Η Διδασκαλία τού Αγίου Πορφυρίου περί τού Σφραγίσματος

visit counter

 

 

 

Αναδημοσίευση από: https://www.orthodoxianewsagency.gr

 

Α΄

 

Διάλογος μεταξύ Ιερομονάχου Αθανασίου Σιμωνοπετρίτου (Υμνογράφου της Α.Χ.Μ.Ε.) όταν επισκέφθηκε τον Άγιο Πορφύριο κατά τον καιρό που κάλπαζε στην Ελλάδα πρώτη φορά η αντιχριστολογία κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1980.

 (Από το βιβλίο: Ανθολόγιο Συμβουλών του Γέροντος Πορφυρίου,  δ΄ έκδ. 2003, σελ. 72-75, Εκδόσεις: Η Μεταμόρφωσις του Σωτήρος, Μήλεσι Αττικής.)

 «Πατέρα Αθανάσιε (με πήρε από το χέρι έτσι σφικτά), εγώ είμαι τυφλός τώρα, τα μάτια μου τα σωματικά δεν λειτουργούν, γιατί έχω καρκίνο στην υπόφυση, έχω όμως τα πνευματικά μάτια και βλέπω. Πριν φύγεις θέλω κάτι να μου πεις. Τι είπε ο Γέροντας Αιμιλιανός -ο δικός μας (Ηγούμενος)- για το 666 και τον αντίχριστο;»

Ήταν εκείνες τις μέρες μετά το Τσέρνομπιλ. Ο κόσμος ήταν αναστατωμένος και πήγαινε κατά δεκάδες κάθε μέρα, ιδιαιτέρως στον πατέρα Πορφύριο που ήταν κοντά στην Αθήνα, και αναστατωμένοι τον ρωτούσαν: ‘’Τι θα γίνει; Θα ᾿ρθει ο αντίχριστος να μας σφραγίσει με το 666;’’ Και με ρώτησε: «Για πες μου, παιδί μου, τι λέει ο Γέροντας Αιμιλιανός για το 666 και τον αντίχριστο;»

 Του λέω: «Γέροντα, μας είπε σε μια σύναξη προχθές να μην ανησυχούμε. Εμείς να ενδιαφερόμαστε να έχουμε μια ζωντανή σχέση με το Χριστό, και του αντίχριστου να μην του δίνουμε πολλή σημασία, γιατί εκείνος θα γίνει το κέντρο της ζωής μας και όχι ο Χριστός».

 Αμέσως χτύπησε τα χεράκια του στο κρεβάτι και είπε: «Τι λες παιδί μου, τι λες παιδί μου, δόξα σοι ο Θεός που βρήκα κι έναν πνευματικό να συμφωνεί μαζί μου. Ρε παιδί μου, αυτοί οι πνευματικοί, εδώ στον κόσμο, τι έχουν κάνει!

 Έχουν αναστατώσει τις ψυχές, δημιούργησαν ένα σωρό προβλήματα, οικογενειακά και ψυχολογικά με το 666. Δεν μπορεί ο κόσμος να κοιμηθεί και άρχισαν να παίρνουν ψυχοφάρμακα και υπνωτικά χαπάκια για να μπορούν να κοιμηθούν. Τί είναι αυτό το πράγμα; Δεν τα θέλει αυτά τα πράγματα ο Χριστός, παιδί μου. Και να σου πω κάτι;» Του λέω: «Γέροντα τι;» Μου λέει: «Για μας τους χριστιανούς, για μας όταν βιώνουμε το Χριστό δεν υπάρχει αντίχριστος. Δεν μου λες; Εδώ που κάθομαι στο κρεβάτι μπορείς να καθίσεις εσύ;» Του είπα: «Όχι Γέροντα». Μου λέει: «Γιατί;» Του απάντησα: «Διότι, αν καθίσω πάνω σας, θα σας πλακώσω». Μου λέει: «Πότε μπορείς να καθίσεις;» Του λέω: «Όταν φύγετε εσείς, τότε μπορώ να καθίσω εγώ».

 Μου λέει: «Ακριβώς, παιδί μου, έτσι συμβαίνει και με την ψυχή μας. Όταν έχουμε μέσα μας το Χριστό μας, μπορεί να έρθει ο αντίχριστος; Μπορεί να μπει καμιά άλλη αντίθετη ύπαρξη μέσα στην ψυχή μας; Γι’ αυτό σήμερα, παιδί μου, δεν έχουμε το Χριστό μέσα μας και γι’ αυτό ανησυχούμε για τον αντίχριστο. Όταν βάλουμε το Χριστό μέσα μας, τα πάντα γίνονται Παράδεισος. Ο Χριστός είναι το παν κι έτσι πάντοτε, παιδί μου, να λες στους  ανθρώπους, και τον αντίθετο δεν το φοβόμαστε. Και κοίταξε να σου πω κάτι. Εάν ερχόταν τώρα ο ίδιος ο αντίχριστος με μία συσκευή με ακτίνες laser, και με σφράγιζε με το 666 με το ζόρι, εγώ δεν θα στεναχωριόμουνα. Θα μου πεις, Γέροντα, μα δεν είναι το σημείο του αντίχριστου; Ναι αλλά και χίλια 666 να μου έγραφε πάνω μου με τις ακτίνες laser, ανεξίτηλα, εγώ δεν θα στενοχωριόμουνα. Γιατί; Γιατί, παιδί μου, τους πρώτους μάρτυρες τους είχαν βάλει στα θηρία και έκαναν το σταυρό τους και τα θηρία γινόντουσαν αρνάκια• τους είχαν στην θάλασσα, έκαναν το σταυρό τους και η θάλασσα γινόταν γη και περπατούσαν• τους είχαν μέσα στη φωτιά, έκαναν το σταυρό τους και η φωτιά γινόταν δροσιά.

 Ευλογημένο μου παιδί, τι είμαστε σήμερα εμείς; Πιστεύουμε στο Χριστό; Το σταυρό μας; Μα γιατί κατέβηκε ο Χριστός; Δεν κατέβηκε για να δυναμώσει την ασθένειά μας; Έτσι, παιδί μου, να πεις και στον Γέροντα. Και συ να πεις στους ανθρώπους να μην φοβούνται τον αντίχριστο. Είμαστε παιδιά του Χριστού, είμαστε παιδιά της Εκκλησίας».

 Αυτό το πράγμα μου έκανε πάρα πολλή εντύπωση.

 Και μου πρόσθεσε: « Ο Πατριάρχης Δημήτριος, πώς ήρθε στην Αθήνα;» Του λέω: «Με αεροπλάνο». «Ε, καλά, ξέρω πως ήρθε με το αεροπλάνο. Κολυμπώντας ήρθε ο άνθρωπος; Με τι ντοκουμέντα ήρθε;» Του λέω: «Με διαβατήριο, Γέροντα». -«Ελληνικό ή τουρκικό;» Του λέω: «Δεν ξέρω». – «Ε, μου κάνεις και το σοφό. Με τουρκικό ήρθε. Και ποιό είναι το εθνόσημο της Τουρκίας, ξέρεις;» – «Δεν ξέρω Γέροντα». –«Ε, το παράκανες, δεν ξέρεις το εθνόσημο της Τουρκίας; Είναι η ημισέληνος. Και ξέρεις πώς ονομάζεται η ημισέληνος από τους Πατέρες της Εκκλησίας μας, μετά που εμφανίστηκε ο Μωάμεθ;» Του λέω: «Όχι Γέροντα». –«Ε, να πάρω το πτυχίο σου και να το σχίσω. Τι θεολόγος είσαι εσύ;» Και συνεχίζει: «Η ημισέληνος είναι σημείο του αντίχριστου! Εάν είναι σημείο του αντίχριστου η ημισέληνος και ο Πατριάρχης μας έχει στο διαβατήριό του το σημείο του αντίχριστου (και στις σφραγίδες τους, πόσες σφραγίδες βάζουν μέσα έξω), πάει να πει ότι ο Πατριάρχης μας είναι αντίχριστος; Όχι ρε παιδί μου, όχι ρε παιδί μου! Μην περιορίζουμε τόσο πολύ το Ευαγγελικό μήνυμα! Δεν είναι ο Χριστός τόσο στενόμυαλος όσο είμαστε εμείς οι άνθρωποι που θέλουμε να υπερασπιζόμαστε τα δικαιώματα.

 Έτσι να πεις στο Γέροντα και έτσι να λες στους ανθρώπους• ούτε τον αντίχριστο να φοβούμαστε, ούτε το 666.»

 Στο ίδιο βιβλίο, σελ 72 Παραπ. [Τζ 155] Μη σας βασανίζουν τα έσχατα, ούτε ο αντίχριστος, και τα σημάδια του. Γιατί να ξέρετε, αν εμείς έχουμε μέσα μας το Χριστό, δεν μπορεί σε τίποτα να μας πειράξει ο αντίχριστος, ούτε στο παραμικρό».

 

 

Β΄

 

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία, του εκ των υποτακτικών του Αγίου Πορφυρίου, Μοναχού π. Ακακίου Καυσοκαλυβίτου, με θέμα «Ο Γέροντάς μου ο π. Πορφύριος» που εκφωνήθηκε στην Κατερίνη Πιερίας την 1 η Νοεμβρίου 2011 σε πολυπληθές ακροατήριο, προσκεκλημένος από τη ‘’Σχολή Γονέων Ανοικτό Πανεπιστήμιο’’. Ελήφθη και απομαγνητοφωνήθηκε από τη βιντεοσκοπημένη ανάρτηση στο Yoy Tube. ( Έτος 1987)

Ο Γέροντας είχε μια φιλοσοφία κάπως διαφορετική. Μας έλεγε, δεν ασχολούμαι με αυτά. Όχι γιατί δεν ήξερε, γνώριζε τα πάντα. Όταν πήγε στην Πάτμο έζησε όλη την Αποκάλυψη και γνώριζε όλα τα έσχατα, αλλά δεν του άρεσε και πολύ να ασχολούμεθα με όλη αυτή την δαιμονολογία και εσχατολογία.

 Ο καλύτερος τρόπος για να ετοιμαστούμε για την ώρα του αντίχριστου είναι να διώξουμε από μέσα μας τον αντίχριστο και να βάλουμε μέσα μας τον Χριστό. Τότε αν μας καλέσουν και στο μαρτύριο ακόμη, θα πάμε. Αυτή ήταν η φιλοσοφία του Γέροντα.

 Θα σας διηγηθώ ένα γεγονός. Όλοι θα γνωρίζετε για ένα φυλλάδιο που κυκλοφόρησε ο Γέρων Παίσιος γύρω στο 1987.

 Το χειρόγραφο εκείνο που έλεγε μετά την μπόρα τη δαιμονική θα έλθει η μπόρα η θεϊκή κλπ. (Εννοεί το Σημεία των καιρών 666. Υπάρχει στον Β΄ τόμο, Πνευματική αφύπνιση σελ.173-192 ἐκδ. Ι. Μ. Αγ. Ιωάν. Θεολ. Σουρωτής – η έντονη γραφή δική μου).

 Εκείνο το καλοκαίρι, τέλη Αυγούστου, ήμουνα στο Άγιον Όρος και πέρασα να πάρω την ευχή του Γέροντος Παϊσίου και να κουβεντιάσω και μαζί του, γιατί είχα και με τον γέροντα αυτόν μία σχέση. Αλλά εκείνη την ημέρα ήτο πολύ διαφορετικός ο Γέροντας. Πάρα πολύ διαφορετικός από τις άλλες φορές. Αρχισε να μας μιλάει για τα σημεία των καιρών, για τον αντίχριστο, έτσι σε μία κατάσταση αγωνίας. Λέει: «Δεν μπορώ να δεχτώ κανέναν. Πάρτε από ένα φυλλάδιο και πηγαίνετε».

 Και μοίρασε σε όλους – ήταν στα 30 άτομα περίπου – αυτό το φυλλάδιο, το γνωστό που λέμε. Φεύγουμε όλοι, πήγαμε σ' αυτό το αλωνάκι κάτω από το κελί του και όλοι άνοιξαν και διάβαζαν το φυλλάδιο. Κι εγώ ασυναίσθητα κάνω έτσι να διαβάσω το φυλλάδιο και διαπίστωσα πως δεν είχα φυλλάδιο στα χέρια μου. Με προσπέρασε και δεν μου το είχε δώσει. Και έτρεξα πίσω να προλάβω πριν κλείσει την πόρτα για να πάρω κι εγώ ένα φυλλάδιο. Αλλά ο Γέροντας Παΐσιος με περίμενε στην καγκελόπορτα, στην πόρτα της αυλής με ένα φυλλάδιο στο χέρι και μόλις φθάνω με κοιτάζει έτσι στα μάτια και μου δίνει το φυλλάδιο. Και μου είπε τρεις φορές, «σε ευχαριστώ, σε ευχαριστώ, σε ευχαριστώ». Εγώ δεν κατάλαβα τι ήταν αυτό το «ευχαριστώ». Μου ήρθε έτσι αυτό το βλέμμα στα μάτια, αυτό το κοίταγμα στα μάτια με διαπέρασε ολόκληρο.

