Το χωρίο είναι το πασίγνωστο χωρίο με την αναφορά στο θηρίο και το χάραγμά του και έχει ως εξής: «καὶ ποιεῖ πάντας, τοὺς μικροὺς καὶ τοὺς μεγάλους, καὶ τοὺς πλουσίους καὶ τοὺς πτωχούς, καὶ τοὺς ἐλευθέρους καὶ τοὺς δούλους, ἵνα δώσωσιν αὐτοῖς χάραγμα ἐπὶ τῆς χειρὸς αὐτῶν τῆς δεξιᾶς ἢ ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν, καὶ ἵνα μή τις δύνηται ἀγοράσαι ἢ πωλῆσαι εἰ μὴ ὁ ἔχων τὸ χάραγμα, τὸ ὄνομα τοῦ θηρίου ἢ τὸν ἀριθμὸν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. Ὧδε ἡ σοφία ἐστίν· ὁ ἔχων νοῦν ψηφισάτω τὸν ἀριθμὸν τοῦ θηρίου· ἀριθμὸς γὰρ ἀνθρώπου ἐστί· καὶ ὁ ἀριθμὸς αὐτοῦ χξς´».
Προτού προχωρήσει κάποιος σε οποιαδήποτε ανάλυση κάποιου Αγιογραφικού χωρίου θα πρέπει να τεθούν υπόψιν κάποιες βασικές παράμετροι που πρέπει να ερμηνευτής να λάβει υπόψιν και αυτές είναι:
1. Το χωρίο δεν είναι αυτοτελές.
Θα πρέπει για να γίνει κατανοητό τι είναι αυτό το χάραγμα ή το όνομα ή ο αριθμός του Θηρίου να ανατρέξουμε σε άλλα χωρία του βιβλίου της Αποκάλυψης που αναφέρεται ο ίδιος ή συνώνυμος όρος και να βάση αυτού να ερμηνεύσουμε το χωρίο.
2. Κανένα Αγιογραφικό χωρίο ή βιβλίο της Αγίας Γραφής δεν είναι αυτοτελές για την σωτηρία μας.
Αυτό εν ολίγοις σημαίνει ότι όσα διαβάζουμε σε ένα οποιοδήποτε βιβλίο της Αγίας Γραφής δεν είναι περιορισμένα μόνο σε αυτό το βιβλίο αλλά υπάρχουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο και σε όλα τα υπόλοιπα βιβλία. Κανένα βιβλίο της Αγίας Γραφής επομένως δεν περιέχει σωτηριολογικά νοήματα που μπορούν να βρεθούν μόνο σε αυτό αλλά όχι στα υπόλοιπα βιβλία της Αγίας Γραφής. Το οποίο με τη σειρά του σημαίνει ότι το χωρίο 13:16-18 και η αναφορά στο χάραγμα, το όνομα και τον αριθμό του ονόματος του θηρίου πρέπει να μπορεί να εντοπιστεί σαν ουσία και νόημα και στα υπόλοιπα βιβλία της Αγίας Γραφής.
3. Πάντα οι ερμηνείες και η κατανόηση ενός χωρίου πρέπει να ακολουθεί το πνεύμα των Πατέρων της Εκκλησίας και των ερμηνευτών του ιερού βιβλίου.
Δεν αναφερόμαστε σε κατά λέξη συμφωνία με τους Πατέρες (καθώς και μεταξύ τους υπάρχουν διάφορες απόψεις) αλλά στον τρόπο κατανοήσεως και ερμηνείας του βιβλίου.
Με αυτά ξεκινάμε την ερμηνεία.
Όπως αναφέρθηκε και στο πρώτο βήμα θα πρέπει πρώτα να εντοπιστεί σε ποια άλλα χωρία της Αγίας Γραφής εντοπίζεται το χάραγμα του θηρίου πρώτού προχωρήσουμε σε ερμηνεία και αυτά είναι τα εξής:
«Καὶ ἄλλος ἄγγελος τρίτος ἠκολούθησεν αὐτοῖς λέγων ἐν φωνῇ μεγάλῃ· εἴ τις προσκυνεῖ τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ λαμβάνει χάραγμα ἐπὶ τοῦ μετώπου αὐτοῦ ἢ ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτοῦ» 14:9
«καὶ ὁ καπνὸς τοῦ βασανισμοῦ αὐτῶν εἰς αἰῶνας αἰώνων ἀναβαίνει, καὶ οὐκ ἔχουσιν ἀνάπαυσιν ἡμέρας καὶ νυκτὸς οἱ προσκυνοῦντες τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ εἴ τις λαμβάνει τὸ χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ» 14:11
«Καὶ ἀπῆλθεν ὁ πρῶτος καὶ ἐξέχεε τὴν φιάλην αὐτοῦ εἰς τὴν γῆν· καὶ ἐγένετο ἕλκος κακὸν καὶ πονηρὸν ἐπὶ τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ἔχοντας τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου καὶ τοὺς προσκυνοῦντας τῇ εἰκόνι αὐτοῦ.» 16:2
«καὶ ἐπιάσθη τὸ θηρίον καὶ ὁ μετ' αὐτοῦ ψευδοπροφήτης ὁ ποιήσας τὰ σημεῖα ἐνώπιον αὐτοῦ, ἐν οἷς ἐπλάνησε τοὺς λαβόντας τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου καὶ τοὺς προσκυνοῦντας τῇ εἰκόνι αὐτοῦ· ζῶντες ἐβλήθησαν οἱ δύο εἰς τὴν λίμνην τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην ἐν θείῳ» 19:20
