Κυριακή 9 Νοεμβρίου 2025

Charta Oecumenica: Μανιφέστο προς την «ένωση»



Έρευνα: πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου (χημικού)

Εισαγωγικά-

Λονδίνο, 7 Νοεμβρίου 2025 – Σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού για τον οικουμενικό διάλογο στην Ευρώπη, η Κοινή Επιτροπή του Συμβουλίου Ευρωπαϊκών Επισκοπικών Συνελεύσεων (CCEE – Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία) και της Διάσκεψης Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (CEC – Ορθόδοξοι, Αγγλικανοί, Προτεστάντες) συναντήθηκε στη Ρώμη από τις 4 έως τις 6 Νοεμβρίου 2025. Κορυφαία στιγμή της συνάντησης υπήρξε η υπογραφή της ανανεωμένης ChartaOecumenica (Οικουμενικού Χάρτη), η οποία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 5 Νοεμβρίου, στον Ιερό Ναό του Μαρτυρίου του Αγίου Παύλου στο Αββαείο των Τριών Πηγών. Το κείμενο υπέγραψαν οι Πρόεδροι των δύο οργανισμών: εκ μέρους της CEC, ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Θυατείρων και Μεγάλης Βρεταννίας κ. Νικήτας, και εκ μέρους της CCEE, ο Αρχιεπίσκοπος του Βίλνιους κ. Gintaras Grušas.

Ο Αρχιεπίσκοπος Θυατείρων και ηγέτες εκκλησιών παρουσίασαν την ανανεωμένη Charta Oecumenica στον Πάπα Λέοντα. Την Πέμπτη 6 Νοεμβρίου 2025, οι εκπρόσωποι των Χριστιανικών Εκκλησιών της Ευρώπης έγιναν δεκτοί σε ειδική ακρόαση από τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ στην Αίθουσα του Κονσι

Απαραίτητα στοιχεία για την κατανόηση του άρθρου.

Τι είναι η  Charta Oecumenica (Οικουμενικός Χάρτης)

Είναι είναι ένα κοινό κείμενο-οδηγός για την προώθηση της συνεργασίας και της ενότητας μεταξύ των χριστιανικών εκκλησιών (δηλαδή Ορθοδοξίας και αιρέσεων) στην Ευρώπη. Υπογράφηκε αρχικά το 2001 από τους προέδρους του Συμβουλίου Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (CEC) και του Συμβουλίου των Συνδιασκέψεων των Ευρωπαίων Επισκόπων (CCEE), και αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής οικουμενικής συνεργασίας.

Σκοπός και Περιεχόμενο

Βασικός σκοπός της Charta Oecumenica είναι η διατήρηση και ανάπτυξη της αδελφοσύνης μεταξύ των εκκλησιών(ορθόδοξης και αιρέσεων). Καλούσε τις εκκλησίες σε διάλογο, ενότητα και κοινή δράση, ειδικά όσον αφορά την κοινή τους ευθύνη για την αντιμετώπιση θεμάτων ειρήνης και δικαιοσύνης στην Ευρώπη.

Το κείμενο περιλαμβάνει κατευθυντήριες γραμμές για την εντεινόμενη συνεργασία μεταξύ των εκκλησιών, εστιάζοντας σε τομείς όπως:

•          Κοινή μαρτυρία και διακονία (πράξη αγάπης).

•          Διάλογος με άλλες θρησκείες, όπως ο Ιουδαϊσμός και το Ισλάμ.

•          Προσπάθειες για την ειρήνη και τη συμφιλίωση.

•          Προστασία της δημιουργίας (περιβάλλον).

•          Συνεργασία σε κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, όπως η αντιμετώπιση της ξενοφοβίας και η στήριξη μεταναστών και προσφύγων.

Σύντομα  ιστορικά στοιχεία

Η συγκρητιστική «Charta Oecumenica» υπογράφηκε αρχικά από την CEC και την CCEE το 2001 Την πρώτη Κυριακή μετά τον κοινό εορτασμό του Πάσχα,  πάνω στην "αγία τράπεζα" του λουθηρανικού ναου Thomaskirche. Η υπογραφή της Charta Oecumenica το 2001 σε ευρωπαικό επίπεδο στο Στρασβούργο και το 2003 στην Γερμανία, εορτάστηκε ως οικουμενικό ορόσημο.

 Ένας εκ των τεσσάρων συντακτών του είναι ο κ. Γρηγόριος Λαρεντζάκης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Graz της Αυστρίας και διδάκτορας της Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης.

Στις 20 Φεβρουαρίου 2013 του απονεμήθηκε από τον καθολικό επίσκοπο Egon Kapellari, εκ μέρους του πάπα, το παπικό γρηγοριανό παράσημο ως ένδειξη εκτίμησης και αναγνώρισης των μεγάλων και πρωτοποριακών υπηρεσιών του προς την Οικουμένη.

Τιμήθηκε δεόντως και από τον οικουμενικό πατριάρχη εκτός των άλλων και με το αξίωμα "μέγας άρχων πρωτονοτάριος".

Η συγκρητιστική «Charta Oecumenica»  εναι ένα έγγραφο που περιέχει κατευθυντήριες γραμμές για την αύξηση της συνεργασίας μεταξύ των «Εκκλησιών» (σ.σ. Ορθοδοξίας και αιρέσεων) στην Ευρώπη. Το υπέγραψαν ο τότε πρόεδρος του Συμβουλίου Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (CEC), ο τότε μητροπολίτης Γαλλίας Ιερεμίας  και ο πρόεδρος του Συμβουλίου Ευρωπαίων Επισκόπων (CCEE όπου εκπροσωπούνται όλα τα Ρωμαιοκαθολικά Συμβούλια Ευρωπαίων Επισκόπων), καρδινάλιος Vlk.

Εκκλησίες σε μια Ευρώπη που αλλάζει

Μετά την υπογραφή της το 2001, η Οικουμενική Χάρτα έτυχε ευρείας αποδοχής στην Ευρώπη. Στη Γερμανία, οι εκκλησίες-μέλη του Συμβουλίου των Χριστιανικών Εκκλησιών (ACK) υπέγραψαν την Οικουμενική Χάρτα στο Πρώτο Οικουμενικό Εκκλησιαστικό Συνέδριο στο Βερολίνο το 2003, θέτοντάς την έτσι σε ισχύ. Πάνω από 20 χρόνια αργότερα, μια ομάδα εργασίας της Διάσκεψης των Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (CEC) και του Συμβουλίου των Χριστιανικών Εκκλησιών στην Ευρώπη (CCEE) ανέλαβε την παρουσίαση μιας ενημερωμένης έκδοσης της Οικουμενικής Χάρτας που αντιμετωπίζει τις αλλαγές εντός της Ευρώπης και εξετάζει τις νέες προκλήσεις.

Προσαρμογές στις νέες εξελίξεις

Η ενημερωμένη έκδοση περιλαμβάνει νέα κεφάλαια για την ειρήνη, τη μετανάστευση, τις νέες τεχνολογίες και τη σημασία της νεολαίας. Ενώ ο Χάρτης έχει αλλάξει τη δομή του, ο πυρήνας του - οι δεσμεύσεις - διατηρεί την ουσία του. Αυτές οι δεσμεύσεις έχουν διευκρινιστεί, επεκταθεί και προσαρμοστεί στις τρέχουσες συνθήκες. Το κείμενο λαμβάνει υπόψη τις εξελίξεις των τελευταίων 20 ετών και αναγνωρίζει την πρόοδο που έχει σημειωθεί στον οικουμενικό διάλογο. Καλεί τις εκκλησίες της Ευρώπης να γίνουν μια ενωμένη χριστιανική φωνή στην κοινωνία και να συνεχίσουν να υποστηρίζουν την χριστιανική ενότητα. Ο Χάρτης στοχεύει, όπως αναφέρεται στο κείμενο, να «προωθήσει μια οικουμενική κουλτούρα διαλόγου και συνεργασίας σε όλα τα επίπεδα της εκκλησιαστικής ζωής».

«Παραμένοντας οικουμενικά εύγλωττος εν μέσω αλλαγών»

Ο Αιδεσιμότατος Christopher Easthill, Πρόεδρος του Συμβουλίου Χριστιανικών Εκκλησιών στη Γερμανία (ACK), προσβλέπει στη συνεργασία με την ενημερωμένη έκδοση: «Πιστεύω ότι είναι σημαντικό τα έγγραφα του οικουμενικού διαλόγου να επανεξετάζονται συνεχώς, ώστε να διασφαλίζεται ότι εξακολουθούν να παρέχουν απαντήσεις στις προκλήσεις και τα σημάδια των καιρών. Ως εκ τούτου, είμαι πολύ ευγνώμων για την ευρεία διαδικασία αναθεώρησης, στην οποία το γερμανικό οικουμενικό κίνημα έχει επίσης διαδραματίσει πολύ ενεργό ρόλο». Προσθέτει: «Η Οικουμενική Χάρτα είναι ταυτόχρονα ένα όραμα και ένα σύνολο συστάσεων για δράση. Οι δεσμεύσεις αντιπροσωπεύουν ένα σημαντικό θεμέλιο για το έργο μας και απαιτούν περαιτέρω και πιο εκτεταμένη κοινή μαρτυρία και δράση». Ο Αιδεσιμότατος Easthill είναι αισιόδοξος για το μέλλον: «Με την υπογραφή, το έργο μόλις ξεκινά και στη Γερμανία. Είμαι ευγνώμων που μπορούμε να δημοσιεύσουμε τη γερμανική μετάφραση μαζί με την αρχική έκδοση - και προσβλέπω στην περαιτέρω συνεργασία με το κείμενο. Η διαδικασία παραλαβής και εφαρμογής των δεσμεύσεων θα είναι ένα σημαντικό έργο για εμάς τον επόμενο χρόνο».