 Λοιπόν, διάβασα το φυλλάδιο, έφυγα κι εγώ, κατέβηκα από το Άγιον Όρος, ήταν και η έναρξη της σχολικής χρονιάς, ήμουν εκπαιδευτικός και πέρασα από τον Γέροντα. Είπαμε λίγα πράγματα και μου λέει: «Εντάξει, αύριο θα τα πούμε εκτενέστερα».

 Την άλλη μέρα, Κυριακή, μετά την Θεία Λειτουργία, όπως συνηθίζαμε πήγαμε στον γέροντα με τον κύριο Γιώργο, θα πω το μικρό του (όνομα) μόνο ο οποίος ήταν σε ανώτατη δικαστική θέση, παραιτήθηκε, πήρε πρόωρη σύνταξη και αφοσιώθηκε στον Γέροντα και ήταν επιστάτης για όλα τα έργα που γίνονται εκεί στο μοναστήρι. Ανώτατος δικαστικός

 (Πρόκειται για τον μακαριστό πλέον Γεώργιο Αρβανίτη + 9-12-2020).

 Λοιπόν, είπαμε μερικά πράγματα και μου λέγει:

 «Πέρασες από τον Γέροντα Παΐσιο;» Λέγω: «Ναι». «Τι σου είπε;» Λέω: «Να, μοίραζε ένα φυλλάδιο» κ.τ.λ. «Το έχεις αυτό το φυλλάδιο;» «Το έχω». Και άρχισα να το διαβάζω, του το διάβαζα με προσοχή. Μου λέει: «Α, εγώ διαφωνώ! Εγώ δεν τα βλέπω έτσι τα πράγματα».

 Και τότε, χωρίς να το καταλάβω, άρχισα να απαντάω στον Γέροντα Πορφύριο, αλλά όχι με δική μου σκέψη, ούτε με δική μου φωνή. Από το στόμα μου ακουγόταν η φωνή του Γέροντος Παϊσίου κι έδινε απαντήσεις στον Γέροντα Πορφύριο και αυτή η επιχειρηματολογία κράτησε αρκετή ώρα. Και στο τέλος πετάχτηκε ο ανώτατος δικαστικός και λέει: «Μα δεν διαφωνούν οι Γέροντες».

 Καλά είπε, ‘’οι Γέροντες’’, διότι εγώ ήμουν με τα παντελόνια. Ήμουν κοσμικός ακόμα. Καλά είπε, ‘’οι Γέροντες’’, διότι μιλούσε ο Γέροντας Παΐσιος με το στόμα μου. Και τότε κατάλαβα τι ήταν εκείνο το «ευχαριστώ» που το πνεύμα μου δέχτηκε να τον φιλοξενήσει και να εκφραστεί μέσον εμού και να συζητήσει με τον Γέροντα Πορφύριο πάνω στο φοβερό αυτό θέμα.

 Να μου πεις· καλά, είχαν την ανάγκη μου να συζητήσουν, αφού ξέρετε ότι μπορούσαν και επικοινωνούσαν και από μακριά; Αλλά ήταν άλλο το θέμα. Ήταν για να κατέβει αυτή η συζήτηση, να γίνει γνωστή και να μπορεί να μιλάει κανείς γι αυτά τα πράγματα, να λέει αυτές τις εμπειρίες.

 Όταν είπε ο κ. Γιώργος, ‘’δεν διαφωνούν οι Γέροντες’’, τον μάλωσε ο Γέροντας και του λέει: «Όχι βρε διαφωνούν. Διαφωνούμε», του λέγει. Για να άρω την παρεξήγηση, και ο Πορφύριος και ο Παΐσιος είναι μεγάλοι Άγιοι. Αλλά στην Αγία Γραφή υπάρχει περίπτωσις ακόμα που και οι Άγγελοι διαφώνησαν και το ερμηνεύει πολύ καλά ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Αν θυμάστε, όταν έκανε προσευχή ο Προφήτης Δανιήλ και νηστεία και καθυστέρησε είκοσι μία (21) τόσες ημέρες να έλθει ο Αρχάγγελος Γαβριήλ, του λέει: «καθυστέρησα, γιατί δεν μου επέτρεπε ο Άγγελος των Περσών να μπω στα σύνορα και χρειάστηκε να έλθει ο Αρχάγγελος Μιχαήλ να εγγυηθεί και μετά να μπω».

 Και λέει ο Χρυσόστομος: «Καλά, και οι άγγελοι διαφωνούν;» Και λέει: «Ναι, γιατί ούτε και οι άγγελοι τα γνωρίζουν όλα. Και ο καθένας εκτελεί εντολές του Θεού. Ο Θεός έδωσε μια εντολή στον Άγγελο των Περσών μια άλλη εντολή στον Γαβριήλ και έπρεπε να ενημερωθεί και να επιβεβαιωθεί από τον Αρχάγγελο Μιχαήλ ο Άγγελος των Περσών για να δεχτεί. Άρα βλέπετε όχι μόνον οι Άγιοι αλλά ούτε και οι Άγγελοι τα ξέρουν όλα». Ο Θεός έχει τον λόγο Του καμιά φορά να λέει την μια πλευρά στον ένα και την μια πλευρά στον άλλο και να μην τους αφήνει να τα γνωρίζουν όλα και να διαφωνούν προφανώς. Και αυτό συνέβη και με τον Πέτρο και τον Παύλο, τον Παύλο με τον Ιάκωβο, τον Παύλο με τον Βαρνάβα.

 Και άλλες φορές ο Χρυσόστομος μας λέει ότι συμφώνησαν να διαφωνήσουν για λόγους πνευματικούς, άλλες πραγματικά διαφωνούσαν αλλά ήσαν και οι δυο Θεοφόροι. κ.τ.λ. κ.τ.λ. Επομένως σας τα λέω, μην νομίσετε ότι υποτιμώ τον ένα από τους δύο Αγίους. Για όνομα του Θεού.

 Τότε εγώ του απήντησα και εκεί θέλω να καταλήξω και είναι πολύ σημαντικό. Του λέω: «Γέροντα, εμείς στις μέρες μας εσάς τους δυο ξέρουμε για Εκκλησία μέσα στην Εκκλησία. Αν εσείς οι δυο διαφωνείτε, τότε που να ακουμπήσουμε, σε ποιόν να πιστέψουμε πώς να πορευτούμε;»

 Και ο Γέροντας πολύ ταπεινά μου απήντησε. «Θα κάνουμε όλοι μαζί, δείχνοντας και τον εαυτό του, υπακοή στην Εκκλησία». Αλλοίμονο εάν τώρα εγώ σας πω μια άποψη, κάποιος άλλος σας λέει μια άλλη άποψη, το κακό που θα προέλθει από αυτή την σύγχυση θα είναι μεγαλύτερο από το κακό των ταυτοτήτων. Γι αυτό περιμένουμε όλοι την επίσημη Εκκλησία να καθοδηγήσει τον λαό».

 Νομίζω, το 1998 επί Σεραφείμ, είχε ληφθεί μία απόφασις που έλεγε ότι αυτό το 666 στις ταυτότητες εάν υπάρχει, δεν είναι το σφράγισμα αλλά εμείς δεν θα τις πάρουμε για λόγους συνειδήσεως. Από το 1998 υπάρχει η απόφασις της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος. Εμείς προσδοκούμε στην Ιεραρχία μας στην Εκκλησία να καθοδηγήσει τον Λαό για να μην επέλθει μεγάλη σύγχυσις. Γιατί αλλοίμονο αν γίνει αυτό. Περισσότερα δεν μπορώ να σας πω, δεν θέλω να πάρω θέση σε αυτό το θέμα».

 

 Γ΄

 

Άρθρο του εκ των υποτακτικών του Αγίου Πορφυρίου, Ιερομονάχου π. Γεωργίου Καυσοκαλυβίτου που είχε δημοσιευθεί το έτος 2012, ένα έτος προ της επίσημης αγιοκατατάξεως του Οσιωτάτου Γέροντος και έκτοτε όπως ήταν φυσικό κυκλοφόρησε ηλεκτρονικά και ιδιωτικώς. Για το παρόν δημοσίευμα, ελήφθη από το PIRAEYS PRESS.GR της 23 ης Μαρτίου 2020 (εδημοσιεύθη ως επίκαιρο) με τίτλο, Άγιος Πορφύριος: Η προφητεία για την εποχή που ζούμε!

 Σε μια εποχή που όλο και περισσότερος κόσμος νιώθει την ανάγκη, εξαιτίας της βαθύτατης κρίσης που πλήττει την ανθρωπότητα, να ασχοληθεί με εσχατολογικά γεγονότα όπως αυτά περιγράφονται στην Αποκάλυψη του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, αλλά και όπως με τη Χάρη του Θεού αποκαλύφθηκαν στους Προφήτες, στους Πατέρες της Εκκλησίας αλλά και σε σύγχρονους αγίους γέροντες όπως ο Γέρων Παΐσιος, πρέπει να σταθούμε ιδιαίτερα στη στάση του Γέροντα Πορφυρίου και να αποκωδικοποιήσουμε, γιατί ένας τόσο μεγάλος Άγιος της εποχής μας, ενώ γνώριζε με ακρίβεια και λεπτομερέστατα για όλα όσα ζούμε και που έρχονται, εν τούτοις απέφευγε να μιλάει για αυτά.

 Πρέπει να μας προβληματίσει ιδιαιτέρως, γιατί ο γέροντας δεν μίλησε καθόλου για τα επερχόμενα, αλλά αποκάλυψε μόνο τα αναγκαίως απαραίτητα και σε συγκεκριμένους ανθρώπους.

 Ο βασικός πυρήνας της σκέψης του Γέροντα Πορφυρίου ήταν ότι ο κόσμος είναι ανάγκη να εμπεδώσει και να καλλιεργήσει την αγάπη προς το Δημιουργό του, όχι μέσα από το φόβο των μελλούμενων, αλλά μέσα από μια ανιδιοτελή σχέση, όπως ο στοργικός πατέρας προς το παιδί του. Γιατί η ενότητα που ήταν η μεγαλύτερη παρακαταθήκη του Χριστού προς τους Αποστόλους, μπορεί να εξασφαλισθεί όταν το παιδί ενωθεί με τον Πατέρα δια της αγάπης πρωτίστως και όχι δια του φόβου.

 Ο Γέρων Πορφύριος παρομοίασε ευστόχως την εποχή που ζούμε όπως τα χρόνια λίγο πριν έλθει ο Χριστός. Τι επικρατούσε τότε; Μια ρωμαϊκή «ειρήνη» στην εξουσία, η ειδωλολατρία, ένα ιερατείο αλλοτριωμένο από τα πάθη της εξουσίας, υποκριτικό χωρίς να ωφελεί αντιθέτως να απομακρύνει τον κόσμο από τον Θεό και τέλος υπήρχε μια μικρή μερίδα αγνών και αγαθών ανθρώπων.

 Όλα αυτά περιγράφουν το σήμερα με λεπτομέρεια και η επανάληψη της ίδιας εποχής προφανώς πρέπει να μας προβληματίσει εντόνως.

 Πριν από τον Χριστό, υπήρξαν προφητείες για τον ερχομό Του αλλά και προειδοποιήσεις για μετάνοια στο λαό του Θεού, όπως στην περίπτωση του Ιωνά και της Νινευή. Ωστόσο αυτές οι προφητείες στάλθηκαν από τον Θεό για εκείνους τους λίγους αγνούς και αγαθούς ανθρώπους κάθε εποχής, όπως προανέφερα, γιατί είχαν την καλή προαίρεση να δεχθούν τα μηνύματα και να γνωρίζουν τι θα πράξουν.

 Με αυτό το σκεπτικό ενεργούσε και ο Γέρων Πορφύριος καλώντας τους ανθρώπους να πλησιάσουν από αγάπη στον Χριστό και όχι από τον φόβο φοβερών γεγονότων. Γνώριζε, αλλά δεν έλεγε. Μιλούσε λακωνικά και κωδικοποιημένα και γνώριζε ότι υπήρχε στην εποχή του μεγάλο χάσμα στην πνευματικότητα των ανθρώπων του Αγίου Όρους με τον έξω κόσμο.

 Για αυτό το λόγο είχε στείλει άνθρωπο να ειδοποιήσει τον Γέροντα Παΐσιο να πάψει πλέον να μιλάει για τον αντίχριστο, το χάραγμα, επικείμενους πολέμους κλπ. Όχι γιατί ήταν λάθος αυτά που με Θεία φώτιση είχε πληροφορηθεί ο Γέρων Παΐσιος, αλλά γιατί τα πνευματικά μέτρα του κόσμου είναι σε τέτοια επίπεδα που ο φόβος δεν θα είχε κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα και ήταν αναγκαία η προσέγγιση μόνο δια της αγάπης του Χριστού. Διότι αν ο άνθρωπος αγαπήσει τον Θεό, τότε ο Θεός, όταν αλλάζουν οι άνθρωποι αλλάζει και Εκείνος την ιστορία. Το ίδιο έγινε και στην επικείμενη καταστροφή της Νινευή.