«Καὶ εἶδον θρόνους, καὶ ἐκάθισαν ἐπ' αὐτούς, καὶ κρῖμα ἐδόθη αὐτοῖς, καὶ τὰς ψυχὰς τῶν πεπελεκισμένων διὰ τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, καὶ οἵτινες οὐ προσεκύνησαν τὸ θηρίον οὔτε τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔλαβον τὸ χάραγμα ἐπὶ τὸ μέτωπον αὐτῶν καὶ ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτῶν· καὶ ἔζησαν καὶ ἐβασίλευσαν μετὰ τοῦ Χριστοῦ χίλια ἔτη·» 20:4
Ξεκινώντας λοιπόν την ανάλυση το πρώτο πράγμα που παρατηρεί κανείς είναι ότι ενώ όλα τα χωρία κάνουν λόγο για τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου το Αποκαλ. 14:11 αναφέρει το χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. Καθότι το χωρίο 14:11 είναι νοηματικά επανάληψη του χωρίου 14:9 το οποίο αναφέρεται σε απλό χάραγμα καταλαβαίνει κάποιος ότι το αναφερόμενο χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ του στίχου 14:11 είναι αυτό το ίδιο το χάραγμα του θηρίου όπως αναφέρεται σε όλα τα προηγούμενα χωρία. Επομένως, είτε κάποιος πει τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου ή το χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ σύμφωνα με το ιερό κείμενο είναι το ίδιο πράγμα.
Επιστρέφοντας στο υπό εξέταση χωρίο διαβάζουμε «καὶ ἵνα μή τις δύνηται ἀγοράσαι ἢ πωλῆσαι εἰ μὴ ὁ ἔχων τὸ χάραγμα, τὸ ὄνομα τοῦ θηρίου ἢ τὸν ἀριθμὸν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ».
Εδώ γίνεται αναφορά σε 3 πράγματα:
1. Το χάραγμα
2. Το όνομα του θηρίου
3. Τον αριθμό του ονόματος αυτού
Αφού αποδείξαμε ότι το χάραγμα τοῦ θηρίου και το χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ σύμφωνα με το ιερό κείμενο είναι το ίδιο πράγμα μένει να εξετάσουμε τι είναι ο αριθμός του θηρίου και αν είναι κάτι το αυτοτελές. Διαβάζοντας το κείμενο διαβάζουμε ότι δεν γίνεται αναφορά σε αριθμό του θηρίου (όπως γίνεται αναφορά στο όνομα του θηρίου), αλλά αναφορά απλά στον αριθμό του ονόματος αυτού, δηλαδή απλά στον λεξάριθμο του ονόματος.
Εδώ έχουμε να παρατηρήσουμε πως δεν γίνεται αναφορά πουθενά στην Αποκάλυψη για αριθμό του θηρίου, αλλά για αριθμό του ονόματος αυτού αυτό σημαίνει ότι ο αριθμός χξς´ δεν συνδέεται με τον αντίχριστο καθώς δεν είναι αριθμός του αλλά μόνο χρησιμοποιείται στην θέση του ονόματος. Γίνεται λοιπόν μια αντικατάσταση του ονόματος με τον αριθμό για να μην αναφερθεί το όνομα στο ιερό βιβλίο της Αποκαλύψεως.
Επίσης σαν σχόλιο αναφέρουμε ότι πουθενά στην Αποκάλυψη δεν γίνεται λόγος για χάραγμα του αριθμού του θηρίου αλλά μόνο για χάραγμα τοῦ θηρίου και χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ.
Αυτό σημαίνει ότι το όνομα του θηρίου και ο αριθμός του ονόματος αυτού είναι το ίδιο πράγμα με μοναδική διαφορά ότι στην δεύτερη περίπτωση αναφέρεται ο λεξάριθμος και όχι το όνομα καθ’ εαυτό. Η ουσία όμως των δύο είναι πως αναφέρονται στο ίδιο πράγμα δηλαδή στο όνομα του θηρίου και επομένως συνδέονται με το χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ που είναι απλά το χάραγμα του θηρίου.
Αφού όπως δείξαμε όνομα και αριθμός θηρίου ταυτίζονται, καθώς το 14:11 κάνει λόγο για το χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ καταλαβαίνει κάποιος ότι αυτό το χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ περιλαμβάνει τους έχοντας τὸν ἀριθμὸν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ.
Έτσι λοιπόν όσοι έχουν το χάραγμα τοῦ θηρίου ή το χάραγμα τοῦ ὀνόματος αυτού και κατ’ επέκταση τὸν ἀριθμὸν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ είναι το ίδιο πράγμα.