Ο Πάπας Λέων ΙΔ για την ανανεωμένη Charta Oecumenica

Την Πέμπτη 6 Νοεμβρίου 2025, οι εκπρόσωποι των Χριστιανικών Εκκλησιών της Ευρώπης έγιναν δεκτοί σε ειδική ακρόαση από τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ στην Αίθουσα του Κονσι Κατά την ομιλία του, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ καλωσόρισε τους εκπροσώπους, τονίζοντας ότι το ανανεωμένο κείμενο – 25 χρόνια μετά την πρώτη υπογραφή του – επιδιώκει να ανταποκριθεί στη διαρκώς εξελισσόμενη οικουμενική πορεία. Επεσήμανε ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει νέες πραγματικότητες, με νέες γενιές και λαούς που φτάνουν από μακρινές χώρες, φέρνοντας μαζί τους «ποικίλες ιστορίες και πολιτισμικές εκφράσεις».

«Ενώ υπάρχουν πράγματι θετικά και ενθαρρυντικά σημάδια ανάπτυξης σε ορισμένα μέρη της Ευρώπης», σημείωσε, «ταυτόχρονα πολλές χριστιανικές κοινότητες αισθάνονται όλο και περισσότερο ότι βρίσκονται σε μειοψηφία». Ενθάρρυνε τις Ευρωπαϊκές Εκκλησίες να προωθήσουν τον διάλογο και την αδελφοσύνη «μέσα στον θόρυβο της βίας και του πολέμου».

Η αναθεώρηση της έχει ως στόχο να αντιμετωπίσει σύγχρονα ζητήματα και να ενισχύσει το ρόλο του εγγράφου ως [οικουμενιστικής] πηγής «ενότητας, ειρήνης και δικαιοσύνης».

Το πρώτο σχέδιο της αναθεωρημένης «Charta Oecumenica» προς διαβούλευση (First draft of the revised Charta Oecumenica for consultation) παρουσιάζεται στην ιστοσελίδα της CEC [https://ceceurope.org].

Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ συνέδεσε την οικουμενική πορεία της Καθολικής Εκκλησίας με τη συνοδική της πορεία, υπογραμμίζοντας ότι η Charta Oecumenicaαναδεικνύει την κοινή πορεία των Χριστιανών στην Ευρώπη να ακούν ο ένας τον άλλον και να διακρίνουν από κοινού τους καλύτερους τρόπους για να κηρύξουν το Ευαγγέλιο.

Η Charta Oecumenica, που υπογράφηκε για πρώτη φορά το 2001, αποτελεί ορόσημο για την ευρωπαϊκή οικουμενική συνεργασία. Η διαδικασία αναθεώρησής της, που ξεκίνησε το 2022, είχε ως στόχο την αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων, όπως η μετανάστευση, η προστασία της Δημιουργίας, η τεχνητή νοημοσύνη, η νεολαία και η ανάγκη για ειρήνη.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις δηλώσεις του Προέδρου της Διάσκεψης Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (CEC), Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Θυατείρων και Μεγάλης Βρεταννίας κ. Νικήτα. Μιλώντας στο Vatican News μετά τη συνάντηση με τον Πάπα, ο Σεβασμιώτατος χαρακτήρισε την εμπειρία «τιμή, προνόμιο και ευλογία», χαρακτηρίζοντάς την ως ένα «μήνυμα ελπίδας, που δείχνει ότι μπορούμε να συνεργαστούμε και να πετύχουμε πράγματα».

«Δείχνει ότι έχουμε ξεπεράσει τις διαφορές του παρελθόντος», τόνισε ο Αρχιεπίσκοπος Νικήτας. «Αυτοί οι τοίχοι του διαχωρισμού έχουν καταρρεύσει. Τώρα εργαζόμαστε μαζί. Μιλάμε την ίδια γλώσσα, τη γλώσσα του Χριστού, τη γλώσσα της αγάπης». Ο Σεβασμιώτατος ανέφερε επίσης ότι χαιρέτησε τον Πάπα και ως συμπατριώτης του Αμερικανός και σημείωσε ότι θα συναντηθούν ξανά κατά την επικείμενη Αποστολική Επίσκεψη του Πάπα στην Τουρκία.

Ο Αρχιεπίσκοπος κ. Νικήτας, ως Πρόεδρος της CEC, επανέλαβε τον κρίσιμο ρόλο των Χριστιανών να εργάζονται από κοινού για την ειρήνη στον σημερινό κατακερματισμένο κόσμο. Θέτοντας το ερώτημα πώς οι Χριστιανοί μπορούν να κάνουν τον κόσμο καλύτερο, προχώρησε σε μια ισχυρή πρόταση: «Ίσως θα έπρεπε να εξετάσουμε το ενδεχόμενο να ξοδεύουμε περισσότερα όχι σε πυρηνικά όπλα και άλλα πράγματα, αλλά στην εξεύρεση αποτελεσμάτων για τη θεραπεία των ασθενειών, στα προβλήματα σίτισης της ανθρωπότητας».

«Κοιτάξτε τι συνέβη πρόσφατα στην Τζαμάικα. Τι συμβαίνει στις Φιλιππίνες… Κοιτάξτε τους Αγίους Τόπους, την Παλαιστίνη, τη Γάζα. Οι άνθρωποι υποφέρουν», συνέχισε ο Σεβασμιώτατος, επιμένοντας: «Έχουμε κληθεί να δώσουμε απαντήσεις στις προκλήσεις και τα προβλήματά τους».

Ο Αρχιεπίσκοπος Θυατείρων εξήρε επίσης το «ισχυρό μήνυμα» του Πάπα Λέοντα για την προώθηση της ειρήνης. «Χρειαζόμαστε ανθρώπους, ειδικά τον Άγιο Πατέρα, να μιλούν ανοιχτά», δήλωσε ο κ. Νικήτας.

Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με τον Πάπα Λέοντα να υπενθυμίζει την επικείμενη επίσκεψή του στον τόπο όπου έλαβε χώρα η Σύνοδος της Νίκαιας το 325 μ.Χ., όπου θα παρευρεθεί μαζί με τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο και με ηγέτες άλλων χριστιανικών κοινοτήτων, και έκλεισε με το μήνυμα του Ιωβηλαίου Έτους: «Ο Ιησούς Χριστός είναι η Ελπίδα μας»


Σάββατο 8 Νοεμβρίου 2025

Ο Άγιος Νεκτάριος για το Πέτρειο Πρωτείο (=Πρωτείο του Πάπα)



Οι αξιώσεις των Παπών εδράζονται στη διάκριση του Αποστόλου Πέτρου έναντι των λοιπών Αποστόλων και στην υπόθεση ότι ο επίσκοπος Ρώμης είναι ο διάδοχος του Αποστόλου Πέτρου. Πρέπει να σημειωθεί πως το παπικό πρωτείο και αλάθητο ίσως οφείλεται στις επιρροές που δέχτηκε η Δυτική Εκκλησία από το Φεουδαρχικό σύστημα διοίκησης.339 Για τον παπισμό, όπως ο Απόστολος Πέτρος ήταν ανώτερος όλων των Αποστόλων, έτσι και οι διάδοχοί του, δηλαδή οι πάπες, είναι ανώτεροι των διαδόχων των υπόλοιπων Αποστόλων, και ως εκ τούτου ανώτεροι όλων των άλλων επισκόπων. Στην Μελέτη Ιστορική Περί των Αιτιών του Σχίσματος και στο βιβλίο του Ποιμαντική ,ο Άγιος Νεκτάριος δε δέχεται ούτε την ύπαρξη Πέτρειου πρωτείου, ούτε θεωρεί πως ιδρυτής της είναι ο Απόστολος Πέτρος.

 Η  θεωρία του Πέτρειου πρωτείου στηρίζεται, όπως εξάγεται από την απάντηση Δυτικών Θεολόγων στην Πατριαρχική εγκύκλιο του 1895, στα τρία επόμενα χωρία:

α. «λέγει αυτοίς· υμείς δε τίνα με λέγεται είναι; αποκριθείς δε Σίμων Πέτρος είπε· συ ει ο Χριστός ο υιός του Θεού του ζώντος. και αποκριθείς ο 'Ιησούς είπεν αυτώ· μακάριος ει, Σίμων Βαριωνά, ότι σαρξ και αίμα ουκ απεκάλυψέ σοι, αλλ' ο πατήρ μου ο εν τοις ουρανοίς. καγώ δε σοι λέγω ότι συ ει Πέτρος, και επί ταύτη τη πέτρα οικοδομήσω μου την εκκλησίαν, και πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής και δώσω σοι τας κλείς της βασιλείας των ουρανών, και ο εάν δήσης επί της γης, έσται δεδεμένον εν τοις ουρανοίς, και ο εάν λύσης επί της γης, έσται λελυμένον εν τοις ουρανοίς.»,

-----------------------------------------------------------------------------------

 β. «Είπε δε ο Κύριος· Σίμων Σίμων, ιδού ο σατανάς εξητήσατο υμάς του σινιάσαι ως τον σίτον· εγώ δε εδεήθην περί σου ίνα μη εκλίπη η πίστις σου· και συ ποτε επιστρέψας στήριξον τους αδελφούς σου.»

---------------------------------------------------------------------------------

γ. «Ότε ούν ηρίστησαν, λέγει τω Σίμωνι Πέτρω ο 'Ιησούς· Σίμων 'Ιωνά, αγαπάς με πλείον τούτων; λέγει αυτώ· ναί, Κύριε, συ οίδας ότι φιλώ σε. λέγει αυτώ· βόσκε τα αρνία μου. λέγει αυτώ πάλιν δεύτερον· Σίμων 'Ιωνά, αγαπάς με; λέγει αυτώ· ναί, Κύριε, συ οίδας ότι φιλώ σε. λέγει αυτώ· ποίμαινε τα πρόβατά μου. λέγει αυτώ το τρίτον· Σίμων 'Ιωνά, φιλείς με; ελυπήθη ο Πέτρος ότι είπεν αυτώ το τρίτον, φιλείς με, και είπεν αυτώ· Κύριε, συ πάντα οίδας, συ γινώσκεις ότι φιλώ σε. λέγει αυτώ ο 'Ιησούς· βόσκε τα πρόβατά μου.».

