Άρθρο της Ευαγγελίας Ζουλάκη
«παρέδωκεν ο και παρέλαβεν» (Α΄ Κορ. ιε΄, 3)
Διαφορετικά άκουσαν φέτος τα Εγκώμια της Μ. Παρασκευής οι
πιστοί στην Κύπρο. Η απόφαση αυτή είχε ληφθεί ήδη την 14η Ιανουαρίου από την
Ιερά Σύνοδο της Κύπρου και τώρα ήρθε η ώρα να εφαρμοστεί στην πράξη [1].
Τα Εγκώμια απαρτίζονται από τρεις στάσεις. Στο τέλος κάθε
στάσης προστέθηκαν αυθαίρετα τέσσερις νέοι στίχοι πριν από το δοξαστικό,
σχετικά με το Κυπριακό ζήτημα.
Ειδικότερα:
Στην πρώτη στάση «Ἡ
ζωή ἐν τάφῳ» προστέθηκαν οι στίχοι:
Τὸν ἐν Κύπρω, Σώτερ, παροικούντα
λαών, τὸν την θείαν σου
ταφήν μεγαλύνοντα, ρῦσαι
τάχει ἐκ δουλείας πονηράς.
Εἰς
πατρώους οἴκους καὶ σκηνώματα Σά ἐπιστρέψαι καταξίωσον, Κύριε, τοὺς τὴν ἔνδοξον
τιμῶντάς Σου ταφήν.
Μακρυνθέντες πάντες ἐντολῶν ἱερῶν, ἁμαρτίας τὰ
ὀψώνια δρέπομεν, ἀλλ᾿
αὐτοῦ μεν πάτρης λύτρωσιν κλαυθμῷ.
Ἡ ἐν Κύπρῳ, Σῶτερ,
τῶν ἁγίων πληθύς, ἐν
μιᾷ φωνῇ ἱκετεύει
Σοι, τοὺς τῆς Ἄγαρ
άποδίωξον ταχύ.
Στη δεύτερη στάση «Ἄξιον
ἐστί …» προστέθηκαν τα
εξής:
Κράζομεν, Χριστέ, μετανοίας ἐν
κλαυθμῷ βοῶντες, ἀλλοθρήσκων τὰ
στρατεύματα δίωξον, καὶ εἰρήνην πᾶσι χάρισαι ἡμῖν.
Ἔτεσι
πολλοῖς καὶ ἐν
θλίψει βαρυτάτη, Σώτερ. μακρὰν
ἑστιῶν ἑορτάζοντες,
ἐξαιτούμεθα ἐπάνοδον ταχεῖαν ἐν αὐταῖς.
Ἔγερσιν ἰδεῖν,
τὴν τριήμερον τὴν Σὴν Οἰκτίρμον,
καὶ πατρίδος Κύπρου τὴν ἐξανάστασιν,
καταξίωσον ἰδεῖν Υἱὲ Θεοῦ.
Κράζουσι, Χριστέ, σὺν
ἡμῖν Βαρνάβας τε καὶ
Παῦλος· λύτρωσιν παράσχου
τοῖς δούλοις Σου καὶ πατρίδα ἐλευθέρωσον ταχύ.
Ενώ στην τρίτη στάση «Αἱ
γένεαί πᾶσαι…» διαβάζουμε:
Σπεῦσον ἐξαναστῆναι, τῆς
Κύπρου λύων Λόγε, δεσμὰ
στυγνῆς δουλείας.
Ἰδεῖν ἐλευθερίαν
ἐκ τῶν τῆς
Ἄγαρ, Σώτερ, δίδου τοῖς σοῖς ἱκέταις.
Υἰὲ Θεοῦ παντάναξ, ἐλευθερίαν δίδου τῇ νήσῳ τῶν
Ἁγίων.
Σὺν σῇ ἐγέρσει
Λόγε, ἰδεῖν καὶ τῆς
πατρίδος ἀνάστασιν αἰτοῦμεν.
