Εισαγωγικά
Η παρακάτω διήγηση από το Λειμωνάριον
συμπυκνώνει τη διδασκαλία ότι η αληθινή πνευματική ζωή απαιτεί ορθή πίστη
(δογματική αλήθεια), ισορροπία μεταξύ αγώνα και προσευχής (Πράξη και Θεωρία),
καθώς και ταπεινή μαθητεία στους Αγίους Πατέρες. Το κείμενο αυτό δεν
αποτελεί απλώς μια διήγηση θαυμάτων, αλλά έναν οδικό χάρτη της ορθόδοξης
πνευματικής ζωής.
π.Δ.Α
Η ΔΙΗΓΗΣΗ
Η αφήγηση για αυτόν τον σεβάσμιο πατέρα Κοσμά
δίνεται από τον πρεσβύτερο της Μονής Βικάντιου, αββά Βασίλειο:
«Κατά τη διάρκεια της παραμονής μου στην Αντιόχεια, ο αββάς
Κοσμάς, ένας ερημίτης από τη Λαύρα της Φαρανά, ήρθε από τα Ιεροσόλυμα στον
αγιώτατο Πατριάρχη Γρηγόριο — έναν άνθρωπο εξαιρετικής ασκητικότητας, έναν
ζηλωτή πιστό στην πίστη, έναν σταθερό φύλακα των εκκλησιαστικών δογμάτων και
έναν εξαιρετικό γνώστη των Αγίων Γραφών. Λίγες μέρες μετά την άφιξή του στην
Αντιόχεια, ο γέροντας εκοιμήθη. Ο Πατριάρχης διέταξε να ταφεί το σεβάσμιο σώμα
του στο πατριαρχικό του μοναστήρι, όπου ήταν θαμμένος ένας επίσκοπος.»
2. Το Θαύμα της Θεραπείας και η Αποκάλυψη για τον
Αιρετικό Επίσκοπο
«Κάποτε πήγα στον τάφο του αγίου γέροντα για να προσκυνήσω
τα σεβάσμια λείψανά του, και εκεί είδα έναν ζητιάνο να ζητάει ελεημοσύνη από
όσους έμπαιναν στην εκκλησία. Παρατηρώντας ότι υποκλίθηκα τρεις φορές στον τάφο
και απήγγειλα την ιερατική ευχή για την ανάπαυση του αποθανόντος, ο ζητιάνος
μου είπε:
— «Κύριε ηγούμενο, υπήρχε ένας μεγάλος γέροντας που
θάψατε εδώ πριν από δύο μήνες».
— «Πώς το ξέρετε;» τον ρώτησα.
Απάντησε:
— «Σας λέω την αλήθεια, κύριε ηγούμενο, για δώδεκα χρόνια
ήμουν αδύναμος, και μέσω αυτού του γέροντα ο Κύριος με θεράπευσε. Όταν έχω
κάποια ταλαιπωρία, έρχεται και με παρηγορεί και μου δίνει ανακούφιση. Επιπλέον,
ακούστε ένα άλλο θαύμα γι' αυτόν: από τότε που τον θάψατε, κάθε βράδυ τον ακούω
να λέει στον επίσκοπο: "Μη με αγγίζεις και μην πλησιάζεις, αιρετικέ, γιατί
είσαι εχθρός της αγίας παγκόσμιας Εκκλησίας του Θεού"».
Αφού το άκουσα αυτό από τον θεραπευμένο ζητιάνο, πήγα και το
είπα στον πατριάρχη και τον παρακάλεσα να πάρει το σώμα του γέροντα από εκεί
και να το βάλει σε άλλο μέρος. Η Αυτού Αγιότητα ο Πατριάρχης μου είπε:
— «Πίστεψέ με, παιδί μου, ότι αυτός ο αιρετικός δεν
μπορεί να βλάψει τον αββά Κοσμά στο ελάχιστο».
Ωστόσο, αυτό συνέβη για να γίνει γνωστός σε εμάς ο ζήλος του
αγίου γέροντα για την πίστη και η αρετή του, και για να αποκαλυφθεί η κακή
πίστη του επισκόπου, ώστε να μην τον θεωρούμε Ορθόδοξο.»