Η ανάλυσή μας όμως δεν τελειώνει εδώ καθώς μετά το κεφάλαιο 13 όπου γίνεται η παρουσίαση των 2 θηρίων και του χαράγματος ακολουθεί το κεφάλαιο 14 όπου γίνεται η παρουσίαση του Αρνίου και των δικών του πιστών και εκεί διαβάζουμε τα εξής: «Καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ τὸ ἀρνίον ἑστηκὸς ἐπὶ τὸ ὄρος Σιών, καὶ μετ' αὐτοῦ ἑκατὸν τεσσαράκοντα τέσσαρες χιλιάδες, ἔχουσαι τὸ ὄνομα αὐτοῦ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ γεγραμμένον ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν». 14:1
Αυτό χωρίο βρίσκεται παραλλήλως σε σύγκριση με το υπό εξέταση χωρίο 13:16-18 και ενώ στο δεύτερο γίνεται αναφορά «ἵνα δώσωσιν αὐτοῖς χάραγμα ἐπὶ τῆς χειρὸς αὐτῶν τῆς δεξιᾶς ἢ ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν» στο προκείμενο χωρίο αναφέρεται το «ἔχουσαι τὸ ὄνομα αὐτοῦ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ γεγραμμένον ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν».
Βλέπουμε λοιπόν μια άμεση αντίθεση των χωρίων όπου στο ένα χωρίο πάντες λαμβάνουν «ἵνα δώσωσιν αὐτοῖς χάραγμα ἐπὶ τῆς χειρὸς αὐτῶν τῆς δεξιᾶς ἢ ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν», ενώ στο άλλο έχουμε «τὸ ὄνομα αὐτοῦ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ γεγραμμένον ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν».
Το χάραγμα δηλαδή του θηρίου βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τὸ ὄνομα αὐτοῦ (του Αρνίου) καὶ τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ το οποίο είναι γεγραμμένον ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν, δηλαδή σε ένα από τα σημεία που ζητεί το θηρίο να λάβουν οι άνθρωποι το χάραγμα τοῦ ὀνόματος αυτού.
Άρα έχουμε από τη μία το χάραγμα του ονόματος του αντιχρίστου και από την άλλη το όνομα του Αρνίου και του Πατρός αυτού.
Τι είναι όμως αυτό το όνομα και τι συμβολίζει;
Ο μακαριστός Θεολόγος και ερμηνευτής των γραφών Νικόλαος Σωτηρόπουλος στο έργο του «Ο Ιησούς Γιαχβέ, Ορθόδοξος Ιεραποστολική αδελφότης ο Σωτήρ, Αθήναι 1976, σελ. 9-11» δίνει μια πολύ ωραία ανάλυση της σημασίας που φέρει η λέξη όνομα γενικά και ιδιαιτέρως μέσα στην Αγία Γραφή.
Εμείς θα βασιστούμε σε ένα μικρό κομμάτι της εξηγήσεως που δίνει που είναι το εξής:
Γίνεται λοιπόν φανερό πως όταν η Αγία Γραφή αναφέρεται στο όνομα κάποιου αυτό δεν σημαίνει πάντα κάποιο κύριο όνομα ή κάποιο προσηγορικό αλλά μπορεί να σημαίνει κάτι βαθύτερο να εκφράζει δηλαδή την φύση, την ουσία, τον χαρακτήρα και τα ιδιώματα του προσώπου στο οποίο αναφέρεται.
Αυτό βοηθάει την ανάλυσή μας καθώς διαβάζουμε το χωρίο Αποκάλ. 14:1 «Καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ τὸ ἀρνίον ἑστηκὸς ἐπὶ τὸ ὄρος Σιών, καὶ μετ' αὐτοῦ ἑκατὸν τεσσαράκοντα τέσσαρες χιλιάδες, ἔχουσαι τὸ ὄνομα αὐτοῦ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ γεγραμμένον ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν».
Ως γνωστόν κανένας Χριστιανός δεν φέρνει επί του μετώπου του γραμμένο κυριολεκτικά το όνομα του Θεού (Γιαχβέ), ούτε το όνομα Ιησούς, άρα η έννοια του χωρίου είναι άλλη και υπονοεί την χάρη του Αγίου Πνεύματος και την σφραγίδα της δωρεάς που έλαβαν οι πιστοί κατά το μυστήριο του Χρίσματος. Τότε είναι που ο ιερέας σφραγίζει τους πιστούς με το σχήμα του Σταυρού (το σύμβολο της νίκης του Χριστού επί του θανάτου και των αντίθεων δυνάμεων) λέγοντας «Σφραγὶς δωρεᾶς Πνεύματος Ἁγίου» και καθώς ότι λέμε πρέπει να βασίζεται σε άλλα Αγιογραφικά χωρία όπως είπαμε φέρνουμε δια του λόγου το αληθές σαν μαρτυράς μας το χωρίο 9:4 του Ιεζεκιήλ όπου εκεί αναφέρεται το εξής: «καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν· δίελθε μέσην τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ δὸς τὸ σημεῖον ἐπὶ τὰ μέτωπα τῶν ἀνδρῶν τῶν καταστεναζόντων καὶ τῶν κατωδυνωμένων ἐπὶ πάσαις ταῖς ἀνομίαις ταῖς γινομέναις ἐν μέσῳ αὐτῆς» στο συγκεκριμένο χωρίο ο Θεός δίνει εντολή στον άγγελό του να σφραγίσει εις το μέτωπον τους πιστούς σε αυτόν Ισραηλίτες. Η Ελληνική λέξις σημείο είναι το Εβραϊκό γράμμα τaw το τελευταίο γράμμα του Εβραϊκού αλφαβήτου και αυτό που μέσω του Φοινικικού αλφαβήτου έφτασα στους Έλληνες ως Τ. Στην παλαιόεβραϊκή γραφή το τaw συμβολιζόταν είτε με έναν σταυρό, είτε με το σύμβολο Χ.
