου σε ημέρες, μήνες και έτη, με το οποίο γίνεται δυνατή η χρονική κατάταξη παρελθοντικών ή μελλοντικών γεγονότων.

Την εορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος το ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ την καθορίζει στις 6 Αυγούστου (σταθερά) και το ημερολόγιο την ημέρα (διαφορετική κάθε χρονια).

Α.. Η  Μεταμόρφωση του Χριστού, ως ιστορικό γεγονός, έγινε 40 μέρες πριν το Πάθος και ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑΚΑ θα έπρεπε να εορτάζεται εντός της Μεγάλης Σαρακοστής (Μάρτιο μήνα).Λόγω όμως του χαρμοσύνου χαρακτήρα της εορτής και του πενθίμου της Τεσσαρακοστής μεταφέρθηκε στις 6 Αυγούστου.

Επομένως θα έπρεπε η νεφέλη, για να αποδειχθεί ο ισχυρισμός ότι το σωστό εκκλησιαστικό ημερολόγιο είναι το Ιουλιανό, να εμφανίζεται κάθε χρόνο ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑΚΑ 40 μέρες πριν το Πάθος του Χριστού  ΕΡΩΤΗΣΗ. Εμφανίζεται;;;;;;

Β.  Το μεγάλο αυτό θαύμα της Μεταμορφώσεως του Κυρίου γίνεται αντικείμενο ιδιαίτερου εορτασμού μετά τον 4ο αι., αφού στις δύο πιο βασικές πηγές της λειτουργικής ζωής της εποχής, όπως είναι οι Αποστολικές Διαταγές  και το Οδοιπορικό της Αιθερίας  δεν αναφέρεται ύπαρξη τέτοιας εορτής.

Γ .Για τον καθορισμό της 6ης ( στ΄) Αυγούστου ως ημερομηνίας τελέσεως της εορτής διατυπώθηκαν διάφορες απόψεις. Κατά την επικρατέστερη, η εορτή αυτή καθιερώθηκε να εορτάζεται σαράντα περίπου ημέρες πριν από την εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου), ώστε να προτάσσεται και της εορτής αυτής, που φέρει γενικά «τα ίσα τη Μ. Παρασκευή», νηστεία, ανάλογη προς αυτήν της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.Eπίσης στις 6 Αυγούστου έγιναν τα εγκαίνια του ναού που υπάρχει  στο Θαβώρ.

Δ. Σύμφωνα με μια άλλη θεώρηση η Εκκλησία των Ιεροσολύμων προέβη στον καθορισμό της εορτής της Μεταμορφώσεως την 6η Αυγούστου σε αντικατάσταση της ιουδαϊκής εορτής της Σκηνοπηγίας, που γιορτάζονταν  το θέρος κατά την εποχή της συγκομιδής των καρπών. Γιαυτό ίσως και σε ορισμένα συριακά -ιακωβιτικά μηνολόγια την 6η Αυγούστου αναγράφεται εορτή με το όνομα «Εορτή της Σκηνοπηγίας του όρους Θαβώρ», ή «Εορτή της Σκηνοπηγίας», ή « Εορτή της Σκηνοπηγίας, φανέρωση της δόξας του Κυρίου μας στο όρος Θαβώρ». Επιπλέον μερικοί συσχετίζουν την εορτή και προς την κατά την 17ην του μηνός Tammuz, (στο μέσον, δηλαδή, του θέρους και 40 ημέρες μετά την εορτήν των εβδομάδων) τελούμενη από τους Εβραίους εορτή φανερώσεως της δόξας του Μωϋσή, όταν κατέβηκε «φωτόμορφος»από το όρος Σινά.