Στην αναθεωρημένη έκδοση που κυκλοφόρησε για τα Εγκώμια της
Μεγάλης Παρασκευής, ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος σημειώνει στην Εισαγωγή:
«Μέσα σ’ αὐτὰ τὰ
πλαίσια, ἡ Ἱερὰ
Σύνοδος, κατὰ τὴ συνεδρία της στὶς 14 Ιανουαρίου 2026, ἀποδέχτηκε ὁμόφωνα εἰσήγησή μας, λαμβάνοντας ὑπόψη τὴν
τραγική κατάσταση, στην ὁποία
βρίσκεται, ἐδῶ καὶ 52 χρόνια ή πατρίδα μας, μὲ τὸν
ἐκτοπισμὸ τοῦ λαοῦ
μας νὰ συνεχίζεται, τοὺς ναούς μας νὰ καταστρέφονται καὶ τὴν
κατοχὴ νὰ ἑδραιώνεται,
ὅπως προσθέσουμε στὰ ἐγκώμια
τῆς Μ. Παρασκευῆς καὶ κάποια, ποὺ
νὰ ἀναφέρονται στη δοκιμαζόμενη πατρίδα μας καὶ τὴν
ἐκζήτηση, ἀπὸ
τὸν καθαιρέτη τοῦ Ἅδου,
κατὰ τὴν εὔσημη αὐτὴ μέρα, τῆς βοήθειάς Του γιὰ
τὴν ἀπελευθέρωσή της καὶ
τὴν ἐπιστροφὴ
στὶς ἑστίες καὶ τὰ
ἱερά μας».
Ενώ σε άλλο σημείο τονίζει:
«[…] Πιστεύουμε ότι μέσα στο συγκινησιακά φορτισμένο κλίμα
της Μεγάλης Παρασκευής, θα κατανοήσει καλύτερα και ο λαός μας τον κίνδυνο που
διατρέχουμε και θα αναπέμψει θερμότερες τις ικεσίες και τις προσευχές του, προς
τον Θεό για τη λύτρωση μας “εκ της καταδυναστείας των αλλοφύλων”».
Ως γνωστό, τα Εγκώμια, ο Επιτάφιος Θρήνος, αναφέρονται στον
θρήνο της Υπεραγίας Θεοτόκου κατά την ταφή του Υιού και Θεού της, του
Θεανθρώπου Κυρίου μας Ιησού Χριστού.
Η εμπλοκή ενός αλλότριου εθνικού θέματος (όσο δίκαιο και αν
είναι το αίτημα του Κυπριακού λαού, όσο άδικη και αν είναι η μέχρι σήμερα
αντιμετώπισή του από τη Διεθνή Κοινότητα) σε ένα τόσο ιερό Εγκώμιο θα μπορούσε
να χαρακτηριστεί προκλητική και σκανδαλώδης… Όχι γιατί το θέμα που προστέθηκε
είναι καθαυτό λάθος. Αντιθέτως είναι απολύτως ορθό να προσεύχονται οι πιστοί
στον Κύριο για την απελευθέρωση της πατρίδας τους, όπως έγινε εξάλλου και με
την επανάσταση του ‘21 και όπως θα έπρεπε πάντα να γίνεται. Οι «ευσεβείς πόθοι»
ωστόσο, πρέπει να πραγματώνονται και με τον ορθό τρόπο.
Ο Επιτάφιος θρήνος, είναι κάτι Ιερό καθώς αποδίδεται στον
Κύριο μας. Τα Εγκώμια δεν είναι απλά ένα ποίημα που εκφωνείται σε κάποια
εκδήλωση για να προκαλέσουν κάποιον συναισθηματισμό, μια καρδιακή θλίψη, αλλά
είναι ψαλμός, στο λειτουργικό τυπικό εν ώρα Ιεράς Ακολουθίας του Επιταφίου του
Κυρίου μας Ιησού Χριστού, και συνοδεύεται από κατάνυξη και ψυχικό πένθος.
Δυστυχώς όμως οι Ακολουθίες αυτές της Μεγάλης Εβδομάδας και
δη της Μ. Παρασκευής, λόγω των Εγκωμίων, συγκινούν ορισμένους χριστιανούς λόγω
της ποιητικής ή γλωσσικής/φιλολογικής αξίας τους, και όχι λόγω του περιεχόμενου
και της ουσίας αυτών των Ακολουθιών.