Κάποιες μορφές του γράμματος τaw σε διάφορα συστήματα γραφής.
Βλέπουμε μια άμεση σύνδεση μεταξύ του συμβάντος στο χωρίο του Ιεζεκιήλ 9:4 και του μυστηρίου του Χρίσματος όπως γίνεται στην Ορθόδοξη Εκκλησία και στις 2 περιπτώσεις οι πιστοί στον Θεό άνθρωποι σφραγίζονται στην εποχή της Παλαιάς διαθήκης με ένα σύμβολο που αντικατοπτρίζει τον σταυρό του Χριστού και είναι πολύ παρόμοιο στο σχήμα με αυτόν, ενώ την περίοδο της χάριτος με το ίδιο το σημείο του σταυρού επί των μετώπων αυτών.
Περαιτέρω επιβεβαίωση των προηγουμένων μας δίνει το χωρίο της Αποκάλυψης 7:3 όπου άγγελος του Θεού λέει: «μὴ ἀδικήσητε τὴν γῆν μήτε τὴν θάλασσαν μήτε τὰ δένδρα, ἄχρις οὗ σφραγίσωμεν τοὺς δούλους τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν».
Όλη αυτή η ανάλυση έως τώρα μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η αναφορά στο Αποκάλ. 14:1 στους «ἑκατὸν τεσσαράκοντα τέσσαρες χιλιάδες, ἔχουσαι τὸ ὄνομα αὐτοῦ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ γεγραμμένον ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν» δεν αναφέρεται σε κάποιο όνομα που έχουν γραμμένο κυριολεκτικά στα μέτωπά τους αλλά στην Θεία Χάρη που φέρουν η οποία μυστικώς συμβολίζεται σαν σφράγισμα επί των μετώπων αυτών είναι δηλαδή το μυστικό σφράγισμα που λάβαμε κατά το μυστήριο του Χρίσματος.
Αυτό είναι πολύ σημαντικό καθώς μας βοηθάει να κατανοήσουμε καλύτερα τι είναι το λεγόμενο χάραγμα του θηρίου, αφού αυτό αντιπαραβάλλεται προς την σφραγίδα που έχουν λάβει οι πιστοί από τον Θεό. Όπως γράψαμε η λέξη όνομα μπορεί να σημαίνει κάτι βαθύτερο, να εκφράζει δηλαδή την φύση, την ουσία, τον χαρακτήρα και τα ιδιώματα του προσώπου στο οποίο αναφέρεται. Όταν λοιπόν οι 144.000 φέρουν επί των μετώπων τους τὸ ὄνομα αὐτοῦ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ αυτό σημαίνει ότι φέρουν την δόξα και τα ιδιώματα του Θεού επάνω τους δηλαδή φέρουν την Θεία χάρη. Κατά αναλογία και αυτοί οι οποίοι φέρουν χάραγμα ἐπὶ τῆς χειρὸς αὐτῶν τῆς δεξιᾶς ἢ ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν, καθώς αποδείξαμε ότι το χάραγμα είναι ίδιο με το χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ (14:11) σημαίνει ότι φέρουν επάνω τους την δόξα, τα ιδιώματα και τον χαρακτήρα του θηρίου και όχι κάποιο φυσικό σημάδι, αλλιώς ως φυσικό σημάδι πρέπει να ληφθεί και η σφραγίδα των 144.000 στα χωρία της Αποκάλυψης 7:3 και 14:1.