Ε.Η πρώτη σαφής μαρτυρία περί υπάρξεως της εορτής της Μεταμορφώσεως του Κυρίου στην 'Εκκλησία των 'Ιεροσολύμων περιέχεται στο βίο του αγίου Σάββα, που έγραψε ο Κύριλλος ο Σκυθοπολίτης τον 6ο αι. ῞Οπως είναι, δηλαδή, γνωστό το έτος  ο αυτοκράτορας 'Ιουστίνος ο Α’ συγκάλεσε στην Κωνσταντινούπολη Σύνοδο, η οποία αποφάσισε την ανάκληση όσων εξορίστηκαν από τον μονοφυσίτη αυτοκράτορα 'Αναστάσιο τον Δίκορο και την ένταξη της Δ’ Οικουμενικής στα δίπτυχα. Στο βίο, λοιπόν, του αγίου περιγράφεται η επίσημη υποδοχή από την 'Εκκλησία των 'Ιεροσολύμων των αυτοκρατορικών αυτών διαταγμάτων, που έγινε μέσα στην πανηγυρική ατμόσφαιρα της εορτής της 6ης Αυγούστου. Στο εύλογο ερώτημα αν η εν λόγω εορτή θεσπίστηκε για το λόγο αυτό ή προϋπήρχε, το πιθανότερο είναι το δεύτερο. Επελέγη δε προς πανηγυρισμό του γεγονότος της κατίσχυσης του δόγματος της Δ’ Οικουμενικής Συνόδου, εξ αιτίας ακριβώς της νοηματικής εγγύτητας του δόγματος αυτού προς το περιεχόμενο της εορτής της Μεταμορφώσεως. Είναι ενδεικτικό της κατά την εποχή αυτή γενικότερης εκκλησιαστικής ανάδειξης της περιοχής το γεγονός, ότι στη Σύνοδο της Κων/ λεως το 553 παρίσταται και επίσκοπος Θαβώρ, ο Σεβήρος.

ΣΤ. Το πρώτο δε στοιχείο της εορτής που εμφανίζεται ιστορικά είναι ο καθορισμός του όρους Θαβώρ, ως χώρου ιδιαίτερης λειτουργικής ανάμνησης του γεγονότος αυτού. Το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερη για το θέμα μας σημασία αν σκεφθεί κανένας, ότι στις σχετικές μαρτυρίες των τριών συνοπτικών ευαγγελιστών δεν κατονομάζεται ρητά το όρος, όπου έγινε η Μεταμόρφωση του Κυρίου. Έτσι σύμφωνα με την αρχαιότερη διήγηση του Μάρκου, προς την οποία συμφωνεί και ο Ματθαίος, το θαύμα αυτό συνέβη γενικά «εις όρος υψηλόν», ενώ αντίθετα ο Λουκάς χρησιμοποιεί την έκφραση «εις το όρος», υπονοώντας προφανώς μια συγκεκριμένη ορεινή τοποθεσία, γνωστή στους μαθητές από προηγούμενες συναντήσεις τους με τον Κύριο εκεί. Όμως, παρά ταύτα, σύμφωνα με παλιά παράδοση της Εκκλησίας, της οποίας ο αρχαιότερος μάρτυρας είναι ο Ωριγένης, το Θαβώρ «εστι το όρος της Γαλιλαίας, εφ' ου μετεμορφώθη Χριστός». Το που στηρίζεται η παράδοση αυτή για το Θαβώρ, αναφερόμενο στις διάφορες πηγές και ως Θαβώριον όρος, Ιταβύριον όρος ή Αταβύριον όρος , ως το όρος της Μεταμορφώσεως δεν είναι ακριβώς γνωστό.

Πολλοί από τους νεότερους ιδιαίτερα μελετητές αμφισβήτησαν την ορθότητά της, θεωρώντας ως πιθανότερο χώρο τελέσεως του θαύματος της Μεταμορφώσεως το όρος Ερμών. Στηρίζουν δε την άποψη αυτή κυρίως σε τρία βασικά επιχειρήματα:

(α)Το Ερμών είναι στην κυριολεξία όρος, αφού η πιο υψηλή κορυφή του φτάνει τα 2.759 μέτρα πάνω από τη Μεσόγειο, και με την έννοια αυτή εναρμονίζεται καλλίτερα με τον βιβλικό προσδιορισμό υψηλόν όρος, όπου έγινε η Μεταμόρφωση.