 Ο ίδιος ο Γέροντας Πορφύριος τις τελευταίες ημέρες του, τόνιζε την ηθική κατάπτωση και εξαθλίωση που έχουμε περιέλθει ως λαός και τόνιζε στα πνευματικά του τέκνα να βρουν τον στίχο της Παλαιάς Διαθήκης που λέει «ιμάτιον έχεις, γενού αρχηγὸς ημών» (Ησαΐας 3,6). Εκεί μας έλεγε ότι περιγράφεται η σημερινή κατάσταση ανάγλυφα. Ίδιες καταστάσεις του «παλαιού Ισραήλ» με τον «νέο Ισραήλ» και ίδια συμπτώματα.

 Ο «παλαιός Ισραήλ» έχασε την ενότητά του με τον Θεό και ο «νέος Ισραήλ» έχασε αυτήν ακριβώς την πορεία ενότητας με τον Χριστό. Αυτή ήταν και η μεγάλη λαχτάρα του Γέροντα και την υπηρέτησε κυριολεκτικώς μέχρι τελευταίας πνοής.

 Η Αρχιερατική Προσευχή του Χριστού «ίνα ώσιν εν» (Ιω.17,11) ήταν αυτή που υπηρέτησε ο Γέροντας όσο ζούσε και με αυτή στα χείλη κοιμήθηκε. Γιατί γνώριζε ότι η ανθρωπότητα διασφαλίζοντας την ενότητα με τον Χριστό, δεν θα είχε ποτέ να φοβηθεί ούτε πολέμους, ούτε αντίχριστο. Αντιθέτως σήμερα προσεγγίζουμε το κακό και εξετάζουμε τα επερχόμενα ως αναπόφευκτο κακό. Εκεί χάνουμε όλη την ουσία.

 Οι πόλεμοι, οι επικείμενες συμφορές και γεγονότα είναι το ύστατο φάρμακο στην αποστασία του ανθρώπου και γι αυτό ο Γέρων Πορφύριος έλεγε ότι: «Η Αποκάλυψη γράφτηκε για να μην γίνει». Γιατί η Αποκάλυψη έχει ως σκοπό την προειδοποίηση και ο τρόπος να αποφευχθεί είναι μόνο αν υπηρετήσουμε την ενότητα που μας άφησε ο Χριστός ως παρακαταθήκη. Αυτή είναι η θεραπευτική αγωγή στον ασθενή, γιατί αν η ασθένεια προχωρήσει, τα γεγονότα της Αποκάλυψης θα είναι ο ακρωτηριασμός που προκαλεί ο ιατρός όταν χτυπήσει η γάγγραινα.

 Έλεγε ο Γέροντας: «Η εποχή μας είναι σαν την εποχή του Χριστού. Και τότε ο κόσμος είχε φθάσει σε μία αθλία κατάσταση. Ο Θεός όμως μας λυπήθηκε. Και τώρα δεν πρέπει ν’ απελπιζόμαστε. Βλέπω μέσα από τη συμφορά να εμφανίζεται κάποιος πολύ σπουδαίος άνθρωπος του Θεού, ο οποίος θα συνεγείρει και θα ενώσει τον κόσμο προς το καλό».

 Είναι από τις ελάχιστες φορές που ο Γέροντας μίλησε για αυτά που ζούμε και που έρχονται. Τόνιζε ότι αλλάζει η δικαιοσύνη του Θεού και ότι η κατάστασή μας είναι αθλία.

 Έβλεπε όμως το έλεος του Θεού, για μία ακόμη φορά να επισκέπτεται την ανθρωπότητα. Το ίδιο έλεγε και ο Γέρων Παΐσιος όταν επισκέπτες τον πλησίαζαν με έκδηλη αγωνία για τα επερχόμενα και όταν τον ρωτούσαν πότε θα έρθει η οργή του Θεού. Εκείνος έλεγε ότι «Θα πρέπει να ζητούμε να έρθει το έλεός Του και όχι η οργή Του».

 Αυτό έχει ανάγκη η ανθρωπότητα και έτσι πρέπει να προσεγγίζει αυτά που είπαν οι Άγιοί μας. Αυτά που προφητεύθηκαν για τις μέρες μας, αφορούν εκείνους τους λίγους, που όπως προ Χριστού, έχουν την προαίρεση να υπηρετήσουν την εν Χριστώ ενότητα.

 Οι φυλλάδες, ο ξένος τύπος, κανάλια και ηλεκτρονικά ΜΜΕ, ασχολούνται συστηματικά με το τι είπε ο Γέρων Παΐσιος και άλλοι σύγχρονοι γέροντες. Δεν γνωρίζω αν το κάνουν για λόγους διαφημιστικούς, εμπορικούς κλπ. Πρέπει όμως να προβληματιστούμε. Να προβληματιστούμε για να αναζητήσουμε την ουσία μέσα σε όλα αυτά.

 Το 2009 επισκεπτόμενοι την Ρωσία, μέσα στα πλαίσια της προσπάθειας έκδοσης των επιστολών του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδος Ιωάννη Καποδίστρια, συναντηθήκαμε με υψηλόβαθμο στέλεχος της Κυβέρνησης της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Με έκπληξη άκουσα μια ερώτηση που σχετίζεται με όλα τα παραπάνω. 

Με ρώτησε:

 – Γέροντα Γεώργιε, οι πατέρες στο Άγιον Όρος λένε ότι θα γίνει πόλεμος Ρωσίας – Τουρκίας για την Κωνσταντινούπολη. Εσείς τι λέτε για αυτό;

 Του απάντησα δίχως να το σκεφτώ, όπως πιστεύω θα απαντούσε και ο Γέρων Πορφύριος.

 – Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, που είναι ένας μεγάλος Άγιος της Ορθοδοξίας είπε: «Θα προσπαθούν να το λύσουν με την πέννα, μα δεν θα μπορούν. 99 φορές με τον πόλεμο και μια με την πέννα». «Πάντως εμείς, είμαστε με την πέννα», συμπλήρωσα.

 Οι Έλληνες πιστεύω ότι είχαν την ευλογία να τους στείλει ο Θεός μια αποκαλυπτική προσωπικότητα όπως ο Γέρων Πορφύριος για να μας δείξει τον τρόπο και τον δρόμο για να αποφύγουμε συμφορές και δυσκολίες.

 Εναπόκειται σε εμάς πώς θα διαχειριστούμε την παρακαταθήκη που μας άφησε και να μην περιμένουμε το πλοίο να συγκρουστεί με το παγόβουνο.

 Αν ενεργούμε ο καθένας από μόνος του και ξεκομμένοι από τον Χριστό, είναι σίγουρο τότε ότι θα πούμε αυτό που είπε ο άγιος Γέροντας: «Μπορεί όμως, με το σχέδιο του Θεού, να έρθει ώστε οι άνθρωποι ν’ αποκτήσουν μία επίγνωση, να ιδούνε το χάος ολοζώντανο μπροστά τους, να πούνε: Έ! Πέφτουμε στο χάος, χανόμαστε. Όλοι πίσω, όλοι πίσω, γυρίστε πίσω, πλανηθήκαμε. Και να έρθουνε πάλι στο δρόμο τού Θεού και να λάμψει η Ορθόδοξος πίστις».

 Οι τελευταίες ημέρες του Γέροντα Πορφυρίου ήταν και οι πλέον αποκαλυπτικές για τα πνευματικά του παιδιά, αλλά και για όλη την ανθρωπότητα. Ο Γέροντας μας μάζεψε στο κελί του στα Καυσοκαλύβια και μας είπε: «Δεν μου αρέσει να προφητεύω, αλλά θα σας πω μια προφητεία.» Μας μίλησε για το τι θα συμβεί στην Ελλάδα και ποιο είναι το μέλλον της. Ήταν αποκαλυπτικός για το μέλλον της Ελλάδας. Όλα αυτά πλέον άρχισαν να πραγματοποιούνται. Σήμερα ζούμε όλα όσα μας είπε και που άρχισαν να πραγματοποιούνται με ακρίβεια.

 Η μεγαλύτερη αποκάλυψη του Θεού ήταν το τελευταίο βράδυ της ζωής του, όταν για μισή ώρα περίπου προσευχόταν με την αρχιερατική προσευχή του Ιησού, «ίνα ώσιν εν».

 Το ίδιο το Άγιο Πνεύμα προσευχόταν μέσω του Γέροντα Πορφυρίου για την εν Χριστώ ενότητα όλων των Χριστιανών, αλλά και όλων των ανθρώπων της γης, για να μην έρθουν τα δεινά της Αποκαλύψεως. Αυτή η προσευχή είναι και η μεγαλύτερη παρακαταθήκη του Χριστού στο ανθρώπινο γένος. Το να γίνει πράξη η ενότητα της ανθρωπότητας με τον Θεό.

Αυτή η παρακαταθήκη σήμερα, 21 χρόνια μετά την κοίμηση του Γέροντα Πορφυρίου, παραμένει ζωντανή και αποτυπωμένη σε μια εικόνα. Την Παναγία «ίνα ώσιν εν» την «Πατριώτισσα», μια εικόνα προφητική και εσχατολογική, που πλέον γνωρίζει όλη η Χριστιανοσύνη. Αυτή την παρακαταθήκη την υπηρετούμε μέχρι σήμερα τα παιδιά του και ελπίζουμε σε αυτήν.

Υστ: Στις 2 Δεκεμβρίου ήταν η ημέρα κοίμησης του Γέροντα Πορφυρίου. Αφιερώνουμε αυτό το άρθρο εις τη μνήμη του και να εύχεται από τους ουρανούς για αυτή την εν Χριστώ ενότητα, για τη σωτηρία όλου του κόσμου.

Ἡ ἰδέα τῆς ἀσυνειδήτου ἀποδοχῆς τῆς σφραγῖδος τοῦ Ἀντιχρίστου ἀντιφάσκει εἰς τὰ λεγόμενα τῶν Πατέρων.

visit counter

 

Ούτε στην Αποκάλυψη, ούτε στις πατερικές ερμηνείες περιέχεται η έννοια, που διαδίδεται σήμερα, της «προ-σφραγίδας του Αντιχρίστου».
Όλοι οι άγιοι Πατέρες θεωρούσαν ότι η επιβολή της σφραγίδας του Αντιχρίστου από τον ψευδοπροφήτη του θα συμβεί στα τριάμισι χρόνια της βασιλείας του Αντιχρίστου, τα οποία αμέσως προηγούνται της δευτέρας ενδόξου παρουσίας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Στα γεγονότα εκείνης της εποχής συγκαταλέγονται η ανοικοδόμηση του Ναού του Σολομώντος, το κήρυγμα των προφητών Ενώχ και Ηλία και η θανάτωσή τους στην Ιερουσαλήμ, και άλλα.

«Ἐάν τις προσκυνήσῃ τὸν θηριόμορφον Ἀντίχριστον καὶ προσκολληθῇ εἰς τὸν ἀσεβῆ βίον αὐτοῦ, καὶ λόγῳ ἢ ἔργῳ ὁμολογήσῃ αὐτὸν Θεόν, πράγμα τὸ ὁποῖον δηλοῖ τὸ ἐπιβαλλόμενον ἐπὶ τοῦ μετώπου καὶ τῆς χειρὸς χάραγμα, οὗτος μετ᾽ αὐτοῦ πίεται τὸ ποτήριον τῶν βασάνων» (Ἀνδρέας Καισαρείας).

«Τοιοῦτον θὰ εἶναι (τὸ χάραγμα) καὶ ἡ σφραγὶς κατὰ τὸν καιρὸν ἐκείνου τοῦ μισοκαλοῦ, ἡ σφραγὶς ἡ ὁποία θὰ διακηρύττῃ· “Ἀρνοῦμαι τὸν Ποιητὴν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς· ἀρνοῦμαι τὸ βάπτισμα· ἀρνοῦμαι τὴν διακονίαν μου (πρὸς τὸν Θεόν) καὶ προσκολλῶμαι εἰς σέ, καὶ εἰς σὲ πιστεύω”» (Ἅγιος Ἱππόλυτος Ῥώμης).

«Ὅσον κι ἂν μεγάλοι καὶ πολυειδεῖς θὰ εἶναι οἱ κόποι καὶ αἱ μέθοδοι τοῦ Ἀντιχρίστου διὰ τὸ νὰ πλανᾷ καὶ νὰ παρασύρῃ εἰς τὸ ψεῦδος αὐτοῦ, ἐπιτυχίαν ὅμως θὰ ἔχῃ μόνον ἐντὸς τοῦ κύκλου ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸν αὐτὸν μὲ αὐτὸν νοῦν, τουτέστιν ἀπέπεσαν ἀπὸ τὸν Θεὸν καὶ Κύριον, καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ καταφρονοῦν τὰς ἐντολὰς Αὐτοῦ... Ὡς καὶ αὐτὸς εἶναι υἱὸς ἀπωλείας, οὕτως καὶ τοὺς ἀπολλυμένους μόνον θὰ κατορθώσῃ νὰ ἑλκύσῃ... Κατὰ δὲ τὸν καιρὸν τοῦ Ἀντιχρίστου, τὸ παραλογισμένον αὐτοῦ θὰ φαίνεται εἰς τοὺς ἀπολλυμένους ὡς σοφία, καὶ ἡ φθοροποιὸς δυσωδία αὐτοῦ – ὡς εὐωδία... Ὁ Ἅγιος Χρυσόστομος γράφει· “Διὰ τί, θὰ εἴπῃς, ὁ Θεὸς θὰ ἐπιτρέψῃ νὰ γίνῃ πάντα ταῦτα; Μὴ φοβηθῇς, ἀγαπητέ, ἀλλ᾽ ἄκουσε τί λέγει ὁ Ἀπόστολος· (ὁ Ἀντίχριστος) θὰ ἐξουσιάσῃ μόνον ἐπὶ τῶν ἀπολλυμένων, οἵτινες, καὶ ἂν ἐκεῖνος δὲν ἤρχετο, πάλιν δὲν θὰ ἐπίστευον”» (Ἅγιος Θεοφάνης ὁ Ἔγκλειστος).

