ΜΕΡΟΣ -Β
Δʹ.
ΟΙ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ
Επομένως, ήδη μπορεί να ριχτεί μία ματιά στο αδιαμφισβήτητο
γεγονός οτι το πιο σημαντικό εργαλείο του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή στην μάχη
για την διατήρηση της Ορθόδοξης Πίστεως είναι – πάνω από όλα – αδιαμφισβήτητη,
ένθερμη, λεπτομερής, ευσυνείδητη, ακριβής και μέχρι κεραίας επιμελής Ομολογία
της Ορθόδοξης Πίστεως, μαζί με τη διακοπή μνημοσύνου των αιρετικών. Μάλιστα,
καθώς και σήμερα οι οικουμενιστές και οι μοντερνιστές – ως οπαδοί της
φιλελεύθερης και σχετικιστικής προσέγγισης στα θέματα της Πίστεως – υποστηρίζουν
ότι εμείς λεπτολογούμε όλα σχετικά με την Πίστη, ούτω οι ίδιες καταγγελίες
είχαν απευθυνθεί και τότε στον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή, στις οποίες απάντησε
ότι είναι απαραίτητο να σεβόμαστε την ευσέβεια μέσω της Αλήθειας. Ιδού πώς
εξελίχθηκε η μάχη του αυτή με τους αιρετικούς. Αυτοί με κάθε τρόπο προσπάθησαν
να τον πείσουν να αποδεχτεί τον λεγόμενον « Τύπον » και την « Έκθεση » του
αυτοκράτορα, όπου είχε γεννηθεί η αίρεση του μονοθελητισμού, η οποία λανθασμένα
τότε διακήρυξε ότι ο Χριστός έχει μόνο μια θέληση, σε αντίθεση με τον Άγιο
Μάξιμο: « Τὸ δι᾿ οἰκονομίαν
γενόμενον, μὴ λάβῃς ὡς
κύριον δόγμα. Δι᾿ οἰκονομίαν τοῦτο γέγονεν, ἵνα μὴ βλαβῶσιν
οἱ λαοὶ ταῖς τοιαῦταις
λεπτομερέσι φωναῖς. Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ
ἀββᾶς Μάξιμος, εἶπε·
Τοὐναντίον πᾶς ἄνθρωπος
ἁγιάζεται διὰ τῆς
ἀκριβοῦς ὁμολογίας
τῆς πίστεως. Καὶ εἶπε
Τρώϊλος· Οὐκ (ο Τύπος) ἀνεῖλεν
(τις δύο θελήσεις στο Χριστο), ἀλλὰ κατασιγασθῆναι ἐκέλευσεν. Καὶ
ἀποκριθεὶς ὁ
ἀββᾶς Μάξιμος εἶπεν·
Ἡ σιγὴ τῶν
λόγων, ἀναίρεσις τῶν λόγων ἐστί. Διὰ
γὰρ τοῦ Προφήτου λέγει τὸ Πνεῦμα τὸ
ἅγιον· Οὐκ εἰσὶ
λαλιαί, οὐδὲ λόγοι, ὧν οὐχὶ ἀκούονται
αἱ φωναὶ αὐτῶν. Οὐκοῦν
ὁ μὴ λαλούμενος λόγος, οὐδὲ λόγος ἐστί ».
Εʹ.
Η ΣΙΩΠΗ ΙΣΟΥΤΑΙ ΜΕ ΑΡΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ
Τι μπορούμε να δούμε από αυτά τα λόγια; Και οι παλαιοί και
οι σημερινοί αιρετικοί θεωρούν ότι η Ακριβής Ομολογία της Πίστεως είναι κάτι
περιττό, επειδή, αλίμονο, Αυτή βλάπτει τους ανθρώπους με τα δικά Της
εκλεπτυσμένα λόγια! Εντελώς αντίθετα. Για να το πούμε πιο σωστά – Αυτή βλάπτει
μόνο τα ανθρώπινα και γήινα συμφέροντα, εκείνη την περίοδο την Ανατολική
Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ή την λεγόμενη Βυζαντινή Κοινοπολιτεία, και σήμερα την
Παγκοσμιοποιητική αντι-Αυτοκρατορία, η οποία απαγορεύει να πιστεύεται ότι ο η Ορθόδοξη
Πίστη είναι η μόνη Αληθινή Πίστη εις όλους τους κόσμους. Διότι ούτω, δήθεν, η
ειρήνη και η συνύπαρξη καταστρέφονται. Αλλά, αυτές είναι ψεύτικες και χτισμένες
πάνω από το φιλελεύθερο ψέμα που ονομάζεται « ανεκτικότητα », η οποία
αποδέχεται το αμάρτημα, το διάβολο και την απάτη. Αποδέχεται όλα, μόνο δεν
αποδέχεται την Αλήθεια του Χριστού.