Σημαντικό επίσης να σημειωθεί ότι στο χωρίο της Αποκάλυψης 14:9 «εἴ τις προσκυνεῖ τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ λαμβάνει χάραγμα ἐπὶ τοῦ μετώπου αὐτοῦ ἢ ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτοῦ» το χάραγμα ακολουθεί την προσκύνηση του θηρίου και της εικόνας του. Οι τιμωρίες των επομένων κεφαλαίων της Αποκάλυψης επομένως δεν πέφτουν ανεξάρτητα σε όσους έχουν το χάραγμα του θηρίου ή του ονόματος ή του αριθμού του ονόματος αυτού αλλά στους:
«προσκυνοῦντες τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ εἴ τις λαμβάνει τὸ χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ» 14:11
«τοὺς ἔχοντας τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου καὶ τοὺς προσκυνοῦντας τῇ εἰκόνι αὐτοῦ» 16:2
«τοὺς λαβόντας τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου καὶ τοὺς προσκυνοῦντας τῇ εἰκόνι αὐτοῦ» 19:20
«εἴ τις προσκυνεῖ τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ λαμβάνει χάραγμα ἐπὶ τοῦ μετώπου αὐτοῦ ἢ ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτοῦ» 14:9
«καὶ οἵτινες οὐ προσεκύνησαν τὸ θηρίον οὔτε τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔλαβον τὸ χάραγμα ἐπὶ τὸ μέτωπον αὐτῶν καὶ ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτῶν» 20:4
Σε όλη την Αποκάλυψη επομένως το χάραγμα του θηρίου, το χάραγμα του ονόματος ή του αριθμού του ονόματος αυτού, είναι πάντοτε συνδεδεμένο με την προσκύνηση του θηρίου και της εικόνας αυτού και όχι κάποια αυτοτελές ενέργεια. Μάλιστα είναι τόσο στενά συνδεδεμένα που θα μπορούσαμε να πούμε ότι πρόκειται ουσιαστικά για το ίδιο πράγμα καθώς δεν μπορεί να υπάρχει χάραγμα χωρίς προσκύνηση και προσκύνηση χωρίς χάραγμα.
Προχωρώντας στην ανάλυσή μας επιστρέφουμε στο χωρίο 14:11 «καὶ ὁ καπνὸς τοῦ βασανισμοῦ αὐτῶν εἰς αἰῶνας αἰώνων ἀναβαίνει, καὶ οὐκ ἔχουσιν ἀνάπαυσιν ἡμέρας καὶ νυκτὸς οἱ προσκυνοῦντες τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ εἴ τις λαμβάνει τὸ χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ» 14:11
Όπως γράψαμε και στην αρχή μια από τις αρχές ερμηνείας της Αγίας Γραφής είναι πως κανένα χωρίο και βιβλίο δεν είναι αυτοτελές. Αυτό σημαίνει ότι οι έννοιες του Αποκαλ. 14:11 μπορούν να βρεθούν και σε άλλα βιβλία της Αγίας Γραφής. Είμαστε σίγουροι ότι ο αναγνώστης μπορεί ήδη να καταλάβει ότι το συγκεκριμένο χωρίο αναφέρεται στην κόλαση και στον βασανισμό όσων λάβουν το χάραγμα του θηρίου.
Ας επαληθεύσουμε λοιπόν σε τι πραγματικά αναφέρεται το συγκεκριμένο χωρίο. Σε ποια άλλα χωρία της Αγίας Γραφής αναφέρεται η κόλαση;
Το υπό εξέτασιν χωρίο αναφέρει ότι «ὁ καπνὸς τοῦ βασανισμοῦ αὐτῶν εἰς αἰῶνας αἰώνων ἀναβαίνει, καὶ οὐκ ἔχουσιν ἀνάπαυσιν ἡμέρας καὶ νυκτὸς», η αυτή έννοια αν και όχι με τα αυτά λόγια απαντάται και στα χωρία:
Κατά Ματθαίον 13:42: «καὶ βαλοῦσιν αὐτοὺς εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρός· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων», εδώ απαντάται η έννοια του πυρός και του βασανισμού.
Κατά Ματθαίον 18:8 «εἰ δὲ ἡ χείρ σου ἢ ὁ πούς σου σκανδαλίζει σε, ἔκκοψον αὐτὰ καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ· καλόν σοί ἐστιν εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωὴν χωλὸν ἢ κυλλόν, ἢ δύο χεῖρας ἢ δύο πόδας ἔχοντα βληθῆναι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον», εδώ απαντάται η έννοια του αιωνίου πυρός.
Ομοίως και στο κατά Μάρκον 9:43-44 όπου γράφεται: «καλόν σοί ἐστι κυλλὸν εἰς τὴν ζωὴν εἰσελθεῖν, ἢ τὰς δύο χεῖρας ἔχοντα ἀπελθεῖν εἰς τὴν γέενναν, εἰς τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον, ὅπου ὁ σκώληξ αὐτῶν οὐ τελευτᾷ καὶ τὸ πῦρ οὐ σβέννυται», όπου ξεκάθαρα αναφέρεται η έννοια του ασβέστου και αιωνίου πυρός.
Όλα τα παραπάνω χωρία κάνουν λόγο για την κόλαση και το πυρ το αιώνιον όπου κατά το Ματθαίον 13:41 «ἀποστελεῖ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ, καὶ συλλέξουσιν ἐκ τῆς βασιλείας αὐτοῦ πάντα τὰ σκάνδαλα καὶ τοὺς ποιοῦντας τὴν ἀνομίαν», καθώς παράλληλα αναφέρει και το Ματθαίον 25:46 «καὶ ἀπελεύσονται οὗτοι εἰς κόλασιν αἰώνιον» περί «τοῖς ἐξ εὐωνύμων» (25:41) του ΚΗΙΧ.
Εις την κόλαση λοιπόν πορεύονται πάντες «οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν» (Ματθ. 7:23).