(β) Βρίσκεται κοντά στην Καισάρεια Φιλίππου, και σε απόσταση μιας περίπου ημέρας που χρειάστηκαν για να κατέβουν από το όρος οι μαθητές μετά την Μεταμόρφωση, όπως γράφει ο Λουκάς.

(γ) Από τη φύση του εξασφάλιζε καλλίτερα τις συνθήκες ηρεμίας και απομόνωσης που αναζητούσε ο Κύριος εν όψει της Μεταμόρφωσής του και (δ) εξίσου με το Θαβώρ εξυμνείται στην Π. Διαθήκη ως χώρος φανέρωσης της θείας δόξας (Ψαλμ. 89, 13: Θαβώρ και Ερμών εν τω ονόματί σου αγαλλιάσονται).

Στην φαινομενική πειστικότητα των επιχειρημάτων αυτών , αντιτάσσεται ομόφωνα η παράδοση της Εκκλησίας θεωρώντας ότι το Θαβώρ είναι το υψηλό όρος, όπου έγινε η Μεταμόρφωση του Χριστού. Και απόδειξη η ΝΕΦΕΛΗ, που εμφανίζεται κάθε χρόνο για να υπενθυμίσει και να επιβεβαιώσει ότι.

1.Η  Μεταμόρφωση του Χριστού ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΘΑΒΩΡ και αυτό αποτελεί αδιαπραγμάτευτο γεγονός για την Ορθόδοξη Εκκλησία.

2.Η μεταφορά της εορτής από την Μεγάλη Τεσσαρακοστή στις 6 Αυγούστου, είχε και σοβαρούς δογματικούς και ιστορικούς  λόγους ,που αναφέρθηκαν προηγουμένως και δεν έχει καμία σχέση με ημερολόγια και ημερομηνίες.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

ΕΡΩΤΗΣΗ ΔΕΥΤΕΡΗ. Τα νερά του Ιορδάνου αλλάζουν πορεία κατά τον Αγιασμό στην εορτή των Θεοφανείων στις 6 Ιανουαρίου με το παλαιό ημερολόγιο. Αυτό δεν αποτελεί επιβεβαιωτικό θαύμα του σωστού ημερολογίου;

Απάντηση. Το γεγονός της αλλαγής της ροής του Ιορδάνη την ημέρα των Θεοφανείων δεν αναφέρεται πουθενά  στα  σχετικά ευαγγελικά αποσπάσματα.( Ματθαῖον, κεφάλαιον γ´ 13-17, κατὰ Μᾶρκον, κεφάλαιον α´9-11- κατὰ Λουκᾶν, κεφάλαιον γ´21-22, κατὰ Ἰωάννην, κεφάλαιον α´29-34).Επομένως πρώτο συμπέρασμα είναι ΟΤΙ ΔΕΝ ΣΥΝΕΒΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΒΑΠΤΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ.

Συνέβη όμως παλιότερα.1500 χρόνια πριν από την βάπτιση του Χριστού.(ΕΡΩΤΗΣΗ. Τότε ποιο ημερολόγιο ακολουθούσαν οι Ισραηλίτες .Πάντως όχι το Ιουλιανό-ΒΛΕΠΕ ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ).

 Ο λαός Ισραήλ εισέρχεται εις την γη της επαγγελίας (=υπόσχεσης) του Θεού από την Αίγυπτο και πρέπει να διασχίσει τον Ιορδάνη από τα ανατολικά προς τα δυτικά. Με εντολή του Θεού εισέρχεται η Κιβωτός της Διαθήκης στο ποτάμι και τα μεν νερά, δεξιά τους, που κατεβαίνουν στέκονται, ενώ τα νερά αριστερά τους κατεβαίνουν προς τις εκβολές και χάνονται! Επίσης σχετικές αναφορές γίνονται στους ψαλμούς 76 και 113.