Πέραν αυτών, η Ιερά Σύνοδος θα μπορούσε να κερδίσει την
ευαισθησία του λαού στα εθνικά θέματα με χίλιους δυο άλλους τρόπους (μέσα από
σχετικές εκδηλώσεις κλπ.) και όχι μέσα από την λειτουργική παράδοση.
Πέρα από τα προαναφερθέντα λάθη είναι σημαντικό να τονίσουμε
για μια ακόμη φορά πως πρέπει να τηρείται η Παράδοση της Εκκλησίας και να
αποφεύγονται σφόδρα οι καινοτομίες.
Αρυόμενοι από το θαυμάσιο σχετικό άρθρο για την απόφαση της
Ι. Συνόδου της Κύπρου, του αδελφού Ελευθέριου Ν. Κοσμίδη, παραθέτουμε τα
στοιχεία που άντλησε από την Εκκλησιαστική γραμματεία σχετικά με την
λειτουργική Παράδοση της Εκκλησίας μας [2].
«Ιουστίνος, ο Φιλόσοφος και Μάρτυρας (2ος αι.): Η
λειτουργική παράδοση συνδέεται με την παράδοση της πίστεως. Επομένως, ο πυρήνας
της λειτουργικής παραδόσεως ευρίσκεται στο σωτηριώδες κήρυγμα του Κυρίου.
Ο Τερτυλλιανός (τέλος 2ου αι.) τονίζει τη σημασία της
λειτουργικής παραδόσεως για θέματα που δεν μαρτυρούνται στην Αγία Γραφή, ενώ ο
Ωριγένης διαβεβαιώνει ότι η λειτουργική παράδοση διαβιβάστηκε από τον Ίδιο τον
Κύριο.
Ο Μέγας Βασίλειος θεωρεί τη λειτουργική παράδοση ως
ισχυρότατη «άγραφη διδασκαλία» που συνδέεται με τον ίδιο τον Κύριο. Επισημαίνει
ότι η άγραφη λειτουργική παράδοση εδραιώθηκε στην Εκκλησία με το κριτήριο «της
αλήθειας που έγινε αποδεκτή πάντοτε, παντού και από όλους» (Βικέντιος Λυρίνου)»
.
Βλέπουμε λοιπόν πως η λειτουργική Παράδοση είναι Θεοπαράδοτη
και Αγιοπαράδοτη και δεν δύνανται οι Επίσκοποι να παίρνουν αυθαίρετες
αποφάσεις.
Εν αντιθέσει, οφείλουν να είναι οι κύριοι φυλακές της
παραδόσεως.
Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου έχει γίνει πλέον γνωστός για το λίαν
οικουμενιστικό του προφίλ. Γι’ αυτό και τέτοιες καινοτομίες εκ μέρους της Ιεράς
Συνόδου της Κύπρου δεν μας εκπλήσσουν καθόλου, καθώς τον τελευταίο καιρό με τα
όσα τραγικά συνέβησαν στην Μητρόπολη Πάφου είδαμε πολλά ανήκουστα…
Ωστόσο, απ’ το μετερίζι της Αγιοπατερικής, Ιεροκανονικής
Αποτείχισης οφείλουμε να επισημαίνουμε κάθε Οικουμενιστικό έκτροπο και να
αναδεικνύουμε το δρόμο που μας άφησαν οι Άγιοι Πατέρες, που είναι και ο μόνος
που οδηγεί στην σωτηρία.
Είθε ο Αναστημένος Κύριος να τους φωτίζει όλους προς
μετάνοια.
Χριστός Ανέστη!
[1] https://www.alphanews.live
[2] https://katanixi.gr
https://katanixi.gr/proklitikes-prosthikes-sta-egkomia-apo-tin-ekklisia-tis-kyproy/?fbclid=IwY2xjawRM40dleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeTy4YSNvt8yejCj3EEd1XlbYkWnT34nAQ-UzJFvxJ1XTT6EX6wOTtdRu9fvk_aem_7fzaqekIiF2WPzmqjiMHyQ
