Τρίτη 5 Μαΐου 2026

Συμβολή στην ορθή κατανόηση και εφαρμογή του 15ου κανόνα της Πρωτοδευτέρας Συνόδου της Κωνσταντινούπολης ( Χωροεπισκόπου Νοβο-Μπρντο και Παννονίας Μαξίμου της επισκοπής Ράσκας-Πριζρένης στην εξορία )


 


 Εισαγωγικά


Δημοσιεύουμε διαμορφωμένο  απόσπασμα από κείμενο του Χωροεπισκόπου Νοβο-Μπρντο και Παννονίας Μαξίμου της επισκοπής Ράσκας-Πριζρένης στην εξορία που αναφέρεται στην ερμηνεία του 15ου Κανόνα της ΑΒ Συνόδου.

Ολόκληρο το κείμενο του Χωρεπισκόπου Μαξίμου (21 Μαΐου 2016) αποτελεί απάντηση σε κείμενο του αρχιμανδρίτη Νικοδήμου Μπογκοσάβλιεβιτς, ο οποίος χαρακτήρισε τον επίσκοπο Αρτέμιο και το ποίμνιό του ως «σχισματικούς» και «αιρετικούς». Ο Μάξιμος υπερασπίζεται την απόφαση διακοπής της εκκλησιαστικής κοινωνίας με τον πατριάρχη Ειρηναίο (2010) βάσει του 15ου κανόνα της Πρωτοδευτέρας Συνόδου της Κωνσταντινούπολης, επιχειρηματολογώντας ότι ο οικουμενισμός αποτελεί αίρεση που έχει ήδη καταδικαστεί από αγίους Πατέρες (Ιουστίνος Τσέλιισκι, Παΐσιος, Σεραφείμ Σομπόλεφ κ.ά.), και όχι μόνο από Σύνοδο. Ασκεί σφοδρή κριτική στον Νικόδημο για ασυνέπεια, έλλειψη πνευματικής εμπειρίας, ακαδημαϊκό ελιτισμό και ψεύτικο αντιοικουμενισμό, ενώ παραθέτει ιστορικά παραδείγματα αγίων (Μάξιμος Ομολογητής, Θεόδωρος Στουδίτης, Γρηγόριος Παλαμάς) που δεν περίμεναν συνοδική καταδίκη για να αντισταθούν σε αιρέσεις.

Τα βασικά σημεία του κειμένου του Αρχιμανδρίτη Νικοδήμου είναι τα εξής :

  • Παρά τις ανθρώπινες αστοχίες της ηγεσίας της, η Εκκλησία παραμένει αβύθιστη. Η εγκατάλειψή της μέσω του σχίσματος δεν αποτελεί λύση, αλλά πνευματική πλάνη.
  • Ο συγγραφέας διακρίνει την Αίρεση (αποτέλεσμα υπερηφάνειας του νου) από το Σχίσμα (αποτέλεσμα ματαιοδοξίας και ελιτισμού). Το σχίσμα θεωρείται εξίσου ή και περισσότερο επικίνδυνο, καθώς διασπά το Σώμα του Χριστού.
  • Αναφέρεται ως περίπτωση ανθρώπου που, αν και διώχθηκε αδίκως για την πίστη του, διολίσθησε στο σχίσμα λόγω έλλειψης ταπεινοφροσύνης, επιλέγοντας την αποκοπή αντί της υπομονής.
  • Προτείνεται η μέση οδός που αποφεύγει τόσο τον συμβιβασμό με τον οικουμενισμό όσο και τη σχισματική απομόνωση. Η οδός αυτή απαιτεί ταπείνωση, μετάνοια και εμπιστοσύνη στον Θεό.
  • Διευκρινίζεται ότι, βάσει των κανόνων, η διακοπή μνημόνευσης ενός Επισκόπου χωρίς προηγούμενη συνοδική καταδίκη της αίρεσης είναι επικίνδυνη. Προβάλλονται ως πρότυπα Άγιοι (όπως ο Ιουστίνος Πόποβιτς) που, παρά την κριτική τους, παρέμειναν εντός της εκκλησιαστικής κοινωνίας.

Ολόκληρο το κείμενο του Αρχιμανδρίτη Νικοδήμου βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://православнапородица.орг.срб/ctenie/vera-svetih/1110-nikodim-bogosavljevic-opasnost-raskola

 π.Δ.Α

 

----------------------------------------------------------------------

Η ερμηνεία του 15ου κανόνα

Η ερμηνεία σας του 15ου κανόνα της Διπλής Συνόδου της Κωνσταντινούπολης, επί του οποίου εμείς επικαλούμαστε και για τον οποίο μας θεωρείτε σχισματικούς — ακόμα και αίρεση, δείχνει ότι ουσιαστικά βρίσκεστε στην ίδια θέση με τους οικουμενιστές. Μάλιστα βρίσκεστε σε μεγαλύτερη ασυνέπεια από αυτούς, γιατί ισχυρίζεστε ότι ο επίσκοπος Αρτέμιος είναι σε αίρεση, και την ίδια στιγμή «ότι ο Θεός θα τον ελεήσει γιατί ομολογεί την ορθόδοξη πίστη και παλεύει γι' αυτήν». Πώς κάποιος που δημιουργεί αίρεση μπορεί καθόλου να είναι ορθόδοξος, πόσο μάλλον να ομολογεί την ορθοδοξία; Πώς κάποιος μπορεί ταυτόχρονα να είναι αιρετικός και ορθόδοξος, ακόμα και να ομολογεί την ορθοδοξία και να την υπερασπίζεται; Μήπως τέτοια ανοησία παίρνετε ως θεολογική βάση της στάσης σας προς τον επίσκοπο Αρτέμιο; Από αυτό είναι φανερό ότι προφανώς δεν γνωρίζετε το θεολογικό περιεχόμενο της λέξης «αίρεση». Αυτή δηλώνει μια ομάδα ανθρώπων που εντός κάποιας θρησκευτικής οργάνωσης προωθεί και υποστηρίζει κάποια διαφορετική, νέα διδασκαλία. Φυσικά, οι οικουμενιστές δεν μπορούν να μας πουν ποιο νέο δόγμα εισάγουμε στην Εκκλησία (οι αβάσιμες και κακόβουλες φλυαρίες και επινοήσεις τους σίγουρα δεν είναι επιχείρημα και απάντηση σε αυτό το ερώτημα), δεν μπορούν γιατί δεν εισάγουμε τίποτα νέο, αντίθετα, παλεύουμε εναντίον πολλών καινοτομιών δογματικών, κανονικών και λειτουργικών που εκείνοι επιβάλλουν. Άρα, με την κρίση ότι είμαστε αίρεση ουσιαστικά επιβεβαιώσατε ότι εμείς δεν ομολογούμε την ορθοδοξία, αλλά κάποια άλλη θρησκευτική διδασκαλία. Και την ίδια στιγμή ισχυρίζεστε ότι ο επίσκοπος παλεύει και ομολογεί την ορθόδοξη πίστη; Απλά, δύο ασυμβίβαστες θέσεις, και με τι τις συμβιβάσατε στο μυαλό σας; — Αυτό μόνο εσείς το ξέρετε, με λογική και θεολογία προφανώς όχι! Σε πνεύμα τέτοιας ανοησίας είναι χτισμένη η συνολική σας στάση προς τον επίσκοπο Αρτέμιο και τον αγώνα του, καθώς και προς την κανονική θεμελίωσή του.

………………………………………………………………………………

Ας επιστρέψουμε στον πολύ σημαντικό 15ο κανόνα. Ερμηνεύετε τον εντελώς οικουμενιστικά, και αυτό σημαίνει αυθαίρετα, σχετικιστικά, αναποτελεσματικά, εντελώς εκτός του πνεύματος του ίδιου του κανόνα, αστοχώντας (προφανώς εσκεμμένα) την ουσία και το νόημά του. Με μια λέξη, όπως οι οικουμενιστές δείχνετε πόσο λυπάστε που αυτός ο κανόνας υπάρχει και ως τέτοιος σας κάνει μεγάλο πρόβλημα, γιατί διδάσκει τους ορθόδοξους πώς να αντισταθούν στην αίρεση. Απλώς εκπλησσόμαστε από τον τυπολατρία και την επιφάνεια με την οποία προσεγγίσατε την ερμηνεία του δοθέντος κανόνα, αν και προσπαθείτε στο γράψιμό σας να αφήσετε την εντύπωση θεολογικής συνέπειας και ακαδημαϊκής θεμελιώδους επάρκειας, ακόμα και λογικότητας. Όμως, η εντύπωση δεν μπορεί να εξαπατήσει τους προσεκτικότερους αναγνώστες των γραμμών σας.

Η επιφάνεια που παρατηρούμε στην ερμηνεία σας του προαναφερθέντος κανόνα συνίσταται στη διαπίστωση και την ασταθή, σχετικιστική σας θέση ότι ο οικουμενισμός δεν έχει καταδικαστεί από σύνοδο. Για να υπερβείτε αυτή την επιφάνεια σας συνιστούμε προσεκτικότερη ανάγνωση του 15ου κανόνα, ο οποίος λέει: Κι εκείνοι που χωρίζονται από την κοινωνία με τον επίσκοπό τους για κάποια αίρεση, που έχει καταδικαστεί από τις άγιες συνόδους, ή από τους Πατέρες, δηλαδή όταν αυτός κηρύττει δημόσια την αίρεση και με ακάλυπτο μέτωπο (με ακάλυπτο κεφάλι, δηλαδή ανοιχτά, δημόσια) διδάσκει γι' αυτήν στην εκκλησία, τέτοιοι όχι μόνο δεν θα υποστούν ποινή σύμφωνα με τους κανόνες γι' αυτό, που πριν από τη συνοδική απόφαση χώρισαν από τέτοιον επίσκοπο, αλλά αντίθετα, θα αξιωθούν της τιμής που πρέπει στους ορθόδοξους. Γιατί αυτοί δεν καταδίκασαν επισκόπους, αλλά ψευδεπισκόπους και ψευδοδιδασκάλους, ούτε με σχίσμα κατέστρεψαν την ενότητα της Εκκλησίας, αλλά αντίθετα έσπευσαν να απελευθερώσουν την Εκκλησία από το σχίσμα και τη διαίρεση.

Η διάκριση «Συνόδων» και «Πατέρων»

Καταλάβατε, λοιπόν, το μήνυμα· για σας και γι' αυτούς που οδηγήσατε σε πλάνη κάναμε έντονες τις κρίσιμες λέξεις του κανόνα, που σε σκόνη και στάχτη διασκορπίζουν την πλάνη σας ότι χρειάζεται να χωριστεί κανείς από τον προκαθήμενο που κηρύττει μόνο εκείνη την αίρεση που έχει συνοδικά καταδικαστεί. Αυτός είναι ο ισχυρισμός σας, ενώ στον ίδιο τον κανόνα βλέπουμε ότι αρκεί η αίρεση να έχει καταδικαστεί και από τους Πατέρες! Ποιων Πατέρων; Φυσικά, των αγίων Πατέρων. Και ποιος μεταξύ των αγίων Πατέρων καταδίκασε με τον πιο ηχηρό τρόπο την αίρεση του οικουμενισμού; Ο άγιος Ιουστίνος  του Τσέλιε (Πόποβιτς)! Αυτός επίσημα αγιοκατατάχθηκε και με αυτή την πράξη της αγιοκατάταξης οι οικουμενιστές, λοιπόν, επικαλέστηκαν την ανάθεμα αυτού του αγίου Πατέρα, ο οποίος την ομολογία του οικουμενισμού τους ονομάζει αναμφίβολα αίρεση. Αλλά μήπως είναι μοναχική φωνή μεταξύ των αγίων Πατέρων; Καθόλου! Ο άγιος Γαβριήλ Γεωργιανός, ο άγιος γέροντας Παΐσιος, ο άγιος Σεραφείμ Σομπόλεφ και πλήθος άλλων σύγχρονων και επίσημα αγιοκαταταγμένων(!) Πατέρων καταδικάζουν αναμφίβολα τον οικουμενισμό ως κακή αίρεση, που πράγματι είναι. Με αυτό είναι φανερό τι είδους και πόση πλάνη διαδίδετε και συγχέετε τους απλόκαρδους χριστιανούς που η συνείδηση τους ωθεί να παλεύουν και να αντιστέκονται στην οικουμενιστική αίρεση και στους φορείς και κήρυκές της, ενώ εσείς με τέτοιο γράψιμό σας παγιδεύετε τη συνείδησή τους. Καταλάβετε, λοιπόν, ότι είστε σε πλάνη και συνετιστείτε!

Η μαρτυρία του επισκόπου Νικοδήμου Μιλάς

Με τέτοια πατερική ουσία και νόημα του προαναφερθέντος κανόνα, ότι έχουμε όχι μόνο δικαίωμα, αλλά ΚΑΘΗΚΟΝ να διακόψουμε την κοινωνία με προκαθημένους — φορείς αιρέσεων, μαζί μας συμφωνεί και ο επίσκοπος Νικόδημος Μιλάς, και για καλύτερη κατανόηση του δοθέντος κανόνα παραθέτουμε και τη δική του ερμηνεία του: ...αν ένας επίσκοπος, μητροπολίτης ή πατριάρχης αρχίσει να κηρύττει δημόσια στην εκκλησία κάποια αιρετική διδασκαλία, που είναι ενάντια στην ορθοδοξία, τότε οι εν λόγω (τοπικοί επίσκοποι και ιερείς) ΕΧΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΗΚΟΝ ΝΑ ΧΩΡΙΣΤΟΥΝ ΑΜΕΣΩΣ από αυτόν τον επίσκοπο, μητροπολίτη και πατριάρχη, και γι' αυτό όχι μόνο δεν θα υποστούν καμία κανονική ποινή, αλλά θα επαινεθούν κιόλας, γιατί με αυτό δεν εξεγέρθηκαν ενάντια σε νόμιμους επισκόπους, αλλά ενάντια σε ψευδεπισκόπους και ψευδοδιδασκάλους, ούτε εισήγαγαν σχίσμα στην εκκλησία, αλλά αντίθετα, όσο μπορούσαν, απελευθέρωσαν την εκκλησία από το σχίσμα και τη διαίρεση. Στην ερμηνεία του ο επίσκοπος Νικόδημος ακόμα τονίζει ότι είμαστε υποχρεωμένοι να ΧΩΡΙΣΤΟΥΜΕ ΑΜΕΣΩΣ, σε αντίθεση με εσάς, που περιμένετε συνοδική καταδίκη του οικουμενισμού. Αν όχι εμάς, ακούστε τουλάχιστον τον σοφό ομώνυμό σας.