Προκύπτει όμως μια απορία, πως ενώ όλα τα άλλα χωρία κάνουν λόγο για πάντα τὰ σκάνδαλα καὶ τοὺς ποιοῦντας τὴν ἀνομίαν το Αποκαλ. 14:11 περιορίζεται να αναφέρει μόνο «οὐκ ἔχουσιν ἀνάπαυσιν ἡμέρας καὶ νυκτὸς οἱ προσκυνοῦντες τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ εἴ τις λαμβάνει τὸ χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ»;
Για να λυθεί αυτή η απορία θα πρέπει να καταφύγουμε σε ένα παράλληλο χωρίο με το 14:11 στο Αποκαλ. 20:4 όπου γράφεται «Καὶ εἶδον θρόνους, καὶ ἐκάθισαν ἐπ' αὐτούς, καὶ κρῖμα ἐδόθη αὐτοῖς, καὶ τὰς ψυχὰς τῶν πεπελεκισμένων διὰ τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, καὶ οἵτινες οὐ προσεκύνησαν τὸ θηρίον οὔτε τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔλαβον τὸ χάραγμα ἐπὶ τὸ μέτωπον αὐτῶν καὶ ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτῶν· καὶ ἔζησαν καὶ ἐβασίλευσαν μετὰ τοῦ Χριστοῦ χίλια ἔτη».
Αντιθέτως με αυτούς που έλαβαν το χάραγμα, όσοι οὐκ ἔλαβον τὸ χάραγμα ἐπὶ τὸ μέτωπον αὐτῶν καὶ ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτῶν, ἔζησαν καὶ ἐβασίλευσαν μετὰ τοῦ Χριστοῦ χίλια ἔτη.
Ποιοι είναι αυτοί; Όπως αναφέρεται στην αρχή του Αποκαλ. 20:4 οι πεπελεκισμένοι διὰ τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ.
Ή κατά το Αποκαλ. 6:9: «ὅτε ἤνοιξε τὴν πέμπτην σφραγῖδα, εἶδον ὑποκάτω τοῦ θυσιαστηρίου τὰς ψυχὰς τῶν ἐσφαγμένων διὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ διὰ τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀρνίου ἣν εἶχον·»
Ενώ το Αποκαλ. 20:4 ομιλεί δια τὰς ψυχὰς τῶν πεπελεκισμένων το παράλληλο Αποκαλ. 6:9 αναφέρεται εις τὰς ψυχὰς τῶν ἐσφαγμένων.
Βλέπουμε δηλαδή ότι κατά παραλληλισμό και το Αποκαλ. 6:9 και το Αποκαλ. 20:4 κάνουν λόγο για την ίδια ομάδα ανθρώπων δηλαδή δια τὰς ψυχὰς τῶν ἐσφαγμένων/πεπελεκισμένων διὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ διὰ τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀρνίου (Ἰησοῦ).
Επομένως γίνεται λόγος για το σύνολο των μαρτύρων από την αρχή του κόσμου ή κατά τα λόγια του ΚΙΗΧ «τὸ αἷμα πάντων τῶν προφητῶν τὸ ἐκχυνόμενον ἀπὸ καταβολῆς κόσμου ἀπὸ τῆς γενεᾶς ταύτης, ἀπὸ τοῦ αἵματος Ἄβελ ἕως τοῦ αἵματος Ζαχαρίου τοῦ ἀπολομένου μεταξὺ τοῦ θυσιαστηρίου καὶ τοῦ οἴκου» (Λουκ. 11:50).
Το αυτό υποστηρίζεται καθώς ο ΚΗΙΧ κάνει λόγο περί τῆς γενεᾶς ταύτης. Αυτή η γενεά όμως δεν είναι μια συγκεκριμένη χρονολογικά γενιά ανθρώπων αλλά αναφέρεται σε όλους τους ανθρώπους του κόσμου, όπως προκύπτει και από τα εξής χωρία:
Ματθ. 12:39: «γενεὰ πονηρὰ καὶ μοιχαλὶς σημεῖον ἐπιζητεῖ, καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ τοῦ προφήτου»
Ματθ. 12:41: «ἄνδρες Νινευῖται ἀναστήσονται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινοῦσιν αὐτήν, ὅτι μετενόησαν εἰς τὸ κήρυγμα Ἰωνᾶ, καὶ ἰδοὺ πλεῖον Ἰωνᾶ ὧδε»
Ματθ. 24:34: «ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ μὴ παρέλθῃ ἡ γενεὰ αὕτη ἕως ἂν πάντα ταῦτα γένηται»
Μαρκ. 8:38: «ὃς γὰρ ἐὰν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ μοιχαλίδι καὶ ἁμαρτωλῷ»
Ματθ. 9:19: «ὦ γενεὰ ἄπιστος, ἕως πότε πρὸς ὑμᾶς ἔσομαι;»
Λουκά 7:31: «Τίνι οὖν ὁμοιώσω τοὺς ἀνθρώπους τῆς γενεᾶς ταύτης;»
Αφού λοιπόν η γενεὰ αναφέρεται σε όλους τους ανθρώπους που αντιτίθενται στο θέλημα του Θεού και του ΚΗΙΧ δια μέσου των αιώνων είναι λογικό και τὸ αἷμα πάντων τῶν προφητῶν τὸ ἐκχυνόμενον ἀπὸ καταβολῆς κόσμου να ζητείται από όλους τους αμαρτωλούς της γης, όπως αναφέρεται και στο Αποκαλ. 6:10: «ἕως πότε, ὁ δεσπότης ὁ ἅγιος καὶ ὁ ἀληθινός, οὐ κρίνεις καὶ ἐκδικεῖς τὸ αἷμα ἡμῶν ἐκ τῶν κατοικούντων ἐπὶ τῆς γῆς;»
Τα Αποκαλ. 6:10 και Αποκαλ. 20:4 επομένως αναφέρονται εἰς τὰς ψυχὰς τῶν ἐσφαγμένων/πεπελεκισμένων διὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ διὰ τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀρνίου/Ἰησοῦ) ἀπὸ καταβολῆς κόσμου (Λουκ. 11:50).