Γι'αυτό το λόγο, αιρετικοί τότε και σήμερα προσφεύγουν στη
διαβολική λύση – αυτοί ισχυρίζονται ότι δεν πρέπει να υπάρχει καμία συζήτηση
για το τι είναι η Ακριβής Πίστη, ότι δεν πρέπει να έχουμε κανένα ενδιαφέρον για
τα λεπτομέρεια των δογμάτων και δεν πρέπει να επισημάνουμε τις διαφορές μεταξύ
της Ορθοδοξίας και των αιρέσεων, μεταξύ των Ορθοδόξων και των αιρετικών.
Ισχυρίζονται ότι πρέπει να προσευχόμαστε μαζί με αυτούς και να κηρύττουμε «
αγάπη » χωρίς την Αλήθεια, ώστε να μην βρίζουμε τους αιρετικούς ανθρώπους.
Αλλά, για την υποχρέωση να μην βρίζουμε το Θεό, αυτοί δεν λένε τίποτα και δεν
δίνουν καμία προσοχή. Έχουμε ήδη δει τι είχε σκεφτεί ο Άγιος Μάξιμος για όλα
αυτά – η ανείπωτη λέξη είναι απορριπτόμενη και ανύπαρκτη. Επομένως, ακούστε τον
Άγιο Μάξιμο εσείς « οι ορθόδοξοι » σιωπηλοί που σιωπάτε κατά τη διάρκεια της
μάχης υπέρ της Πίστεως και της καταιγίδας εντός της Εκκλησίας (τάχα διατηρώντας
την εκκλησιαστική ειρήνη). Αλλά, στην πραγματικότητα, διατηρείτε τη δική σας
υλική άνεση. Διότι είναι ασεβές να σκεφτεί πως εσείς εκτιμάτε την ειρήνη στην
Εκκλησία περισσότερο από τον Άγιο Αββά Μάξιμο τον Ομολογητή, ο οποίος θεωρεί
ότι η σιωπή στα θέματα της Ορθόδοξης Πίστεως αποτελεί την απόρριψη της Ίδιας
της Πίστεως και ότι η κάθε ειρήνη χωρίς την Αληθινή Πατερική Πίστη είναι φοβερή
ζημιά – όχι όφελος – για την Εκκλησία. Μεταξύ άλλων, ιδού τα λόγια του με τα
οποία ξεβρακώνει την ψεύτικη ειρήνη στην Εκκλησία, την ειρήνη που στερείται της
Αληθινής Ορθόδοξης Πίστεως: « Καί λέγουσιν (αιρετικοί) αὐτῷ…
πλήν µή λυπήσῃς τόν
βασιλέα, διά τήν εἰρήνην
καί µόνον ποιήσαντα τόν τύπον, οὐκ
ἐπ’ ἀναιρέσει τινός τῶν
ἐπί Χριστοῦ νοουµένων· ἀλλ’ ἐπί εἰρήνῃ τήν σιωπήν τῶν ποιουσῶν τήν διάστασιν φωνῶν
οἰκονοµοῦντα. Καί ῥίψας ὁ
τοῦ Θεοῦ δοῦλος ἑαυτόν
εἰς τήν γῆν µετά δακρύων· Οὔκ ὤφειλε
λυπηθῆναι ὁ ἀγαθός
καί εὐσεβής δεσπότης κατά τῆς ἐµῆς ταπεινώσεως. Οὐ γάρ δύναµαι λυπῆσαι τόν Θεόν σιωπῶν, ἅπερ αὐτός