Η ιστορική μαρτυρία των αγίων

Τέτοια επιφάνειά σας ευνοεί μόνο τους οικουμενιστές, τους οποίους συνειδητά ή όχι, με το γράψιμό σας πολύ ευχαριστήσατε, και οι οποίοι με τέτοια δική σας και δική τους στάση σε μεγάλο βαθμό νεκρώνουν τη σκουριασμένη συνείδησή τους, με την οποία βαθιά αμάρτησαν ενάντια στην ορθόδοξη πίστη και την πατερική παράδοση. Σε συμφωνία με τον ισχυρισμό σας τίθεται και το εξής ερώτημα: ποιος άγιος ομολογητής περίμενε συνοδική καταδίκη της αίρεσης για να διακόψει την κοινωνία με τους αιρετικούς και να ξεκινήσει τον αγώνα με τις αιρέσεις της εποχής του; Τι λέει γι' αυτό η ιστορία της Εκκλησίας; — Κανένας.

Να μερικά μόνο παραδείγματα και αποδείξεις:

  • Ο άγιος Μάξιμος Ομολογητής δεν έζησε να δει την Έκτη Οικουμενική Σύνοδο, στην οποία συνοδικά καταδικάστηκε η μονοθελητική και μονοενεργητική αίρεση, εναντίον της οποίας πάλεψε και έπαθε στον διωγμό μέχρι θανάτου·
  • Ο άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης, μαζί με τον άγιο Νικηφόρο Ομολογητή, δεν περίμεναν σύνοδο για να καταδικάσουν την εικονομαχία ως αίρεση και να αντιταχθούν στον ασεβή αυτοκράτορα Λέοντα, και οι δύο εξορίστηκαν και έπαθαν στην εξορία· ο πρώτος μαζί με τους μοναχούς του, που έμειναν πιστοί στην ορθόδοξη πίστη και σ' αυτόν, τον πνευματικό τους πατέρα, ακριβώς όπως ο επίσκοπος Αρτέμιος και το μοναχικό του·
  • Ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς δεν περίμενε σύνοδο για να καταδικάσει τον βαρλααμιτικό σχολαστικισμό του Ιωάννη Καλέκα (ο οποίος τον κατηγορούσε για την ορθόδοξη στάση του, δηλαδή τη διάκριση που κάνει μεταξύ ουσίας και ενέργειας του Θεού) αλλά διέκοψε την κοινωνία και με αυτό, όπως η ουσία, το νόημα και η λογική του 15ου κανόνα επιτάσσει, αγνόησε εντελώς την απαγόρευση λειτουργίας, την καθαίρεση, ακόμα και την ανάθεμα από τον εν λόγω πατριάρχη και το μόνιμο σύνοδό του (1344). Αντιθέτως, σύντομα μετά σε ορθόδοξη σύνοδο αυτός ο πατριάρχης αιρετικός καταδικάστηκε και καθαιρέθηκε, αλλά ο άγιος Γρηγόριος δεν περίμενε αυτή τη σύνοδο με σταυρωμένα χέρια, προσευχόμενος μόνο και μετανοώντας, αλλά πάλεψε ακριβώς με τη διακοπή της κοινωνίας με αυτόν τον αιρετικό πατριάρχη και την ομολογία της πίστης.

Και πολλά άλλα παρόμοια παραδείγματα, που επιβεβαιώνουν την ορθότητα της στάσης και της δράσης μας μεταξύ των αγίων Πατέρων.

Το νόημα των Οικουμενικών Συνόδων

Αν οι άγιοι Πατέρες με τέτοιο δικό σας «σαλονικιώτικο ζήλο» περίμεναν «κάποιος άλλος εκεί» να καταδικάσει την αίρεση και τους αιρετικούς, δεν θα είχαν ποτέ φτάσει στις ορθόδοξες συνόδους, στις οποίες αυτό συνέβη, γιατί αυτές οι σύνοδοι ήταν ακριβώς χάρη στο ζήλο τους που κινήθηκαν, οργανώθηκαν, χάρη στα επιχειρήματά τους θεμελιώθηκαν, αν και πολλοί από αυτούς, όπως βλέπουμε, δεν τις πρόλαβαν καν στη ζωή τους. Άρα, οι ορθόδοξες οικουμενικές και τοπικές σύνοδοι ήταν απλώς το αποκορύφωμα εκείνου του αγώνα που οι άγιοι Πατέρες πολύ πριν από αυτές ξεκινούσαν και διεξήγαγαν εναντίον αιρέσεων και αιρετικών. Ήταν, λοιπόν, ο στέφανος, όχι η αρχή, όπως εσείς λανθασμένα θεωρείτε, του πατερικού αγώνα του  ζήλου  και της ομολογίας της αληθινής πίστης. Δεν κάθονταν απλώς, δεν μετανοούσαν και δεν προσεύχονταν, αλλά λεοντόψυχα αντιτάσσονταν στους αιρετικούς με όλα τα διαθέσιμα κανονικά μέσα, με πλήρη ετοιμότητα να υποστούν διωγμούς γι' αυτό, και αυτός ο 15ος κανόνας αποτελεί την κανονική αρθρογράφηση αυτής της ιερής ζήλο των αγίων Πατέρων, με την οποία διαφυλάσσεται η πίστη και εδραιώνεται η Εκκλησία και η μόνη δυνατή της ενότητα — η ενότητα στην πίστη.

 

Η αντιπαράθεση με τη στάση του Νικοδήμου

Γι' αυτό βλέπουμε ότι η στάση σας είναι εντελώς αντίθετη σε αυτόν τον κανόνα, στον οποίο, υποτίθεται, επικαλείστε, αδέξια και θλιβερά υποστηρίζοντας τον ηττοπαθή σας ισχυρισμό ότι εν μέσω αυτής της αιρετικής αταξίας εναντίον της Εκκλησίας χρειάζεται σιωπή (εκτός, κατά εσάς, αν κάποιος είναι θεολογικά μορφωμένος, και πόσοι τέτοιοι υπάρχουν σήμερα;), μετάνοια και προσευχή. Αυτό που τώρα αναφέραμε από τον δοθέντα κανόνα και εσείς διαβάσατε και περάσατε ήσυχοι με ήσυχη συνείδηση, και τον ίδιο τον κανόνα τον γυρίσατε ανάποδα, «αποδεικνύοντας» ότι οι άγιοι Πατέρες με αυτόν τον κανόνα εννοούσαν όπως εσείς, αντίθετα από αυτό που στον ίδιο τον κανόνα θέσπισαν και έγραψαν. Φαντάζομαι και εσείς καταλαβαίνετε πόσο παράλογη ακούγεται τέτοια ερμηνεία σας, και ελπίζουμε μόνο ότι είστε συνειδητοί ότι με τέτοια ερμηνεία του 15ου κανόνα εσείς εντελώς ανατρέπετε την πατερική παράδοση και την καταργείτε. Ναι, με την ερμηνεία σας εσείς αυτόν τον κανόνα και την ύπαρξή του ουσιαστικά απογυμνώσατε, αποκοιμίσατε και τελικά καταργήσατε. Η παραποίηση της πατερικής θεολογίας είναι ανορθόδοξη πρακτική των καινοτόμων, μεταξύ των οποίων ιδιαίτερα διακεκριμένου επισκόπου Αθανασίου Γεβτιτς, ο οποίος χωρίς ντροπή και αιδώ αναδιαμορφώνει, πλαστογραφεί, προσθέτει και μετακινεί την παράδοση του ίδιου του πνευματικού του πατέρα, του αγίου Ιουστίνου Τσέλιισκι. Μεταμφιέζει τα άγια λείψανά του, αλλά και την αγιοπατερική του θεολογία, προφανώς, σε οικουμενιστικό ένδυμα που δεν του ταιριάζει. Σε αυτές τις ανέντιμες πρακτικές αυτού του επισκόπου είστε και εσείς συνειδητοί, μάλιστα παλεύετε εναντίον τους, όπως τουλάχιστον παρουσιάζετε το έργο σας στη δημοσιότητα, ενώ στην πράξη ακολουθείτε την ίδια εκείνη ανάποδη πρακτική παραποίησης της πατερικής διδασκαλίας.

 

Η συνοδική καταδίκη του οικουμενισμού

Άρα, βλέπουμε ότι ο λόγος σας στέκεται απέναντι στους αγίους Πατέρες; Δεν έχουν βρεθεί σε τέτοια κατάσταση οι εαυτούς τους οι οικουμενιστές; Μας πείθουν ότι είναι μεγαλύτερες αυθεντίες από τους αγίους Πατέρες. Ελπίζουμε ότι σε τέτοια πλάνη δεν θα παραμείνετε πολύ, αν ήδη έχετε πέσει σε αυτήν, θέλουμε να πιστεύουμε — όχι συνειδητά.

Όμως, ακόμα κι αν επιμένετε στην προφανώς ακανόνιστη τυπολατρία ότι η αίρεση πρέπει να είναι συνοδικά καταδικασμένη για να απομακρυνόμαστε από τους κήρυκές της, θα ικανοποιήσουμε και την επιμονή σας σε τέτοια μορφή, αν και προηγουμένως είδαμε ότι στην πατερική παράδοση είναι ανύπαρκτη. Τυπικά μιλώντας (κατά το πρότυπό σας) ο οικουμενισμός έχει αναθεματιστεί ως αίρεση σε τοπική σύνοδο της Ρωσικής Εκκλησίας του εξωτερικού, η οποία τώρα βρίσκεται σε κοινωνία με τις υπόλοιπες τοπικές εκκλησίες. Με την αποδοχή σε κοινωνία αυτής της Τοπικής Εκκλησίας, αποδεχθήκαν και οι αποφάσεις και οι στάσεις της, από τις οποίες ποτέ δεν αποκηρύχθηκε, τουλάχιστον όχι τυπικά. Άρα αυτή η αίρεση έχει καταδικαστεί σε μια νόμιμη εκκλησιαστική σύνοδο μιας τοπικής εκκλησίας. Αλλά και αν δεν είχε καταδικαστεί, ο οικουμενισμός στην πρακτική του εκδήλωση και ύπαρξη συνίσταται στην προσευχητική και εκκλησιαστική κοινωνία (αναγνώριση εκκλησιαστικότητας, αποστολικής διαδοχής κλπ.) με ήδη καταδικασμένους αιρετικούς, άρα, με αυτό ο οικουμενισμός είναι αυτομάτως καταδικασμένος, γιατί προπαγανδίζει καταδικασμένες αιρέσεις ως χριστιανισμό, καταδικασμένους αιρετικούς ως Εκκλησία. Εσείς είστε σίγουρα συνειδητοί γι' αυτό, τότε γιατί τέτοια αποκήρυξη του 15ου κανόνα και αμφισβήτηση της θεραπευτικής και αναγκαίας εφαρμογής του στην Εκκλησία, που σήμερα επιτίθεται από οικουμενιστές αιρετικούς; Εξάλλου ωραία παραθέτετε τον κανόνα και την ερμηνεία του από τον επίσκοπο Νικόδημο Μιλάς, και μετά δίνετε τη δική σας ερμηνεία εντελώς αντίθετη στα παρατιθέμενα αποσπάσματα.

 

Ο διωγμός του επισκόπου Αρτεμίου

Με λύπη πρέπει να διαπιστώσουμε, το μικρό φως ελπίδας με το οποίο ανακοινώσατε τον εαυτό σας ως αληθινό αγωνιστή για την καθαρότητα της πίστης ακριβώς το εξαφανίσατε με τέτοια στάση σας για τον 15ο κανόνα και τη συνολική κατάσταση στην Εκκλησία. Η δική σας, και στην ουσία «λύση» που προσφέρει ο Βλάντιμιρ Ντιμιτρίγιεβιτς, να «προσευχόμαστε και να μετανοούμε» είναι σε θεολογική έννοια «ανακάλυψη του ζεστού νερού». Μήπως εμείς οι χριστιανοί και οι μοναχοί δεν το ξέραμε και δεν το κάναμε αυτό μέχρι τώρα, και περιμέναμε εσάς τους δύο να μας «φωτίσετε»; Οι «καρποί» της ταπεινοφροσύνης, της μετάνοιας και της προσευχής σας που δείχνετε απλώς επιβεβαιώνουν ότι πραγματικά σας χρειάζεται έμπειρος πνευματοφόρος γέροντας, και μάλιστα — όσο το δυνατόν γρηγορότερα, πριν με τη μόρφωση και το αξίωμα που έχετε στην αυτοπεποίθηση και τον ελιτισμό σας (με τον οποίο άλλους πολύ τολμηρά ετικετοποιείτε, ενώ οι ίδιοι τον κατέχετε), δεν γίνετε δημιουργός κάποιας νέας σεργιανικής αίρεσης, ή κάτι παρόμοιο.

Ο διωγμός του επισκόπου Αρτεμίου δεν ήταν αφορμή να υπερασπιστεί την εξουσία και την αξιοπρέπειά του. Όπως βλέπετε, έχει καθαιρεθεί και αφοριστεί, που ως συνέπεια της σύγκρουσής του με τους οικουμενιστές στον έξυπνο δείχνει ποιος είναι ο σκοπός του επισκόπου. Αν ο σκοπός του ήταν η εξουσία, θα είχε εγκαταλείψει προ πολλού τον αγώνα του εναντίον του οικουμενισμού και θα «έπαιζε» όπως οι οικουμενιστές υπό τον Ιρίνεϊ Μπούλοβιτς, τον Αμφιλόχιο και τον Αθανάσιο Γεβτιτς, «παίζουν», όπως, εξάλλου, κάνει το υπόλοιπο σερβικό επισκοπάτο. Όποιος θέλει να μείνει στην εξουσία δεν πηγαίνει στις κατακόμβες, αλλά πηγαίνει να προσκυνήσει τον Ιρίνεϊ Μπούλοβιτς, τη «γκρίζα εμινέντσα» της Σερβικής Εκκλησίας και πατέρα του οικουμενισμού στη Βαλκανική χερσόνησο και πέραν αυτής. Φαντάζομαι σας είναι σαφής αυτή η «εξίσωση» λειτουργίας της «συνοδικότητας» στη Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία; Ή είστε τυφλοί; Συμφωνείτε ότι ο επίσκοπος Αρτέμιος ουσιαστικά διώκεται για την ορθόδοξη ομολογία πίστης και τον αντιοικουμενισμό, και παρ' όλα αυτά μένετε στη θέση των οικουμενιστών ότι ο επίσκοπος με τον αγώνα του για την πίστη υπερασπίζεται τον θρόνο και την εξουσία του. Πάλι είστε ασυνεπείς στον εαυτό σας.