Υπό το φως και την έννοια των παραπάνω χωρίων και το συμπέρασμα που καταλήξαμε θα πρέπει να ερμηνευθεί και το χωρίο Αποκαλ. 14:11, το οποίο και αυτό με την σειρά του κάνει λόγο για την κόλαση με διαφορετικά λόγια.
Οἱ προσκυνοῦντες τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ εἴ τις λαμβάνει τὸ χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ επομένως δεν αναφέρονται σε μια συγκεκριμένη μερίδα ανθρώπων της εποχής του αντιχρίστου αλλά κατά παραλληλισμό με τα χωρία Αποκαλ. 6:9 και Αποκαλ. 20:4, που όπως αποδείξαμε αναφέρονται σε όλους τους μάρτυρες όλων των εποχών διὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ διὰ τὴν μαρτυρίαν τοῦ Ἰησοῦ, αναφέρονται εἰς πάντα τὰ σκάνδαλα καὶ τοὺς ποιοῦντας τὴν ἀνομίαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου.
Αυτό προκύπτει και από την προηγούμενη ανάλυση σχετικά με την έννοια της λέξεως όνομα που κάναμε. Το όνομα αναφέρεται στην φύση, την ουσία, τον χαρακτήρα και τα ιδιώματα του προσώπου στο οποίο αναφέρεται. Οἱ προσκυνοῦντες τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ εἴ τις λαμβάνει τὸ χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ επομένως είναι οι άνθρωποι οι οποίοι φέρουν επάνω τους τα ιδιώματα και τον χαρακτήρα του θηρίου είναι δηλαδή οι δαιμονοποιημένοι άνθρωποι για αυτό και στο Ματθ. 25:41 γράφει ότι ο ΚΗΙΧ«τότε ἐρεῖ καὶ τοῖς ἐξ εὐωνύμων· πορεύεσθε ἀπ' ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ».
Το χάραγμα επομένως είναι η αμαρτία η οποία χαράσσει την ψυχή των ανθρώπων με την σφραγίδα του διαβόλου και τους στερεί την σφραγίδα του Θεού δηλαδή την χάρη του Αγίου Πνεύματος που έλαβαν κατά το μυστήριο του Χρίσματος. Για αυτό και ο Απόστολος Παύλος γράφει στην Β’Θεσσαλονικής 2:7 «τὸ γὰρ μυστήριον ἤδη ἐνεργεῖται τῆς ἀνομίας», οι άνθρωποι δηλαδή ήδη από την εποχή του Παύλου ελάμβαναν το χάραγμα του αντιχρίστου.
Το αυτό υποστηρίζεται και από τους μεγάλους ερμηνευτές της Αποκάλυψης και αρκετούς Πατέρες της Εκκλησίας, αν και με διαφορές ως προς τις λεπτομέρειες.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός γράφει: «"Μυστήριον ἀνομίας" τὰς τῶν αἱρέσεων διδασκαλίας εἶναι φησι καὶ τὰ ψευδῆ αὐτῶν δόγματα. Ἐκείνου γὰρ (του Αντιχρίστου) προβαδίζουσιν ὁδοποιοῦντες αὐτῷ καὶ καιρὸν ἀπάτης παρεχόμενοι» (ΕΠΕ 12, 282).
Ο Άγιος Καισάριος της Αρλ στην σχετική ερμηνεία της Αποκάλυψης στο χωρίο για το χάραγμα και τον αριθμό γράφει "that is, the Son of man Jesus— Christ, whose name the beast took the name among the heretics" μτφ "Δηλαδή, ο Υιός του Ανθρώπου, ο Ιησούς Χριστός, του οποίου το όνομα πήρε το θηρίο ανάμεσα στους αιρετικούς."