Άρα, η αποδοχή της σφραγίδας του Αντιχρίστου συνδέεται με συνειδητή απόρριψη του Χριστού και με μία αμαρτωλή ζωή, η οποία καθεαυτή, ανεξάρτητα από την σφραγίδα του Αντιχρίστου, οδηγεί στην απώλεια.
Πουθενά στην Αγία Γραφή δεν λέγεται ότι «η αποδοχή εξωτερικών σημείων και συμβόλων μπορεί να βλάψει την ψυχή χωρίς τη συνειδητή της άρνηση προς τον Θεό». Μια τέτοια ιδέα (όπως και ολόκληρο το σύνολο των «πιστεύω» ιδεών που σχετίζονται με τον Α.Φ.Μ., κωδικούς κ.τ.λ.) αντιβαίνει στην πατερική ερμηνεία.
Συνεπώς, αυτό παραβιάζει κατά τη μορφή του τον 19ο Κανόνα της ΣΤ’ Οικουμενικής Συνόδου, εμπίπτει στον ορισμό της αίρεσης της παρερμηνείας, όπως την ορίζει ο Όσιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, και, κυρίως, ουσιαστικά παραβιάζει τον θεμελιώδη κανόνα της Ιερής Παράδοσης: «Ουδέν νέον εισαγόμενον ει μη το παραδοθέν», και εμπίπτει στον ορισμό της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου: «Αναθεματίζουμε όσους προσθέτουν οτιδήποτε στη διδασκαλία της Καθολικής Εκκλησίας»[1].
Βασιζόμενη ακριβώς στην Αγία Γραφή και την Παράδοση, η επαναλαμβανόμενη απόφαση της Συνόδου της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας της 29ης Δεκεμβρίου 2001 καθορίζει αδιαμφισβήτητα θεολογικά:

«Η τεχνολογία δεν μπορεί καθ’ εαυτή να προκαλέσει ανατροπή στα βαθύτερα βάθη της ανθρώπινης ψυχής, οδηγώντας την σε λήθη του Χριστού. Η αντίθετη άποψη αποτελεί δεισιδαιμονία, αντίθετη στη διδασκαλία των Πατέρων, διότι "η σφραγίδα του θηρίου" τίθεται επάνω σε εκείνους που συνειδητά πιστεύουν στον Αντίχριστο "μόνο εξαιτίας των ψευδών του θαυμάτων" (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος). Κανένα εξωτερικό σύμβολο δεν διαταράσσει την πνευματική υγεία του ανθρώπου, αν δεν αποτελεί συνέπεια συνειδητής προδοσίας προς τον Χριστό και περιφρόνησης της πίστης».

Και αυτό είναι απολύτως δίκαιο, διότι διαφορετικά η Εκκλησία δεν θα είχε δοξάσει, αλλά θα είχε καταδικάσει τους «χαραγμένους» Οσίους Ομολογητές Θεόδωρο και Θεοφάνη, στους οποίους ο αυτοκράτορας Εικονομάχος Θεόφιλος διέταξε να χαράξουν στο μέτωπό τους αιρετικά βλασφημήματα κατά του Θεού, στα οποία οι Άγιοι απάντησαν: «Γίνωσκε βέβαια, ότι όταν υπάγωμεν εις τον Παράδεισον και μας ίδωσι τα Χερουβίμ, θέλουν ευλαβηθή τας όψεις μας, και θα μας κάμουν τόπον να εισέλθωμεν ευφραινόμενοι [ευχαριστημένοι], επειδή άλλος τις ποτέ δεν ηξιώθη ως ημείς να χαράξουν διά τον Δεσπότην Χριστόν την όψιν του»[2].

Ἄρα, στὴν συνοδικήν απόφαση βλέπουμε τὴν ἔκφραση τῆς ἀρχαίας και αὐθεντικῆς πίστης τῆς Ἐκκλησίας, ἐνῶ στὰ ἔργα πολλῶν «αντι-ΑΦΜιστῶν» βλέπουμε νέα δόγματα, ξένα και ἀντίθετα πρὸς τὴν Γραφή καὶ τὴν Πατερική διδασκαλία.
Δηλαδή, δὲν εἶναι ἡ πίστη τῆς Ἐκκλησίας ὁ «παραβάτης τῆς καθαρότητας τῆς διδασκαλίας», ἀλλὰ, ἀντίθετα, αὐτὲς οἱ ἀντιλήψεις εἶναι ἀποστατικές, καὶ αὐτὸ ἤδη ἔχει ἐξηγηθεῖ καὶ τεκμηριωθεῖ πολλαπλῶς.
Καὶ ἐὰν κάποιος διαφωνεῖ, πρέπει βάσει τῆς Γραφῆς καὶ τῆς Παράδοσης νὰ τεκμηριώσει τὴ γνώμη του· μέχρι στιγμῆς, ὅμως, οἱ ἀντιστασιακοί τοῦ «ηλεκτρονικοῦ στρατοπέδου συγκέντρωσης» ἀπλῶς ἀγνοοῦν καὶ τὸ ἕνα καὶ τὸ ἄλλο.
Παρουσιάζουν πατερικά παραθέματα αλλά δεν υπάρχει κανένα απόσπασμα που να επιβεβαιώνει τη διδασκαλία των συγγραφέων ότι ο ατομικός αριθμός «πρώτο βήμα» και «θεμέλιο» της σφραγίδας του Αντιχρίστου, η αποδοχή της οποίας συνιστά αμάρτημα.
Για παράδειγμα, στην ερώτηση σχετικά με τα λόγια του Οσίου Νείλου του Μυροβλύτου, ότι στη σφραγίδα θα είναι γραμμένο: «Είμαι δικός σου... Έρχομαι με τη θέλησή μου, όχι με τη βία», η απάντηση που δίνεται είναι: «Υπό τον Αντίχριστο, κατ' αρχήν, κάτι τέτοιο μπορεί να υπάρχει, μπορεί να υπάρξει κάτι παρόμοιο στον αριθμό που λαμβάνεται σήμερα. Αλλά ας σκεφτούμε… Χωρίς προσωπικό αριθμό αύριο δεν θα μπορεί κανείς να κάνει Ο άνθρωπος, συμπληρώνοντας την αίτηση ή τη φόρμα για την απόδοση του Α.Φ.Μ., είναι ως να λέει ήδη: “Εγώ είμαι δικός σου”».
Πραγματικά, τέχνη ταλμουδικής ερμηνείας του κειμένου, ώστε να τεκμηριώνεται ακριβώς η αντίθετη σκέψη! Και πόσο «κομψά» παραλείπεται το τέλος της φράσης του Οσίου Νείλου: «Αυτά τα λόγια θα απεικονιστούν στη μέση εκείνης της καταραμένης σφραγίδας»!
Σε μια απομαγνητοφώνηση συζήτησης τριών αρχιερέων με αντιπροσώπους από το αντι-ΑΦΜ συλλαλητήριο της 5ης Δεκεμβρίου 2001 ειπώθηκαν τα εξής:

Αρχιερείς: «Αλλά τώρα δεν είναι ακόμη το τέλος. Όταν σας προταθεί: σταυρός ή ψωμί, τότε θα χρειαστεί να κάνετε επιλογή ανάμεσα στο υλικό, που επιτρέπει την επιβίωση, ή στο να υποστείτε τα μαρτύρια».

Αντιπρόσωποι κατά ΑΦΜ: «Αλλά αυτά τα λόγια έχουν περισσότερο αλληγορικό παρά κυριολεκτικό νόημα. Δεν θα προσφέρεται σε καθένα ξεχωριστά μια φραντζόλα ψωμί ή ένας επιτραπέζιος σταυρός».

Αρχιερείς: «Όμως αυτό θα είναι σαφές, κυριολεκτικό, ορατό».

Αντιπρόσωποι κατά ΑΦΜ: «Οι περισσότερες προφητείες έχουν υπαινικτικό νόημα και αλληγορικό».

Παράδοξο πράγμα! Από την πλευρά των αρχιερέων υπάρχει ειλικρινής, πατερική εμπιστοσύνη στα λόγια της μακαριστής Ματρώνας της Μόσχας: «Θα έρθει καιρός που θα σας τοποθετήσουν μπροστά σταυρό και ψωμί και θα σας πουν – διαλέξτε!», τα οποία βρίσκονται σε πλήρη συμφωνία με όλα τις πατερικές μαρτυρίες, που λένε ότι η άρνηση του Χριστού θα γίνεται συνειδητά και ότι ο άνθρωπος θα έχει επιλογή.
Από την πλευρά των «ζηλωτών» υπάρχει τελείως μοντερνιστική στρεψοδικία, με τυπική «αλληγορική» ερμηνεία των λέξεων – μόνο και μόνο για να τους αφαιρεθεί το άμεσο νόημα που καταγγέλλει τα νέα δόγματα των αντι-ΑΦΜιστών.
Δεν μου προξένησε έκπληξη να βλέπω σε συζητήσεις στο διαδίκτυο παραδείγματα όπου οι αντι-ΑΦΜιστές απερίφραστα απέρριπταν την αυθεντία των Αγίων Πατέρων και τις ερμηνείες τους, όταν τους υποδεικνυόταν η αντίθεση των πατερικών λόγων με αυτά τα νεωτεριστικά κατασκεύασματα[3].
Αυτή η γνωριμία με έπεισε ακόμα περισσότερο για το θλιβερό συμπέρασμα ότι υπό το προσωπείο του αντι-ΑΦΜιστικού κινήματος κρύβεται ο πραγματικός μοντερνισμός, ο οποίος όχι μόνο αγνοεί, αλλά και καταλύει με έργα και λόγια την αυθεντία της Ιερής Παράδοσης, εισάγοντας δικές του αυθαίρετες ερμηνείες και δόγματα. Την αυθεντία των Αγίων Πατέρων την χρησιμοποιούν ως λύκος το πρόβατο. Διαφορετικά, θα υπάκουαν ταπεινά στους Πατέρες και δεν θα επιδίδονταν σε επινοήσεις για το πώς να διαστρεβλώσουν ή να αγνοήσουν τα σαφή λόγια των Πατέρων.
Πρέπει να σημειωθεί ότι και στο παρελθόν στην Εκκλησία εμφανίζονταν λανθασμένες απόψεις σχετικά με τις συνθήκες της έλευσης του Αντιχρίστου, αλλά, όπως και τώρα, έτσι και τότε η Εκκλησία δεν υπέκυπτε σε αυτές τις διαβολικές προκλήσεις να εισάγει νέα, ξένα προς τις Γραφές διδάγματα:

«Όχι μόνο σ’ αυτούς (τους Θεσσαλονικείς), αλλά και σε εμάς αυτό είναι χρήσιμο, για να απομακρυνθούμε από παιδικά παραμύθια και τη φλυαρία των γεροντισσών. Μήπως δεν έχετε ακούσει συχνά, ακόμα από την παιδική ηλικία, πως κάποιοι μιλούσαν πολύ για το όνομα του Αντιχρίστου; Ο Διάβολος προσπαθούσε να σπείρει αυτά τα ψεύδη στα ανώριμα ακόμη μυαλά μας, ώστε αυτή η ψευδοδιδασκαλία να αναπτυχθεί μαζί μας και να είναι αργότερα πιο εύκολο να μας εξαπατήσει. Ο Παύλος δεν θα τα ανέφερε σχετικά με τον Αντίχριστο, αν αυτό ήταν χρήσιμο (δική μας επισήμανση – Μετ.). Επομένως, ας μην ασχολούμαστε με αυτήν την έρευνα». (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Ερμηνεία στη Β’ προς Θεσσαλονικείς 1,1).