 

Σχετικά με το Ματθ. 16, 15-19, ο ιερός Πατήρ επισημαίνει τη σημαντικότητα του χωρίου. Στο χωρίο αυτό δίνεται η υπόσχεση της ίδρυσης της Εκκλησίας και φανερώνεται η δύναμη που αυτή θα έχει απέναντι στο θάνατο, ως φορέας του απολυτρωτικού έργου του Χριστού. Η ερμηνεία του χωρίου γίνεται μέσα από την ίδια την Αγία Γραφή όσο και από τη διδασκαλία των Πατέρων. Ο Χριστός δε θα χτίσει την εκκλησία του με θεμέλιο λίθο τον Απόστολο Πέτρο. Θεμέλιος λίθος είναι η ομολογία του Πέτρου ότι ο Χριστός είναι ο αληθινός Υιός του Θεού. Στην Α΄ προς Κορινθίους επιστολή ο Απόστολος Παύλος ομολογεί

«θεμέλιον γαρ άλλον ουδείς δύναται θείναι παρά τον κείμενον, ος εστιν 'Ιησούς Χριστός.»,  στην προς Εφεσίους ομολογείται ότι η Εκκλησία οικοδομήθηκε «επί τω θεμελίω των αποστόλων και προφητών, όντως ακρογωνιαίου αυτού του Ιησού, εν ω πάσα η οικοδομή συναρμολογουμένη αύξει εις ναόν άγιον εν Κυρίω, εν ω και υμείς συνοικοδομείσθε εις κατοικητήειον του Θεού εν Πνεύματι», και στην Αποκάλυψη γράφει «και το τείχος της πόλεως έχον θεμελίους δώδεκα και εν αυτοίς τα ονόματα των δώδεκα αποστόλων του αρνίου»,  τέλος στην προς Κολοσσαείς επιστολή αναφέρεται «ει γε επιμένετε τη πίστει τεθεμελιωμένοι και εδραίοι και μη μετακινούμενοι από της ελπίδος του ευαγγελίου ου ηκούσατε, του κηρυχθέντος εν πάση τη κτίσει τη υπό τον ουρανόν, ου εγενόμην εγώ Παύλος διάκονος».

 

Επικαλούμενος ο Άγιος τα χωρία αυτά μαζί με άλλα της Αγίας Γραφής αποδεικνύει ότι η Εκκλησία είναι στερεωμένη πάνω στους Προφήτες και Αποστόλους, οι οποίοι είναι θεμελιωμένοι στο Χριστό. Επίσης ο Άγιος στηρίζεται και στην ερμηνεία των πατέρων της Εκκλησίας. Επικαλούμενος την μαρτυρία του Μεγάλου Βασιλείου, του Κυρίλλου Αλεξανδρείας και άλλων πατέρων καταλήγει:

«Εκ της τοσούτον σαφούς ερμηνείας του χωρίου τούτου υπό των θείων της Εκκλησίας πατέρων δηλούται πρώτον, ότι η πέτρα, εφ’ ης ωκοδομήθη η Εκκλησία δεν είναι ο Απόστολος Πέτρος, αλλ’ η τούτου ομολογία της πίστεως, αυτός ο Ιησούς Χριστός».

 

Ο Άγιος Νεκτάριος επιμένει ότι από τη ρήση της επαγγελίας έως και του Σταυρικού Του θανάτου και από την Ανάσταση έως και την Ανάληψη Του, πουθενά δεν γίνεται φανερό πως πάνω στον Πέτρο οικοδομήθηκε η Εκκλησία. Επίσης τονίζει πως ο Χριστός σε κανένα σημείο των Γραφών δε φαίνεται να φέρει μαζί του την Εκκλησία στο πρόσωπο του Αποστόλου Πέτρου και υπενθυμίζει πως έως και την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος όχι μόνο ο Πέτρος δεν έχει την εξουσία να δένει και να λύει αμαρτήματα, αλλά αντίθετα απαντάται να κλαίει μετά την τριπλή άρνηση που θα του στερούσε τη μετοχή του στην Βασιλεία του Θεού. Η Κυριακή ρήση «καὶ δώσω σοι τὰς κλεῖς τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν» δεν πρέπει να λαμβάνεται ως απολυταρχική εξουσία του Πέτρου επί της Εκκλησίας αλλά ως εξουσία χάριτος ώστε ως όργανο του Χριστού να εισάγει και άλλους στην Βασιλεία των Ουρανών.

Σχετικά με το Λουκ. 22, 31-32,

31 Είπε δε ο Κύριος· Σίμων Σίμων, ιδού ο Σατανάς εξητήσατο υμάς του σινιάσαι ως τον σίτον·

32 εγώ δε εδεήθην περί σου ίνα μη εκλίπη η πίστις σου· και συ ποτε επιστρέψας στήρισον τους αδελφούς σου.

 

 ακολουθώντας τους προηγούμενους Πατέρες της Εκκλησίας υποστηρίζει πως η δέηση αυτή έχει να κάνει με την τριπλή άρνηση του Πέτρου. Ο Χριστός δέεται, όχι για να μη σαλευτεί η πίστη του Αποστόλου, αλλά για να μην εκλείψει και η απελπισία τον οδηγήσει στην απώλεια. Αναφέρει επίσης πληθώρα Πατέρων της Εκκλησίας, ότι ο Χριστός δεν απεύθυνε δέηση μόνο για τον Πέτρο αλλά και για τους λοιπούς Αποστόλους καθώς και για όσους έμελε να πιστέψουν δι’ αυτών όπως φαίνεται στο ΙΖ΄ κεφάλαιο του Ιωάννου. Η δέηση για τον Απόστολο Πέτρο δεν έγινε για να επιβληθεί μέσω αυτού ένα είδος μοναρχίας στην Εκκλησία, αλλά για να μην εκλείψει η πίστη του μετά την αλαζονική του δήλωση. Τέλος, σχετικά με το τελευταίο χωρίο, ακολουθώντας την παράδοση της Εκκλησίας υποστηρίζει πως η τριπλή ερώτηση έγινε με στόχο τη διόρθωση και επαναπρόσληψη του Πέτρου στον κύκλο των Αποστόλων μετά την τριπλή άρνηση. Ο Χριστός μετά από κάθε απάντηση του Πέτρου, του δίνει εντολή να ποιμαίνει τα πρόβατα της Εκκλησίας και δεν του παραχωρεί κάποια εξουσία.354 Άρα από τα παραπάνω γίνεται εύκολα αντιληπτό πως ο Απόστολος Πέτρος δεν έχει κανένα ιδικό αξίωμα ή κάποια ξεχωριστή θέση μέσα στην Εκκλησία σε σχέση με τους υπόλοιπους Αποστόλους. Όλοι οι Απόστολοι απολαμβάνουν από την Εκκλησία την ίδια τιμή, μετέχουν στην ίδια εξουσία και λαμβάνουν την ίδια χάρη.

Η εκκλησία της Ρώμης υποστηρίζει πως ο Απόστολος Πέτρος διέμεινε στην Ρώμη 25 έτη, συγκεκριμένα από το 41ο έως και το 66ο έτος του. Η θέση αυτή της Ρωμαϊκής Εκκλησίας καταρρίπτεται από μαρτυρίες της Αγίας Γραφής και της Εκκλησιαστικής ιστορίας.

Θ’αναφερθούν μόνο δύο μαρτυρίες που εξάγονται από τις Πράξεις των Αποστόλων και από τις Επιστολές του Αποστόλου Παύλου. Διαβάζοντας για την υποδοχή του Αποστόλου Παύλου κατά την άφιξη του στη Ρώμη, όπως αυτή περιγράφεται από τον Ευαγγελιστή Λουκά στο βιβλίο των Πράξεων, εξάγεται με ασφάλεια το συμπέρασμα της μη μεταβάσεως του Αποστόλου Πέτρου στη Ρώμη. Συγκεκριμένα, το εν λόγω συμπέρασμα προκύπτει από την επόμενη απόκριση των Ιουδαίων στον Παύλο

«οι δε προς αυτόν είπον· ημείς ούτε γράμματα περί σου εδεξάμεθα από της 'Ιουδαίας, ούτε παραγενόμενός τις των αδελφών απήγγειλεν η ελάλησέ τι περί σου πονηρόν. αξιούμεν δε παρά σου ακούσαι α φρονείς· περί μεν γαρ της αιρέσεως ταύτης γνωστόν εστιν ημίν ότι πανταχού αντιλέγεται.».

 

Από το παραπάνω χωρίο διαφαίνεται ότι οι Ιουδαίοι της Ρώμης δε γνώριζαν τίποτα για τον Απόστολο Παύλο. Επίσης, δεν είχαν διδαχτεί το Χριστιανισμό, αφού ακόμα τον αποκαλούν ιουδαϊκή αίρεση. Αναφέρουν πως έχουν γνώση πως παντού «αντιλέγεται», ενώ δεν αναφέρουν ότι αντιμετωπίζουν ανάλογο πρόβλημα στη Ρώμη. Τέλος, τον Παύλο στη Ρώμη δεν τον υποδέχτηκε μία οργανωμένη Χριστιανική Κοινότητα ,αλλά αντίθετα η ήδη υπάρχουσα ιουδαϊκή. Σημειωτέον ότι ο Παύλος από τη Ρώμη έχει αποστείλει έξι επιστολές στις οποίες δεν κάνει καμία αναφορά στο όνομα του Αποστόλου Πέτρου. Από όλα αυτά καθίσταται σαφές ότι ο Απόστολος Πέτρος δεν έχει μεταβεί ποτέ στη Ρώμη. Επομένως, δε μπορεί ο επίσκοπος Ρώμης να θεωρείται διάδοχος του Αποστόλου Πέτρου, ούτε φορέας του υποτιθέμενου πρωτείου. Άλλωστε η παρουσία και η δράση του Αποστόλου Πέτρου είναι πιο εμφανής και έντονη στα Ιεροσόλυμα και στην Αντιόχεια, από ότι είναι στην Ρώμη.