O Πατριάρχης Ιεροσολύμων Άνθιμος, 1788-1808, ο οποίος χαρακτηρίστηκε από τους συχρόνους του, ''Δόξα Της Εκκλησίας'' και ''Βραβευτής Ορθών Δογμάτων'' ερμηνεύει το χάραγμα ως εξής: « Οἱ οὖν νικήσαντες τὸ θηρίον, τουτέστι τὸν ἀντίχρισον, καὶ μὴ ὁμοιωθέντες κατὰ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, μηδὲ τὸ χάραγμα δεξάμενοι, καὶ τὸν ἀριθμὸν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ, δηλαδή τὰ δόγματα καὶ τὰ ἔργα αὐτοῦ, ἀλλὰ νεκρώσαντες τὰ σώματα ἑαυτῶν τῇ ἀσκήσει καὶ τῇ κακουχίᾳ, καὶ ἀποσχόντες τῶν σαρκικῶν διαβεβλημένων ὀρέξεων, καὶ καταστήσαντες ἑαυτοὺς κιθάρας ἐναρμονίους πρὸς ὑμνολογίας Θεῷ διὰ τῶν ἐναρέτων πράξεων, οὗτοι καταπατοῦσι τὸν κόσμον τῇ ἀκτημοσύνῃ αὐτῶν, καὶ ἑστῶτες εἰσιν ἐπὶ ταύτην τὴν θάλασσαν, δηλαδή ἀκλινῆς πρὸς ἑκάτερα τῶν μερῶν αὐτοῦ».
Ο ιερομάρτυς Δανιἠλ Σισόεβ στο προαναφερόμενο έργο του «Explanation of the Apocalypse» σελ.189, γράφει: «Ο Άγιος Ανδρέας Καισαρείας και ο Άγιος Νείλος ο Μυροβλύτης εξηγούν ότι η σφραγίδα στο μέτωπο, ο Αριθμός του Θηρίου θα δοθεί σε όσους αναγνωρίζουν την ιδεολογία του αντίχριστου, και η σφραγίδα στο δεξί χέρι σε όσους αναγνωρίζουν τις πράξεις του. Ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος εξηγεί επίσης ότι το σημάδι του θηρίου θα εμφανιστεί ειδικά σε αυτά τα σημεία για να εμποδίσει έναν άνθρωπο να κάνει τον σταυρό του. Σημειώνεται ότι οι αρχαίοι πατέρες, αρχής γενομένης από τον Άγιο Ιππόλυτο Ρώμης (2ος-3ος αιώνας), είπαν ότι η λήψη αυτής της σφραγίδας θα είναι εκούσια. Ένας άνθρωπος θα πρέπει να απαγγείλει μια συγκεκριμένη δήλωση αποκήρυξης του Χριστού. Για παράδειγμα, «Αποκηρύσσω τον Θεό Πατέρα, Δημιουργό του ουρανού και της γης, και τον Υιό Του, Ιησού Χριστό, και το Άγιο Πνεύμα, και την Εκκλησία Του, και ενώνομαι ολόψυχα μαζί σου». Σε αντίθεση με τη δημοφιλή πεποίθηση, η σφραγίδα δεν θα περιέχει τσιπ με προσωπικά δεδομένα. Η Γραφή λέει ευθέως ότι αυτό είναι ένα σημάδι που υποδηλώνει την ανήκε στον αντίχριστο· δηλαδή, πρέπει να περιέχει ένα όνομα ή τον αριθμό ενός ονόματος.»
Τέλος, ο Άγιος Αναστάσιος ο Γόργιος, ο θαυματουργός και διδάσκαλος του γένος γράφει σχετικά με το χάραγμα: «Και λόγιασε πώς εκείνοι οπού δέχονται την σφραγίδα εις τό χέρι είναι όσοι πίπτουν εις τήν θρησκείαν τού Μωάμεθ, οπού δέν έχουν εξουσίαν πλέον νά κάμουν τόν σταυρόν τους, μήτε κανένα έργον χριστιανικόν δεξιόν. ΄Εκείνοι δέ οπού σφραγίζονται εις τό μέτωπον είναι όσοι πίπτουν εις τό δόγμα τού πάπα καί τόν ομολογούν διά κεφαλήν τής ΄Εκκλησίας καί Θεόν επίγειον, τό οποίον γίνεται με τόν νούν καί με τό ηγεμονικόν, ήγουν η ομολογία καί πίστις καί σχεδόν η λατρεία η πρός τόν πάπαν. Διατί ο πάπας δέν ζητεί απλώς ομολογίαν από τούς υπηκόους του διά τού λόγου του αλλά πίστιν καί λατρείαν ωσάν Θεός, ωσάν Χριστός».
Βλέπουμε λοιπόν πως και αυτός ο Άγιος Αναστάσιος ο Γόρδιος συμφωνεί με τις ερμηνείες που αποδίδονται στον Άγιο Εφραίμ τον Σύρο πως το σημάδι του θηρίου θα εμφανιστεί ειδικά σε αυτά τα σημεία για να εμποδίσει έναν άνθρωπο να κάνει τον σταυρό του, αφού εκείνοι οπού δέχονται την σφραγίδα εις τό χέρι είναι όσοι πίπτουν εις τήν θρησκείαν τού Μωάμεθ, οπού δέν έχουν εξουσίαν πλέον νά κάμουν τόν σταυρόν τους, μήτε κανένα έργον χριστιανικόν δεξιόν.
Όλοι οι Πατέρες ανεξαιρέτως επομένως ερμηνεύουν το χάραγμα ως κάτι που σχετίζεται με την πίστη και τα έργα των ανθρώπων, ακόμα και αν στις λεπτομέρειες διαφωνούν.