Όσον αφορά τα επιχειρήματα ότι τάχα δεν πρόκειται ακόμη για την πλήρη σφραγίδα, αλλά για «προσφραγίδα - προχάραγμα», «μικρή σφραγίδα», «θεμέλιο της σφραγίδας» του Αντιχρίστου κ.λπ., για τέτοιες απόψεις έχει ήδη καταδειχθεί ότι δεν έχουν καμία βάση στις Γραφές και την Παράδοση, αλλά αποτελούν νέα δόγματα που επιχειρούν να εισαχθούν στην Εκκλησία.
Περί του ισχυρισμού ότι ο ΑΦΜ στερεί τον άνθρωπο από το όνομά του δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα. Ο αριθμός δεν αποδίδεται στον άνθρωπο, αλλά στην φορολογική υπόθεση που ανοίγεται για έναν συγκεκριμένο άνθρωπο στις φορολογικές αρχές. Δηλαδή, τυπολογικά είναι το ίδιο με τους αριθμούς των πιστοποιητικών γέννησης, που λάβαμε όλοι εμείς, οι γονείς μας και οι παππούδες μας. Στην ίδια τη φορολογική υπόθεση περιλαμβάνεται το όνομα του ατόμου, για το οποίο αναγράφεται ότι αυτός ο ΑΦΜ ανήκει στον Ιβάνωφ Ιβάν Ιβάνοβιτς και όχι σε κάποιον άλλον. Και ο ίδιος ο Ιβάν Ιβάνοβιτς, του οποίου η φορολογική υπόθεση αριθμήθηκε, δεν αρχίζει όταν συναντά κάποιον να συστηθεί με τον αριθμό που του απέδωσε η φορολογική υπηρεσία. Ακριβώς όπως κανείς, όταν πηγαίνει ένα παιδί στη βάπτιση, δεν ζητά να βαπτιστεί με τον αριθμό του πιστοποιητικού γέννησης αντί για το όνομα. Ο ισχυρισμός ότι ο ΑΦΜ στερεί τον άνθρωπο από το όνομά του είναι απλώς γελοίος. Ποια «αλλαγή ονόματος μέσω της αποδοχής ΑΦΜ» μπορεί να υπάρχει, αφού ούτε το ίδιο το άτομο, ούτε οι οικείοι του, ούτε καν οι υπάλληλοι τον καλούν με τον αριθμό που έλαβε αντί για το όνομά του; Ο αριθμός χρειάζεται μόνο για τον υπολογιστή, και μόνο μια άψυχη ηλεκτρονική μηχανή χρησιμοποιεί αντί για το πλήρες όνομα τον αριθμό φορολογούμενου για τις πράξεις υπολογισμού. Ούτε καλεί ούτε ονομάζει κανέναν – αυτό είναι αποκλειστικά προνόμιο σκεπτόμενων όντων.
Αλλά αν πρόκειται για «αντικατάσταση ονόματος», τότε πρέπει να παραδεχθούμε ότι όλα τα ονόματά μας έχουν ήδη αντικατασταθεί από αριθμούς, χωρίς καμία κρατική κωδικοποίηση. Σήμερα όλα δουλεύουν με μακέτες που έχουν ετοιμαστεί στον υπολογιστή. Οι υπολογιστές δεν «βλέπουν» γράμματα· για αυτούς υπάρχουν μόνο αριθμοί σε δυαδικό κώδικα – 1 και 0 – και ορισμένος συνδυασμός τους εμφανίζει, μέσω ειδικών προγραμμάτων, τα γράμματα στην οθόνη για το ανθρώπινο μάτι.
Για παράδειγμα, η επιστολή που συζητάμε διαδόθηκε ευρέως στο Διαδίκτυο. Και αν κοιτάξουμε τις υπογραφές, θα δούμε ότι η λέξη «Διομήδης» στην πραγματικότητα εμφανίζεται ως εξής: 11000100 11101000 11101110 11101100 11101000 11100100. Και αν ο ΑΦΜ περιορίζεται μόνο σε μια φορολογική υπηρεσία μιας χώρας, το όνομα Διομήδης σε κωδικοποίηση win-1251, όταν μετατραπεί σε δυαδικό σύστημα σε οποιονδήποτε υπολογιστή στον κόσμο, εμφανίζεται ακριβώς ως ο παραπάνω ψηφιακός κώδικας.

Αλλά μήπως αυτό σημαίνει ότι, ευλογώντας να τυπωθεί (με τη συμμετοχή υπολογιστή!) η υπογραφή του, έχασε έτσι το όνομά του; Φυσικά, κανείς δεν θα ισχυριστεί κάτι τόσο γελοίο!
Ακόμα και στους αγίους μας ομολογητές και μάρτυρες, που εκτοπίστηκαν στα στρατόπεδα από την άθεη εξουσία, αποδίδονταν ονόματα στρατοπέδου, τα έραβαν στα ρούχα τους, τα καταχωρούσαν στο προσωπικό τους φάκελο, και κάτω από αυτά εκδίδονταν πιστοποιητικά θανάτου… Αλλά μήπως αυτό τους στέρησε τα ονόματά τους;
Περί του ισχυρισμού ότι η υπολογιστικοποίηση των φορολογικών και άλλων συστημάτων καταγραφής θα κάνει πιο προσιτές τις προσωπικές πληροφορίες ενός ανθρώπου.
Ναι, αυτό ισχύει. Τέτοιες διαδικασίες υπάρχουν, και ενδιαφέρονται γι’ αυτές τόσο οι κυβερνήτες των κρατών, όσο και οι έμποροι, η διεθνής αστυνομία και πολλοί άλλοι. Αλλά τι σχέση έχει αυτό με την Αποκάλυψη και πώς περιορίζει τη συνείδηση του χριστιανού;
Ναι, πολλοί από εμάς δεν θέλουμε τα στοιχεία μας να είναι διαθέσιμα σε οποιαδήποτε κοινή βάση δεδομένων. Αλλά, όπως είπε ο Ηγούμενος τηςΛάυρας του Σεργίου, Επίσκοπος Θεόγνωστος: «Αν φοβάμαι ότι η ζωή μου θα γίνει γνωστή σε άλλους, αυτό δείχνει μόνο ότι δεν φοβάμαι τον Θεό, αλλά φοβάμαι τους ανθρώπους», θυμίζοντας το γνωστό επεισόδιο από το «Αρχαίο Πατερικό», όταν ένας γέροντας είπε σε μια πόρνη, που ντρεπόταν να αμαρτήσει στην πλατεία, ότι ο Θεός βλέπει τα πάντα παντού.
Γι’ αυτό, η καλύτερη και πραγματικά χριστιανική απάντηση σε αυτές τις διαδικασίες είναι να ζούμε αψεγάδιαστα και αναμάρτητα, ώστε να μην έχουμε λόγο να ντραπούμε για τα δεδομένα που μπορεί να υπάρχουν σε φορολογική βάση ή στα ληξιαρχεία. Ο αληθινός χριστιανός δεν έχει τίποτα να κρύψει, ιδιαίτερα την πίστη του και τον τρόπο που αυτή εκδηλώνεται μέσω των έργων του. Οι ασκητές γέροντες που ζούσαν στους στύλους (στυλίτες) είχαν την ζωή τους δημόσια σε όποιον ήθελε να μάθει για αυτήν.
Θυμάμαι ένα περιστατικό κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στη Γερμανία, όταν σε έναν Αρχιεπίσκοπο Ιωάννη (Σάχοφσκι) ήρθε κάποτε ένας Γερμανός αξιωματικός και ζήτησε να γίνει Ορθόδοξος. Στην εξομολόγηση παραδέχθηκε ότι, εκτελώντας εντολή της Γκεστάπο, για μερικά χρόνια άνοιγε και διάβαζε την προσωπική αλληλογραφία του επισκόπου, και μέσω αυτής είδε έναν αληθινό χριστιανό και πίστεψε στην Αλήθεια. Παρόμοιο περιστατικό συνέβη και στον κομμουνιστικό Κινεζικό χώρο.
Αλλά το πιο εντυπωσιακό στον παραπάνω ισχυρισμό είναι ότι τον διατυπώνουν πιστοί άνθρωποι, οι οποίοι θα έπρεπε να γνωρίζουν ότι ακόμα και χωρίς οποιαδήποτε ψηφιακά τσιπ, κάθε χριστιανός παρακολουθείται αδιάκοπα από έναν ειδικό δαίμονα, που συλλέγει «στοιχεία» για αυτόν, και το κάνει αυτό το ασώματο πνεύμα πολύ πιο αποτελεσματικά από οποιοδήποτε υπολογιστικό σύστημα. Ο Αντίχριστος θα συνδεθεί άμεσα με τα δαιμόνια, και το μόνο που μπορεί να τον εμποδίσει να μάθει από αυτά την τοποθεσία ή οποιαδήποτε στοιχεία βιογραφίας ενός χριστιανού είναι η Χάρη του Θεού.
Στις ιδέες του λεγόμενου «αντι-ΑΦΜ-ισμού» φαίνεται ο πειρασμός: η τάση να μετατοπιστεί η προσοχή των Ορθοδόξων από ζητήματα πνευματικής ζωής σύμφωνα με τις εντολές του Χριστού, στον αγώνα να κρύψουν όσο το δυνατόν περισσότερο τη ζωή τους από τα ηλεκτρονικά συστήματα καταγραφής, ξεχνώντας ότι αυτό που μας προστατεύει είναι ο Κύριος και όχι η απουσία υπολογιστικών συστημάτων. Με αυτόν τον τρόπο προκύπτει και η γενική βλάβη της πίστης, και η αντικατάσταση της ουσίας της χριστιανικής ζωής, όπως προειδοποιούσε και ο π. Ιωάννης (Κρεστιάνκιν) και όπως εκφράστηκε πιο έντονα στις σελίδες του «Ρωσικού Κήρυκα» (2000, τεύχη 43-45): «Έρχεται μια τόσο παράξενη εποχή, όταν οι άνθρωποι, χωρίς άλλα αξιώματα προς τον Χριστό, μόνο με την άρνηση των αριθμών θα εισέλθουν στη Βασιλεία των Ουρανών. Και, αντίθετα, όσοι θα δεχθούν τη "σφραγίδα" με σατανικά σύμβολα θα στερηθούν τη σωτηρία, ανεξάρτητα από όλα τα προηγούμενα αξιώματά τους προς την Εκκλησία».

 

---

[1] Ο Αρχιμανδρίτης Ιωάννης (Κρεστιάνκιν) έγραφε: «Θυμήσου και κατάλαβε για σένα τη θέληση του Θεού: "Υιέ, δώσε Μου την καρδιά σου" – όχι το διαβατήριο, όχι την συνταξιοδοτική ταυτότητα, όχι την φορολογική κάρτα, αλλά την καρδιά. Γι’ αυτό πρέπει να παρακολουθούμε με άγρυπνη προσοχή και με όλη την επιμέλεια ποιον υπηρετούμε στη ζωή μας και πώς ζούμε… Η αντίστασή μας στον μελλοντικό φόβο είναι μία και μοναδική – η πίστη μας στον Θεό, η ζωή μας κατά την πίστη. Και όλες αυτές οι αναστατώσεις και η αταξία εισέρχονται τόσο έντονα στη ζωή, επειδή δεν υπάρχει ζωντανή πίστη, δεν υπάρχει εμπιστοσύνη στον Θεό… Ζήσε ήρεμα, προσευχήσου στον Θεό και εμπιστεύσου Τον. Ο Κύριος ξέρει πώς να προστατεύσει τα παιδιά Του, αρκεί οι καρδιές μας να είναι πιστές σ’ Αυτόν».
Ο Αρχιμανδρίτης Ηλίας από την Έρημο της Όπτινα έλεγε: «Γιατί χρειάζεται ο Α.Φ.Μ.; Αυτός ο αριθμός μάλλον χρειάζεται για τον υπολογιστή; Επίσης, μάλλον χρειάζεται για να διευκολύνει τη δουλειά της φορολογικής υπηρεσίας; Ποια αμάρτημα υπάρχει εδώ; Δεν υπάρχει αμάρτημα».

[2] https://www.pemptousia.gr/2023/12/agii-theofanis-ke-theodoros-i-grapti-pos-o-ikonomachos-aftokratoras-charaxe-sta-prosopa-tous-iamvikous-stichous/

[3] Όπως επισήμανε ο διάκονος Ανδρέας Κουράεφ, στην Ελλάδα οι πρώτες αναφορές για την ταυτότητα του γραμμωτού κώδικα με τη «σφραγίδα του Αντιχρίστου» προέρχονταν με παραπομπές σε βιβλία της Αμερικανίδας πεντηκοστιανής Μαρί Ρέλφι (στην οποία, κατά τα λεγόμενά της, «το Άγιο Πνεύμα» αποκάλυψε ότι ο γραμμωτός κώδικας περιέχει τον αριθμό 666), ενώ στην Ουκρανία και στη Ρωσία οι αναφορές προέρχονταν από το αφιέρωμα του πεντηκοστιανού Κολ Σάντερσεν, διανθισμένο με χαρισματικές «αποκαλύψεις».



ΠΗΓΗ: Αποσπάσματα εκ του Διάκονου Γεώργιου Βαλερίεβιτς Μαξίμοφ, ''Θεολογική Απάντηση στην «Επιστολή του Επίσκοπου Διομήδη»''. 

Mετάφραση και πληκτρολόγηση κειμένου 

ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ''ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ''.