Επίσης, οι Δυτικοί θεολόγοι για να υποστηρίξουν το πρωτείου του Αποστόλου Πέτρου πέρα από τα παραπάνω επικαλούνται διάφορους τιμητικούς τίτλους που αποδίδονται στον Πέτρο τόσο σε εκκλησιαστικούς λόγους, όσο και σε λειτουργικά κείμενα, όπως τροπάρια, τα οποία συντάχθηκαν για να τιμήσουν τον Απόστολο Πέτρο. Ο Άγιος Νεκτάριος υποστηρίζει ότι όλοι αυτοί οι τιμητικοί τίτλοι αποτελούν εκφράσεις καρδίας γεμάτης ευγνωμοσύνη και δεν είναι δόγματα της Εκκλησίας. Επίσης επισημαίνει ότι παρόμοιους τίτλους απαντάμε και για τους υπόλοιπους Αποστόλους και ιδιαιτέρως για τον Απόστολο και Ευαγγελιστή Ιωάννη, ο οποίος σύμφωνα με τους Ρωμαιοκαθολικούς θεολόγους θα έπρεπε να υποτάσσεται στους διαδόχους του Αποστόλου Πέτρου.

Κλείνοντας το θέμα του πρωτείου του Αποστόλου Πέτρου διερωτάται ο Άγιος

«και εάν πρώτος ο Πέτρος μεταξύ των Αποστόλων και εάν κορυφαίος και εάν θεμέλιος λίθος της Εκκλησίας και αν κλειδούχος της βασιλείας των ουρανών και εάν ποιμήν των προβάτων και των αρνίων του πνεματικού ποιμνίου του Σωτήρος, τι κοινόν μεταξύ των άξιωμάτων τούτων και των διαδόχων των υπ’ αύτού προχειρισθέντων επισκόπων; Πως δε εκ των θείων αυτών χαρισμάτων το της ιεροκρατίας και κοσμοδεσποτείας ανεβλάστησε σύστημα; Πως δε και αι κλείδες της των ουρανών βασιλείας ανέωξαν τας θύρας της επιγείου βασιλείας; Πως τα πνευματικά εις τα υλικά ήγαγον; Πως ο ποιμήν εγένετο ηγεμών; Πως αι κλείδες εις ξίφος μετεβλήθησαν; Πως η πέτρα της πίστεως πέτρα εγένετο σκανδάλου;»

 

Πηγή. Αρχιμ.  Αντωνίου Τάρταλη «Η Εκκλησία ως Αληθοτοπία: Η μετοχή της εν Χριστώ Αλήθειας κατά τον Άγιο Νεκτάριο Πενταπόλεως»

(Διαμόρφωση κειμένου: πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου).


Παρασκευή 7 Νοεμβρίου 2025

Πηγές σύγχρονων παρερμηνειών της Αποκάλυψης



Άγιος Παΐσιος

Ισχυρισμός 1ος

Τώρα πάλι παρουσιάστηκε μία ἀρρώστια, γιά τήν ὁποία βρῆκαν ἕνα ἐμβόλιο πού θά εἶναι ὑποχρεωτικό καί, γιά νά τό κάνη κανείς, θά τόν σφραγίζουν
. Πόσοι ἄνθρωποι ἐκεῖ εἶναι ἤδη σφραγισμένοι μέ ἀκτῖνες λέιζερ, ἄλλοι στό μέτωπο καί ἄλλοι στό χέρι! (ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΛΟΓΟΙ Β΄, ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΑΦΥΠΝΙΣΗ, ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ «ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ» ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ).

Αρχικά ο Άγιος δεν ομιλεί για κάποιο μελλοντικό γεγονός αλλά για κάτι παροντικό (τώρα, παρουσιάστηκε, βρῆκαν ἕνα ἐμβόλιο), επίσης δεν αναφέρει ότι το εμβόλιο θα είναι το σφράγισμα αλλά ότι για να κάνει κάποιος το εμβόλιο πρώτα θα σφραγίζεται (γιά νά τό κάνη κανείς, θά τόν σφραγίζουν) και μετά θα το κάνει και αναφέρει ως σφραγίσματα ἀκτῖνες λέιζερ κλπ.

Επομένως δεν αναφέρεται στην περίοδο του κοβιντ και τα γνωστά εμβόλια πως θα είναι κάποιο σφράγισμα.

Πηγή

Η παρερμηνεία πως τα εμβόλια σχετίζονται με το σφράγισμα και τον αντίχριστο ξεκίνησε από πολύ νωρίς, ήδη από το 1903 διάφορες φωνές συσχέτιζαν τον εμβολιασμό με το χάραγμα του θηρίου. Διαβάζουμε στο "A short history of vaccine objection, vaccine cults and conspiracy theories":

Μερικοί θεωρούσαν τον εμβολιασμό ως «το χάραγμα του θηρίου», μια τελετουργία που διαιωνίζεται από μια «λατρεία του εμβολίου». Γράφοντας στην Salisbury Times τον Δεκέμβριο του 1903, ένας επικριτής ανέφερε:

"Αυτό δεν είναι παρά το πρωτότυπο εκείνης της σύγχρονης μορφής ιατροκρατίας, που θα ήθελε να μας πείσει ότι οι ιδιαίτερα προσοδοφόρες επικλήσεις τους προς τον θεό του εμβολίου και μόνο αποτρέπουν τον πλήρη αφανισμό του ανθρώπινου γένους από την ευλογιά".

Επιπλέον ενημερωνόμαστε πως σε παλαιότερα αρχεία του Adventist Record πως: "Ορισμένοι Αντβεντιστές στην Παπούα Νέα Γουινέα αρνούνται να εμβολιάσουν τα παιδιά τους κατά της πολιομυελίτιδας, ύστερα από ισχυρισμούς ότι αυτό οδηγεί στην αιώνια καταδίκη. Μία ανεξάρτητη διακονία, που δραστηριοποιείται στην επαρχία Eastern Highlands Simbu, υποστηρίζει ότι το εμβόλιο Sabin περιέχει ένα μέταλλο με την ένδειξη «666», πράγμα που σημαίνει ότι τα παιδιά και οι οικογένειές τους θα βρίσκονται υπό συνεχή δορυφορική παρακολούθηση. … Σύμφωνα με τον διευθυντή Υγείας της Νότιας Ειρηνικής Περιφέρειας των Αντβεντιστών, Δρ Πέρσι Χάρολντ, οι ισχυρισμοί αυτοί προκαλούν φόβο … και διαδίδουν επικίνδυνες παραπληροφορίες σχετικά με ένα πρόγραμμα που σώζει ζωές. Οι συνέπειες είναι σοβαρές. Για το καλό της δημόσιας υγείας και της αξιοπιστίας της Εκκλησίας στην Παπούα Νέα Γουινέα, θα αποθάρρυνα κάθε περαιτέρω οικονομική υποστήριξη προς τη συγκεκριμένη διακονία".

Η πληροφορία προέρχεται από το Conspiracy in a time of COVID – Adventist Record

Παρόμοιες ιδέες εκφράστηκαν και σε έργα τα Jack Chick tracts (1970s–2000s), ένας εκδότης ευαγγελικών φυλλαδίων σε μορφή κόμικ, που συχνά προειδοποιούσαν για σατανικές απάτες, παγκόσμιες συνωμοσίες και προφητείες των εσχάτων καιρών. Διαβάστε εδώ: The Beast : Jack T. Chick : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive

Project L.U.C.I.D.: The Beast 666 Universal Human Control System, by Texe Marrs (ένας περιθωριακός ιεροκήρυκας και θεωρητικός συνωμοσιών, που δημοσίευσε εκτενώς για τη βιομετρική παρακολούθηση, τον κυβερνητικό έλεγχο και το «χάραγμα του θηρίου). Διαβάστε εδώ: Texe Marrs - Project Lucid-RiverCrest Publishing (2011).pdf

Όπως και ο  Peter Ruckman στο βιβλίο του The Mark of the Beast. Preview εδώ: Mark of the Beast : Ruckman, Peter S : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive

Σύγχρονοι Ορθόδοξοι παρερμηνεύοντας τον Άγιο Παΐσιο και επηρεασμένοι από τέτοιου είδους Προτεσταντικές θεωρίες συνέδεσαν το χάραγμα του Αντιχρίστου με τον εμβολιασμό, τη στιγμή που ποτέ κανένας Άγιος της Εκκλησίας δεν ερμήνευσε έτσι το χάραγμα, ούτε αυτός ο ίδιος ο Άγιος Παΐσιος που επικαλούνται!!!

Οι παραπάνω πηγές ωστόσο δεν εστιάζουν μόνο στον εμβολιασμό σαν χάραγμα αλλά και σε άλλες νεοφανείς απόψεις που γίνονται αποδεκτές στους Ορθοδόξους κύκλους και συνδέουν το χάραγμα με το barcode, τσιπάκια, ψηφιακά συστήματα και μια ψηφιακή απολυταρχία που προετοιμάζεται τώρα από αντιχριστιναικούς κύκλους.

Ισχυρισμός 2ος

"Και ενώ τα σημεία φαίνονται ξεκάθαρα “το θηρίο” στις Βρυξέλλες με το 666 έχει σχεδόν ρουφήξει όλα τα κράτη στο κομπιούτερ" (Σημεία των Καιρών, Άγιος Παΐσιος).