Η νέα σελίδα αντίστασης

Ο επερχόμενος διωγμός των ορθοδόξων άνοιξε απλώς μια νέα σελίδα στην επέκταση του οικουμενισμού και των οικουμενιστών στη Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία, και αυτή η δραστήρια και επιθετική επιβολή του οικουμενισμού με ακανόνιστα μέσα και διωγμό απλώς άναψε συναγερμό στη συνείδησή μας και στην ορθόδοξη συνείδηση, και έδειξε ότι και στην αντίσταση των ορθοδόξων χρειάζεται να γυρίσουμε νέα σελίδα, και αυτό είναι η πιο ανοιχτή και δραστήρια αντίσταση στους οικουμενιστές, όχι μόνο με γράψιμο, λόγο, προσευχή και μετάνοια, που κάναμε και πολύ πριν από εσάς και τον Βλάντα Ντιμιτρίγιεβιτς, ιδιαίτερα ο επίσκοπός μας. Ο επίσκοπος Αρτέμιος ως ιερομόναχος, και ως θεολόγος, έκανε ό,τι μπορούσε τότε: έγραφε και μιλούσε, έλεγχε και προσευχόταν, όπως και ο άγιος Ιουστίνος Τσέλιε, ο οποίος δεν συλλειτούργησε με τον πατριάρχη Γερμανό, ούτε τον μνημόνευσε, αλλά μνημόνευσε τον επίσκοπό του Ιωάννη Βελιμίροβιτς που δεν ήταν οικουμενιστής. Στον πατριάρχη Γερμανό ήταν πολύ γνωστή η απάντηση του πατρός Ιουστίνου στην επιθυμία του να έρθει στο μοναστήρι Τσέλιιε και να λειτουργήσει. Ο άγιος Ιουστίνος του μετέφερε μέσω της ηγουμένης των Τσέλιιε: μπορεί, ας έρθει, αυτός θα μπει από τη μια πύλη, εγώ θα βγω από την άλλη, ας λειτουργήσει αυτός, εγώ πάω στο δάσος, μέχρι να φύγει. Γι' αυτό κι εμείς κατά το πρότυπο του πνευματικού μας παππού, του αγίου Ιουστίνου Τσέλιε, ανάμεσα σε πατριάρχη οικουμενιστή και δάσος διαλέξαμε το δάσος. Ο 15ος κανόνας αφορά τη διακοπή της κοινωνίας με συγκεκριμένους οικουμενιστές στην ιεραρχία του Βελιγραδινού Πατριαρχείου, γι' αυτό κι εσείς κάντε ό,τι έκανε ο ιερομόναχος Αρτέμιος, και αργότερα στην εποχή του ο επίσκοπος Αρτέμιος και ο όσιος Ιουστίνος Τσέλιισκι, και θα είναι αρκετό από εσάς. Φαντάζομαι σας είναι σαφές σε όλα αυτά ότι η διακοπή της κοινωνίας επισκόπου με πατριάρχη συνεπάγεται μεγαλύτερες συνέπειες από τη διακοπή ενός  αρχιμανδρίτη — συνέπειες που εσείς κακόβουλα ονομάζετε σχίσμα, ενώ εμείς εφαρμογή του 15ου κανόνα.

……………………………………………………….

Η υποκρισία και το παρελθόν του Νικοδήμου

Επίσης, αν ήδη αποφασίσατε να ζητήσετε συγχώρεση, ιδιαίτερα από εμάς το μοναχισμό στην εξορία, ξεκινήστε με τη σειρά, και πρώτα ζητήστε συγνώμη που μέχρι πρότινος ήσαστε δραστήριο μέλος της καινοτόμου αποστασίας στη ΣΟΕ(Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία) , και μετά ζητήστε συγχώρεση για τον ρόλο σας του  συνοδοιπόρου του δυστυχισμένου μητροπολίτη Αμφιλόχιου, κατά την ακανόνιστη κατάληψη της Επαρχίας μας. Φαντάζομαι είστε συνειδητοί της υποκρισίας σας στην οποία έχετε πέσει, γιατί επικρίνετε τον επίσκοπο Αρτέμιο ότι με βάση το άρθρο 111 του Καταστατικού της ΣΟΕ δεν απέβαλε τον επίσκοπο Αθανάσιο από την Επαρχία, ενώ οι ίδιοι ήσασταν ένας από τους εισβολείς σε αυτήν! Άρα, δεν απέβαλε τον επίσκοπο Αθανάσιο, και δεν αναφέρετε, από ντροπή φαντάζομαι, ότι δεν απέβαλε ούτε εσάς, ούτε τον μητροπολίτη σας, αν και, σύμφωνα με τον δικό σας ισχυρισμό, έπρεπε. Τότε κάνατε διαλέξεις στον επαρχιακό κλήρο «εμβολιάζοντάς τους κατά του πνεύματος του Αρτεμίου», για το οποίο η Επαρχία μας και πριν από αυτά τα γεγονότα «ήταν εκτός Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας», όπως γράψατε! Με αυτά τα λόγια από εσάς μίλησε όλη η, ήδη παροιμιώδης, ζήλεια και κακία που τραγικά κληρονομήσατε από τον πνευματικό σας πατέρα, τον Αμφιλόχιο, γιατί αυτά είναι τα δικά του λόγια, ότι «ο Αρτέμιος από την Επαρχία του κάνει αίρεση».

Οι πρώην  αδελφοί του επισκόπου Αρτεμίου ουδέποτε του συγχώρεσαν το γεγονός ότι παρέμεινε ο μόνος συνεπής συνεχιστής της παράδοσης του πατρός Ιουστίνου. Ενώ εκείνοι ενέδωσαν στον δυτικόστροφο υπαρξισμό και τον οικουμενισμό του Ιωάννη Ζηζιούλα, ο Αρτέμιος επέλεξε τον ανένδοτο αγώνα για την Ορθοδοξία, αποδεχόμενος το τίμημα των διωγμών και των ταπεινώσεων που υφίσταται μέχρι και σήμερα – ακόμη και από εσάς

Πολύ τους ελέγχει αυτή του η επιμονή στη γραμμή του πατρός Ιουστίνου, τόσο που και εσείς, πρώην (αν;) τέκνο του μητροπολίτη, φέρετε αυτή την κληρονομημένη πικρία και μίσος προς τον επίσκοπο Αρτέμιο, για το οποίο δεν είστε αμερόληπτοι, αν και για προκατάληψη κατηγορείτε εμάς. Ο Θεός να σας βοηθήσει με αυτήν την «πνευματική κληρονομιά» από τον πρώην πνευματικό σας πατέρα, και με τα υπόλοιπα που πήρατε από αυτόν, από τα οποία ο καλός Θεός να σας ελευθερώσει. Και μετά από όλα αυτά τολμάτε να γράφετε για τον επίσκοπο Αρτέμιο και να παρουσιάζεστε τώρα στη σερβική ορθόδοξη κοινή γνώμη ως ζηλωτής. Αν ήδη αγωνίζεστε για μετάνοια και προσευχή ως λύση της τρέχουσας οδυνηρής κατάστασης στην Εκκλησία, τότε δύσκολα θα έχετε χρόνο να γράφετε περαιτέρω τέτοια θεολογικά, λογικά και ηθικά ασυνεπή κείμενα, γιατί για μετάνοια προφανώς έχετε αρκετό υλικό. Δεν είναι σοφό να προσθέτετε κι άλλο με τέτοιο «ζήλο» σας.

Χωρεπίσκοπος Νοβομπρντσκί και Παννονικός Μαξίμος

Πηγή. https://www.eparhija-prizren.org/k/episkop-artemije

Δευτέρα 4 Μαΐου 2026

«Η Ομολογία του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή και η μάχη υπέρ της Ορθοδοξίας του Επισκόπου Αρτεμίου»(Β).(Χωρο-επισκόπου Μαξίμου Νοβάνοβιτς)



ΜΕΡΟΣ -Β


Δʹ. ΟΙ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ

Επομένως, ήδη μπορεί να ριχτεί μία ματιά στο αδιαμφισβήτητο γεγονός οτι το πιο σημαντικό εργαλείο του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή στην μάχη για την διατήρηση της Ορθόδοξης Πίστεως είναι – πάνω από όλα – αδιαμφισβήτητη, ένθερμη, λεπτομερής, ευσυνείδητη, ακριβής και μέχρι κεραίας επιμελής Ομολογία της Ορθόδοξης Πίστεως, μαζί με τη διακοπή μνημοσύνου των αιρετικών. Μάλιστα, καθώς και σήμερα οι οικουμενιστές και οι μοντερνιστές – ως οπαδοί της φιλελεύθερης και σχετικιστικής προσέγγισης στα θέματα της Πίστεως – υποστηρίζουν ότι εμείς λεπτολογούμε όλα σχετικά με την Πίστη, ούτω οι ίδιες καταγγελίες είχαν απευθυνθεί και τότε στον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή, στις οποίες απάντησε ότι είναι απαραίτητο να σεβόμαστε την ευσέβεια μέσω της Αλήθειας. Ιδού πώς εξελίχθηκε η μάχη του αυτή με τους αιρετικούς. Αυτοί με κάθε τρόπο προσπάθησαν να τον πείσουν να αποδεχτεί τον λεγόμενον « Τύπον » και την « Έκθεση » του αυτοκράτορα, όπου είχε γεννηθεί η αίρεση του μονοθελητισμού, η οποία λανθασμένα τότε διακήρυξε ότι ο Χριστός έχει μόνο μια θέληση, σε αντίθεση με τον Άγιο Μάξιμο: « Τὸ δι᾿ οἰκονομίαν γενόμενον, μὴ λάβῃς ὡς κύριον δόγμα. Δι᾿ οἰκονομίαν τοῦτο γέγονεν, ἵνα μὴ βλαβῶσιν οἱ λαοὶ ταῖς τοιαῦταις λεπτομερέσι φωναῖς. Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἀββᾶς Μάξιμος, εἶπε· Τοὐναντίον πᾶς ἄνθρωπος ἁγιάζεται διὰ τῆς ἀκριβοῦς ὁμολογίας τῆς πίστεως. Καὶ εἶπε Τρώϊλος· Οὐκ (ο Τύπος) ἀνεῖλεν (τις δύο θελήσεις στο Χριστο), ἀλλὰ κατασιγασθῆναι ἐκέλευσεν. Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἀββᾶς Μάξιμος εἶπεν· Ἡ σιγὴ τῶν λόγων, ἀναίρεσις τῶν λόγων ἐστί. Διὰ γὰρ τοῦ Προφήτου λέγει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον· Οὐκ εἰσὶ λαλιαί, οὐδὲ λόγοι, ὧν οὐχὶ ἀκούονται αἱ φωναὶ αὐτῶν. Οὐκοῦν ὁ μὴ λαλούμενος λόγος, οὐδὲ λόγος ἐστί ».


Εʹ. Η ΣΙΩΠΗ ΙΣΟΥΤΑΙ ΜΕ ΑΡΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ

Τι μπορούμε να δούμε από αυτά τα λόγια; Και οι παλαιοί και οι σημερινοί αιρετικοί θεωρούν ότι η Ακριβής Ομολογία της Πίστεως είναι κάτι περιττό, επειδή, αλίμονο, Αυτή βλάπτει τους ανθρώπους με τα δικά Της εκλεπτυσμένα λόγια! Εντελώς αντίθετα. Για να το πούμε πιο σωστά – Αυτή βλάπτει μόνο τα ανθρώπινα και γήινα συμφέροντα, εκείνη την περίοδο την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ή την λεγόμενη Βυζαντινή Κοινοπολιτεία, και σήμερα την Παγκοσμιοποιητική αντι-Αυτοκρατορία, η οποία απαγορεύει να πιστεύεται ότι ο η Ορθόδοξη Πίστη είναι η μόνη Αληθινή Πίστη εις όλους τους κόσμους. Διότι ούτω, δήθεν, η ειρήνη και η συνύπαρξη καταστρέφονται. Αλλά, αυτές είναι ψεύτικες και χτισμένες πάνω από το φιλελεύθερο ψέμα που ονομάζεται « ανεκτικότητα », η οποία αποδέχεται το αμάρτημα, το διάβολο και την απάτη. Αποδέχεται όλα, μόνο δεν αποδέχεται την Αλήθεια του Χριστού.