ΜΗΠΩΣ ΕΝΑΣ «ΑΡΙΘΜΟΣ» ΣΤΕΡΕΙ ΕΝΑ ΟΝΟΜΑ; (ΤΟΥ ΔΙΑΚΟΝΟΥ ΑΝΤΡΕΪ ΚΟΥΡΑΓΙΕΦ)

visit counter

Ο τύπος «αριθμός αντί για όνομα» αποδείχθηκε ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέσα για να προκαλέσει στους ανθρώπους αρνητική και οργισμένη στάση απέναντι στον ΑΦΜ. Ως δημοσιογραφικό εύρημα, ως ποιητική ελευθερία, μια τέτοια έκφραση είναι απολύτως κατάλληλη.  Αλλά αν μια ποιητική μεταφορά μετατραπεί σε «δόγμα», και την καταλαβαίνουν κυριολεκτικά, αυτό μπορεί να καταλήξει σε ανοησία ή ακόμα και αίρεση (για παράδειγμα, πολλούς μπερδεύει το γεγονός ότι σε ποιητικά λειτουργικά κείμενα προσευχή προς τον Σταυρό του Κυρίου – και κάποιοι συμπεραίνουν ότι ο Σταυρός είναι μια ξεχωριστή προσωπικότητα).
Δεν έλειψαν τα άκρα και στις προκηρύξεις που καλούσαν να τρομοκρατηθούν από τους «αριθμούς»: «Ο ΑΦΜ είναι ο προσωπικός κωδικός-αριθμός του ανθρώπου, η αποδοχή του, σύμφωνα με τη μαρτυρία των θεοφόρων Πατέρων, είναι αποκήρυξη του ονόματος που μας δόθηκε στη Βάπτιση, αποκήρυξη του Θεού!» (Προκήρυξη «Κάλεσμα Ορθοδόξων Χριστιανών Ρωσίας με την ευλογία γνωστών πνευματικών προς τον Πατριάρχη Αλέξιο Β΄»).
Ας εξετάσουμε το θέμα πιο προσεκτικά.
Στο Γκιουλάγκ οι αριθμοί ράβονταν στα ρούχα, και οι αξιωματικοί ασφαλείας αναφέρονταν στους ανθρώπους με με έναν απρόσωπο, μαθηματικό τρόπο: «Κρατούμενος αριθμός τάδε». Οι συλληφθέντες χριστιανοί, απαντώντας, έλεγαν: «Εγώ!» Μήπως η χάρη του Θεού τους εγκατέλειψε; Όχι. Ομοίως, αν σήμερα το κράτος αποφασίσει να επισημάνει τους πολίτες του με αριθμούς, αυτό θα είναι δυσάρεστο, γιατί ποιος απολαμβάνει να τον αντιμετωπίζουν σαν αντικείμενο σε μια απογραφή. Όμως η δυσάρεστη αίσθηση δεν ταυτίζεται με την τραγικότητα. Είναι σαφές ότι ο άνθρωπος που του έχει αποδοθεί «αριθμός» (=δυσάρεστη κατάσταση) δεν χάνει τη μοναδικότητά του ενώπιον του Θεού, ούτε γίνεται αντικείμενο στα μάτια του Δημιουργού, στη συνείδησή του ή στα μάτια της Εκκλησίας και των ανθρώπων γύρω του.
Στον σύγχρονο ρωσικό στρατό, κάθε στρατιώτης και αξιωματικός έχει προσωπικό αριθμό (για να μπορεί να αναγνωριστεί τραυματισμένος ή νεκρός από τους δικούς του, και οι εχθροί να μην μάθουν πληροφορίες για αυτόν ή τους συγγενείς του). Επιπλέον, το σήμα με τον αριθμό φέρεται στο στήθος, δίπλα στον σταυρό. Αλλά πώς προσευχόμαστε γι’ αυτούς τους πολεμιστές; Με τον αριθμό; Νομίζουμε ότι στη Τσετσενία πολεμάει μια ανώνυμη, αποπροσωποποιημένη μάζα, και όχι άνθρωποι με τα ονόματα που τους έδωσαν οι μητέρες τους;
Ο άνθρωπος είναι εικόνα του Θεού, δηλαδή μια εικόνα. Σε μια εικόνα, πάντα προκαλεί δυσάρεστη αίσθηση να δεις πάνω της ή προσκολλημένο σε αυτήν «αριθμό απογραφής»… Έχουν περάσει συναισθήματα; Και τώρα, πετάμε την εικόνα; Σταματάμε να την τιμούμε; Προσευχόμαστε λέγοντας «Άγιε Πατέρα Σέργιε, προσευχήσου υπέρ ημών» ή «Άγιε Πατέρα αριθμός 79283, προσευχήσου υπέρ ημών»; Η σύγκριση του ανθρώπου με την εικόνα δείχνει ότι ο φόβος ότι «ο αριθμός αφαιρεί το όνομα» είναι συναισθηματικά κατανοητός αλλά λογικά αβάσιμος. Ο αριθμός στην εικόνα υπάρχει για την επιθεώρηση του κράτους. Για τον πιστό όμως η εικόνα παραμένει συνδεδεμένη με το όνομα. Έτσι και ο άνθρωπος δεν χάνει ποτέ το όνομά του ακόμα και αν καταγραφεί υπό «αριθμό».
Σύμφωνα με την ορθόδοξη διδασκαλία, η εικόνα συνδέεται με το Πρωτότυπο μέσω του ονόματος. Όταν ο πιστός ονομάζει τον άγιο στην εικόνα με το όνομά του, ταυτίζει την εικόνα με το πρωτότυπο και εισέρχεται σε ζωντανή επικοινωνία μέσω της προσευχής. Αν κάποιος δεν μπορεί να το κάνει, η εικόνα δεν χάνει την ιερότητά της. Αν κάποιος δεν αναγνωρίζει την εικόνα του Θεού μέσα μου, αυτό μπορεί να με λυπεί, αλλά δεν αφαιρεί την εικόνα του Θεού με την οποία δημιουργήθηκα. Χάνεται μόνο αν εγώ ξεχάσω την προέλευσή μου και με τις επιλογές και τις αμαρτίες μου γίνω όμοιος με τον «θηρίο».
Η εικόνα καθίσταται ιερή υπό το βλέμμα του προσευχόμενου. Ο άνθρωπος αγιάζεται ανάλογα με την αυτοαντίληψή του και το νόημα της ζωής του. Η ιερότητα της εικόνας εξαρτάται περισσότερο από τη στάση απέναντί της. Ακόμα και οι εικόνες που έχουν αριθμό σε ναούς ή μουσεία παραμένουν ιερές. Ομοίως, οι άνθρωποι με «αριθμούς» από το κράτος δεν χάνουν το όνομά τους εφόσον δεν αυτοταυτιστούν με αριθμούς και θυμούνται ότι είναι εικόνα Θεού.
Ο άνθρωπος χρησιμοποιεί διαφορετικά ονόματα σε διαφορετικές περιστάσεις. Στον ναό λέγεται «δούλος του Θεού τάδε». Σε άλλες περιπτώσεις χρησιμοποιεί το επώνυμο. Το επώνυμο έχει πολλά κοινά με τον προσωπικό κωδικό: δεν επιλέγεται, είναι μόνιμο, χρησιμοποιείται στις επαφές με τις επίσημες αρχές και δεν αποκαλύπτει την εκκλησιαστική του ιδιότητα. Τα επώνυμα εμφανίστηκαν σχετικά πρόσφατα, οι πατέρες της αρχαίας Εκκλησίας συνήθως δεν είχαν επώνυμο. Μερικές φορές, ένας χριστιανός που πήρε μοναχικό σχήμα χάνει το επώνυμό του, αλλά για το κράτος εξακολουθεί να έχει επώνυμο καταχωρημένο στο διαβατήριό του.
Σε άλλες περιστάσεις, ο άνθρωπος παρουσιάζεται χωρίς όνομα: «Είμαι ταξιτζής», «Είμαι ταχυδρόμος»…
Πολλές θρησκείες ταυτίζουν το όνομα ως ''ταμπού''. Σήμερα υπήρξαν και υπάρχουν άνθρωποι με δύο ονόματα, ένα κοσμικό ή μη χριστιανικό και ένα εκκλησιαστικό. Οι ιερείς δεν απαιτούσαν αλλαγή εγγράφων.
Ο Βλαδίμηρος, ο βαπτιστής της Ρωσίας, μπήκε στην ιστορία με το ειδωλολατρικό του όνομα, όχι με το βαπτιστικό. Οι Ρώσοι τσάροι πριν πεθάνουν έπαιρναν μοναχικό σχήμα, αλλά τους θυμόμαστε με τα κοσμικά τους ονόματα. Η ευλαβής Ξενία της Πετρούπολης εμφανιζόταν με το όνομα του συζύγου της.
Μερικές φορές ο «αριθμός ταυτοποίησης» στον άνθρωπο είναι πράγματι ψηφίο, όπως με τους ηγεμόνες: Νικόλαος Β’, Αλέξιος Β’…
Στο πιο ιερό μέρος του λόγου μας, στον λόγο μας για τον Δημιουργό, εμείς οι ίδιοι αντικαθιστούμε μερικές φορές τα oνόματα. «Η Ενότητα, η οποία εξαρχής κινήθηκε στη δυαδικότητα, σταμάτησε στην τριάδα», γράφει ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος (Λόγος 29) για την Τριάδα, αντικαθιστώντας τα υποστατικά ονόματα του Πατέρα, του Υιού και του Αγ. Πνεύματος με αριθμούς.
Το όνομα είναι ένας από τους τρόπους αναγνώρισης («ταυτοποίησης») ενός ατόμου. Και συνήθως η ταυτοποίηση προηγείται της ονομασίας. Πρώτα, βλέπω έναν φίλο, αναγνωρίζω τα οικεία χαρακτηριστικά του (από τη φωνή, το βάδισμα, τα ρούχα, τα χαρακτηριστικά του προσώπου...). Και μόνο τότε, έχοντας ήδη τον αναγνωρίσει, θυμάμαι το όνομά του. Μερικές φορές (ας πούμε, σε μια επιστολή ή κατά τη διάρκεια μιας τηλεφωνικής συνομιλίας) το όνομα λειτουργεί ως κύριο ή ακόμα και το μόνο χαρακτηριστικό ταυτοποίησης. Υπάρχει ταυτοποίηση ανθρώπων με δακτυλικά αποτυπώματα. Εάν ένα άτομο που πέθανε σε μια καταστροφή ταυτοποιήθηκε από τα αποτελέσματα μιας γενετικής εξέτασης ή με δακτυλικά αποτυπώματα. Η κηδεία του στην εκκλησία θα γίνει με το όνομα ή τα δεδομένα της εξέτασης θα αναφερθούν στη λιτανεία; Είναι σαφές ότι με το όνομα, και, επομένως, ανεξάρτητα από το πώς ταυτοποιείται ένα άτομο, για την Εκκλησία και για τους συγγενείς του θα συνδέεται πάντα με ένα όνομα.
Υπάρχουν πολλές καταστάσεις στη ζωή όπου ένα άτομο ενεργεί ανώνυμα. Για παράδειγμα, όταν μπαίνω στο μετρό, δεν σταματάω για να ανακοινώσω δυνατά σε όλους, από τους επιβάτες και τον ελεγκτή εισιτηρίων: «Προσοχή, εγώ, ο Διάκονος Αντρέι Κουράεφ, μπαίνω στο μετρό!» Απλώς ρίχνω ένα εντελώς ανώνυμο νόμισμα ή μια μάρκα σε αυτό το ίδιο το μηχάνημα ή εισάγω μια εξίσου ανώνυμη μαγνητική κάρτα μέσα. Το γεγονός ότι δεν έδωσα το βαπτιστικό μου όνομα κατά τη διάρκεια αυτής της επαφής με την κυβερνητική υπηρεσία δεν σημαίνει ότι έχω αποποιηθεί αυτό το όνομα. Θα θέλαμε τα μηχανήματα στο μετρό να μας αναγνωρίζουν ονομαστικά και να ξέρουν πότε και πού πηγαίνουμε; Όχι; Αλλά με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, η χρήση ενός αριθμού σε φορολογικά έγγραφα δεν επιτρέπει στους ανθρώπους που εργάζονται με αυτά τα έγγραφα να γνωρίζουν αμέσως με ποιον ακριβώς έχουν να κάνουν.
ΤΟ ΑΦΜ είναι ένας αριθμός φορολογούμενου. Όχι ένα άτομο, αλλά ένας φορολογούμενος. Λοιπόν, όταν ενεργώ ως φορολογούμενος, μιλάμε για μία από τις κοινωνικές μου εκδηλώσεις. Αν αυτή η εκδήλωση χαρακτηρίζεται από έναν αριθμό, δεν σημαίνει ότι μου έχουν κλέψει το όνομα της εκκλησίας μου. Όταν ενεργώ ως επιβάτης του μετρό, το μηχάνημα δεν με ορίζει καθόλου  ούτε με όνομα, ούτε καν με αριθμό. Γι΄ αυτό, είμαι απλώς μια σκιά σε έναν φωτοαισθητήρα. Αλλά εγώ ο ίδιος δεν είμαι πανομοιότυπος με αυτή τη σκιά μου. Με τον ίδιο τρόπο, δεν είμαι πανομοιότυπος με τη σκιά που αφήνω στις βάσεις δεδομένων της εφορίας.
Έτσι, η κατάσταση στην οποία ένα άτομο δεν αυτοαποκαλείται με το βαπτιστικό του όνομα δεν αποτελεί κατάσταση αποστασίας. Δεν υπάρχει λόγος να ισχυριστεί κανείς ότι «ένας αριθμός ταυτότητας στερεί από ένα άτομο το όνομα» (φυλλάδιο της Μονής Κοιμήσεως της Θεοτόκου της Οδησσού). Τίποτα δεν εμποδίζει ένα άτομο να αυτοαποκαλείται με το όνομα της εκκλησίας του σε μια περίπτωση και με το επώνυμό του σε μια άλλη, να αναφέρει τη θέση του σε ένα μέρος και τον αριθμό με τον οποίο αποθηκεύονται πληροφορίες για τη ζωή του σε ένα άλλο. Έχουν χάσει τα ονόματά τους όσοι έχουν ήδη αποδεχτεί έναν αριθμό ταυτότητας; Χαιρετούν φίλους όταν συναντιούνται: «Γεια σας, αριθμός τάδε!»; Αυτοαποκαλούνται στις εκκλησίες: «Δούλος της εφορίας με αριθμό τάδε»;
Τον Φεβρουάριο του 2000, σε μια συνάντηση των αδελφών της Λαύρας της Αγίας Τριάδας του Αγίου Σεργίου, ένας από τους μοναχούς αφηγήθηκε αυτή την ιστορία τρόμου για το πώς, υποτίθεται, η αποδοχή και η χρήση ενός φορολογικού αριθμού στερεί από ένα άτομο το όνομα. Σε απάντηση, απλώς πήρα το επίσημο επιστολόχαρτο της Λαύρας και, κοιτάζοντάς το, είπα: «Απευθύνομαι στους αδελφούς του μοναστηριού με αριθμό 5042016770... Γιατί δεν απαντάτε; Αυτός είναι ο Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) της Λαύρας. Αναγράφεται σε όλα τα έγγραφά της δίπλα στην πλήρη νόμιμη επωνυμία, τη διεύθυνση, τον τραπεζικό λογαριασμό. Αλλά, σημειώστε αναγράφεται δίπλα στο όνομά της, και όχι αντί αυτού. Κανείς δεν έχει σταματήσει να αποκαλεί τη Λαύρα μοναστήρι του Αγίου Σεργίου. Κανείς δεν στρέφεται στον Αιδεσιμότατο στις προσευχές του: «Αριθμός Ηγούμενου 5042016770, προσευχήσου στον Θεό για εμάς». Όλα έχουν παραμείνει τα ίδια. Και είναι απίθανο κάποιος να ισχυριστεί ότι η Λαύρα έχει γίνει άχαρη από τότε που απέκτησε τον δικό της Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ). Έτσι, αν ο Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) δεν στέρησε ούτε τον Άγιο Σέργιο ούτε κανέναν από εσάς από το όνομά σας, τότε γιατί να τρομάζουμε τους ενορίτες με φήμες ότι η αποδοχή του αριθμού στερεί από ένα άτομο την ιδιότητα του Χριστιανού; όνομα;!»
Έτσι, το γεγονός ότι υπό ορισμένες συνθήκες ένα άτομο θα αναγνωριστεί με ένα όνομα διαφορετικό από το άγιο όνομά του δεν αποτελεί απειλή για έναν Χριστιανό. Το γεγονός ότι ένα άτομο έχει άλλα ονόματα εκτός από το βαπτιστικό του όνομα (ή μάλλον, όχι ονόματα, αλλά παρατσούκλια και χαρακτηριστικά) δεν σημαίνει άρνηση του Χριστού. Ρωτούν οι ιερείς τα παιδιά στην εξομολόγηση: «Έχετε απαντήσει ποτέ στα παρατσούκλια που σας αποκαλούσαν οι φίλοι σας; Έχετε επιτρέψει ποτέ στον εαυτό σας να σας αποκαλούν με παρατσούκλι αντί για το εκκλησιαστικό σας όνομα «Μιχαήλ»; Έχετε απαντήσει ποτέ όταν οι άνθρωποι σας αποκαλούσαν «Κοκκινομάλλα!» αντί για το όνομά σας;» Τα παρατσούκλια και τα ψευδώνυμα είναι πάντα δυσάρεστα αλλά όχι άρνηση Χριστού. Αλλά γιατί να διαβεβαιώνουμε ότι «η αποδοχή κωδικών είναι αμαρτία άρνησης του χριστιανικού ονόματος» (Ο κώδικας είναι σαν μια αποκαλυπτική σφραγίδα. Κίεβο, 1998. Σελίδα 3).
Το θέμα δεν είναι πώς με προσδιορίζει κάποιος, αλλά πως θεωρώ τον εαυτό μου.
Η γάτα μου με αναγνωρίζει από κάποια σημάδια που είναι γνωστά μόνο σε αυτήν. Δεν ξέρει το όνομά μου. Τι λοιπόν σημαίνει αυτό, ότι δεν έχω καθόλου όνομα, αν η γάτα μου δεν το ξέρει; Αν κάποια κλειδαριά με αναγνωρίσει από το αποτύπωμα ενός δακτύλου, αυτό δεν θα σημαίνει επίσης ότι τώρα έχω μετατραπεί σε δακτυλικό αποτύπωμα ή ότι έχω χάσει το όνομά μου. Αν ο φορολογικός υπολογιστής με αναγνωρίσει από ένα σύνολο αριθμών, αυτό δεν θα σημαίνει ότι έχω χάσει το χριστιανικό και ανθρώπινο όνομά μου. Επιτρέπουμε στα μωρά να παραμορφώνουν τα ονόματά μας και δεν ντρέπονται για την λανθασμένη προφορά τους (ο μικρότερος αδερφός μου με φώναζε "Ντέι!" και ήμουν χαρούμενος γι' αυτό). Λοιπόν, ο υπολογιστής είναι ακόμη λιγότερο έξυπνος από τα μωρά μας δεν θέλει καν να αναγνωρίσει συλλαβές. Τι λοιπόν πρέπει να σκαρφαλώνουμε στους τοίχους εξαιτίας αυτού;
Αν ένας «αριθμός» εισήλθε στη ζωή μου παρά τη θέλησή μου, απλώς πρέπει να λάβω υπόψη μου αυτή την περίσταση σε ορισμένες καταστάσεις της ζωής. Αν ένα άτομο, όταν συμπληρώνει κάποιο έγγραφο (ας πούμε, έναν λογαριασμό κοινής ωφέλειας), βάλει ένα συγκεκριμένο σύνολο αριθμών στη στήλη «ΑΦΜ», απλώς θα δώσει έναν κωδικό πρόσβασης που γνωρίζει για πρόσβαση στον φάκελο όπου αποθηκεύονται πληροφορίες για αυτόν. Ένα άλλο ερώτημα είναι ότι πρέπει να απαιτήσουμε ελεύθερη πρόσβαση των ίδιων των ανθρώπων στις προσωπικές πληροφορίες για τον εαυτό τους που αποθηκεύονται σε κρατικά αρχεία. Αλλά αυτό είναι ήδη ένα ερώτημα που υπερβαίνει την αρμοδιότητα της Θεολογικής Επιτροπής, της οποίας το καθήκον, όπως μου φαίνεται, δεν είναι να αναλύσει τις σύγχρονες πολιτικές διαδικασίες, αλλά να επαναφέρει ορισμένες παραθεολογικές θέσεις στο πλαίσιο της Ορθόδοξης Εκκλησιαστικής παράδοσης και να αξιολογήσει αυτές τις θέσεις ανάλογα.
Η πεποίθηση ότι η καταγραφή ενός ατόμου με αριθμούς του στερεί το όνομά του, χάνει κάθε λογική αν θυμηθούμε πώς είναι η τεχνολογία της φωτογραφίας, της βιντεοσκόπησης και της τηλεοπτικής μετάδοσης σήμερα. Σήμερα, η λεγόμενη «ψηφιακή καταγραφή» γίνεται παντού. Αυτό σημαίνει ότι το πρόσωπο οποιουδήποτε ατόμου που κινηματογραφείται με μια σύγχρονη βιντεοκάμερα, αναλύεται από έναν υπολογιστή και η εικόνα αυτού του ατόμου αναλύεται σε πολλές «κουκκίδες», καθεμία από τις οποίες αποθηκεύεται στη μνήμη του υπολογιστή ή μεταδίδεται μέσω δικτύων επικοινωνίας ως ροή αριθμών... Και τι, έχει ήδη πάψει να υπάρχει ως άτομο ή έχει χάσει το χριστιανικό του όνομα το άτομο που τοποθέτησε μια τέτοια φωτογραφία του εαυτού του στον υπολογιστή του; Έχει ήδη διαλυθεί στο μηχάνημα και έχει απαρνηθεί το χριστιανικό του όνομα το άτομο που τοποθέτησε μια τέτοια φωτογραφία του εαυτού του στον υπολογιστή του; Λοιπόν, η ιδέα ότι η εγγραφή με ένα σύνολο αριθμών στερεί από ένα άτομο το χριστιανικό του όνομα είναι παράλογη. Και, τότε, μόνο στο επίπεδο της ποιητικής υπερβολής μπορεί να θεωρηθεί το θρίλερ από την εφημερίδα «Σερβικός Σταυρός» - «χτίζεται ένα παγκόσμιο βασίλειο του Αντίχριστου, στο οποίο κάθε άτομο έχει ήδη προετοιμαστεί με έναν αριθμό αντί για όνομα, ένα τσιπ αντί για διαβατήριο και μια ηλεκτρονική σκιά αντί για ψυχή» (Σερβικός Σταυρός. Ιερά Ρωσία. 2001, Τεύχος 2 (51).
Δεν βιώνω καμία «μεταμόρφωση» ή «μυστική ζημιά» όταν ένας υπολογιστής σαρώνει τη φωτογραφία μου και μετατρέπει τα χαρακτηριστικά του προσώπου μου σε μια ροή αριθμών. Γιατί επίσης λοιπόν να φοβάμαι ότι θα μου συμβεί κάποια μυστική ζημιά αν ο υπολογιστής κάνει το ίδιο πράγμα όταν μετράει τα χρήματά μου;
Συμπερασματικά, θα σας υπενθυμίσω τα λόγια του Γέροντα Ιωάννη: «Αγαπητοί μου, πώς έχουμε υποκύψει στον πανικό να χάσουμε το χριστιανικό μας όνομα, αντικαθιστώντας το με έναν αριθμό; Αλλά μπορεί αυτό να συμβεί στα μάτια του Θεού; Θα ξεχάσει κανείς τον εαυτό του και τον ουράνιο προστάτη του, που του δόθηκε τη στιγμή του βαπτίσματος, στο Ποτήρι της Ζωής; Και δεν θα θυμόμαστε όλους εκείνους τους κληρικούς, λαϊκούς Χριστιανούς, που για μεγάλο χρονικό διάστημα ζωής έπρεπε να ξεχάσουν τα ονόματα, τα επώνυμά τους, και αντικαταστάθηκαν από έναν αριθμό και πολλοί πήγαν στην αιωνιότητα με έναν αριθμό; Αλλά ο Θεός τους δέχτηκε στην Πατρική Του αγκαλιά ως άγιους μάρτυρες και μάρτυρες, με λευκά νικηφόρα άμφια. Δεν υπήρχε όνομα, αλλά ο Θεός ήταν κοντά, και η καθοδήγησή Του οδηγούσε τον πιστό κρατούμενο μέσα από τη σκιά του θανάτου κάθε μέρα. Ο Κύριος δεν έχει την έννοια του ατόμου ως αριθμού, ένας αριθμός χρειάζεται μόνο η σύγχρονη τεχνολογία υπολογιστών, αλλά για τον Κύριο δεν υπάρχει τίποτα πιο πολύτιμο από μια ζωντανή ανθρώπινη ψυχή, για την οποία έστειλε τον Υιό Του τον Μονογενή Του Χριστό τον Σωτήρα. Και ο Σωτήρας ήρθε στον κόσμο με την απογραφή του πληθυσμού».