"Με το μεν φακέλωμα στις Βρυξέλλες έχουν από το «θηρίο» που το ονομάζουν και οι ίδιοι «θηρίο» και έχουν δυνατότητα να φακελώσουν 6 δισεκατομμύρια κόσμο." (Απόσπασμα απομαγνητοφωνημένης συνομιλίας του Οσίου Παϊσίου , πού έγινε το έτος 1992,στό κελί του " Παναγούδα " στο Άγιο Όρος)

Πηγή

Ο συγκεκριμένος ισχυρισμός του Αγίου Παϊσίου προέρχεται από έναν ισχυρισμό που διατυπώθηκε σε ένα Αμερικανικό μυθιστόρημα και έκτοτε συνεχώς αναπαράγεται από συνομοσιολογικούς κύκλους. Είναι γνωστό ότι προσκυνητές ενημέρωναν τον Άγιο Παΐσιο σχετικά με τις κοσμικές εξελίξεις και σαν αποτέλεσμα του μετέδιδαν λανθασμένες πληροφορίες με βάση το τι οι ίδιοι είχαν καταλάβει και πίστευαν.

Η θεωρία αυτή διατυπώθηκε πρώτη φορά στο έργο Behold a Pale Horse το 1970 του Χριστιανού μυθιστοριογράφου Joe Musser. Στο βιβλίο, ένας γιγάντιος τριώροφος υπολογιστής βρίσκεται στα διοικητικά κεντρικά γραφεία της λεγόμενης Κοινής Αγοράς.

Πώς, λοιπόν, αυτό το σκοτεινό όραμα επιστημονικής φαντασίας του μέλλοντος της δεκαετίας του 1970 μετατράπηκε σε έναν μακροχρόνιο αστικό μύθο που διαφημιζόταν συνεχώς ως αλήθεια; Ο Joe Musser σε σχετική ερώτηση που του έθεσε το silicon.com απάντησε ότι το βιβλίο μετατράπηκε σε ταινία, με τίτλο The Rapture, η οποία προφανώς εξακολουθεί να είναι διαθέσιμη μέσω της GF Communications και πως διάφορες "χριστιανικές" φυλλάδες άρχισαν να διαδίδουν την θεωρία ως κάτι το πραγματικό.

Για περισσότερες πληροφορίες διαβάστε: IT Myths: Does the 'Beast of Brussels' know everything about us? | ZDNET

Ισχυρισμός 3ος

 "η κάρτα, η ταυτότητα, η εισαγωγή του σφραγίσματος, τι φανερώνουν; δυστυχώς το ράδιο παρακολουθούμε μονό τι καιρό θα έχουμε." (Σημεία των Καιρών, Άγιος Παΐσιος).

Αυτή είναι η πλέον γνωστή θεωρία του Αγίου Παϊσίου που συνδέει τα ψηφιακά συστήματα με τον ερχομό του αντιχρίστου και το χάραγμα. Barcodes, τσιπάκια, ψηφιακές ταυτότητες κλπ όλα είναι προάγγελοι του σφραγίσματος του αντιχρίστου που θα είναι ένα αισθητό σημείο πάνω στο δεξί χέρι ή το μέτωπο των ανθρώπων.

Πηγή

Η αφετηρία αυτής της αντίληψης εντοπίζεται σε προτεσταντικούς κύκλους της Αμερικής, με κυριότερη εκπρόσωπο τη Mary Stewart Relfe, συγγραφέα του βιβλίου The New Money System 666 (1982). Η Relfe, προτεστάντισσα στο δόγμα, ισχυρίστηκε ότι είδε σε όραμα τον Χριστό να της αποκαλύπτει τον αριθμό 666 ως «κρυφό» στους γραμμωτούς κώδικες (barcodes), συνδέοντάς τον με ένα παγκόσμιο σύστημα ελέγχου. Το βιβλίο της, το οποίο γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία, προώθησε την ιδέα ότι ο αριθμός 666 έχει από μόνος του τη δύναμη να «σφραγίζει» ανθρώπους, ακόμα και χωρίς τη συνειδητή τους αποδοχή, καθώς υποτίθεται ότι είναι ενσωματωμένος αόρατα στην τεχνολογία. Παρόμοιες ιδέες είχαν αρχίσει να κυκλοφορούν ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 σε προτεσταντικές εκδόσεις, όπως το Gospel Call (1975), αλλά η Relfe τις έκανε ευρέως γνωστές, επηρεάζοντας ακόμα και ορθόδοξους κύκλους στην Ελλάδα μέσω μεταφράσεων και φυλλαδίων.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να διαβάσουν περισσότερα στο άρθρο του BBC The weird history of the barcode όπου γίνεται αναφορά και στο άρθρο του Gospel Call.

π. Αθανάσιος Μυτιληναίος

Ο π. Αθανάσιος στην ερμηνεία της Αποκάλυψης του ακολουθεί την κατά κυριολεξία ερμηνεία των γεγονότων που αναφέρονται στο Ιερό Βιβλίο και τα ταυτίζει με χρονικά γεγονότα της παγκόσμιας ιστορίας. Έτσι δεν θεωρεί της εικόνες ως σύμβολα με κάποιο Θεολογικό βάθος όπως όλοι οι παλαιότεροι πατέρες αλλά αντίθετα θεωρεί ότι οι πατέρες τα ερμήνευαν συμβολικά λόγω της έλλειψης τεχνολογικής γνώσης της εποχής τους που τους απέτρεπε να τα κατανοήσουν με κυριολεκτικό τρόπο.

Πηγή

Η κυριολεκτική ερμηνεία της Αποκάλυψης και η κατανόηση των εικόνων που καταγράφονται όχι ως σύμβολα με Θεολογικό υπόβαθρο αλλά ως πραγματικά κοσμικά γεγονότα είναι Προτεσταντική κατανόηση του Ιερού βιβλίου και η οποία έχει εκφραστεί από Προτεστάντες ερμηνευτές σαν αυτούς που αναφέραμε στην αρχή (Jack Chick, Texe Marrs, Peter Ruckman) όπως και από τους:

Hal Lindsey (Αμερικανός ευαγγελικός συγγραφέας και τηλεοπτικός παρουσιαστής) στο έργο του The Late Great Planet Earth και οι Tim LaHaye (Αμερικανός Βαπτιστής Ευαγγελικός Χριστιανός ιερέας και πολιτικός ακτιβιστής) και Jerry B. Jenkins (Αμερικανός συγγραφές) στο έργο τους Left Behind.

Σε όλα τα προαναφερόμενα έργα εκτίθεται η συνομωσιολογική θεωρία μιας παγκόσμιας κυβέρνησης με αρχηγό τον αντίχριστο η οποία θα επιβληθεί επάνω στον κόσμο μέσω ψηφιακών συστημάτων.

Ο ΑΙΡΕΤΙΚΟΣ – ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΣ




Αρχιμανδρίτου Ιουστίνου Πόποβιτς (1979)


Ο σύγχρονος «διάλογος της αγάπης», ό οποίος τελείται υπό τη μορφή γυμνού συναισθηματισμού, είναι στην πραγματικότητα ολιγόπιστη άρνηση του σωτηριώδους αγιασμού του Πνεύματος και της πίστεως της Αλήθειας (Β' Θεσ. 2, 13), δηλαδή της μοναδικής σωτηριώδους «αγάπης της αληθείας» (Β' Θεσ.2,10). Ή ουσία της αγάπης είναι ή αλήθεια ή αγάπη ζει και υπάρχει αληθεύουσα. Ή αλήθεια είναι ή καρδιά κάθε θεανθρώπινης αρετής, επομένως και της αγάπης. Και κάθε μία από αυτές κηρύττει και ευαγγελίζεται τον Θεάνθρωπο Κύριο Ιησού ως τον μόνο ό όποιος είναι ή σάρκωση και ή εικόνα της Θείας Αλήθειας, δηλαδή της Παναλήθειας. Εάν τυχόν υπήρχε περίπτωση να είναι ή αλήθεια οτιδήποτε άλλο και όχι ό Θεάνθρωπος Χριστός, τότε αυτή θα ήταν μικρή, ανεπαρκής, πεπερασμένη, θνητή. Τέτοια θα ήταν ή αλήθεια, εάν ήταν νόημα, Ιδέα, θεωρία, νους, επιστήμη, φιλοσοφία, κουλτούρα, ό άνθρωπος, ή ανθρωπότητα, ό κόσμος ή όλοι οί κόσμοι, ή οποιοσδήποτε ή οτιδήποτε ή όλα αυτά μαζί. Ή αλήθεια όμως είναι Πρόσωπο και μάλιστα το πρόσωπο του Θεανθρώπου Χριστού, του δευτέρου προσώπου της Αγίας Τριάδος, και ως εκ τούτου είναι αθάνατη και μη πεπερασμένη, αιώνια. Διότι στον Κύριο Ιησού ή Αλήθεια και ή Ζωή είναι ομοούσιες: ή Αλήθεια ή αιώνια και ή Ζωή ή αιώνια (πρβλ. Ίω. 14, 6' 1,4' 17,3). Εκείνος ό όποιος πιστεύει στον Κύριο Ιησού αυξάνει ακαταπαύστως δια της Αλήθειας Του στις θείες της απεραντοσύνες. Αυξάνει με όλο το είναι του, με όλη τη διάνοια του, με όλη την καρδιά και την ψυχή του. Εν Χριστώ οί άνθρωποι ζούμε «αληθεύοντες εν αγάπη», διότι μόνον έτσι μπορούμε να «αυξήσωμεν εις Αυτόν τα πάντα, ός εστίν ή κεφαλή, ό Χριστός» (Εφ. 4, 15), πάντοτε μέσα στην Εκκλησία και δια της Εκκλησίας, διότι αλλιώς δεν μπορεί ό άνθρωπος να αυξάνει σ' Εκείνον, «ος εστίν ή κεφαλή» του σώματος της Εκκλησίας, δηλαδή στον Χριστό. Ας μην απατούμε τον εαυτό μας. Υπάρχει και ό «διάλογος του ψεύδους», όταν οί διαλεγόμενοι συνειδητά ή ασυνείδητα ψεύδονται ό ένας στον άλλο. Τέτοιος διάλογος είναι οικείος στον «πατέρα του ψεύδους», τον Διάβολο, «ότι ψεύστης εστί και ό πατήρ αυτού» (Ιω. 8,44). Οικείος είναι και σ' όλους τους εκούσιους ή ακούσιους συνεργάτες του, όταν αυτοί θελήσουν να πραγματοποιήσουν το «καλό» τους δια του κακού, να φθάσουν στην «αλήθεια» τους με τη βοήθεια του ψεύδους. Δεν υπάρχει «διάλογος της αγάπης» χωρίς τον διάλογο της αλήθειας. Διαφορετικά τέτοιος διάλογος είναι αφύσικος και ψευδής. Γι' αυτό και ή εντολή του Αποστόλου ζητεί να είναι «ή αγάπη ανυπόκριτος» (Ρωμ. 12,9).