Γι'αυτό το λόγο, αιρετικοί τότε και σήμερα προσφεύγουν στη διαβολική λύση – αυτοί ισχυρίζονται ότι δεν πρέπει να υπάρχει καμία συζήτηση για το τι είναι η Ακριβής Πίστη, ότι δεν πρέπει να έχουμε κανένα ενδιαφέρον για τα λεπτομέρεια των δογμάτων και δεν πρέπει να επισημάνουμε τις διαφορές μεταξύ της Ορθοδοξίας και των αιρέσεων, μεταξύ των Ορθοδόξων και των αιρετικών. Ισχυρίζονται ότι πρέπει να προσευχόμαστε μαζί με αυτούς και να κηρύττουμε « αγάπη » χωρίς την Αλήθεια, ώστε να μην βρίζουμε τους αιρετικούς ανθρώπους. Αλλά, για την υποχρέωση να μην βρίζουμε το Θεό, αυτοί δεν λένε τίποτα και δεν δίνουν καμία προσοχή. Έχουμε ήδη δει τι είχε σκεφτεί ο Άγιος Μάξιμος για όλα αυτά – η ανείπωτη λέξη είναι απορριπτόμενη και ανύπαρκτη. Επομένως, ακούστε τον Άγιο Μάξιμο εσείς « οι ορθόδοξοι » σιωπηλοί που σιωπάτε κατά τη διάρκεια της μάχης υπέρ της Πίστεως και της καταιγίδας εντός της Εκκλησίας (τάχα διατηρώντας την εκκλησιαστική ειρήνη). Αλλά, στην πραγματικότητα, διατηρείτε τη δική σας υλική άνεση. Διότι είναι ασεβές να σκεφτεί πως εσείς εκτιμάτε την ειρήνη στην Εκκλησία περισσότερο από τον Άγιο Αββά Μάξιμο τον Ομολογητή, ο οποίος θεωρεί ότι η σιωπή στα θέματα της Ορθόδοξης Πίστεως αποτελεί την απόρριψη της Ίδιας της Πίστεως και ότι η κάθε ειρήνη χωρίς την Αληθινή Πατερική Πίστη είναι φοβερή ζημιά – όχι όφελος – για την Εκκλησία. Μεταξύ άλλων, ιδού τα λόγια του με τα οποία ξεβρακώνει την ψεύτικη ειρήνη στην Εκκλησία, την ειρήνη που στερείται της Αληθινής Ορθόδοξης Πίστεως: « Καί λέγουσιν (αιρετικοί) αὐτῷ… πλήν µή λυπήσῃς τόν βασιλέα, διά τήν εἰρήνην καί µόνον ποιήσαντα τόν τύπον, οὐκ ἐπ’ ἀναιρέσει τινός τῶν ἐπί Χριστοῦ νοουµένων· ἀλλ’ ἐπί εἰρήνῃ τήν σιωπήν τῶν ποιουσῶν τήν διάστασιν φωνῶν οἰκονοµοῦντα. Καί ῥίψας ὁ τοῦ Θεοῦ δοῦλος ἑαυτόν εἰς τήν γῆν µετά δακρύων· Οὔκ ὤφειλε λυπηθῆναι ὁ ἀγαθός καί εὐσεβής δεσπότης κατά τῆς ἐµῆς ταπεινώσεως. Οὐ γάρ δύναµαι λυπῆσαι τόν Θεόν σιωπῶν, ἅπερ αὐτός λαλεῖσθαι καί ὁµολογεῖσθαι προσέταξεν ». Κατά τον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή, εάν δεν ομολογούμε δημοσίως την Ορθόδοξη Πίστη – δηλαδή εάν δεν καταδικάζουμε σήμερα δημοσίως τον οικουμενισμό ως αίρεση – τότε αυτό είναι το ίδιο με το να απορρίψουμε την Ορθόδοξη Πίστη, επειδή στις καρδιές των σιωπηλών η Πίστη είναι ανύπαρκτη. Δεν φτάνει μόνο να ομολογούμε την Ορθόδοξη Πίστη και να αποφεύγουμε την αίρεση του οικουμενισμού στις καρδιές και κρυφά, αλλά δημοσίως, σαφές και ανοιχτά. Ακριβώς αυτό υπογραμμίζει ο Άγιος Ομολογητής και Αββάς Μάξιμος, το οποίο μπορούμε να δούμε στην συνέχεια της συνομιλίας του με τους αιρετικούς: « Καί εἶπε Τρώϊλος (αιρετικός)· Ἔχε ἐν καρδίᾳ σου, ὡς θέλεις· οὐδείς σε κωλύει. Ὁ ἀββᾶς Μάξιμος εἶπεν. Ἀλλ᾿ οὐ περιώρισεν ὁ Θεός τῇ καρδίᾳ τήν ὅλην σωτηρίαν, εἰπών· Ὁ ὁμολογῶν με ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὁμολογήσω αὐτόν ἔμπροσθεν τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς. Καί ὁ θεῖος Ἀπόστολος διδάσκει, λέγων· Καρδίᾳ μέν πιστεύεται εἰς δικαιοσύνην· στόματι δέ ὁμολογεῖται εἰς σωτηρίαν. Εἰ οὖν ὁ Θεός, καί οἱ τοῦ Θεοῦ προφῆται καί ἀπόστολοι κελεύουσιν ὀμολογεῖσθαι τό μυστήριον φωναῖς ἁγίων, τό μέγα καί φρικτόν, καί παντός τοῦ κόσμου σωτήριον, οὐκ ἔστι χρεία οἱῳδήποτε τρόπῳ κατασιγασθῆναι τήν τοῦτο κηρύττουσαν φωνήν, ἵνα μή μειωθῇ τῶν σιγώντων ἡ σωτηρία ».

Είναι σαφές ότι – κατά τον Άγιο Μάξιμο – η σιωπή στα θέματα της Ορθόδοξης Πίστεως σημαίνει την άρνηση του Θεού. Επομένως, ο Άγιος ρωτάει τον εαυτό του στη συνέχεια: « τί γάρ ἀπολογήσομαι, οὐ τῷ Θεῷ λέγω, ἀλλά τῷ ἐμῷ συνειδότι, εἴ γε διά δόξαν ἀνθρώπων τήν οὐδέν πρός ὕπαρξιν ἔχουσαν, τήν σώζουσάν με πίστιν ἐξομόσομαι ἤδη; ». Ταυτόχρονα, είναι παρά πολύ ωραίο να δούμε πως πάνω από τέτοια πνευματικά θεμέλια της Ομολογίας της Ορθόδοξης Πίστεως ο Μέγας Αββάς Μάξιμος χτίζει το θάρρος του, τη δύναμή του και την αφοβία του στον ομολογητικό άθλο, μιλώντας στους διώκτες του: « Θεόν σέβων, οὐκ ἀδικοῦμαι ». Ξέροντας ότι η Ομολογία της Πατερικής Πίστεως τον ενώνει με το Θεό.


Ϛʹ. Η ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Επίσης, ένα ακόμα θανατηφόρο εργαλείο που είχε χρησιμοποιήσει ο Άγιος Αββάς Μάξιμος εναντίον της αιρέσεως είναι η διακοπή της λειτουργικής κοινωνίας (του συλλείτουργου και και της Θείας Κοινωνίας) και των διοικητικών δεσμών (της υποτακτικότητας) – ως παραδοσιακός τρόπος της αντίστασης κατά των αιρέσεων και των αιρετικών. Ειδικά όταν ο λόγος γίνεται για τα ανώτατα εκκλησιαστικά αξιώματα. Αυτό ήταν πολύ πριν από τον ένατο αιώνα όταν τέτοια διακοπή της κοινωνίας επιβεβαιώθηκε ως κανόνας στην Πρωτοδευτέρα Σύνοδο της Κωνσταντινουπόλεως. Αυτό είναι το μόνο πράγμα που οι αιρετικοί καταλαβαίνουν, όπως τότε ούτω και τώρα. Διοτι, το να παραθέτουμε το Ευαγγέλιο και τους Αγίους Πατέρες σε αυτούς, είναι το ίδιο με το να ψιθυρίζουμε στον κουφό. Μετά από αποδοχή της αιρέσεως, οι αιρετικοί ποδοπάτησαν και το Ευαγγέλιο και τους Αγίους Πατέρες – όλα αυτά δεν αποτελούν πια το κύρος για τους αιρετικούς. Αυτοί, πνευματικά μαραμένοι, δεν έχουν πια το ευαγγελικό και Αγιοπατερικό φρόνημα και κωφεύουν σαν έχιδνες. Εξαιτίας αυτού, το μοναδικό και αποτελεσματικό μέτρο που καταλαβαίνουν καλά είναι η διακοπή της κοινωνίας με αυτούς. Αυτό έκανε ο Μέγας Αββάς Μάξιμος και για εμάς έκανε ο Μέγας Αββάς Αρτέμιος. Κι εμείς συνεχίζουμε να το κάνουμε, ακολουθώντας το ύψιστο τους παράδειγμα της Ομολογίας. Πόσο δύσκολο ήταν για τους αιρετικούς το γεγονός ότι ο Άγιος Μάξιμος δεν ήθελε την κοινωνία με αυτούς, ότι δεν ήθελε να κοινωνήσει στην κοινή Θεία Λειτουργία μαζί με αυτούς, μπορούμε να δούμε από τα παρακάτω λόγια, με τα οποία οι αιρετικοί και διώκτες ούτω μιλάνε στον Άγιο: « Ἐπειδή πᾶσα ἡ Δύσις, καί οἱ ἐν τῇ Ἀνατολῇ διαστρέφοντες εἰς σέ θεωροῦσι· καί ἅπαντες διά σέ στασιάζουσι, μή θέλοντες συμβιβασθῆναι ἡμῖν διά τήν πίστιν· κατανύξοι σε ὁ Θεός κοινωνῆσαι ἡμῖν ἐπί τῷ παρ᾿ ἡμῖν ἐκτεθέντι Τύπῳ… Οἴδαμεν γάρ ἀσφαλῶς, ὅτι σοῦ κοινωνοῦντος τῷ ἁγίῳ τῶν ἐνταῦθα θρόνῳ, πάντες ἑνοῦνται ἡμῖν, οἱ διά σέ καί τήν σήν διδακαλίαν ἀποσχίσαντες τῆς κοινωνίας ἡμῶν ».

Τι βλέπουμε από αυτά τα λόγια; Ούτε τότε ούτε τώρα, δεν ενοχλεί τους αιρετικούς τόσο η προφορική Ομολογία της Πίστεως, το γράψιμο και το κήρυγμα του Αγίου Μαξίμου, όσο η διακοπή της λειτουργικής του κοινωνίας με αυτούς. Επειδή, καθώς οι ίδιοι οι αιρετικοί-διώκτες εκείνη την περίοδο αναγνωρίζουν, ακολουθώντας το παράδειγμά του Αγίου Μαξίμου (ως μεγάλης θεολογικής αυθεντίας) πολλοί Ορθόδοξοι διέκοψαν τότε την κοινωνία με τους πατριαρχικούς θρόνους που έπεσαν στην αίρεση του μονοθελητισμού. Επίσης, οι αιρετικοί τότε είχαν ονομάσει τους Ορθόδοξους που διέκοψαν την κοινωνία με αυτούς (λόγω της αιρέσεως) – « σχισματικοί ». Η ίδια κατάσταση υπάρχει και σήμερα. Το γράψιμό μας και η ομιλία μας δεν έχουν καμία επιρροή στους αιρετικούς οικουμενιστές, δεν τους ενδιαφέρει τίποτα. Αυτοί δεν φοβούνται το Θεό, δεν ντροπιάζονται μπροστά στους ανθρώπους. Το μόνο που καταλαβαίνουν, η μόνη σοβαρή απόφαση που θα μπορούσε να τους σώσει από την πνευματική λάσπη και την άβυσσο – είναι η διακοπή της κάθε κοινωνίας με αυτούς. Σ'αυτό, οι αιρετικοί τότε, καθώς και οι αιρετικοί σήμερα, απαντάνε με τον ίδιο τρόπο. Εμάς τους Ορθόδοξους, διότι εξαιτίας της αιρέσεως τους δεν θέλουμε την κοινωνία με αυτούς, αυτοί θεωρούν σχισματικούς. Δηλαδή, για τους αιρετικούς εκείνης της εποχής και – παρακολουθώντας την ίδια λογική – για τους σημερινούς αιρετικούς, ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής και οι οπαδοί του ήταν σχισματικοί. Αλλά εμείς μαζί με τον Άγιο Μάξιμο, επαναλαμβάνουμε τα λόγια του Αγίου Αποστόλου Παύλου: « κόπτοντες και ημείς κάθε δεσμόν προς τας παλαιάς αυτάς και συμβολικάς διατάξεις… και ας πάρωμεν επάνω μας τον χλευασμόν και τον εμπαιγμόν » (Εβρ. 13,13).

Εξάλλου, ἄδικα καταδικάζοντας τον Άγιο Μάξιμο, οι αιρετικοί τον ρώτησαν και πάλι: « Οὐ κοινωνεῖς τῷ θρόνῳ Κωνσταντινουπόλεως; Καί εἶπεν· Οὐ κοινωνῶ. Διά ποίαν οὐ κοινωνεῖς αἰτίαν, εἶπον; Ἀπεκρίθη· Ὅτι τάς ἁγίας τέσσαρας συνόδους³ ἐξέβαλον διά τῶν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ γενομένων ἐννέα κεφαλαίων· καί διά τῆς ἐν ταύτῃ τῇ πόλει γενομένης παρά Σεργίου ἐκθέσεως, καί διά τοῦτο προσεχῶς ἐπί τῆς ἕκτης ἰνδικτιῶνος ἐκτεθέντος τύπου· » – δηλαδή μέσω της αποδοχής των αιρετικών τους κειμένων – « καί ἅπερ ἐδογμάτισαν διά τῆς ἐκθέσεως, διά τοῦ τύπου ἠκύρωσαν· καί καθεῖλαν ἑαυτούς τοσαυτάκις. Οἱ τοίνυν ὑφ’ ἑαυτῶν κατακριθέντες καί ὑπό τῶν ῾Ρωμαίων, καί τῆς μετά ταῦτα ἐπί τῆς ὀγδόης ἰνδικτιῶνος γενομένης συνόδου καθαιρεθέντες, ποίαν ἐπιτελέσουσι μυσταγωγίαν· ἤ ποῖον πνεῦμα τοῖς παρά τῶν τοιούτων ἐπιτελουμένοις ἐπιφοιτᾷ; ».