λαλεῖσθαι καί ὁµολογεῖσθαι προσέταξεν ». Κατά τον Άγιο Μάξιμο τον
Ομολογητή, εάν δεν ομολογούμε δημοσίως την Ορθόδοξη Πίστη – δηλαδή εάν δεν
καταδικάζουμε σήμερα δημοσίως τον οικουμενισμό ως αίρεση – τότε αυτό είναι το
ίδιο με το να απορρίψουμε την Ορθόδοξη Πίστη, επειδή στις καρδιές των σιωπηλών
η Πίστη είναι ανύπαρκτη. Δεν φτάνει μόνο να ομολογούμε την Ορθόδοξη Πίστη και
να αποφεύγουμε την αίρεση του οικουμενισμού στις καρδιές και κρυφά, αλλά
δημοσίως, σαφές και ανοιχτά. Ακριβώς αυτό υπογραμμίζει ο Άγιος Ομολογητής και
Αββάς Μάξιμος, το οποίο μπορούμε να δούμε στην συνέχεια της συνομιλίας του με
τους αιρετικούς: « Καί εἶπε
Τρώϊλος (αιρετικός)· Ἔχε ἐν καρδίᾳ σου, ὡς
θέλεις· οὐδείς σε κωλύει. Ὁ ἀββᾶς Μάξιμος εἶπεν. Ἀλλ᾿
οὐ περιώρισεν ὁ Θεός τῇ καρδίᾳ
τήν ὅλην σωτηρίαν, εἰπών· Ὁ ὁμολογῶν με ἔμπροσθεν τῶν
ἀνθρώπων, ὁμολογήσω αὐτόν ἔμπροσθεν τοῦ
Πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς.
Καί ὁ θεῖος Ἀπόστολος διδάσκει, λέγων· Καρδίᾳ μέν πιστεύεται εἰς δικαιοσύνην· στόματι δέ ὁμολογεῖται εἰς
σωτηρίαν. Εἰ οὖν ὁ
Θεός, καί οἱ τοῦ Θεοῦ προφῆται
καί ἀπόστολοι κελεύουσιν ὀμολογεῖσθαι τό μυστήριον φωναῖς ἁγίων,
τό μέγα καί φρικτόν, καί παντός τοῦ
κόσμου σωτήριον, οὐκ ἔστι χρεία οἱῳδήποτε τρόπῳ κατασιγασθῆναι τήν τοῦτο κηρύττουσαν φωνήν, ἵνα μή μειωθῇ τῶν
σιγώντων ἡ σωτηρία ».
Είναι σαφές ότι – κατά τον Άγιο Μάξιμο – η σιωπή στα θέματα
της Ορθόδοξης Πίστεως σημαίνει την άρνηση του Θεού. Επομένως, ο Άγιος ρωτάει
τον εαυτό του στη συνέχεια: « τί γάρ ἀπολογήσομαι,
οὐ τῷ Θεῷ
λέγω, ἀλλά τῷ ἐμῷ συνειδότι, εἴ γε διά δόξαν ἀνθρώπων τήν οὐδέν πρός ὕπαρξιν ἔχουσαν,
τήν σώζουσάν με πίστιν ἐξομόσομαι
ἤδη; ». Ταυτόχρονα, είναι
παρά πολύ ωραίο να δούμε πως πάνω από τέτοια πνευματικά θεμέλια της Ομολογίας
της Ορθόδοξης Πίστεως ο Μέγας Αββάς Μάξιμος χτίζει το θάρρος του, τη δύναμή του
και την αφοβία του στον ομολογητικό άθλο, μιλώντας στους διώκτες του: « Θεόν
σέβων, οὐκ ἀδικοῦμαι ». Ξέροντας ότι η Ομολογία της Πατερικής
Πίστεως τον ενώνει με το Θεό.
Ϛʹ.