Ό αιρετικό-ουμανιστικός χωρισμός και ή διαίρεση της αγάπης και της αλήθειας είναι σημάδι ελλείψεως της θεανθρώπινης πίστεως και της απολεσθείσης πνευματικής θεανθρώπινης ισορροπίας και ορθοφροσύνης. Εν πάση περιπτώσει τούτο δεν ήταν ποτέ ούτε είναι ή οδός των Πατέρων. Μόνο οί Ορθόδοξοι, ριζωμένοι και θεμελιωμένοι «συν πάσι τοις άγίοις» στην αλήθεια και στην αγάπη, έχουν και αναγγέλλουν, από την εποχή των Αποστόλων μέχρι σήμερα, αυτή τη θεανθρώπινη σωτηριώδη αγάπη προς τον κόσμο και προς όλα τα κτίσματα του Θεού. Ό γυμνός ηθικιστικός μινιμαλισμός [=μειωμένη χριστιανική ηθική] και ό ανθρωπιστικός ειρηνισμός του σύγχρονου Οικουμενισμού πράττουν μόνο ένα πράγμα: φέρνουν στο φως τις φυματικές ουμανιστικές ρίζες τους, δηλαδή την αρρωστημένη φιλοσοφία τους και την ανθρώπινη, «κατά την παράδοσιν των ανθρώπων» (Κολ. 2,8),ανίσχυρη ηθική τους. Φανερώνουν επιπλέον την κρίση της ανθρωπιστικής πίστεως τους στην αλήθεια και την δοκητιστική [=μή πραγματική αντίληψη] αναισθησία τους για την Ιστορία της Εκκλησίας, δηλαδή για την αποστολική και καθολική συνέχεια της στην αλήθεια και στη χάρη. Ενώ ό αποστολικός αγιοπατερικός θεονούς και ή ορθοφροσύνη ευαγγελίζονται με το στόμα του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού την έξης αλήθεια της πίστεως: «Ή πίστη είναι ή βάση των αρετών πού ακολουθούν, εννοώ της ελπίδας και της αγάπης, θέτοντας έτσι σαν βάση την αλήθεια με τρόπο ασφαλή» (Ρ.G. 90, 1189Α).


Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το αγιοπατερικό μέτρο της αγάπης προς τους ανθρώπους και της σχέσεως προς τους αιρετικούς, πού κληρονομήθηκε από τους Αποστόλους, έχει όλοτελώς Θεανθρώπινο χαρακτήρα. Τούτο εκφράζουν Θεόπνευστος οι εξής λόγοι του ίδιου Αγίου: «Και δεν τα γράφω αυτά, μη γένοιτο, επειδή θέλω να θλίβονται οί αιρετικοί, ούτε νοιώθοντας χαρά για την κακοποίηση τους, αλλά περισσότερο γιατί χαίρομαι και αγάλλομαι μαζί τους για την επιστροφή τους. Γιατί τι είναι πιο ευχάριστο για τους πιστούς από το να βλέπουν τα διασκορπισμένα παιδιά του Θεού να μαζεύονται όλα μαζί; Ούτε τα γράφω αυτά παρακινώντας σας να δείξετε τη σκληρότητα του Φιλάνθρωπου. Όχι τέτοια μανία! Αλλά τα γράφω αυτά για να σας παρακαλέσω να εκτελείτε και να εφαρμόζετε, με προσοχή και μετά από εξέταση, τα καλά σε όλους τους ανθρώπους και να γίνεσθε τα πάντα σε όλους, ανάλογα με το τι χρειάζεται καθένας τους από εσάς.

Και θέλω και εύχομαι να είστε απόλυτα σκληροί και αμείλικτοι μόνο στο να μη συμπράξετε με τους αιρετικούς στη σύσταση και συγκρότηση της φρενοβλαβούς (αιρετικής) δοξασίας τους. Και τούτο διότι εγώ ορίζω ως μισανθρωπία και ως χωρισμό από τη θεία αγάπη την προσπάθεια ενισχύσεως της πλάνης (της αιρέσεως), πού έχει ως συνέπεια την ακόμη μεγαλύτερη φθορά εκείνων πού έχουν ήδη πέσει σ' αυτήν ( Ρ.G. 91,4650).


(Από το βιβλίο του π. Ιουστίνου Πόποβιτς «Η ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ Ο ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΣ», σελ. 226-228. Στο κείμενο έγινε γραμματική και γλωσσική α
πλοποίηση

Πέμπτη 6 Νοεμβρίου 2025

Σχετικά με την Αγιότητα του Ιερού Αυγουστίνου


Εισαγωγικά

Επειδή στις προηγούμενες δημοσιεύσεις με άρθρο σε μέρη του π.Ιωάννη Ρωμανίδη εμμέσως πλήν σαφώς ο Άγιος Αυγουστίνος θεωρείται αιρετικός, δημοσιεύουμε τα παρακάτω , ώστε να αποκατασταθεί η αλήθεια.
Ο Άγιος Αυγουστίνος δεν ήταν αιρετικός. Έκανε λάθη σε μερικά σημεία, αλλά δεν επέμενε σε αυτά αποκλειστικά και πριν πεθάνει φρόντισε να αποκηρύξει οτιδήποτε είχε διδάξει ή γράψει που δεν ήταν σύμφωνο με την Πίστη.
Κανένας Πατέρας της Εκκλησίας δεν είναι αλάνθαστος, οι τοπικές σύνοδοι είναι πάνω από αυτούς. Και οι Οικουμενικές Σύνοδοι είναι η απόλυτη και αλάνθαστη έκφραση εξουσίας στην Εκκλησία. 
π.Δ.Α 
---------------------------------------------------------------------

Απόσπασμα από το άρθρο του καθηγητή Θεολογίας, Παντελή Καλαϊτζίδη, «π. Ιωάννης Μέγιεντορφ και π. Ιωάννης Ρωμανίδης: δύο αντικρουόμενες ερμηνείες της παλαμικής θεολογίας» (στην Επιστημονική Επιθεώρηση του Μεταπτυχιακού Προγράμματος «ΣΠΟΥ∆ΕΣ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟ∆ΟΞΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ» ΤΟΜΟΣ ∆΄, σελ. 193-194).

Σε αντίθεση με την ρωμανίδεια «καταδίκη» του Αυγουστίνου, από νεώτερες μελέτες γνωρίζουμε ότι οι μαρτυρίες που έχουμε από τα Πρακτικά των Γ΄, Δ΄, Ε΄ και Στ΄ Οικουμενικών Συνόδων αποδεικνύουν ότι για τη συνείδηση της Εκκλησίας ο ιερός Αυγουστίνος συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων Πατέρων, χαρακτηριζόμενος μάλιστα από την Στ΄ Οικουμενική Σύνοδο ως «εξοχώτατος διδάσκαλος» και «σοφώτατος της αληθείας κήρυξ» (56). Στον δε νεώτερο άγιο της Ορθοδοξίας, τον άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη, οφείλουμε την εισαγωγή στο Συναξάριο της Ανατολικής Εκκλησίας στις αρχές του 19ου αιώνα της μνήμης του ιερού Αυγουστίνου (57), αν και από τον 5ο ήδη αιώνα θεωρείται άγιος της αδιαίρετης Εκκλησίας, το δε όνομά του βρίσκεται από πολύ νωρίς στα Δίπτυχα της θείας Λειτουργίας του αγίου Ιακώβου (58).
Στη συνάφεια αυτή αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι ο Παλαμάς όχι μόνο αναφέρεται στον Αυγουστίνο ως έναν «σοφό και αποστολικό άνδρα», αλλά προβαίνει επίσης σε συστηματική, αν και διακριτική, χρήση διευρυμένων ενοτήτων από το αυγουστινιανό έργο De Trinitate (που διάβασε χάρη στην ελληνική μετάφραση του Μάξιμου Πλανούδη), καθώς και από άλλα αποσπάσματα έργων του λατίνου πατρός, τόσο στα 150 Κεφάλαιά του όσο και σε άλλα έργα του. Έχει δε υποστηριχθεί σε πρόσφατες μελέτες ότι ο Παλαμάς επαναλαμβάνει –ορισμένες φορές μάλιστα κατά λέξη– την αυγουστίνεια χρήση των αριστοτελικών κατηγοριών σχετικά με τα ονόματα του Θεού, όπως επίσης και την ψυχολογική τριαδική θεολογία του (59).