ΠΗΓΗ: Ζ΄ Ολομέλεια της Συνοδικής Θεολογικής Επιτροπής της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας

Θεολογική Ακαδημία Μόσχας 19-20 Φεβρουαρίου 2001 

 http://www.zavet.ru/inn-kuraev.htm

ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ: ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ

Η προσευχή των γερόντων της Όπτινα και ποιος την έγραψε;

visit counter

Διάκονος Ίγκορ Τσουκάνοβ

Οι Όσιοι Νίκων και Ισαάκιος σε τοιχογραφία στην είσοδο της Μονής Όπτινα Φωτογραφία: optina. ru    

Πολλοί άνθρωποι, ακόμα και αυτοί που δεν έχουν ιδιαίτερη σχέση με την Εκκλησία, γνωρίζουν την προσευχή των γερόντων της Όπτινα και κατά καιρούς καταφεύγουν σε αυτήν. Οι άνθρωποι της Εκκλησίας συχνά την συμπεριλαμβάνουν στον καθημερινό κανόνα προσευχής τους, επειδή αυτή η προσευχή εκφράζει με περιεκτικότητα και σαφήνεια τις σκέψεις και τα συναισθήματα με τα οποία ο πιστός υποδέχεται τη νέα ημέρα. Πότε εμφανίστηκε αυτή η προσευχή; Έχει συγγραφέα; Το περιοδικό «Ο Θωμάς» προσπάθησε να βρει απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα.