Η ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
Επίσης, ένα ακόμα θανατηφόρο εργαλείο που είχε
χρησιμοποιήσει ο Άγιος Αββάς Μάξιμος εναντίον της αιρέσεως είναι η διακοπή της
λειτουργικής κοινωνίας (του συλλείτουργου και και της Θείας Κοινωνίας) και των
διοικητικών δεσμών (της υποτακτικότητας) – ως παραδοσιακός τρόπος της
αντίστασης κατά των αιρέσεων και των αιρετικών. Ειδικά όταν ο λόγος γίνεται για
τα ανώτατα εκκλησιαστικά αξιώματα. Αυτό ήταν πολύ πριν από τον ένατο αιώνα όταν
τέτοια διακοπή της κοινωνίας επιβεβαιώθηκε ως κανόνας στην Πρωτοδευτέρα Σύνοδο
της Κωνσταντινουπόλεως. Αυτό είναι το μόνο πράγμα που οι αιρετικοί
καταλαβαίνουν, όπως τότε ούτω και τώρα. Διοτι, το να παραθέτουμε το Ευαγγέλιο
και τους Αγίους Πατέρες σε αυτούς, είναι το ίδιο με το να ψιθυρίζουμε στον
κουφό. Μετά από αποδοχή της αιρέσεως, οι αιρετικοί ποδοπάτησαν και το Ευαγγέλιο
και τους Αγίους Πατέρες – όλα αυτά δεν αποτελούν πια το κύρος για τους
αιρετικούς. Αυτοί, πνευματικά μαραμένοι, δεν έχουν πια το ευαγγελικό και
Αγιοπατερικό φρόνημα και κωφεύουν σαν έχιδνες. Εξαιτίας αυτού, το μοναδικό και
αποτελεσματικό μέτρο που καταλαβαίνουν καλά είναι η διακοπή της κοινωνίας με
αυτούς. Αυτό έκανε ο Μέγας Αββάς Μάξιμος και για εμάς έκανε ο Μέγας Αββάς
Αρτέμιος. Κι εμείς συνεχίζουμε να το κάνουμε, ακολουθώντας το ύψιστο τους
παράδειγμα της Ομολογίας. Πόσο δύσκολο ήταν για τους αιρετικούς το γεγονός ότι
ο Άγιος Μάξιμος δεν ήθελε την κοινωνία με αυτούς, ότι δεν ήθελε να κοινωνήσει
στην κοινή Θεία Λειτουργία μαζί με αυτούς, μπορούμε να δούμε από τα παρακάτω
λόγια, με τα οποία οι αιρετικοί και διώκτες ούτω μιλάνε στον Άγιο: « Ἐπειδή πᾶσα ἡ
Δύσις, καί οἱ ἐν τῇ Ἀνατολῇ διαστρέφοντες εἰς σέ θεωροῦσι· καί ἅπαντες διά σέ στασιάζουσι, μή θέλοντες συμβιβασθῆναι ἡμῖν
διά τήν πίστιν· κατανύξοι σε ὁ
Θεός κοινωνῆσαι ἡμῖν
ἐπί τῷ παρ᾿ ἡμῖν ἐκτεθέντι
Τύπῳ… Οἴδαμεν γάρ ἀσφαλῶς, ὅτι
σοῦ κοινωνοῦντος τῷ ἁγίῳ τῶν
ἐνταῦθα θρόνῳ,
πάντες ἑνοῦνται ἡμῖν,
οἱ διά σέ καί τήν σήν
διδακαλίαν ἀποσχίσαντες τῆς κοινωνίας ἡμῶν
».
Τι βλέπουμε από αυτά τα λόγια; Ούτε τότε ούτε τώρα, δεν
ενοχλεί τους αιρετικούς τόσο η προφορική Ομολογία της Πίστεως, το γράψιμο και
το κήρυγμα του Αγίου Μαξίμου, όσο η διακοπή της λειτουργικής του κοινωνίας με
αυτούς. Επειδή, καθώς οι ίδιοι οι αιρετικοί-διώκτες εκείνη την περίοδο
αναγνωρίζουν, ακολουθώντας το παράδειγμά του Αγίου Μαξίμου (ως μεγάλης