Αλλά, οι αιρετικοί συνεχίζουν με τις επιθέσεις στον Άγιο Μάξιμο και λένε: « Εἰς ἕν δέ μόνον λυπεῖς πάντας, ὅτι πολλούς ποιεῖς χωρισθῆναι τῆς κοινωνίας τῆς ἐνταῦθα Ἐκκλησίας. Ἔστι τις ὁ λέγων, εἶπεν ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ, ὅτι εἶπον· Μή κοινωνήσῃ τῇ Ἐκκλησίᾳ τῶν Βυζαντίων; Ἀπεκρίθη ὁ κῦρις Σέργιος· αὐτό τοῦτο, τό σε μή κοινωνεῖν, μεγάλη πρός πάντας ἐστί φωνή, μή κοινωνῆσαι. Καί εἶπεν ὁ τοῦ Θεοῦ δοῦλος· οὐδέν βιαιότερον συνειδότος κατηγοροῦντος, καί οὐδέν τούτου συνηγοροῦντος παῤῥησιαστικώτερον… Γινώσκετε τάς γενομένας καινοτομίας ἀπό τῆς ἕκτης ἐπινεμήσεως τοῦ διελθόντος κύκλου ἀρξαμένας ἀπό Ἀλεξανδρείας διά τῶν ἐκτεθέντων ἐννέα κεφαλαίων παρά Κύρου, τοῦ οὐκ οἶδα πῶς γεγονότος ἐκεῖσε προέδρου, τῶν βεβαιωθέντων ὑπό τοῦ θρόνου Κωνσταντινουπόλεως· καί τάς ἄλλας ἀλλοιώσεις, προσθήκας τε καί μειώσεις, τάς γενομένας συνοδικῶς ὑπό τῶν προεδρευσάντων τῆς τῶν Βυζαντίων Ἐκκλησίας, Σεργίου λέγω, καί Πύῤῥου, καί Παύλου· ἅστινας καινοτομίας πᾶσα γινώσκει ἡ οἰκουμένη. Διά ταύτην τήν αἰτίαν οὐ κοινωνῶ, ὁ δοῦλος ὑμῶν, τῇ Ἐκκλησίᾳ Κωνσταντινουπόλεως ».

Αυτό σημαίνει ότι ο Άγιος Μάξιμος μόνο επαναλαμβάνει και συνεχίζει τη στάση του, η οποία λέει πως δεν πρέπει να έχουμε κοινωνία με αυτούς που ομολογούν κάποια αίρεση, αν και πρόκειται για πατριάρχες και αυτοκράτορες. Με αυτόν τον τρόπο, όχι μόνο δεν βλάπτεται ή ανησυχεί η συνείδηση του Ορθοδόξου Χριστιανού, αλλά όπως σκέφτεται ο Μέγας Αββάς, η χριστιανική συνείδηση ούτω προστατεύεται. Επιπλέον, κατηγορήθηκε ο Άγιος Μάξιμος ότι δεν είναι ούτε Χριστιανός, αλλά αυτός απάντησε: « Σύ λέγεις. ἀλλ’ ὁ Θεός λέγει εἶναί με, καί διαμένειν Χριστιανόν ».


Ζʹ. ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ «ΣῪ ΜΟΝΟΣ ΣΩΖῌ;»

Και η τελευταία, ίσως η πιο δηλητηριώδης ερώτηση που απευθύνθηκε τότε από τους αιρετικούς δηκτικά στον Άγιο Μάξιμο, και η οποία απευθύνεται σε εμάς από τους σημερινούς αιρετικούς ακόμα πιο δηκτικά: « Σύ μόνος σώζῃ, καί πάντες ἀπόλλυνται; Καί εἶπεν· Οὔδένα κατέκριναν οἱ τρεῖς παῖδες μή προσκυνήσαντες τῇ εἰκόνι, πάντων ἀνθρώπων προσκυνούντων. Οὐ γάρ ἐσκόπουν τά τῶν ἄλλων, ἀλλ’ ἐσκόπουν ὅπως ἄν αὐτοί μή ἐκπέσωσι τῆς ἀληθοῦς εὐσεβείας. Οὕτω καί Δανιήλ βληθείς εἰς τόν λάκκον τῶν λεόντων, οὐ κατέκρινέ τινα τῶν μή προσευξαμένων τῷ Θεῷ κατά τό θέσπισμα Δαρείου, ἀλλά τό ἴδιον ἐσκόπησε· καί εἵλετο ἀποθανεῖν, καί μή παραπεσεῖν τῷ Θεῷ, καί ὑπό τῆς ἰδίας μαστιγωθῆναι συνειδήσεως, ἐπί τῇ παραβάσει τῶν φύσει νομίμων. Κἀμοί οὖν μή δῷ ὁ Θεός κατακρῖναί τινα, ἤ εἰπεῖν, ὅτι ἐγώ μόνος σώζομαι. Αἱροῦμαι δέ ἀποθανεῖν, ἤ θρόησιν ἔχειν κατά τό συνειδός, ὅτι περί τήν εἰς Θεός πίστιν παρεσφάλην καθ’ οἱονδήποτε τρόπον. Λέγουσιν αὐτῷ· Καί τί ἔχεις ποιῆσαι, τῶν ῾Ρωμαίων ἑνουμένων τοῖς Βυζαντίοις; Ἰδού γάρ χθές ἦλθον οἱ ἀποκρισιάριοι ῾Ρώμης, καί αὔριον τῇ Κυριακῇ κοινωνοῦσι τῷ πατριάρχῃ· Καί λέγουσιν· Εἰ δέ συμβιβασθῶσι τοῖς ἐνταῦθα οἱ ῾Ρωμαῖοι, τί ποιεῖς; Καί εἶπε· Τό Πνεῦμα τό ἅγιον διά τοῦ Ἀποστόλου, καί ἀγγέλους ἀναθεματίζει παρά τό κήρυγμά τι νομοθετοῦντας ».

Είναι φανερό ότι τέτοια ερώτηση – μόνο Αυτός τότε και εμείς σήμερα που κάνουμε αποτείχιση θα σιωθούμε; – προέρχεται από τον Ανθρωπισμό. Τέτοια ερώτηση περιλαμβάνει την ανθρωπιστική, βουλευτική και προτεσταντική αντίληψη της Εκκλησίας, όπου επιτακτική είναι η ανθρώπινη μάζα, η πλειοψηφία ή « πελατειακές σχέσεις » και όχι η Αλήθεια του Χριστού της Ορθόδοξης Πίστεως. Τέτοια ερώτηση που απευθύνεται σήμερα και σε εμάς από τους αιρετικούς οικουμενιστές και τους οπαδούς τους, δείχνει την έλλειψη της υγιούς εκκλησιαστικής συνείδησης, όπως και της Ορθόδοξης Εκκλησιολογίας, η οποία θεωρεί την Εκκλησία ως την κοινώντιτα στο Χριστό μετά Πάντων των Αγίων από αμνημονεύτων χρόνων, και όχι με τους ανίερους που ζουν σήμερα και δεν έχουν την ορθή Πίστη. Η ερώτηση αυτή υπονοεί αξιολύπητα πως η γνώμη του Αγίου Μαξίμου (και ταυτόχρονα η δική μας) δεν είναι τίποτα άλλο από την ιδιόμορφη αποκλειστικότητα που έρχεται σε αντίθεση με την χριστιανική ησυχία. Αλλά, ο Άγιος Μάξιμος ξεκάθαρα κατακρίνει την αξιολύπητη και ψεύτικη ησυχία, η οποία είναι πράγματι η μελαγχολική απάρνηση της γενναίας, Ομολογητικής και Αγιοπατερικής Επιμονής στην Πίστη και το άθλιο περπάτημα στο φαρδύ δρόμο της πλειοψηφίας, όπου δεν υπάρχουν ούτε διωγμοί ούτε εμπόδια. Επαινούμε το δρόμο της Ομολογίας και ανάλογα με τις μικρές μας δυνάμεις βαδίζουμε σε αυτόν τον δρόμο. Δεν κατακρίνουμε και δεν καταδικάζουμε κανένα, αλλά καταδικάζουμε την αίρεση και δεν επιτρέπουμε την σιωπή και το συμβιβασμό στα θέματα της συνειδήσεως και της Πίστεως (ακολουθώντας το παράδειγμα του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή).

Οι προκαθήμενοι των Τοπικών Εκκλησιών είναι σαν άγγελοι, αλλά εδώ διαβάσαμε τα φοβερά λόγια του Αγίου Μαξίμου – το Άγιο Πνεύμα αναθεματίζει και τους αγγέλους, εάν αυτοί διδάσκουν διαφορετικά από το Ευαγγέλιο και τους Αγίους Πατέρες. Απολύτως ακολουθώντας το παράδειγμα, το δρόμο και τον τρόπο της μάχης υπέρ της Πίστεως του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή, ταυτόχρονα ακολουθούμε και τον γέροντα μας της σεπτής μνήμης – τον Επίσκοπο Αρτέμιο. Όλα αυτά κάνουμε σύμφωνα με την Παράδοση του Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς, ο οποίος αληθώς είναι πνευματικός μας παππούς, επειδή η Παράδοσή του ειλικρινά και αμετάβλητα έχει διατηρηθεί μόνο στην Επαρχία μας. Και Αυτός ο Άγιος λέει ότι πρέπει να έχουμε το Αγιοπατερικό και Ομολογητικό θάρρος, ειδικά σ' αυτές τις μέρες που είναι τόσο δύσκολες για την Ορθοδοξία και την Εκκλησία του Χριστού. Μάταια στολίζουν τον εαυτό τους με τον Άγιο Ιουστίνο αυτοί που παραβιάζουν την Παράδοσή του. Αυτός που δεν διατηρεί την Παράδοση του Αγίου Ιουστίνου, δεν σέβεται τον Ίδιο τον Άγιο Ιουστίνο.


Ηʹ. ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΑΚΟΛΟΥΘΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΙΟΥΣΤΙΝΟ ΠΟΠΟΒΙΤΣ

Η σημερινή αυτή μεγαλοπρεπής σύναξη, η διάλεξη αυτή την οποία ακούετε, δείχνει τον σκοπό μας να μη μιλήσουμε εμείς, αλλά να δώσουμε την ευκαιρία να μιλήσουν εδώ τα ίδια τα λεχθέντα και πραχθέντα του Μεγάλου Θεολόγου της Εκκλησίας του Χριστού, του Αγίου Μάρτυρα Μαξίμου του Ομολογητή, τον οποίο ο γέροντας μας της σεπτής μνήμης από τα βάθη της καρδιάς του αγάπησε, εκτίμησε και ακολούθησε σ' αυτές τις μέρες όταν εξαιτίας της αιρετικής επίθεσης πρέπει να θριαμβεύσει όχι η σιωπή, όχι η δειλία, όχι ο μαρασμός ή η μελαγχολία στα θέματα της Πίστεως, αλλά το Αγιοπατερικό και Ομολογητικό θάρρος. Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής είχε αυτό το θάρρος και ακριβώς σε αυτό είχε επιμείνει ο Αείμνηστος μας Αββάς Αρτέμιος. Σ'αυτό επιμένουμε κι εμείς με τη βοήθεια του Θεού, ανάλογα με τις μικρές μας δυνάμεις. Λόγω αυτού, θα τελειώσουμε την διάλεξη μας αυτή όχι με τα δικά μας λόγια, αλλά με τα λόγια του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή, τα οποία αποτελούν το δικό του και το δικό μας συμπέρασμα: « Ἀρθῶσι τά προσκόμματα τά τεθέντα ὑπό τῶν εἰρημένων ἀνδρῶν (των αιρετικών), μετ’ αὐτῶν ἐκείνων τῶν θεμένων αὐτά, καθώς εἶπεν ὁ Θεός· Καί τούς λίθους ἐκ τῆς ὁδοῦ διαῤῥίψατε (εσείς οι αιρετικοί), καί τήν λείαν καί τετριμμένην, καί πάσης ἀκανθώδους αἱρετικῆς κακίας ἐλευθέραν ὁδόν τοῦ Εὔαγγελίου, καθάπερ καί ἦν εὑρίσκων, ὁδεύω πάσης δίχα προτροπῆς ἀνθρωπίνης. Ἕως δέ ἄν τοῖς τεθεῖσι προσκόμμασι, καί τοῖς τεθεικόσιν αὐτά σεμνύνωνται οἱ πρόεδροι Κωνσταντινουπόλεως, οὐδείς ἐστιν ὁ πείθων με λόγος ἤ τρόπος κοινωνεῖν αὐτοῖς ».

Κι εμείς, συναθροισμένοι εδώ, σ'αυτά τα ομολογητικά του λόγια λέμε – Αμήν!


Θʹ. ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

————————–

¹ Τα αποσπάσματα από τον διάλογο του Αγίου Μαξίμου με τους αιρετικούς είναι παρμένα από: Житија светих за јануар, архим. Јустин Поповић, Београд, 1972, σσ. 651-672.

² Ο Επίσκοπος Αρτέμιος, ανακοινώσεις: „Нек се зна“ – https://www.eparhija-prizren.org/neka-se-zna/

 

 


«Η Ομολογία του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή και η μάχη υπέρ της Ορθοδοξίας του Επισκόπου Αρτεμίου»(Α).(Χωρο-επισκόπου Μαξίμου Νοβάνοβιτς)



ΜΕΡΟΣ -Α 

 

Εισαγωγικά

Δημοσιεύσουμε σε μέρη μια  αξιόλογη  εκκλησιολογική ομιλία του Χωρο-επισκόπου Νοβο-Μπρντό και Πανονίας  Μαξίμου (Νοβάκοβιτς) της επισκοπής Ράσκας και Πριζρένης στην εξορία με θέμα: «Η Ομολογία του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή και η μάχη υπέρ της Ορθοδοξίας του Επισκόπου Αρτεμίου».

Η ομιλία  δεν είναι ακαδημαϊκή ανάλυση, αλλά ομολογητικό κήρυγμα που επιχειρεί να νομιμοποιήσει τη στάση της Επαρχίας Ράσκας-Πριζρένης (υπό τον μακαριστό Επίσκοπο Αρτέμιο) μέσω ιστορικής αναλογίας με τον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή.

Ο στόχος είναι διπλός:

(α) να αποδείξει ότι η «αποτείχιση» δεν είναι σχίσμα αλλά συνέχεια της αγιοπατερικής παραδόσεως, και

 (β) να καταδείξει τους σημερινούς «οικουμενιστές» ως νέο-αιρετικούς, παρόμοιους με τους μονοθελητές   του 7ου αιώνος.

Μετά την ολοκλήρωση της δημοσίευσης θα επιχειρήσουμε θεολογικό σχολιασμό της εκκλησιολογίας που αναπτύσσει  ο Χωρο-επίσκοπος Μάξιμος.

 --------------------------------------------------------------------


Αʹ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ

Χριστός Ανέστη!