Σπάνιο προσευχητάριο σήμερα δεν περιέχει την προσευχή των γερόντων της Όπτινα. Παρ’ όλα αυτά, δεν θα ήταν περιττό να υπενθυμίσουμε για άλλη μια φορά ποια είναι:

«Κύριε, βοήθησέ με να αντιμετωπίσω με ψυχική γαλήνη όλα όσα θα μου φέρει η σημερινή ημέρα. Βοήθησέ με να παραδοθώ ολοκληρωτικά στο άγιο θέλημά Σου. Στην κάθε ώρα της ημέρας φώτιζέ με και δυνάμωνέ με για το κάθε τι. Όποιες ειδήσεις κι αν λάβω σήμερα, δίδαξέ με να τις δεχθώ με ηρεμία και με την ακλόνητη πεποίθηση ότι τίποτα δε συμβαίνει χωρίς να το επιτρέψεις Εσύ. Καθοδήγησε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μου σε όλα μου τα έργα και τα λόγια. Στις απρόοπτες περιστάσεις μη με αφήσεις να ξεχάσω ότι όλα παραχωρούνται από Σένα. Δίδαξέ με να συμπεριφέρομαι σε κάθε μέλος της οικογένειάς μου και σε όλους τους συνανθρώπους μου με ευθύτητα και σύνεση, ώστε να μην ταράξω και να μην στενοχωρήσω κανένα. Κύριε, δος μου τη δύναμη να υποφέρω τον κόπο και τα γεγονότα της ημέρας αυτής σε όλη τη διάρκειά της. Καθοδήγησε τη θέλησή μου και δίδαξέ με να προσεύχομαι, να πιστεύω, να ελπίζω, να υπομένω, να συγχωρώ και να αγαπώ. Αμήν».

Το κείμενο αυτής της προσευχής είναι εύκολο να το βρει κανείς. Πολύ πιο δύσκολο είναι να ανακαλύψει πώς προέκυψε και ποιος ακριβώς από τους γέροντες της Ιεράς Σταυροπηγιακής ανδρώας Μονής των Εισοδίων της Θεοτόκου «Η Έρημος της Όπτινα» είναι ο συντάκτης της.

Η βασική εκδοχή

Υπάρχει παράδοση σύμφωνα με την οποία το κεντρικό μέρος αυτής της προσευχής το συνέθεσε ο πιο διάσημος από τους γέροντες της Οπτίνα, ο Όσιος Αμβρόσιος (Γκρένκοφ). Αυτό μάλιστα αναφέρεται και σε ορισμένες εκδοχές του βίου του. Άλλοι γέροντες που έζησαν μετά από αυτόν έκαναν τις δικές τους συμπληρώσεις στην προσευχή, προσθέτοντας μια λέξη ή μια γραμμή κάθε φορά, σύμφωνα με την παράδοση αυτή, και έτσι διαμορφώθηκε η προσευχή που διαβάζουμε σήμερα.

Η εναλλακτική εκδοχή

Υπάρχει και μια άλλη άποψη: σύμφωνα με αυτήν, η προσευχή αυτή συντάχθηκε από τους τελευταίους γέροντες της Ερήμου της Όπτινα, που έζησαν στο μοναστήρι λίγο πριν και αμέσως μετά το κλείσιμό του, το 1923, συγκεκριμένα τους Οσίους Ιωσήφ (Λιτόφκιν, εκοιμήθη το 1911), Βαρσανούφιο (Πλιχανκόφ, εκοιμήθη το 1913), Ανατόλιο (Ποτάποφ, εκοιμήθη το 1922), Νεκτάριο (Τίχονοφ, εκοιμήθη το 1928) και άλλους.

Και ποια είναι η πραγματικότητα;

Αποδεικνύεται ότι η συμμετοχή των γερόντων της Όπτινα στη συγγραφή της προσευχής είναι αρκετά σχετική.

Υπάρχουν προσευχές που, όπως όλα δείχνουν, όντως καταγράφηκαν από διάφορους ασκητές της Όπτινα (όπως, για παράδειγμα, η προσευχή μητέρας για τα παιδιά της που συνέθεσε ο Όσιος Αμβρόσιος). Αυτό όμως δεν ισχύει για την προσευχή των γερόντων της Όπτινα.

Όπως ανέφερε στο περιοδικό «Ο Θωμάς» ο υπάλληλος του Γραφείου και ξεναγός της Ιεράς Σταυροπηγιακής ανδρώας Μονής των Εισοδίων της Θεοτόκου «Η Έρημος της Όπτινα» ο ιερομόναχος Ισαάκιος (Γκούσεφ): «Οι γέροντες δεν είχαν συγκεντρωθεί ποτέ για να συνθέσουν αυτήν την προσευχή, και δεν μπορούσαν κιόλας να το κάνουν. Αυτή η προσευχή πήρε την σημερινή της ονομασία στο περιβάλλον των πιστών που ευλαβούνταν τους γέροντες της Όπτινα, ιδιαίτερα τους τελευταίους από αυτούς, δηλαδή όχι μόνο τους γέροντες της Όπτινα που έχουν αγιοκαταταχθεί, αλλά και πολλούς άλλους μοναχούς της Όπτινα, οι οποίοι μετά την κατάργηση της Μονής ζούσαν σε διάφορα μέρη της Περιφέρειας Καλούγκα και της περιοχής Κοζέλσκ. Εκεί υπέμεναν τις θλίψεις, τις στερήσεις και τους κινδύνους, ταυτόχρονα όμως διατηρούσαν τον ανεκτίμητο πνευματικό θησαυρό: τις παραδόσεις της πνευματικής καθοδήγησης».

Ο Όσιος Ισαάκιος (Μπομπρακόφ)    

Τέτοιοι εξόριστοι μοναχοί ήταν, συγκεκριμένα, ο τελευταίος καθηγούμενος της Μονής Όπτινα Όσιος Ισαάκιος (Μπομπρακόφ) και ο Όσιος Νίκων (Μπελιάεφ). Από τις αρχές του 1918, όταν το μοναστήρι «ανακηρύχθηκε» επίσημα σε αγροτικό συνεταιρισμό, αυτοί εξακολουθούσαν να δέχονται τους πιστούς, να εξομολογούν και να λειτουργούν. Πέντε χρόνια αργότερα, με την οριστική κατάργηση του μοναστηριού και των εκκλησιών του, συνέχισαν να καθοδηγούν τα πνευματικά τους παιδιά στις ανοιχτές ακόμα εκκλησίες του Κοζέλσκ, μέχρι την σύλληψή τους.

Ο Όσιος Νίκων (Μπελιάεφ)Πολλοί άνθρωποι εκείνα τα χρόνια αναζητούσαν την επικοινωνία με τους γέροντες της Όπτινα, ζητούσαν από αυτούς πνευματική υποστήριξη και παρηγοριά.

«Είναι εύκολο να φανταστεί κανείς μια περίπτωση», συνεχίζει ο πατήρ Ισαάκιος, «στην οποία ένας άνθρωπος να πλησιάζει τον ιερέα, να του ξεχύνει τη μεγάλη του θλίψη και να τον ρωτάει πώς να προσεύχεται. Προσευχητάρια δεν υπάρχουν, ούτε βιβλία, αλλά και ο άνθρωπος που ρωτάει είναι αγράμματος. Τι μπορεί να κάνει ο ιερέας; Δεν του μένει τίποτε άλλο παρά να προσφέρει στον άτυχο αυτό άνθρωπο μερικές σύντομες προσευχητικές αιτήσεις προς τον Θεό, απλές αλλά άκρως απαραίτητες για την ανθρώπινη ψυχή κατά την περίοδο των σκληρών δοκιμασιών. Εκείνη την εποχή, πολλοί άνθρωποι, που κρατούνταν στις φυλακές, μπορούσαν να προσεύχονται μόνο με δικά τους λόγια, διατηρώντας όμως το σωστό πνεύμα και το νόημα της προσευχής. Κάπως έτσι προέκυψε η “προσευχή των γερόντων της Όπτινα”».

Είναι πολύ πιθανό οι συγκεκριμένες λέξεις να επιλέχθηκαν και να συγκεντρώθηκαν σε ένα ενιαίο κείμενο από τα πνευματικά τέκνα των εκδιωχθέντων μοναχών της Όπτινα. Αλλά το νόημα και το πνεύμα της προσευχής προήλθε αναμφίβολα από αυτούς τους μοναχούς. Επιπλέον, οι γέροντες ήταν πιθανότατα εξοικειωμένοι με το κείμενο αυτής της προσευχής και ευλογούσαν τα τέκνα τους να το χρησιμοποιούν και να το διαδίδουν περαιτέρω.

Προφανώς, στη διάρκεια της σοβιετικής εποχής η προσευχή αυτή μπορούσε να κυκλοφορεί μεταξύ των πιστών μόνο σε χειρόγραφη μορφή. Μερικές φορές απλώς την μάθαιναν απ’ έξω. Και δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι με την πάροδο του χρόνου μπορεί να υπήρξαν κάποιες διαφοροποιήσεις και παραλλαγές στο κείμενο. Μέχρι σήμερα η προσευχή αυτή υπάρχει σε διάφορες εκδοχές, συμπεριλαμβανομένης μιας εκτενέστερης από αυτήν που παραθέσαμε στην αρχή του άρθρου. Αλλά στις συνθήκες σκληρού διωγμού δεν ήταν απαραίτητη η κατά λέξη αναπαραγωγή της. «Μπορούμε να υποθέτουμε ότι αυτή η προσευχή ακόμη και από τους ίδιους τους τελευταίους μοναχούς της Όπτινα δίδονταν στους πιστούς σε διαφορετικές εκδοχές», λέει ο πατήρ Ισαάκιος (Γκούσεφ).

Πολλοί προσεύχονταν με παρόμοια προσευχή ακόμη και πριν από τους γέροντες της Όπτινα. Ως προς το περιεχόμενό της, η προσευχή των γερόντων της Όπτινα μοιάζει πολύ με τις 24 σύντομες προσευχές του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου (που περιλαμβάνονται στον κανόνα της βραδινής προσευχής). Σύμφωνα με τις αναμνήσεις των συγχρόνων του, παρόμοια προσευχή διάβαζε και ο Άγιος Αλέξιος (Μετσιόφ). Μια από τις παραλλαγές της προσευχής των γερόντων της Όπτινα καταλήγει σχεδόν κατά λέξη όπως και η περίφημη προσευχή του Μητροπολίτη Μόσχας Φιλάρετου (Ντροζντόφ), ο οποίος έζησε στα μέσα του 19ου αιώνα:

Κύριε, δεν γνωρίζω τι να ζητήσω από Σένα. Μόνον Εσύ γνωρίζεις τι μου χρειάζεται. Εσύ με αγαπάς παραπάνω απ’ ό,τι εγώ τον εαυτό μου. Πάτερ! Δώσε στο δούλο Σου οτιδήποτε μου χρειάζεται που δεν το ξέρω για να σου το ζητήσω. Δεν τολμώ να σου ζητήσω ούτε σταυρό ούτε παρηγοριά. Μόνο παρευρίσκομαι μπροστά Σου με ανοικτή καρδιά. Εσύ βλέπεις τις ανάγκες μου που εγώ δεν γνωρίζω. Γι’ αυτό ικανοποίησέ τες σύμφωνα με το έλεός Σου. Αν πρέπει να περάσω δοκιμασίες, να λυγίσω και να πέσω, Εσύ έλα ως γιατρός και θεράπευσέ με και ανύψωσέ με. Δεν γνωρίζω το σχέδιό Σου, γι’ αυτό σιωπώ μπροστά Σου και Σου παραδίδομαι. Προσφέρω τον εαυτό μου θυσία σε Σένα. Δεν έχω άλλην επιθυμία παρά να εφαρμόζω το θέλημά Σου το άγιο. Δίδαξε με να προσεύχομαι. Εσύ ο ίδιος προσεύχου μέσα μου. Αμήν.

Ένας από τους γέροντες της Όπτινα, ο Όσιος Μακάριος (Ιβανόφ), βρισκόταν σε στενή πνευματική επικοινωνία με τον Άγιο Φιλάρετο. Δεν αποκλείεται κάποιες παραλλαγές μιας τέτοιας προσευχής να κυκλοφορούσαν ήδη στο λαϊκό περιβάλλον της εποχής τους. Όμως, η ονομασία «προσευχή των γερόντων της Όπτινα» δόθηκε στη συγκεκριμένη απεύθυνση προς τον Θεό ακριβώς επειδή την ενέκριναν οι γέροντες της Όπτινα ως αναγκαία και πλήρως σύμφωνη με το πνεύμα της Εκκλησίας.

Διάκονος Ίγκορ Τσουκάνοβ
Μετάφραση για την πύλη gr.pravoslavie.ru: Αναστασία Νταβίντοβα

Фома.Ru

7/17/2025