Η χριστιανική παράδοση συνέδεσε επίσης τη βάπτιση του Ιησού με μια άλλη αποφασιστική στιγμή της ιστορίας του Ισραήλ, τη διάβαση του Ιορδάνη από τον Ιησού του Ναυή και τους Ισραηλίτες. Ο συμβολισμός είναι ξεκάθαρος και αξιοποιήθηκε στη λατρεία. Εκτός από το ίδιο όνομα του λυτρωτή μετά την έξοδο από τα νερά του ποταμού αρχίζει η σωτηρία. Η συγκεκριμένη περιοχή στη λαϊκή ευσέβεια ταυτίστηκε επίσης με την τοποθεσία όπου ο προφήτης Ηλίας αναλήφθηκε στον ουρανό. Κάποια σύνδεση του Βαπτιστή με τον Ηλία θα έπαιξε σίγουρα ρόλο. Η υπερβολή δεν σταμάτησε εδώ, αφού μία παράδοση θέλει το χώρο όπου οικοδομήθηκε ο εν λόγω ναός να αποτελεί το σημείο, όπου ο Ιησούς άφησε τα ρούχα του για να βαπτιστεί. Σε όλους αυτούς τους χώρους οι πιστοί κατά το προσκυνηματικό τους ταξίδι στους Αγίους Τόπους συνέρρεαν σε μεγάλους αριθμούς και μάλιστα για να βαπτιστούν και οι ίδιοι.

 

Γιατί όμως αλλάζει η ροή των νερών του Ιορδάνη κατά τον Αγιασμό των Θεοφανείων.

Θα το καταλάβουμε αυτό διαβάζοντας τα υπόλοιπα στην συνέχεια.

Στα ευαγγέλια η ακριβής τοποθεσία του Βαπτιστή και της βάπτισης  δεν προσδιορίζεται παρά μόνο γενικά στο Ιω. 1:28 με τη φράση «ἐν Βηθανίᾳ ἐγένετο πέραν τοῦ Ἰορδάνου», ακόμη γενικότερα στο 10:40 και διαφορετικά στο 3:23 «ἐν Αἰνὼν ἐγγὺς τοῦ Σαλείμ», οι χριστιανοί κατά τα βυζαντινά χρόνια συνήθιζαν να επισκέπτονται μια περιοχή λίγα χιλιόμετρα βορείως της Νεκράς Θάλασσας στην ανατολική όχθη του Ιορδάνη. Εξαιτίας της αδυναμίας εντοπισμού της Βηθανίας ο Ευσέβιος ακολουθώντας το υπόμνημα του Ωριγένη στο κατά Ιωάννην προσδιόρισε την περιοχή στη δυτική όχθη, θεωρώντας πως πρόκειται για τη Βηθαβαρά, όπου στις μέρες του βαπτίζονταν πιστοί. Ο Ιησούς ερχόμενος από τη Γαλιλαία, όπως διευκρινίζεται στις εκδοχές του Μάρκου και του Ματθαίου, για να αποφύγει τη Σαμάρεια θα διέσχισε πιθανόν τον Ιορδάνη και θα βρέθηκε στην ανατολική του όχθη.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ.Ο Ιορδάνης αλλαζει ροή για να επιβεβαιώσει ότι σε εκείνο το μέρος που γίνεται ο Αγιασμός έγινε:

-η Θαυματουργική διάβαση  των ισραηλιτών με την Κιβωτό της Διαθήκης και όλα τα άλλα θαυμαστά γεγονότα που αναφέρονται στα αναγνώσματα των Μεγάλων Ωρών και του Εσπερινού των Θεοφανείων.

-η Βάπτιση του Χριστού

Και να μας θυμίζει την σωτηριολογία του βαπτίσματος και όχι την αξία του ημερολογίου.