Πρώτα απ'όλα, η ευχαριστία ανήκει στον Θεό, αλλά έχω και την τιμή και την χαρά να χαιρετίσω την ιερά αυτή σύναξη του λαού του Θεού (γένος ἐκλεκτόν, βασίλειον ἱεράτευμα, ἔθνος ἅγιον, λαὸς εἰς περιποίησιν – ο Νέος Ισραήλ, Α Πε. 2,9) με αυτόν τον  νικηφόρο χαιρετισμό (Χριστός Ανέστη!). Όπως είπε κι ο Κύριος εκ του στόματος του Μωυσή: « λάλησον τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ, καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς· αἱ ἑορταὶ Κυρίου, ἃς καλέσετε αὐτὰς κλητὰς ἁγίας, αὗταί εἰσιν αἱ ἑορταί μου » (Λευ. 23,2). Κι ο άλλος σοφός της Παλαιάς Διαθήκης, μας διδάσκει τι πρέπει να κάνουμε στις ιερές μας συνάξεις: « Ἀκούσατε, παῖδες, παιδείαν πατρὸς καὶ προσέχετε γνῶναι ἔννοιαν… ἐπιλαβοῦ ἐμῆς παιδείας, μὴ ἀφῇς, ἀλλὰ φύλαξον αὐτὴν σεαυτῷ εἰς ζωήν σου » (Παρ. 4,1-13).

Επομένως, σ' αυτές τις χριστιανικές μας συνάξεις, ο κύριος σκοπός μας είναι η διατήρηση της παιδείας του  πατρὸς, διότι εντός τέτοιας παιδείας βρίσκεται η ζωή μας. Και δόξα τω Θεώ, έχουμε τη συγκεκριμένη διδασκαλία να τηρήσουμε. Επομένως, ακολουθώντας τέτοια επιστήμη και σοφία της Αγίας Γραφής, φέτος βρισκόμαστε μπροστά σε ένα μεγάλο έργο, το οποίο είναι δύσκολο κατά μέγεθος, αλλά εύκολο κατά περιεχόμενο. Ο σκοπός μας είναι, τουλάχιστον, να σκιαγραφήσουμε ολόκληρο εκείνο τον ιστορικό δρόμο της προστασίας της Ορθόδοξης Πίστεως (και ταυτόχρονα της Εκκλησίας) από τον παλιό Αββά, τον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή της Χρυσουπόλεως και του Ελλήσποντου – μέχρι τον νεοφανή Αββά της μονής Τσέρνα Ρέκα (και μετέπειτα τον Επίσκοπο Ράσκας και Πριζρένης Αρτέμιο). Με έμφαση στην συμμόρφωση και την συνέχεια του ίδιου δρόμου αυτών των δύο.

 

Βʹ. Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΔΡΟΜΩΝ

« Εὰν παρὰ Κυρίου τὰ διαβήματα ἀνθρώπου κατευθύνεται, καὶ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ θελήσει σφόδρα » (Ψαλ. 37,23) λέγει ο βασιλιάς-προφητης Δαυίδ. Αν ο Κύριος κατευθύνει τα βήματα κάθε ανθρώπου, όπως λέει ο Προφήτης Δαυίδ, πόσο περισσότερο καθοδηγεί την ιστορική πορεία της ίδιας της Εκκλησίας Του; Η πορεία της Εκκλησίας συντίθεται από τα βήματα των Αγίων Της. Στόχος μας, λοιπόν, είναι να βαδίζουμε στον ίδιο δρόμο, έχοντας ως οδηγό την προτροπή του Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς: να είμαστε "μαζί με όλους τους Αγίους". Αυτό το μονοπάτι, που χάραξαν οι Ομολογητές και οι Διδάσκαλοι της Ορθοδοξίας, είναι ο μόνος αυθεντικός δρόμος του Χριστού

Επομένως, ο σκοπός αυτός είναι δύσκολος κατά το μέγεθος, αλλά εύκολος κατά την ουσία, διότι είναι εύκολο και μάλλον εξαιρετικά εύκολο να δειχτεί η Αγιοπνευματική αντιστοιχία ή η Αγιοπατερική αρμονία του πρώτου δρόμου (στον οποίο είχε περπατήσει ο Άγιος Αββάς Μάξιμος ο Ομολογητής) και του δεύτερου δρόμου (στον οποίο είχε περπατήσει ο Άγιος Αββάς και Επίσκοπος μας Αρτέμιος της σεπτής μνήμης). Στην πραγματικότητα, αυτοί οι δύο δρόμοι είναι ένας δρόμος, ο μόνος δρόμος της Αλήθειας του Χριστού, ο Αγιοπατερικός δρόμος της Εκκλησίας – κι εμείς δεν έχουμε παρά να τον διατηρήσουμε.

Δεν θέλουμε να εισάγουμε εδώ κάτι καινούριο, απομακρύνοντας ούτως τους εαυτούς μας απ' αυτούς που εισάγουν καινοτομίες (από τις οποίες τώρα και πάντα υποφέρει η Εκκλησία). Μόνο θα υπενθυμίσουμε για όλη την Αγιοπατερική κατοχύρωση και την δικαιολόγηση της γνώμης της Επαρχίας μας. Καθώς και των δογματικών και κανονικών της θεμελίων, τα οποία κατοχυρώθηκαν χάρη στον αείμνηστο Αββά μας Αρτέμιο. Όπως και ομολογώντας στην εποχή του ο Ίδιος ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής είχε πει:

« Ἐγώ δόγμα ἴδιον οὐκ ἔχω, ἀλλά τό κοινόν τῆς Ἐκκλησίας τῆς καθολικῆς. Οὐ γάρ ἐκίνησα φωνήν τήν οἱανοῦν, ἵνα ἴδιόν μου λέγηται δόγμα ».

(Εγώ δεν έχω δικό μου, προσωπικό δόγμα, αλλά το κοινό δόγμα της Καθολικής Εκκλησίας. Διότι δεν άρθρωσα καμία απολύτως δική μου φωνή (διδασκαλία), ώστε αυτή να ονομάζεται δικό μου δόγμα).

 

Η ιστορία της Εκκλησίας ταυτίζεται με την ιστορία της ομολογίας της Ορθόδοξης Πίστεως. Άλλοτε ενώπιον ενός ειρηνικού και ευσεβούς ποιμνίου και άλλοτε απέναντι σε άθεους διώκτες ή θεοπαίχτες αιρετικούς, η Αλήθεια του Χριστού παρέμεινε αναλλοίωτη και αλώβητη. Παρόλο που οι εχθροί της πίστης εναλλάσσονταν, η Αλήθεια αυτή μαρτυρήθηκε μέσα από το στόμα και το αίμα αναρίθμητων Μαρτύρων, οι οποίοι ομολόγησαν "εν ενί στόματι και μια καρδία".

Η παρούσα διάλεξη δεν φιλοδοξεί να αποτελέσει μια δυσνόητη θεολογική πραγματεία. Αντιθέτως, επιδιώκουμε έναν λόγο απλό και κατανοητό για κάθε άνθρωπο —μορφωμένο ή απλό— που ζει με ευσέβεια εν Χριστώ. Εστιάζουμε στη θεολογική και ομολογητική παρακαταθήκη του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή, πάνω στην οποία βασίστηκε και ο δικός μας αείμνηστος Γέροντας στον δικό του ομολογητικό αγώνα.

 

Γʹ. ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ «ΠΟΙΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΕΙ;»

Στις μέρες μας, η πορεία που ακολουθούμε δέχεται συχνά οξείες επιθέσεις και συκοφαντίες. Εγείρονται κυνικά ερωτήματα και προκλήσεις που στοχεύουν την Επαρχία μας και την ομολογητική μας στάση. Οι "πειρασμοί" αυτοί δεν αποσκοπούν στη γνώση της Αλήθειας, αλλά στην αμφισβήτηση της δογματικής και κανονικής μας συνέπειας —δηλαδή της στάσης του αειμνήστου Γέροντός μας και της Επαρχίας μας— και κατ’ επέκταση, στην άρνηση του αγώνα μας υπέρ της Πατερικής Πίστεως.

Πιστεύουμε ακράδαντα ότι, κατ’ οικονομίαν Θεού, ο δρόμος του Γέροντός μας (πάνω στον οποίο πορεύεται σήμερα η Επαρχία μας) ταυτίζεται σχεδόν απόλυτα —όχι μόνο στην ουσία αλλά και στη μορφή— με την οδό του άθλου και της ομολογίας του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή.

Ως εκ τούτου, επιλέγουμε να απαντήσουμε σε αυτές τις προκλητικές και ξένες προς την πατερική παράδοση ερωτήσεις, όχι με δικούς μας λόγους, αλλά με τα θεόπνευστα λόγια του Αγίου Μαξίμου. Θα χρησιμοποιήσουμε τις απαντήσεις που ο ίδιος έδωσε στις αιρετικές προκλήσεις της εποχής του, οι οποίες παραμένουν επίκαιρες και παρόμοιες με αυτές που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Μέσα από αυτή την ιστορική και διαλογική σύγκριση, θα καταδειχθεί ότι ο Άγιος Αββάς και Γέροντάς μας Αρτέμιος παρέμεινε ακλόνητος στην αγιοπατερική οδό του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή.

Ας αρχίσουμε αυτή την Αγιοπατερική και ιστορική μας διάλεξη.

Καθώς και τον άγιο μας γέροντα, οι πλανημένοι οικουμενιστές πάντοτε ούτω (προκλητικά) και μας ρωτάνε: « Ποιος σας αναγνωρίζει; Ποια Τοπική Εκκλησία; Σε ποια Τοπική Εκκλησία εσείς ανήκετε; ». Ακριβώς τα ίδια τότε ρώτησαν οι δηκτικοί αιρετικοί τον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή:

« Ποίας Ἐκκλησίας εἶ; Βυζαντίου; Ῥώμης; Ἀντιοχείας Ἀλεξανδρείας; Ἱεροσολύμων; ». Και απάντησε ο Άγιος Μάξιμος:

« Καθολικὴν Ἐκκλησίαν, τὴν ὀρθὴν καὶ σωτήριον τῆς εἰς αὐτὸν πίστεως ὁμολογίαν, Πέτρον μακαρίσας ἐφ᾿ οἷς αὐτὸν καλῶς ὡμολόγησεν, ὁ τῶν ὅλων εἶναι Θεὸς ἀπεφήνατο ».

(Ο Θεός των όλων αποφάνθηκε ότι Καθολική Εκκλησία είναι η ορθή και σωτήρια ομολογία της πίστεως σε Αυτόν, μακαρίζοντας τον Πέτρο για όσα ορθά ομολόγησε)

 

Επομένως, η Εκκλησία σημαίνει την Ορθόδοξη Ομολογία της Πίστεως, και σ'αυτήν την Εκκλησία ανήκουμε κι εμείς, επαναλαμβάνοντας τη θεόπνευστη και ευαγγελική απάντηση του Άγιο Μαξίμου και ταυτόχρονα – κατα την θεολογική έννοια και το περιεχόμενο – την ίδια απάντηση του αγίου μας γέροντα Αρτέμιο που έγραφε στην εποχή του: « Παραμένουμε στη Διαχρονική Εκκλησία, στην κοινότητα μετά Πάντων των Αγίων, στην υπηρεσία του Θεού και του λαού μας ». Αυτό αποτελεί τον κρίσιμο τόπο της εκκλησιολογίας του Αγίου  Μαξίμου του Ομολογητή, η οποία είναι το πιο μεγάλο μας προπύργιο και το στήριγμα εναντίον της σημερινής επίθεσης της οικουμενιστικής αιρέσεως. Η αίρεση αυτή είναι πράγματι εκκλησιολογική, επειδή διαστρεβλώνει την Ορθόδοξη και Αγιοπατερική κατανόηση, το Αγιοπνευματικό συναίσθημα, την ευλογημένη εμπειρία και τη θεόπνευστη διδασκαλία για την Εκκλησία. Είναι παρά πολύ σημαντικό να αναφέρουμε εδώ και την αίρεση του Σεργιανισμού, την οποία ακολουθούν και πολλοί σημερινοί οπαδοί « της παγκοσμιοποιημένης  Ορθοδοξίας » που λέγεται οικουμενισμός. Η πλάνη του σεργιανισμού και του οικουμενισμού – όπως και όλων των αιρέσεων στην Εκκλησία – αποτελείται από την πεποίθηση ότι πρέπει να « προστατευτεί » η Εκκλησία μόνο στην εξωτερική, φαινομενική και μην ουσιαστική έννοια, μέσω διατήρησης μόνο της διοικητικής και θεσμικής μορφής της Εκκλησίας, απολύτως εις βάρος της δογματικής και της Ορθόδοξης Ομολογίας της Πίστεως. Ενώ ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής επιμένει ακριβώς σ'αυτήν την Ορθόδοξη Ομολογία της Πίστεως, διότι Αυτή είναι το ουσιαστικό θεμέλιο της Εκκλησίας. Συνεπώς, σήμερα οι οικουμενιστές έχουν ως στόχο « την διατήρηση » της εξωτερικής μορφής της Εκκλησίας του Χριστού, καταστρέφοντας ταυτόχρονα τον δογματικό της πυρήνα, δηλαδή την ίδια την Εκκλησία. Γι'αυτό το λόγο κι εμείς – διδασκόμενοι από την Πατερική και ευσεβή κατανόηση της Εκκλησίας που σημαίνει την Ορθόδοξη Ομολογία της Πίστεως – θα διατηρήσουμε ακριβώς αυτήν την δογματική ουσία της Εκκλησίας, δίνοντας προτεραιότητα σ' αυτήν την κατανόηση και όχι στη θεσμική, διοικητική και γραφειοκρατική μορφή της Εκκλησίας. Προφανώς, πρέπει να διατηρήσουμε τη μορφή αυτή (στο μέτρο που είναι δυνατόν υπό τις δεδομένες συνθήκες), αλλά ποτέ εις βάρος της δογματικής ορθότητας και της καθαρότητας της Εκκλησίας.