θεολογικής αυθεντίας) πολλοί Ορθόδοξοι διέκοψαν τότε την κοινωνία με τους
πατριαρχικούς θρόνους που έπεσαν στην αίρεση του μονοθελητισμού. Επίσης, οι
αιρετικοί τότε είχαν ονομάσει τους Ορθόδοξους που διέκοψαν την κοινωνία με
αυτούς (λόγω της αιρέσεως) – « σχισματικοί ». Η ίδια κατάσταση υπάρχει και
σήμερα. Το γράψιμό μας και η ομιλία μας δεν έχουν καμία επιρροή στους
αιρετικούς οικουμενιστές, δεν τους ενδιαφέρει τίποτα. Αυτοί δεν φοβούνται το
Θεό, δεν ντροπιάζονται μπροστά στους ανθρώπους. Το μόνο που καταλαβαίνουν, η
μόνη σοβαρή απόφαση που θα μπορούσε να τους σώσει από την πνευματική λάσπη και
την άβυσσο – είναι η διακοπή της κάθε κοινωνίας με αυτούς. Σ'αυτό, οι αιρετικοί
τότε, καθώς και οι αιρετικοί σήμερα, απαντάνε με τον ίδιο τρόπο. Εμάς τους
Ορθόδοξους, διότι εξαιτίας της αιρέσεως τους δεν θέλουμε την κοινωνία με
αυτούς, αυτοί θεωρούν σχισματικούς. Δηλαδή, για τους αιρετικούς εκείνης της
εποχής και – παρακολουθώντας την ίδια λογική – για τους σημερινούς αιρετικούς,
ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής και οι οπαδοί του ήταν σχισματικοί. Αλλά εμείς
μαζί με τον Άγιο Μάξιμο, επαναλαμβάνουμε τα λόγια του Αγίου Αποστόλου Παύλου: «
κόπτοντες και ημείς κάθε δεσμόν προς τας παλαιάς αυτάς και συμβολικάς
διατάξεις… και ας πάρωμεν επάνω μας τον χλευασμόν και τον εμπαιγμόν » (Εβρ.
13,13).
Εξάλλου, ἄδικα
καταδικάζοντας τον Άγιο Μάξιμο, οι αιρετικοί τον ρώτησαν και πάλι: « Οὐ κοινωνεῖς τῷ
θρόνῳ Κωνσταντινουπόλεως;
Καί εἶπεν· Οὐ κοινωνῶ. Διά ποίαν οὐ
κοινωνεῖς αἰτίαν, εἶπον; Ἀπεκρίθη·
Ὅτι τάς ἁγίας τέσσαρας συνόδους³ ἐξέβαλον διά τῶν ἐν
Ἀλεξανδρείᾳ γενομένων ἐννέα κεφαλαίων· καί διά τῆς ἐν
ταύτῃ τῇ πόλει γενομένης παρά Σεργίου ἐκθέσεως, καί διά τοῦτο προσεχῶς ἐπί
τῆς ἕκτης ἰνδικτιῶνος ἐκτεθέντος τύπου· » – δηλαδή μέσω της αποδοχής των
αιρετικών τους κειμένων – « καί ἅπερ
ἐδογμάτισαν διά τῆς ἐκθέσεως,
διά τοῦ τύπου ἠκύρωσαν· καί καθεῖλαν ἑαυτούς τοσαυτάκις. Οἱ
τοίνυν ὑφ’ ἑαυτῶν κατακριθέντες καί ὑπό
τῶν ῾Ρωμαίων, καί τῆς
μετά ταῦτα ἐπί τῆς ὀγδόης
ἰνδικτιῶνος γενομένης συνόδου
καθαιρεθέντες, ποίαν ἐπιτελέσουσι
μυσταγωγίαν· ἤ ποῖον πνεῦμα τοῖς
παρά τῶν τοιούτων ἐπιτελουμένοις ἐπιφοιτᾷ; ».
Αλλά, οι αιρετικοί συνεχίζουν με τις επιθέσεις στον Άγιο
Μάξιμο και λένε: « Εἰς ἕν δέ μόνον λυπεῖς πάντας, ὅτι πολλούς ποιεῖς χωρισθῆναι τῆς
κοινωνίας τῆς ἐνταῦθα Ἐκκλησίας.