3. Η Δοκιμασία στην Έρημο και η Ερμηνεία των «Δύο
Μαχαιριών»
«Ο ίδιος πρεσβύτερος Βασίλειος λέει επίσης τα εξής για τον
σεβάσμιο αββά Κοσμά:
Πήγα σε αυτόν στο μοναστήρι, και ο γέροντας μου είπε για τον
εαυτό του, ότι κάποτε γεννήθηκε στην ψυχή του η επιθυμία να καταλάβει το νόημα
των λόγων που απηύθυνε ο Κύριος στους μαθητές Του:
«Όποιος έχει βαλάντιο, ας το πάρει, και επίσης ένα
σακίδιο· και όποιος δεν έχει, ας πουλήσει το ένδυμά του και ας αγοράσει
μαχαίρι» (Λουκάς 22:36)
και την απάντησή Του: «Αρκεί», όταν οι μαθητές του
είπαν: «Ιδού δύο μαχαίρια» (Λουκάς 22:38).
Επειδή ο γέροντας σκεφτόταν αυτά τα λόγια για πολύ καιρό,
αλλά δεν μπορούσε να τα καταλάβει, το μεσημέρι έφυγε από το κελί του και πήγε
στο μοναστήρι που ονομαζόταν Πύργα στον αββά Θεόφιλο, για να τον ρωτήσει για το
νόημα αυτών των λόγων του Κυρίου.
Πηγαίνοντας στον δρόμο μέσα από την έρημο, είδε ένα τεράστιο
φίδι κοντά στην Καλαμώνα, όπου κατέβαινε από το όρος Καλαμών. Το φίδι ήταν τόσο
μεγάλο που το βάρος του άφησε ένα βαθύ σημάδι στο έδαφος, και η κάμψη του
σώματός του σχημάτισε μεγάλα τόξα, και σύρθηκε ακριβώς πάνω στο μονοπάτι του
γέροντα. Συνειδητοποιώντας ότι αυτό ήταν το τέχνασμα του διαβόλου που ήθελε να
εμποδίσει το ταξίδι του, ο γέροντας οπλίστηκε με προσευχή και συνέχισε άφοβα το
ταξίδι του. Προστατευμένος από τη δύναμη του Θεού, πέρασε μέσα από τις καμάρες
του σώματος του φιδιού σαν μέσα από μια πόρτα χωρίς κανέναν τραυματισμό.
Πηγαίνοντας στον αββά Θεόφιλο, του έκανε την επιθυμητή
ερώτηση και έλαβε από αυτόν την εξής απάντηση:
«Τα δύο μαχαίρια σημαίνουν δύο είδη θεάρεστης ζωής: δράση
(ή εργασία) και στοχασμό (ή βύθιση του νου στη θεόπνευστη σκέψη και
προσευχή). Όποιος έχει αυτές τις δύο αρετές είναι τέλειος».»
4. Η Ευλάβεια προς τους Πατέρες της Εκκλησίας και ο
Επίλογος
«Επιπλέον, ο Πρεσβύτερος Βασίλειος είπε και τα εξής για τον
σεβάσμιο Κοσμά:
Κατά τη διάρκεια της δεκαετούς παραμονής μου στη Φαράνα
Λαύρα με τον αββά Κοσμά, ωφελήθηκα πολύ από τις θεόπνευστες συζητήσεις του.
Κάποτε, μιλώντας για τη σωτηρία της ψυχής, παρέθεσε κάτι από τον Άγιο Αθανάσιο
τον Μέγα, και κάνοντας αυτό μου είπε:
«Όταν ακούσεις ή βρεις κάποια λέξη από τα βιβλία του
Αγίου Αθανασίου, αν δεν έχεις χαρτί, γράψε την στο ένδυμά σου».
Τέτοια ήταν η ευλάβεια που έτρεφε ο Άγιος Κοσμάς για τους
μεγάλους πατέρες και διδασκάλους της Εκκλησίας, με τους οποίους κι αυτός, μετά
το τέλος της θεοσεβούς ζωής του στη γη, έλαβε μετοχή στην αιώνια ζωή, με τη
χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον οποίο, μαζί με τον Πατέρα και το Αγιο
Πνεύμα, ας είναι η δόξα τώρα και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
Πηγή. ΒΙΟΙ ΑΓΙΩΝ ΟΣΙΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΟΥ ΠΟΠΟΒΙΤΣ