Όλα αυτά μπορούμε να δούμε μέσω της απάντησης του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή στον διάλογο με τους αιρετικούς στην εποχή του (που μοιάζουν με τους σημερινούς οικουμενιστές), όταν αυτοί τον κατήγγειλαν ότι δεν βρίσκεται στην κοινωνία με το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και τα άλλα Πατριαρχεία που είχαν πέσει στην αίρεση του μονοθελητισμού:

 

«Τότε ο έπαρχος τον ρώτησε: "Είσαι σε εκκλησιαστική κοινωνία με την τοπική Εκκλησία ή όχι;". Εκείνος απάντησε: "Όχι, δεν είμαι". "Για ποιο λόγο;" ρώτησε ο έπαρχος. Εκείνος αποκρίθηκε: "Επειδή έβγαλε έξω (αποκήρυξε) τις Συνόδους". Ο έπαρχος τότε είπε: "Αφού τις απέβαλε, πώς γίνεται τα ονόματά τους να μνημονεύονται ακόμα στα δίπτυχα;". Και ο Άγιος απάντησε: "Και τι νόημα έχουν τα ονόματα, όταν τα ορθά δόγματα έχουν πεταχτεί έξω;

 

. Εδώ ο Άγιος Αββάς Μάξιμος εξηγεί ότι δεν υπάρχει κανένα όφελος για τους πατριάρχες και τον κλήρο, εάν αυτοί αποδέχονται τις Οικουμενικές Συνόδους κατ' όνομα μόνο, ενώ (μέσω της αιρέσεως τους) απορρίπτουν την Πίστη των Συνόδων Αυτών. Το ίδιο συμβαίνει με τους σημερινούς αιρετικούς (οικουμενιστές), οι οποίοι γιορτάζουν το Θρίαμβο της Ορθοδοξίας, τη μνήμη των Αγίων Οικουμενικών Συνόδων και των Αγίων Ομολογητών της Πίστεως, κατατάσσουν μεταξύ των Αγίων τον Ιουστίνο Πόποβιτς που είναι ο πιο μεγάλος αντι-οικουμενιστής μεταξύ των Αγίων Πατέρων, αλλά στην πραγματικότητα ακολουθούν τον δρόμο της οικουμενιστικής αιρέσεως.

Με αυτόν τον τρόπο, οι οικουμενιστές προδίδουν το ίδιο το ουσιαστικό μήνυμα και τη διδασκαλία των Αγίων Πατέρων, καθώς και το περιεχόμενο των Ιερών Συνόδων· προδίδουν, εν τέλει, την ίδια την ουσία της Εκκλησίας, η οποία εδράζεται στην αμετάβλητη Ορθόδοξη Πίστη.

Εξαιτίας αυτού, ο εξωτερικός "φλοιός" μιας τυπικής εκκλησιαστικότητας, τον οποίο προβάλλουν οι οικουμενιστές και οι μοντερνιστές, στερείται τη ζωοποιό δύναμη της Αληθείας. Πρόκειται για μια φρικτή παραποίηση —ή μάλλον μια ουσιαστική άρνηση— της Εκκλησίας και της αυθεντικής εκκλησιαστικής ζωής. Διότι, χωρίς την ορθή Αγιοπατερική Πίστη, είναι αδύνατον να νοηθεί ορθόδοξη πνευματικότητα και ζωή. Εν κατακλείδι: χωρίς την Ορθόδοξη Δογματική, δεν μπορεί να υπάρξει Ορθόδοξη Ηθική.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ.






Χωρίς ενότητα στην Ορθόδοξη πίστη, δεν υπάρχει κοινωνία του Αγίου Πνεύματος



Χωρεπίσκοπος  Νόβομπρντο και  Παννονίας Μάξιμος (Επισκοπή Ράσκας-Προζρένης στην εξορία)

 

12 Αυγούστου 2023

 

Η προειδοποίηση των αγίων αποστόλων κατά των ψευδοδιδασκάλων

Υπήρχαν όμως και ψευδοπροφήτες ανάμεσα στον λαό, όπως θα υπάρξουν και ανάμεσά σας ψευδοδιδάσκαλοι, οι οποίοι θα εισαγάγουν καταστροφικές αιρέσεις, αρνούμενοι ακόμη και τον Κύριο που τους αγόρασε, και θα φέρουν πάνω τους γρήγορη καταστροφή. Και πολλοί θα ακολουθήσουν τις ακαθαρσίες τους, εξαιτίας των οποίων η οδός της αλήθειας θα βλασφημηθεί. Και μέσα στην πλεονεξία τους θα σας εκμεταλλευτούν με απατηλά λόγια, των οποίων η κρίση δεν αργεί πολύ, και η καταστροφή τους δεν κοιμάται. (Β΄ Πέτρου 2:1-3)

Όσο τρομακτικά κι αν ακούγονται αυτά τα λόγια του αγίου αποστόλου, είναι εξίσου νουθεσίες, μας αφυπνίζουν και μας καλούν να είμαστε σε εγρήγορση, ώστε να αναγνωρίζουμε τέτοιους ψευδοδιδασκάλους σήμερα και σε όλες τις εποχές και να αποφεύγουμε τις ψευδείς διδασκαλίες τους που διαδίδουν. Η αλλαγή της Ορθόδοξης πίστης και η απομάκρυνση από την πατερική παράδοση είναι και θα είναι πάντα το χειρότερο πρόβλημα για την Εκκλησία, οι άγιοι απόστολοι και οι άγιοι πατέρες ονόμασαν αυτούς τους ψευδοδιδασκάλους στην πίστη τους μεγαλύτερους εχθρούς της Εκκλησίας και της σωτηρίας μας σε αυτήν, και ένας άλλος άγιος απόστολος λέει για αυτούς: ο λόγος τους θα διαβρώσει σαν ζωντανή πληγή (Β' Τιμ. 2:17). Ο λόγος τέτοιων ανθρώπων διαβρώνει την αλήθεια της Ορθόδοξης πίστης, στην οποία περιέχεται το μυστικό της σωτηρίας μας και χωρίς την οποία δεν υπάρχει σωτηρία, ούτε της Εκκλησίας του Θεού, μαζί με αυτό ο αιρετικός τους λόγος διαβρώνει την Εκκλησία και την καθολικότητά της, την ενότητα, την ειρήνη και την τάξη, αφού όλα στην Εκκλησία βασίζονται στην θεο-αποκαλυπτόμενη, θεόδοτη, αποστολική, πατερική αλήθεια της αγίας Ορθόδοξης πίστης μας, και είναι όλα όσα αναφέραμε παραπάνω, μόνο αν είναι αμετάβλητα, αναλλοίωτα, αμετάβλητα.

 

Η σύγχρονη συκοφαντία και η τρομερή αλήθεια που κρύβεται πίσω της

Ένας από αυτούς τους ψευδοδιδασκάλους σήμερα συκοφαντεί τον Παναγιώτατο Επίσκοπο Αρτέμιο και το ποίμνιό του ότι δεν έχουν την κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, αποκρύπτοντας με αυτή τη συκοφαντία μια τρομερή αλήθεια, και αυτή είναι ότι στη Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία και όχι μόνο σήμερα δεν υπάρχει κύρια προϋπόθεση για την κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, και αυτή είναι η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΠΙΣΤΗΣ, δηλαδή η ενότητα στην Ορθόδοξη πίστη. Αυτή η προϋπόθεση έχει καταστραφεί από την οικουμενική αίρεση και άλλες καινοτομίες στην πίστη που τη συνοδεύουν. Ο ψευδοδιδάσκαλος και οι ψευδοδιδάσκαλοι το μαρτυρούν με τον πιο πειστικό τρόπο, κηρύττοντας αναισχύντα και συνεχώς την πίστη σύμφωνα με τις δικές τους προσωπικές ιδιοτροπίες και αυθαίρετη συλλογιστική και φαντασία, και όχι σύμφωνα με τους αγίους πατέρες. Χωρίς πραγματική ενότητα στην καθαρή και αμετάβλητη Ορθόδοξη πίστη, και όχι κάποια αξιολύπητη, διοικητική-τυπική ενότητα με τον μη Ορθόδοξο πατριάρχη και τους επισκόπους, δεν μπορεί κανείς να μιλήσει για κοινωνία ως Εκκλησία, ειδικά όχι για την κοινωνία του Αγίου Πνεύματος. Δεν είναι καινούργιο ότι ο ψευδοδιδάσκαλος και οι όμοιοί του απορρίπτουν την πατερική παράδοση, λειτουργική και δογματική, δηλαδή αλλάζουν τόσο την lex orandi όσο και την lex credendi, δηλαδή τόσο τον κανόνα της προσευχής όσο και τον κανόνα της πίστης, αυτοί οι δύο κανόνες είναι ένας και αχώριστοι. Δεν είναι καινούργιο ότι παίρνουν μόνο ορισμένα μέρη από αυτήν την παράδοση, αποσπώντας τα βίαια από το πατερικό νόημα, την κατανόηση και το πλαίσιο, παραβιάζοντας έτσι την αλήθεια και την ιερή, ουσιαστική ακεραιότητά της.

 

Η διάκριση μεταξύ αληθινής και ψευδούς ενότητας

Σε κάθε περίπτωση, τόσο τα νέα όσο και τα παλιά ψέματα πρέπει πάντα να απαντώνται με σύγχρονη, ζωντανή, ζωτική και επίκαιρη ευαγγελική και πατερική αλήθεια, και απαντάμε στην προαναφερθείσα συκοφαντία με ορθόδοξη αλήθεια που εκφράζεται συνοπτικά στην πατερική ερμηνεία της θείας λειτουργίας ενός Αγιορείτη, και συγκεκριμένα σε εκείνο το μέρος της λειτουργίας στο οποίο περιέχονται οι λέξεις ενότητα πίστεως και κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, όπως ερμηνεύονται λανθασμένα και συκοφαντικά από τον ψευδοδιδάσκαλο. Δεν χρειάζεται να αναφέρουμε τους ψευδοδιδασκάλους (δεν έχει σημασία αν ονομάζονται Ιούδας ή Άρειος — είναι η ίδια λεγεώνα εχθρών του Θεού), θα φανούν και θα φανούν, όπως και πριν, θα αυτοπροσδιορίζονται συνεχίζοντας να φυτεύουν τους δικούς τους — ψευδείς, καινοτόμους, συκοφαντώντας τον Θεό και τους δούλους Του, αντί των διδασκαλιών των Αγίων Πατέρων.

 

Η πατερική ερμηνεία της θείας λειτουργίας — «Ενότητα πίστεως και κοινωνία του Αγίου Πνεύματος»

Οι ακόλουθες γραμμές παρουσιάζουν σύντομα, αλλά περιεκτικά, την Ορθόδοξη ερμηνεία των προαναφερθέντων προσευχητικών, μεσιτικών, λειτουργικών λόγων.

« Αφού προσευχηθήκαμε για την ενότητα της πίστης και την κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, ας παραδώσουμε τον εαυτό μας και ο ένας τον άλλον, και ολόκληρη τη ζωή μας, στον Χριστό τον Θεό μας.» [1]

Λαός: Σε σένα, Κύριε.

Η ενότητα της πίστης είναι προϋπόθεση για να γίνουμε δεκτοί στην ενότητα της θείας Ευχαριστίας. Γι' αυτό, πριν πλησιάσουμε το ποτήριο της Ζωής, ζητάμε από τον Κύριο να μας κρατήσει στην ενότητα της πίστης. Η Εκκλησία είναι ένα Σώμα Χριστού. Επομένως, πρέπει να έχει μία ψυχή, μία καρδιά και ένα στόμα. «Γιατί αυτή είναι η ενότητα της πίστης: όταν όλοι είμαστε ένα, όταν όλοι βιώνουμε εξίσου τον βαθύ δεσμό» [2] της πίστης και της αγάπης.

 

Η μία πίστη και ο ένας Άρτος της ζωής

Η μία πίστη μας επιτρέπει να τρεφόμαστε από τον ένα Άρτο της ζωής. Ο Άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος γράφει: «Συγκεντωθείτε με μία πίστη και στο όνομα του Ιησού Χριστού... διακονώντας έναν Άρτο, που είναι το φάρμακο της αθανασίας». [3] Έχοντας λάβει αυτή τη μία, αγία και αποστολική πίστη, η Εκκλησία «διατηρεί προσεκτικά... Πιστεύει σε αυτήν σαν να είχε μία ψυχή και μία καρδιά. Κηρύττει, διδάσκει και διαδίδει την πίστη με τέτοια συμφωνία σαν να είχε ένα στόμα... Όπως ο ήλιος, αυτό το δημιούργημα του Θεού, είναι ένα και το αυτό για ολόκληρο τον κόσμο, έτσι και η διδασκαλία της αλήθειας λάμπει παντού και φωτίζει όλους τους ανθρώπους που θέλουν να έρθουν στη γνώση της» (Άγιος Ειρηναίος [4]).

Στην Εκκλησία όλα είναι κοινά: η πίστη μας είναι κοινή, η ελπίδα μας είναι κοινή και η αγάπη μας είναι κοινή. Η Αγία Εκκλησία, γράφει ο Όσιος Μάξιμος ο Ομολογητής, είναι η αντανάκλαση και η εικόνα του Θεού. Όπως Αυτός, ως Δημιουργός, με την άπειρη δύναμη και σοφία Του διατηρεί ενωμένα όλα όσα έχει δημιουργήσει, έτσι και η Εκκλησία διατηρεί τους πιστούς σε μια αδιάλυτη ενότητα [5] με τη χάρη και το κάλεσμα της πίστης. [6]

 

Η Εκκλησία ως εικόνα του Θεού και η αδιάλυτη ενότητα

Δηλαδή, όπως ακριβώς ο Θεός ενώνει τα πάντα εν Εαυτώ, όλη την κτίση, ως Δημιουργός της, όπως λέει ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, έτσι και εμείς οι Ορθόδοξοι στην Εκκλησία είμαστε όλοι ενωμένοι από τη μία και την αυτή πίστη στον Ένα και τον Αυτόν Θεό. Αυτή η πίστη, η ευαγγελική, η αποστολική και η πατερική, ενώνει τα πάντα στην Εκκλησία, με τον δεσμό της χάριτος, και είναι η κύρια προϋπόθεση για μια τέτοια ιερή, γεμάτη χάρη ενότητα μας στην Εκκλησία. Αυτή η αμετάβλητη πίστη ενώνει τα πάντα στην Εκκλησία σε ένα Σώμα Χριστού, δηλαδή την Εκκλησία, μικρή και μεγάλη και γέρουσα και νέα, όλα τα έθνη και οι φυλές των ανθρώπων, που ομολογούν αυτή την πίστη, την Ορθόδοξη πίστη, βαπτίζονται σε αυτήν την πίστη και ζουν

[5]  (+ εππ. Μάξιμος).

[6] Πρβλ. Μυσταγωγία 24, PG 91, 705B.