Ἔστι τις ὁ λέγων, εἶπεν ὁ
δοῦλος τοῦ Θεοῦ, ὅτι
εἶπον· Μή κοινωνήσῃ τῇ
Ἐκκλησίᾳ τῶν
Βυζαντίων; Ἀπεκρίθη ὁ κῦρις
Σέργιος· αὐτό τοῦτο, τό σε μή κοινωνεῖν, μεγάλη πρός πάντας ἐστί φωνή, μή κοινωνῆσαι. Καί εἶπεν ὁ τοῦ
Θεοῦ δοῦλος· οὐδέν βιαιότερον συνειδότος κατηγοροῦντος, καί οὐδέν τούτου συνηγοροῦντος παῤῥησιαστικώτερον… Γινώσκετε τάς γενομένας
καινοτομίας ἀπό τῆς ἕκτης
ἐπινεμήσεως τοῦ διελθόντος κύκλου ἀρξαμένας ἀπό Ἀλεξανδρείας
διά τῶν ἐκτεθέντων ἐννέα κεφαλαίων παρά Κύρου, τοῦ οὐκ
οἶδα πῶς γεγονότος ἐκεῖσε
προέδρου, τῶν βεβαιωθέντων ὑπό τοῦ θρόνου Κωνσταντινουπόλεως· καί τάς ἄλλας ἀλλοιώσεις, προσθήκας τε καί μειώσεις, τάς γενομένας
συνοδικῶς ὑπό τῶν προεδρευσάντων τῆς
τῶν Βυζαντίων Ἐκκλησίας, Σεργίου λέγω, καί Πύῤῥου, καί Παύλου· ἅστινας καινοτομίας πᾶσα γινώσκει ἡ οἰκουμένη.
Διά ταύτην τήν αἰτίαν οὐ κοινωνῶ, ὁ
δοῦλος ὑμῶν,
τῇ Ἐκκλησίᾳ
Κωνσταντινουπόλεως ».
Αυτό σημαίνει ότι ο Άγιος Μάξιμος μόνο επαναλαμβάνει και
συνεχίζει τη στάση του, η οποία λέει πως δεν πρέπει να έχουμε κοινωνία με
αυτούς που ομολογούν κάποια αίρεση, αν και πρόκειται για πατριάρχες και
αυτοκράτορες. Με αυτόν τον τρόπο, όχι μόνο δεν βλάπτεται ή ανησυχεί η συνείδηση
του Ορθοδόξου Χριστιανού, αλλά όπως σκέφτεται ο Μέγας Αββάς, η χριστιανική
συνείδηση ούτω προστατεύεται. Επιπλέον, κατηγορήθηκε ο Άγιος Μάξιμος ότι δεν
είναι ούτε Χριστιανός, αλλά αυτός απάντησε: « Σύ λέγεις. ἀλλ’ ὁ Θεός λέγει εἶναί
με, καί διαμένειν Χριστιανόν ».
Ζʹ.
ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ «ΣῪ
ΜΟΝΟΣ ΣΩΖῌ;»
Και η τελευταία, ίσως η πιο δηλητηριώδης ερώτηση που
απευθύνθηκε τότε από τους αιρετικούς δηκτικά στον Άγιο Μάξιμο, και η οποία
απευθύνεται σε εμάς από τους σημερινούς αιρετικούς ακόμα πιο δηκτικά: « Σύ
μόνος σώζῃ, καί πάντες ἀπόλλυνται; Καί εἶπεν· Οὔδένα κατέκριναν οἱ
τρεῖς παῖδες μή προσκυνήσαντες τῇ εἰκόνι,
πάντων ἀνθρώπων
προσκυνούντων. Οὐ γάρ ἐσκόπουν τά τῶν ἄλλων,
ἀλλ’ ἐσκόπουν ὅπως ἄν
αὐτοί μή ἐκπέσωσι τῆς ἀληθοῦς εὐσεβείας. Οὕτω
καί Δανιήλ βληθείς εἰς τόν
λάκκον τῶν λεόντων, οὐ κατέκρινέ τινα τῶν μή προσευξαμένων τῷ Θεῷ κατά τό θέσπισμα Δαρείου, ἀλλά τό ἴδιον
ἐσκόπησε· καί εἵλετο ἀποθανεῖν,
καί μή παραπεσεῖν τῷ Θεῷ, καί ὑπό
τῆς ἰδίας μαστιγωθῆναι
συνειδήσεως, ἐπί τῇ παραβάσει τῶν φύσει νομίμων. Κἀμοί οὖν μή δῷ
ὁ Θεός κατακρῖναί τινα, ἤ εἰπεῖν, ὅτι ἐγώ
μόνος σώζομαι. Αἱροῦμαι δέ ἀποθανεῖν,
ἤ θρόησιν ἔχειν κατά τό συνειδός, ὅτι περί τήν εἰς Θεός πίστιν παρεσφάλην καθ’ οἱονδήποτε τρόπον. Λέγουσιν αὐτῷ·
Καί τί ἔχεις ποιῆσαι, τῶν ῾Ρωμαίων
ἑνουμένων τοῖς Βυζαντίοις; Ἰδού γάρ χθές ἦλθον οἱ ἀποκρισιάριοι
῾Ρώμης, καί αὔριον τῇ Κυριακῇ
κοινωνοῦσι τῷ πατριάρχῃ· Καί λέγουσιν· Εἰ
δέ συμβιβασθῶσι τοῖς ἐνταῦθα οἱ ῾Ρωμαῖοι, τί ποιεῖς; Καί εἶπε· Τό Πνεῦμα
τό ἅγιον διά τοῦ Ἀποστόλου,
καί ἀγγέλους ἀναθεματίζει παρά τό κήρυγμά τι
νομοθετοῦντας ».