Λέγει, λοιπόν, ο ιερός Χρυσόστομος πως ο ποταμός Ιορδάνης –που ήταν πολυφημισμένος στην αγία Γραφή και για πολλά άλλα θαύματα, αλλά και για τη βάπτιση τού Χριστού σ' αυτόν– πηγάζει από δύο πηγές: η μία λέγεται Ιόρ κ' η άλλη Δαν. Καθώς προχωρούν τα δύο αυτά ποτάμια, ενώνονται και γίνονται ένα ποτάμι που ονομάζεται (απ' τις πηγές τού Ιόρ και Δαν) Ιορδάνης και χύνεται στη Νεκρά Θάλασσα. Η αλληγορία εδώ είναι βαθειά και θεολογικώτατη, όπως την φανερώνει ο ιερός Χρυσόστομος. Ο ποταμός Ιορδάνης είναι ο τύπος τού ανθρωπίνου γένους. Οι δύο πηγές του συμβολίζουν τον Αδάμ και την Εύα, τους δύο προπάτορες, απ' τους οποίους ανέβλυσε –σαν άλλος Ιορδάνης– όλο το ανθρώπινο γένος. Κι όλο τούτο το ανθρώπινο γένος, προς τα πού πήγαινε; Στη νέκρωση και στο θάνατο –όπως ο Ιορδάνης στη Νεκρά Θάλασσα. Ήρθε όμως ο Υιός τού Θεού, που πόνεσε για την αθλιότητα τού ανθρωπίνου γένους, κ' έγινε άνθρωπος, και έπαθε απάνω στο σταυρό, και κατήργησε, με τον θάνατο του, τον θάνατο. Έτσι εχάρισε στους ανθρώπους τη ζωή και τους έστρεψε προς τα πίσω, τους έκαμε να μην τρέχουν πια προς τη νέκρωση και το θάνατο, αλλά προς τη ζωή και την αφθαρσία. Αυτός είναι ο λόγος, που ο Απόστολος Παύλος λέγει, ότι «όσοι εις Χριστόν Ιησούν εβαπτίσθημεν, εις τον θάνατον αυτού εβαπτίσθημεν» (Ρωμαίους ζ' 3).

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το εβραϊκό ή ιουδαϊκό ημερολόγιο  είναι το γνωστό αρχαίο Ελληνικό ημερολόγιο το οποίο χρησιμοποιούσε τον κύκλο του Μέτωνα και είναι ένας συνδυασμός ηλιακού και σεληνιακού ημερολογίου (ηλιοσεληνιακό). Σε αυτό το ημερολόγιο αλλάξανε όπως και άλλες πολλές φυλές και πόλεις-κράτη τα ονόματα των μηνών κατά τα δικά τους έθιμα, εισάγοντας παράλληλα και τις εβραϊκές γιορτές τους. Ακολουθείται, σε διάφορες μορφές, από τους Εβραίους τουλάχιστον από την εποχή της Εξόδου από την Αίγυπτο (κατά τη βιβλική χρονολόγηση, 15ος αιώνας Π.Κ.Χ.). Στην τρέχουσα μορφή του υπάρχει από το 359 μ.Χ. όταν και επεξεργάστηκε από ιερατική επιτροπή υπό τον Ιουδαίο πατριάρχη Χιλέλ Β'.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1.π.Δημ.Τζέρπου: Τὸ Χριστιανικὸν Ἑορτολόγιον» (Βόλος, 18-20 Σεπτεμβρίου 2006).

2.Φουντούλης Ἰ., «Τό ἑορτολόγιο τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Ἡ γένεση καί διαμόρφωσή του» στό Τελετουργικά θέματα, Ἀποστολική Διακονία, 2002, σ. 37.

3. «Χρόνος καί ἐκκλησιαστική λατρεία» (Σύγχρονοι λειτουργικοί προβληματισμοί 2), Ἐκδόσεις Τῆνος, Ἀθῆναι 2001, σσ. 161-166)