 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------


τοῦ π. Σεραφεὶμ Ρόουζ
avgoustinos
Όλοι γνωρίζουμε τὴν ἐσφαλμένη διδασκαλία τοῦ ἱεροῦ Αὐγουστίνου περὶ χάριτος, ἀλλὰ γιατί νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ «φονταμενταλιστικὴ» προσπάθεια νὰ καταστρέψουμε κάποιον τὸν ὁποῖο ἡ Ὀρθόδοξη παράδοσι ποτέ δὲν ἀρνήθηκε νὰ κατατάξῃ ἀνάμεσα στοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας;… Ὁ ἅγιος Νικόδημος τὸν συμπεριέλαβε στὸ Ἀνατολικό μας ἁγιολόγιο…, καὶ οἱ ῾Ρῶσοι Πατέρες τοῦ 19ου αἰῶνος ἔπραξαν ὁμοίως. Ἡ Ε΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος θεωρεῖ τὸν Αὐγουστῖνο θεολογικὴ αὐθεντία καὶ ἴσο μὲ τὸν ἅγιο Βασίλειο, τὸν Γρηγόριο καὶ τὸν Ἰωάννη Χρυσόστομο, χωρὶς νὰ τὸν ξεχωρίζῃ καθόλου ἀπὸ τοὺς Πατέρες αὐτούς. Οἱ σύγχρονοι τοῦ Αὐγουστίνου ποὺ διαφωνοῦσαν μαζί του (ἅγιος Βικέντιος ὁ Λερινίτης, ἅγιος Ἰωάννης ὁ Κασσιανός) διώρθωσαν τὶς διδασκαλίες του αὐτὲς χωρὶς νὰ ἀναφέρουν τὸ ὄνομά του ἀπὸ σεβασμό· ποῦ νὰ τολμήσουν νὰ τὸν ὀνομάσουν «αἱρετικό»; Οἱ ἄλλοι σύγχρονοί του, μερικοὶ ἀπὸ τοὺς ὁποίους εἶνε μεγάλοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, πάντα τὸν ἀνέφεραν μὲ μεγάλο σεβασμό. Ἡ οἰκουμενικὴ Ὀρθόδοξη παράδοσι τὸν δέχεται ἀναμφίβολα ὡς ἕναν ἅγιο Πατέρα, ―μολονότι ὑπάρχει μιὰ κηλίδα στὴ διδασκαλία του―, ὅπως τὸν ἅγιο Γρηγόριο Νύσσης στὴν Ἀνατολή. Ἀπὸ ποῦ τότε προῆλθε αὐτὴ ἡ παράξενη «Προτεσταντική» ἐκστρατεία, ἡ ὁποία καταδικάζει τὸν ἱερὸ Αὐγουστῖνο ὡς αἱρετικὸ καὶ οἱ πρεσβευταί της κατηγοροῦν ὁλοκληρωτικὰ ὅποιον δὲν συμφωνεῖ μ᾽ αὐτούς; Αὐτὸ μᾶς ἀνησυχεῖ πολύ…

Μοιραζόμαστε τὴν ἀνησυχία μας μαζί σου, γιατὶ ἀποθαρρυνόμαστε ἀπ᾽ αὐτὴ τὴ νοσηρὴ ἀντίληψι, ποὺ εἶνε πραγματικὰ «ζῆλος Θεοῦ… ἀλλ᾽ οὐ κατ᾽ ἐπίγνωσιν» (῾Ρωμ. 10,2). (ἀπὸ ἐπιστολή του σὲ κληρικό, σσ. 119-121)

Τελευταῖα παρατηρήσαμε πόσο ῥηχὴ εἶνε ἡ συζήτησι γύρω ἀπὸ τὸ πρόσωπο τοῦ ἱεροῦ Αὐγουστίνου, μιὰ ψυχρή, ἰδιοτελὴς προσέγγισι, ἡ ὁποία ἢ τὸν «δέχεται» συγκαταβατικὰ ἢ τὸν «ἀπορρίπτει ἀπὸ τὸ ἑορτολόγιο», βασισμένη μονάχα στὴν ἀφῃρημένη ἀνάλυσι τῆς διδασκαλίας του. Ἀλλὰ ἡ ἀληθινὴ Ὀρθόδοξη ὀπτικὴ εἶνε πρωτίστως νὰ μὴ ἐμπιστευθῇ κανεὶς τὶς προσωπικές του θεολογικὲς ἀπόψεις καὶ ν᾽ ἀναρωτηθῇ· τί λένε οἱ Γέροντές μας; πῶς σκέπτονταν οἱ τελευταῖοι Πατέρες;… Ἀλλὰ οἱ «νέοι θεολόγοι», ὅταν ἀκοῦνε πὼς οἱ πρόσφατοι Πατέρες μας, ὅπως ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης ἢ ὁ δικός μας Ἀρχιεπίσκοπος Ἰωάννης, εἶχαν μεγάλο σεβασμὸ πρὸς τὸν ἱερὸ Αὐγουστῖνο, λένε μὲ περιφρόνησι «Βρίσκονται κάτω ἀπὸ δυτικὴ ἐπίδρασι» καὶ ἀπορρίπτουν τὶς βαρυσήμαντες γνῶμες τους μὲ ἕναν ἀρκετὰ «δυτικό», ψυχρὸ καὶ χωρὶς ἐπιείκεια τρόπο. Ὅσοι διάβασαν τὶς Ἐξομολογήσεις τοῦ ἱεροῦ Αὐγουστίνου μὲ συμπάθεια, δὲν θὰ βιάζονταν νὰ τὸν «ἀπορρίψουν ἀπὸ τὸ ἑορτολόγιο», γιατὶ θὰ δοῦν ἀκριβῶς στὸ βιβλίο αὐτὸ αὐτὸν τὸν ἔνθερμο ζῆλο καὶ τὴν ἀγάπη ποὺ μᾶς λείπει ἀπὸ τὴν Ὀρθόδοξη ζωή μας σήμερα!
(ἀπὸ ἄλλη ἐπιστολή του, σ. 123)
Ἂν ἡ προσπάθειά σου εἶνε νὰ μάθῃς τὴν πραγματικὴ θέσι τοῦ Αὐγουστίνου μέσα στὴν Ὀρθοδοξη Ἐκκλησία, νομίζω πὼς αὐτή σου ἡ προσπάθεια εἶνε λανθασμένη. Προϋποθέτει πὼς ἐμεῖς «οἱ μοντέρνοι» εἴμαστε οἱ κατάλληλοι νὰ τὸ κάνουμε, ὅτι ἐμεῖς «γνωρίζουμε καλύτερα» τὴ θεολογία ἀπὸ ὁποιονδήποτε ἄλλον στὸ παρελθόν. Δὲν νομίζω. Ἔχω μιὰ βαθειὰ δυσπιστία πρὸς ὅλους ἐμᾶς, ποὺ γράφουμε περὶ θεολογικῶν θεμάτων σήμερα. Εἴμαστε σήμερα περισσότερο ἐπηρεασμένοι ἀπὸ τὴν «δυτικὴ ἐπίδρασι» ἀπὸ ὅσο ποτέ, καὶ ὅσο τὸ ἀγνοοῦμε αὐτὸ τόσο πιὸ ἐπιβλαβὴς γίνεται ὁ «δυτικισμός» μας. Ἡ ὅλη ψυχρή, ἀκαδημαϊκὴ καὶ συχνὰ περιφρονητικὴ προσέγγισί μας στὴ θεολογία εἶνε πολὺ μακριὰ ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῶν Πατέρων καὶ πολὺ ξένη πρὸς αὐτούς. Ἂς τὸ ὁμολογήσουμε αὐτὸ καὶ ἂς προσπαθήσουμε νὰ μὴν εἴμαστε τόσο ὑπερόπτες (μιλάω καὶ γιὰ τὸν ἑαυτό μου)…

Πῶς ἔβλεπε ἡ Δυτικὴ Ἐκκλησία τὸν ἱερὸ Αὐγουστῖνο τὰ χρόνια ποὺ ἦταν Ὀρθόδοξη; Ἡ Δύσι τὸν θεωροῦσε δικό της Πατέρα, γνώριζε καλὰ τὰ ἔργα του, ὅπως ἐπίσης καὶ τὶς ἔριδες ποὺ ὑπῆρχαν πάνω σ᾽ αὐτά. Πῶς ἔβλεπαν τὸν ἱερὸ Αὐγουστῖνο αὐτοὶ οἱ δυτικοὶ Πατέρες ποὺ ἦταν συνδεδεμένοι μὲ τὴν Ἀνατολή; Γνωρίζουμε τὴν ἄποψι τοῦ ἁγίου Κασσιανοῦ· ἤλεγξε (εὐγενικά) τὴ διδασκαλία τοῦ Αὐγουστίνου περὶ χάριτος, ἐνῷ συγχρόνως τὸν δεχόταν ὡς αὐθεντία πάνω σὲ ἄλλα θέματα. Ἡ λογομαχία τοῦ ἁγίου Βικεντίου Λερινίτη ἦταν μὲ τοὺς πιὸ μετριοπαθεῖς ὀπαδοὺς τοῦ Αὐγουστίνου. Σὲ καμμιά περίπτωσι δὲν θεωροῦσε τὴ διδασκαλία του «αἵρεσι» καὶ τὸν ἴδιο μὴ ὀρθόδοξο. Ἂν κάποιος θὰ ἔπρεπε νὰ εἶνε ἐχθρὸς τοῦ Αὐγουστίνου, [αὐτὸς] θὰ ἔπρεπε νὰ εἶνε ὁ ἅγιος Φαῦστος, ἀλλὰ τὰ πράγματα ἀποδεικνύουν τὸ ἀντίθετο. Ὁ ἅγιος Καισάριος Ἀρελάτης καὶ ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Μέγας ἦταν θαυμασταὶ τοῦ Αὐγουστίνου, ἂν καὶ δὲν ἀκολούθησαν τὶς ὑπερβολές του περὶ χάριτος. Δὲν θὰ ἀναφερθῶ σὲ ἄλλους πιὸ ἐνθουσιώδεις ὀπαδοὺς τοῦ Αὐγουστίνου…

Νομίζω πὼς τὸ «κυνήγι γιὰ κάτι αἱρετικό», ποὺ ἐπιδιώκουν στὸν Αὐγουστῖνο, ἀποκαλύπτει τοὐλάχιστον δύο κύρια σφάλματα τῶν σημερινῶν Ὀρθοδόξων μελετητῶν·

1. Μία βαθύτατη ἀνασφάλεια γιὰ τὸ πόσο Ὀρθόδοξοι εἶνε οἱ ἴδιοι, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὴν ἀβεβαιότητα τῶν ἐποχῶν μας, τὴν προδοσία τῆς Ὀρθοδοξίας ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ οἰκουμενισμοῦ καὶ τὴ δική τους δυτικὴ παιδεία. Ἐδῶ ὁ Αὐγουστῖνος γίνεται ἕνα «ἐξιλαστήριο θῦμα». Χτύπα τον ὅσο πιὸ δυνατὰ μπορεῖς, γιὰ ν᾽ ἀποδείξῃς πόσο Ὀρθόδοξος εἶσαι στὴν πραγματικότητα.