Είναι φανερό ότι τέτοια ερώτηση – μόνο Αυτός τότε και εμείς
σήμερα που κάνουμε αποτείχιση θα σιωθούμε; – προέρχεται από τον Ανθρωπισμό.
Τέτοια ερώτηση περιλαμβάνει την ανθρωπιστική, βουλευτική και προτεσταντική
αντίληψη της Εκκλησίας, όπου επιτακτική είναι η ανθρώπινη μάζα, η πλειοψηφία ή
« πελατειακές σχέσεις » και όχι η Αλήθεια του Χριστού της Ορθόδοξης Πίστεως.
Τέτοια ερώτηση που απευθύνεται σήμερα και σε εμάς από τους αιρετικούς
οικουμενιστές και τους οπαδούς τους, δείχνει την έλλειψη της υγιούς εκκλησιαστικής
συνείδησης, όπως και της Ορθόδοξης Εκκλησιολογίας, η οποία θεωρεί την Εκκλησία
ως την κοινώντιτα στο Χριστό μετά Πάντων των Αγίων από αμνημονεύτων χρόνων, και
όχι με τους ανίερους που ζουν σήμερα και δεν έχουν την ορθή Πίστη. Η ερώτηση
αυτή υπονοεί αξιολύπητα πως η γνώμη του Αγίου Μαξίμου (και ταυτόχρονα η δική
μας) δεν είναι τίποτα άλλο από την ιδιόμορφη αποκλειστικότητα που έρχεται σε
αντίθεση με την χριστιανική ησυχία. Αλλά, ο Άγιος Μάξιμος ξεκάθαρα κατακρίνει
την αξιολύπητη και ψεύτικη ησυχία, η οποία είναι πράγματι η μελαγχολική
απάρνηση της γενναίας, Ομολογητικής και Αγιοπατερικής Επιμονής στην Πίστη και
το άθλιο περπάτημα στο φαρδύ δρόμο της πλειοψηφίας, όπου δεν υπάρχουν ούτε
διωγμοί ούτε εμπόδια. Επαινούμε το δρόμο της Ομολογίας και ανάλογα με τις
μικρές μας δυνάμεις βαδίζουμε σε αυτόν τον δρόμο. Δεν κατακρίνουμε και δεν
καταδικάζουμε κανένα, αλλά καταδικάζουμε την αίρεση και δεν επιτρέπουμε την
σιωπή και το συμβιβασμό στα θέματα της συνειδήσεως και της Πίστεως (ακολουθώντας το παράδειγμα του
Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή).
Οι προκαθήμενοι των Τοπικών Εκκλησιών είναι σαν άγγελοι,
αλλά εδώ διαβάσαμε τα φοβερά λόγια του Αγίου Μαξίμου – το Άγιο Πνεύμα
αναθεματίζει και τους αγγέλους, εάν αυτοί διδάσκουν διαφορετικά από το
Ευαγγέλιο και τους Αγίους Πατέρες. Απολύτως ακολουθώντας το παράδειγμα, το
δρόμο και τον τρόπο της μάχης υπέρ της Πίστεως του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή,
ταυτόχρονα ακολουθούμε και τον γέροντα μας της σεπτής μνήμης – τον Επίσκοπο
Αρτέμιο. Όλα αυτά κάνουμε σύμφωνα με την Παράδοση του Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς,
ο οποίος αληθώς είναι πνευματικός μας παππούς, επειδή η Παράδοσή του ειλικρινά
και αμετάβλητα έχει διατηρηθεί μόνο στην Επαρχία μας. Και Αυτός ο Άγιος λέει
ότι πρέπει να έχουμε το Αγιοπατερικό και Ομολογητικό θάρρος, ειδικά σ' αυτές
τις μέρες που είναι τόσο δύσκολες για την Ορθοδοξία και την Εκκλησία του
Χριστού. Μάταια στολίζουν τον εαυτό τους με τον Άγιο Ιουστίνο αυτοί που
παραβιάζουν την Παράδοσή του. Αυτός που δεν διατηρεί την Παράδοση του Αγίου
Ιουστίνου, δεν σέβεται τον Ίδιο τον Άγιο Ιουστίνο.