 

Τα μυστήρια ως δεσμοί ενότητας και η άρνηση κοινωνίας στους εκτός πίστεως

Ο ισχυρός δεσμός μεταξύ των πιστών γεννιέται από το άγιο Βάπτισμα, αγιάζεται με το άγιο Χρίσμα και τρέφεται και ενισχύεται από τη θεία Κοινωνία. Επομένως, μόνο όσοι ανήκουν στην ενότητα της πίστης μπορούν να παραστούν στον Μυστικό Δείπνο. Η Εκκλησία αρνείται στους αβάπτιστους την τροφή της αφθαρσίας, επειδή γνωρίζει ότι αν κάποιος τέτοιος κοινωνήσει κρυφά, θα φάει αιώνια κρίση για τη δική του καταδίκη. [7] Όσοι δεν μετέχουν στην Αλήθεια δεν μπορούν να έχουν την κοινωνία του Αγίου Πνεύματος. Όσοι δεν ανήκουν στην ενότητα της πίστης δεν μπορούν να έχουν την κοινωνία του Αγίου Πνεύματος. Το κοινό Ποτήριο έχει την κοινή πίστη ως προϋπόθεση.

[7] Πρβλ. Αποστολικοί Θεσμοί, 7, 25, PG 1, 1017B.

 

Η άρνηση λειτουργικής κοινωνίας με αιρετικούς και η μητρική αγάπη της Εκκλησίας

Η Αγία Εκκλησία αρνείται στους αιρετικούς την πρόσβαση στην Αγία Κοινωνία. Αρνείται επίσης τη λειτουργική κοινωνία με τους μη πιστούς, δηλαδή την προσευχή μαζί τους. Κάποιοι βλέπουν σε αυτό ένα είδος στενοκεφαλιάς και δεν κατανοούν την αγάπη της Μητέρας Εκκλησίας. [8] Αλλά προσεύχεται θερμά να μεταστραφεί κάθε άνθρωπος σε μετάνοια, γιατί γνωρίζει καλά ότι μια φαινομενική «κοινωνία» θα έβλαπτε τους ίδιους τους άπιστους και θα οδηγούσε επίσης σε αποδυνάμωση της πίστης ορισμένων πιστών. Όλοι όσοι ζουν στην ενότητα της πίστης αισθάνονται την αγάπη της ανθρωπότητας της Μητέρας Εκκλησίας. Ακούν πώς χτυπά οδυνηρά η μητρική της καρδιά, θλιμμένη για κάθε άνθρωπο, βλέπουν πώς καίγεται από αγάπη για όλους: για τους άπιστους και για τους διακηρυγμένους, για όσους βρίσκονται μακριά από την πίστη και για όσους βρίσκονται κοντά σε αυτήν.» [9]

 

[1] Λιτανεία προσευχών κατά τη Θεία Λειτουργία.

[2] Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Περί της Επιστολής προς Εφεσίους 11, 3, PG 62, 83.

[3] Εφεσίους 20, Β 2, 268.

[4] Κατά των Αιρέσεων 1, 10, 2, SC 264, 159–160

[5] Δηλαδή, όπως ακριβώς ο Θεός ενώνει τα πάντα εν Εαυτώ, όλη την κτίση, ως Δημιουργός της, όπως λέει ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, έτσι και εμείς οι Ορθόδοξοι στην Εκκλησία είμαστε όλοι ενωμένοι από τη μία και την αυτή πίστη στον Ένα και τον Αυτόν Θεό. Αυτή η πίστη, η ευαγγελική, η αποστολική και η πατερική, ενώνει τα πάντα στην Εκκλησία, με τον δεσμό της χάριτος, και είναι η κύρια προϋπόθεση για μια τέτοια ιερή, γεμάτη χάρη ενότητα μας στην Εκκλησία. Αυτή η αμετάβλητη πίστη ενώνει τα πάντα στην Εκκλησία σε ένα Σώμα Χριστού, δηλαδή την Εκκλησία, μικρή και μεγάλη και γέρουσα και νέα, όλα τα έθνη και οι φυλές των ανθρώπων, που ομολογούν αυτή την πίστη, την Ορθόδοξη πίστη, βαπτίζονται σε αυτήν την πίστη και ζουν (+ εππ. Μάξιμος).

[6] Πρβλ. Μυσταγωγία 24, PG 91, 705B.

[7] Πρβλ. Αποστολικοί Θεσμοί, 7, 25, PG 1, 1017B.

[8] Η υπογράμμισή μας, +βοηθός. Μαξίμ.

[9] Blessed is the Kingdom of the Father and the Son and the Holy Spirit , 2007. (Πηγή: ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑ Β. Η. ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ), Belgrade, Obraz Svetački.

 


Πηγή: Περιοδικό «Sveti Knez Lazar», έτος 2019, τεύχος 35-36 (101-102), σσ. 31-33

https://www.eparhija-prizren.org

Επιμέλεια κειμένου: πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου


Κυριακή 3 Μαΐου 2026

Οσίου Ιουστίνου Πόποβιτς: Μια σκληρή κριτική στον Οικουμενισμό.

Παραθέτουμε κείμενο του Οσίου Ιουστίνου Πόποβιτς που αποτελεί  μια εξαιρετικά πυκνή και αυστηρή κριτική του σύγχρονου Οικουμενισμού.Η κεντρική ιδέα είναι η αντίθεση μεταξύ της Εκκλησίας ως «Θεανθρώπινου Οργανισμού» και του Οικουμενισμού ως «κοσμικού φαινομένου».

Βασικά σημεία του κειμένου

Η πραγματική  Φύση της Εκκλησίας

Η Εκκλησία ορίζεται ως ο «Θεανθρώπινος οργανισμός» και το «Θεάνθρωπο Πρόσωπο». Δεν πρόκειται για ένα ανθρώπινο κατασκεύασμα ή μια κοινωνική ένωση, αλλά για την προέκταση του σώματος του Χριστού στην ιστορία. Ως εκ τούτου, η ενότητά της είναι δεδομένη, αδιαίρετη και καθολική, καλύπτοντας τόσο τον ορατό όσο και τον αόρατο κόσμο. Κάθε απόκλιση από αυτή την ενότητα δεν θεωρείται απλώς μια «διαφορετική άποψη», αλλά οντολογική πτώση.

Ο Οικουμενισμός ως Εκκοσμίκευση και Ψευδο-προφητεία

Ο σύγχρονος οικουμενισμός καταγγέλλεται ως μια κίνηση που αντικαθιστά το Θεανθρώπινο κέντρο με ανθρωποκεντρικές επιδιώξεις. Οι συμμετέχοντες σε αυτόν παραλληλίζονται με «ψευδόχριστους» και «ψευδοπροφήτες», καθώς προωθούν μια πίστη εξασθενημένη (ημιπίστη, ολιγοπιστία). Αντί η Εκκλησία να ζητά «πρώτον την Βασιλείαν του Θεού», ο οικουμενισμός στρέφεται προς τη «βασιλεία του κόσμου τούτου», αναζητώντας λύσεις σε προβλήματα παροδικά, γήινα και ανθρωπιστικά.

Η Πολιτική Διάσταση και ο Κομμουνιστικός Μηδενισμός

Το κείμενο συνδέει άμεσα την οικουμενική κίνηση με τις πολιτικές σκοπιμότητες της εποχής του Ψυχρού Πολέμου. Υποστηρίζει ότι ο οικουμενισμός εργαλειοποιήθηκε από αθεϊστικά και κομμουνιστικά καθεστώτα, τα οποία υπαγόρευαν στις Ορθόδοξες Εκκλησίες τη θεματολογία και τις αποφάσεις τους. Αυτή η διείσδυση χαρακτηρίζεται ως «μισητή στον Θεό», καθώς αντικαθιστά την αποστολική ελευθερία και την καθολικότητα με έναν ιδεολογικό μηδενισμό που υπηρετεί κοσμικά συμφέροντα.

Η Απόρριψη του Διαλόγου και η Ανάγκη για Μετάνοια

Η ουσιαστική ενοποίηση των χριστιανών δεν μπορεί, σύμφωνα με το κείμενο, να επιτευχθεί μέσω διπλωματικών διαλόγων ή ακαδημαϊκών συζητήσεων. Το πρόβλημα είναι οντολογικό και η λύση του είναι αποκλειστικά πνευματική. Η μόνη έγκυρη οδός είναι η μετάνοια ενώπιον του Θεανθρώπου. Η χρήση του βιβλικού χωρίου από την Αποκάλυψη («Θυμήσου από πού έχεις πέσει») υπογραμμίζει ότι η επιστροφή στην αλήθεια απαιτεί την αναγνώριση της πτώσης και την αποκήρυξη των κοσμικών συμβιβασμών.

Κριτική στην Εκκλησιαστική Ηγεσία και τον Ορθολογισμό

Το κείμενο κλείνει με μια δριμεία επίθεση σε συγκεκριμένες τάσεις και πρόσωπα της ορθόδοξης ιεραρχίας. Κατηγορεί την ηγεσία για υποταγή στον «ρωσοσερβικό κομμουνιστικό μηδενισμό» και στον «ελληνικό ελευθεριακό ορθολογισμό». Στηλιτεύει τον σχολαστικισμό και τον τυχοδιωκτισμό, θεωρώντας ότι αυτές οι ξένες προς την Ορθοδοξία επιρροές έχουν αλλοιώσει το γνήσιο φρόνημα της Εκκλησίας, μετατρέποντάς την σε πεδίο ιδεολογικών πειραματισμών.

ΚΕΙΜΕΝΟ

Η Εκκλησία: ο Θεανθρώπινος οργανισμός, το Θεανθρώπινο σώμα, το Θεάνθρωπο Πρόσωπο, επομένως πάντα αδιαίρετο ένα, ένα σε όλους τους κόσμους… . Σύγχρονος οικουμενισμός: «ψευδόχριστοι» = ψευδομεσσίες, «ψευδοπροφήτες». Εδώ: διάφορες θρησκείες, άλλες θρησκείες, ημιπίστη, ολιγόπιστη, απιστία. Τα προβλήματα του σύγχρονου οικουμενισμού είναι καθαρά κοσμικά, πολιτικά· στην πραγματικότητα: κομμουνιστικο-παπικά, όλα ανάγονται σε «κοινωνικές» αξίες, γήινες, ανθρωπιστικές, παροδικές . Δεν υπάρχει ούτε το Θεανθρώπινο κέντρο ούτε τα ευαγγελικά προβλήματα· δεν είναι η Βασιλεία του Θεού και η δικαιοσύνη Του που ζητείται «πρώτα» (Ματθ. 6:33), αλλά η βασιλεία αυτού του κόσμου και όλα όσα είναι από Αυτόν και για Αυτόν. Το πρόβλημα της ενοποίησης , από την οντολογική του ουσία, δεν μπορεί να λυθεί με κανέναν «διάλογο», αλλά μόνο με μετάνοια ενώπιον του Θεανθρώπου, που είναι η Εκκλησία. «Θυμήσου από πού έχεις πέσει, και μετανοήστε»… (Αποκ. 2:15-16). Μέσω του οικουμενισμού, μια καθαρά κοσμική, διεθνής αθεϊστικο-κομμουνιστική, ανθρωπιστική και μισητή του Θεού ανθρωπιστική προβληματική έχει εισχωρήσει στην Εκκλησία και την έχει καταλάβει. Στις κομμουνιστικές χώρες, οι κομμουνιστές υπαγορεύουν στις Ορθόδοξες Εκκλησίες την οικουμενική προβληματική και τη λύση στα προβλήματά της. Ούτε ίχνος της αποστολικο-πατριαρχικής καθολικότητας, της ελευθερίας στην έκφραση και την ομολογία της πίστης. Δηλαδή: οικουμενισμός = ο μηδενισμός του Ιουδαίου Νικόδημου, Αλεξέι, Γερμανού… «Ρόδος»; — (ΔΗΛ.Ο οικουμενισμός δεν είναι τίποτα άλλο από την ισοπέδωση της πίστης (μηδενισμός), την οποία προώθησαν συγκεκριμένοι ιεράρχες (Νικόδημος, Αλεξέι κ.λπ.), ακολουθώντας την πορεία που χαράχτηκε στις διασκέψεις της Ρόδου, λειτουργώντας ως "προδότες" της παράδοσης)

Φιλοκομμουνιστικές αντιλήψεις για την Ορθοδοξία και τα προβλήματα της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Υπό την τυραννία του ρωσοσερβικού κομμουνιστικού μηδενισμού και του ελληνικού ελευθεριακο-προτεσταντικού ορθολογισμού, του σχολαστικισμού, του αναρχισμού και του αθηναϊκού τυχοδιωκτισμού» .

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ

Τα Πρόσωπα (Νικόδημος, Αλεξέι, Γερμανός)

Πρόκειται για υψηλόβαθμους ιεράρχες που πρωταγωνίστησαν στον διάλογο μεταξύ της Ορθόδοξης και της Καθολικής ή Προτεσταντικής Εκκλησίας κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα:

Νικόδημος (Ρότοφ): Ο Μητροπολίτης Λένινγκραντ (Πατριαρχείο Μόσχας). Ήταν ηγετική μορφή του οικουμενισμού και πέθανε ξαφνικά στο Βατικανό το 1978, μπροστά στον Πάπα Ιωάννη Παύλο Α'. Οι επικριτές του τον κατηγορούσαν για υπερβολική προσέγγιση με τον Παπισμό.

Αλεξέι (Μιχαήλ Ρίντιγκερ): Ο μετέπειτα Πατριάρχης Μόσχας Αλέξιος Β΄, ο οποίος επίσης συμμετείχε ενεργά στο Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών (ΠΣΕ).

Γερμανός (Πολυζωίδης): Πιθανή αναφορά στον Μητροπολίτη Γερμανό του Θυατείρων, ο οποίος υπήρξε από τους πρωτεργάτες της οικουμενικής κίνησης.

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1.Όσιος Ιουστίνος ο Νέος, Επιστολές, Βιβλίο 2, Βελιγράδι 2020, σελ. 185.

2.Άρθρο του χωροεπισκόπου ΜΑΞΊΜΟΥ με θέμα: : Ο Άγιος Ιουστίνος του Τσέλιε  περί της διακοπής της λειτουργικής κοινωνίας με τους πατριάρχες – οικουμενιστές