2. Μία φατριαστικὴ ἀντίληψι ποὺ βρίσκεται στὸ ξεκίνημά της. Πολεμώντας τὸν Αὐγουστῖνο τόσο σκληρά, δὲν πολεμᾶμε μόνο τὴν ὅλη Δυτικὴ Ὀρθοδοξία τῶν πρώτων αἰώνων, ἀλλὰ καὶ τοὺς μεγάλους καὶ πολλοὺς Ὀρθοδόξους διανοουμένους τῶν προσφάτων αἰώνων καὶ τῶν σημερινῶν ἡμερῶν. Μπορῶ νὰ σοῦ ἀναφέρω κατ᾽ ὄνομα κάποιους ἐπισκόπους τῆς Ἐκκλησίας μας ποὺ σὲ πολλὰ σημεῖα σκέπτονται σὰν τὸν Αὐγουστῖνο· μήπως κι αὐτοὶ εἶνε «αἱρετικοί»; Νομίζω πὼς μερικοὶ ἀντι-Αὐγουστίνειοι καταλήγουν σ᾽ αὐτὸ τὸ συμπέρασμα καὶ ὁδηγοῦνται πρὸς ἕνα σχίσμα καὶ πρὸς τὴ δημιουργία ἑνὸς «Ὀρθοδόξου» κόμματος ποὺ ὑπερηφανεύεται γιὰ τὴν ὀρθότητα τῶν διανοητικῶν ἀπόψεών του.

Ἐγὼ ὁ ἴδιος δὲν εἶμαι θαυμαστὴς τῶν δογμάτων τοῦ Αὐγουστίνου. Πραγματικὰ ἔχει αὐτὸν τὸν δυτικὸ «ὑπερορθολογισμό», ποὺ οἱ Πατέρες τῆς Ἀνατολῆς δὲν ἔχουν (ἐνῷ οἱ κριτικοὶ τοῦ Αὐγουστίνου σήμερα τὸν ἔχουν σὲ μεγάλο βαθμό!). Αὐτὸ ποὺ χαρακτηρίζει τὸν ἱερὸ Αὐγουστῖνο εἶνε ἡ Ὀρθόδοξη αἴσθησί του, ἡ εὐλάβεια καὶ ἡ ἀγάπη του γιὰ τὸ Χριστό, ποὺ διαφαίνεται τόσο ξεκάθαρα στὰ μὴ-δογματικὰ ἔργα του ὅπως τὶς Ἐξομολογήσεις του… Τὸ νὰ ἀπορρίπτουμε τὸν Αὐγουστῖνο, ὅπως προσπαθοῦν οἱ σημερινοὶ κριτικοὶ νὰ κάνουν, εἶνε σὰν νὰ ἀπορρίπτουμε αὐτὴ τὴν εὐλάβεια καὶ τὴν ἀγάπη γιὰ τὸ Χριστό. Αὐτὰ τὰ δύο πράγματα φαίνονται πολὺ «ἁπλᾶ» στοὺς σημερινοὺς διανοουμένους (ἂν καὶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ἰσχυρίζονται πὼς εἶνε εὐλαβεῖς). Σήμερα εἶνε ὁ Αὐγουστῖνος, αὔριο (καὶ ἔχει ἤδη ἀρχίσει) ἡ ἐπίθεσι θὰ εἶνε ἐναντίον κάποιων «ἁπλῶν» ἐπισκόπων καὶ ἱερέων τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἡ ἀντι-Αὐγουστινιανὴ κίνησι εἶνε ἕνα βῆμα πρὸς τὸ σχίσμα καὶ πρὸς περαιτέρω διαφωνίες μέσα στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία.

…Πραγματικά, φοβᾶμαι πιὸ πολὺ τὴν ψυχρότητα τῶν καρδιῶν τῶν σημερινῶν «διανοουμένων» παρὰ τὰ λάθη ποὺ τυχὸν βρίσκουμε στὸν Αὐγουστῖνο. Αἰσθάνομαι μέσα σ᾽ αὐτὲς τὶς ψυχρὲς καρδιὲς μιὰ προετοιμασία τοῦ ἔργου τοῦ Ἀντιχρίστου, ὁ ὁποῖος θὰ χαρακτηρίζεται ἀπὸ αὐτὸ τὸ πνεῦμα τῆς «ὀρθῆς θεολογίας». Αἰσθάνομαι μέσα στὸν Αὐγουστῖνο τὴν ἀγάπη γιὰ τὸ Χριστό.

…Ἡ κατηγορία αὐτὴ κατὰ τοῦ Αὐγουστίνου δείχνει πόση ἔλλειψι ἐμπιστοσύνης ἔχουμε στοὺς Ὀρθοδόξους Πατέρες καὶ ἐπισκόπους τοῦ παρελθόντος, οἱ ὁποῖοι τὸν δέχονταν ὡς Πατέρα (ὅπως καὶ ὅλη ἡ Ὀρθόδοξη Δύσι πρὶν τὸ Σχίσμα). Αὐτὴ ἡ ἔλλειψι ἐμπιστοσύνης εἶνε σύμπτωμα τῆς ψυχρότητος τῆς καρδιᾶς μας στὶς μέρες μας.

(ἀπὸ ἐπιστολή του σὲ ἄλλο κληρικό, σσ. 125-129)
Ἂς γίνουμε πιὸ ταπεινοί, πιὸ ἐπιεικεῖς καὶ συγχωρητικοὶ στὴν προσέγγισι τῶν ἁγίων Πατέρων. Ἡ πρόκλησι, ποὺ ἔχουμε ὡς συνεχισταὶ τῆς ἀδιάσπαστης Χριστιανικῆς παραδόσεως τοῦ παρελθόντος, βρίσκεται ὄχι μόνο στὸ νὰ εἴμαστε ἀκριβεῖς στὰ δόγματα, ἀλλὰ καὶ εὐγνώμονες πρὸς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ποὺ μᾶς τὴν παρέδωσαν – ἕνας ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἦταν βέβαια ὁ ἱερὸς Αὐγουστῖνος, ἀλλὰ καὶ ὁ ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης, παρ᾽ ὅλα τὰ λάθη τους. Ἂς ἐφαρμόσουμε τὸ λόγο τοῦ μεγάλου Πατρὸς τῆς Ἀνατολῆς, τοῦ Μεγάλου Φωτίου τῆς Κωνσταντινουπόλεως, καὶ «οὐ προσθήκην δεχόμεθα· τοὺς ἄνδρας δὲ ἀσπαζόμεθα» (Ἐπιστολὴ 24· Ε.Π.Ε. τόμ. 13, Θεσσαλονίκη 2007, σελ. 260).

Καὶ ὁ ἱερὸς Αὐγουστῖνος ἔχει πραγματικὰ κάτι νὰ διδάξῃ στὴν «ἀκριβῆ» καὶ «ὀρθὴ» ―ἀλλὰ συγχρόνως καὶ ψυχρὴ καὶ ἀναίσθητη― γενεὰ τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν. Ἡ ὑψηλὴ διδασκαλία τῆς Φιλοκαλίας εἶνε τώρα «τῆς μόδας»· ἀλλὰ πόσοι ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ τὴ διαβάζουν ἔχουν περάσει ἀπὸ τὸ ἁπλὸ «ἀλφαβητάρι» τῆς βαθειᾶς μετανοίας, τῆς θερμῆς καρδιᾶς καὶ τῆς γνησίας Ὀρθοδόξου εὐσεβείας ποὺ ἀντανακλᾷ σὲ κάθε σελίδα τοῦ ἀξιόλογου ἔργου τοῦ Αὐγουστίνου Ἐξομολογήσεις; Αὐτὸ τὸ βιβλίο, ἡ ἱστορία τῆς μεταστροφῆς τοῦ ἱεροῦ Αὐγουστίνου, ἔχει καὶ σήμερα μεγάλη ἀξία. Θερμοὶ προσήλυτοι θὰ βροῦν σ᾽ αὐτὸ πολλὰ στοιχεῖα ἀπὸ τὴ δική τους πορεία ἀπὸ τὴν ἁμαρτία πρὸς τὴν Ὀρθόδοξο Ἐκκλησία καὶ ἐπὶ πλέον λειτουργεῖ ὡς ἀντίδοτο ἀπέναντι σὲ μερικοὺς «πειρασμοὺς τῶν προσηλύτων» τῆς ἐποχῆς μας. Χωρὶς τὸ πῦρ τοῦ αὐθεντικοῦ ζήλου καὶ τῆς εὐλάβειας ποὺ οἱ Ἐξομολογήσεις ἀποκαλύπτουν, ἡ ὀρθόδοξη πνευματικότητά μας εἶνε μιὰ ἀπάτη κ᾽ ἕνας χλευασμός, καὶ συμμετέχει στὸ πνεῦμα τοῦ ἐρχομένου Ἀντιχρίστου τόσο πραγματικὰ ὅσο ἡ δογματικὴ ἀποστασία ποὺ μᾶς περιτριγυρίζει ἀπ᾽ ὅλες τὶς πλευρές. (σσ. 115-116) 

(Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ π. Σεραφεὶμ Ρόουζ, Ἡ θέσι τοῦ ἱεροῦ Αὐγουστίνου στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ἐκδ. Μυριόβιβλος, Ἀθῆναι 2010) 
[ἐπιλογή· ἱ. μονὴ Ἁγ. Αὐγουστίνου Φλωρίνης]