Ηʹ.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ – ΑΚΟΛΟΥΘΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΙΟΥΣΤΙΝΟ ΠΟΠΟΒΙΤΣ
Η σημερινή αυτή μεγαλοπρεπής σύναξη, η διάλεξη αυτή την
οποία ακούετε, δείχνει τον σκοπό μας να μη μιλήσουμε εμείς, αλλά να δώσουμε την
ευκαιρία να μιλήσουν εδώ τα ίδια τα λεχθέντα και πραχθέντα του Μεγάλου Θεολόγου
της Εκκλησίας του Χριστού, του Αγίου Μάρτυρα Μαξίμου του Ομολογητή, τον οποίο ο
γέροντας μας της σεπτής μνήμης από τα βάθη της καρδιάς του αγάπησε, εκτίμησε
και ακολούθησε σ' αυτές τις μέρες όταν εξαιτίας της αιρετικής επίθεσης πρέπει
να θριαμβεύσει όχι η σιωπή, όχι η δειλία, όχι ο μαρασμός ή η μελαγχολία στα
θέματα της Πίστεως, αλλά το Αγιοπατερικό και Ομολογητικό θάρρος. Ο Άγιος
Μάξιμος ο Ομολογητής είχε αυτό το θάρρος και ακριβώς σε αυτό είχε επιμείνει ο
Αείμνηστος μας Αββάς Αρτέμιος. Σ'αυτό επιμένουμε κι εμείς με τη βοήθεια του
Θεού, ανάλογα με τις μικρές μας δυνάμεις. Λόγω αυτού, θα τελειώσουμε την
διάλεξη μας αυτή όχι με τα δικά μας λόγια, αλλά με τα λόγια του Αγίου Μαξίμου
του Ομολογητή, τα οποία αποτελούν το δικό του και το δικό μας συμπέρασμα: « Ἀρθῶσι
τά προσκόμματα τά τεθέντα ὑπό
τῶν εἰρημένων ἀνδρῶν
(των αιρετικών), μετ’ αὐτῶν ἐκείνων
τῶν θεμένων αὐτά, καθώς εἶπεν ὁ Θεός· Καί τούς λίθους ἐκ τῆς
ὁδοῦ διαῤῥίψατε
(εσείς οι αιρετικοί), καί τήν λείαν καί τετριμμένην, καί πάσης ἀκανθώδους αἱρετικῆς κακίας ἐλευθέραν
ὁδόν τοῦ Εὔαγγελίου,
καθάπερ καί ἦν εὑρίσκων, ὁδεύω πάσης δίχα προτροπῆς ἀνθρωπίνης.
Ἕως δέ ἄν τοῖς τεθεῖσι
προσκόμμασι, καί τοῖς
τεθεικόσιν αὐτά σεμνύνωνται
οἱ πρόεδροι
Κωνσταντινουπόλεως, οὐδείς ἐστιν ὁ πείθων με λόγος ἤ
τρόπος κοινωνεῖν αὐτοῖς
».
Κι εμείς, συναθροισμένοι εδώ, σ'αυτά τα ομολογητικά του
λόγια λέμε – Αμήν!
Θʹ.
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
————————–
¹ Τα αποσπάσματα από τον διάλογο του Αγίου Μαξίμου με τους
αιρετικούς είναι παρμένα από: Житија светих за јануар, архим. Јустин Поповић,
Београд, 1972, σσ. 651-672.
² Ο Επίσκοπος Αρτέμιος, ανακοινώσεις: „Нек се зна“ – https://www.eparhija-prizren.org/neka-se-zna/
