Το
ιστολόγιο «Εν τούτῳ
νίκα» δημοσίευσε σχολιασμό των κειμένων
μας για τα Σιγίλλια του 1583, που αφορούν το Πασχάλιο και το Εορτολόγιο.
(https://entoytwnika1.blogspot.com/2026/07/blog-post_23.html)
Ο
αρθρογράφος Ι.Π. επιχείρησε με σοφιστικό τρόπο να αλλοιώσει τα όσα έγραψα,
παραπλανώντας το αναγνωστικό κοινό. Η παρούσα απάντηση αποσκοπεί στην ανάδειξη
της εκκλησιολογικής ουσίας του θέματος και στην αποκάλυψη των μεθοδεύσεων που
συγχέουν την αστρονομική μέτρηση του χρόνου με τη θεολογική και λειτουργική
σημασία των εορτών.
Α΄. Η Παραποίηση του Κειμένου μέσω της
Σιωπής
Ο αρθρογράφος Ι.Π. παραθέτει το τέλος του Σιγιλλίου
στη φράση
|
«ἐν
καιρῷ τῷ προσήκοντι ἵνα
μή τις παρακούσῃ.+»
|
επικαλούμενος τον σταυρό (†) ως δήθεν σημείο λήξης
του κειμένου. Το επιχείρημα αυτό είναι
άκρως παραπλανητικό, καθώς ο σταυρός στα χειρόγραφα και τις εκκλησιαστικές
εκδόσεις δεν σημαίνει το τέλος του κειμένου, το οποίο δηλώνεται με την τελεία. Ο
σταυρός δηλώνει ότι η συγκεκριμένη πηγή παραλείπει το κείμενο που ακολουθεί.
Η πηγή που χρησιμοποίησα παραθέτει ξεκάθαρα τα εξής,
που αποφεύγει να σχολιάσει ο Ι.Π.
|
«ἵνα
γινώσκητε καί ὁμολογῆτε, μηδέν ἀνεχόμενοι,
ὡς οὐκ ἔστιν
ἀσύστατον τό παρ' ἡμῖν παλαιόν
Πασχάλιον καί Ἑορτολόγιον ἀλλά καί
ἀκόλουθον τοῖς ὁρισθεῖσι
παρά τῶν ἐν Νικαίᾳ
ἁγίων ἀνδρῶν,
καί ἀκριβῶς ἐξετασθέν
παρά θεοσόφων ἁγίων ἀνδρῶν,
ἐσκεμμένων τε καί ἐπιστημόνων, τοῖς
εὐσεβέσι ἐκδέδοται
τυπωθέν· καί οὐδέποτε ἀθετηθέντος, ἔς
ἀεί διαμένῃ φιλάττον τήν
τάξιν ἥν ἔλαχεν,
τεσσάρων γάρ ὄντων τῶν τοῦ
Πάσχα διορισμῶν, ὥς ἐν
αὐτῷ τῷ
κανονίῳ πλατύτερον γνώσεσθε, μετ' ἐπιμελείας
αὐτό σκεπτόμενοι.».
|
Β΄. Το Παραλειφθέν Κείμενο και η
Εκκλησιολογική του Σημασία
Παραθέτουμε το κείμενο που ο
αρθρογράφος παραθέτει ως συνέχεια του σιγιλλίου που δημοσιεύσαμε και το οποίο η
δική μας πηγή ΔΕΝ ΤΟ ΕΙΧΕ:
|
Το
επι πλέον κείμενο
|
μεταφραση
|
|
«Ἐν
καιρῷ τῷ προσήκοντι· ἵνα
μή τις παρασύρῃ καὶ ἐκσπάσῃ
ὑμᾶς τοῦ
βελτίονος καὶ τῶν ὀρθῶν
δογμάτων καὶ τάξεως τῆς καθολικῆς
Ἐκκλησίας ἡμῶν·
ὅταν δὲ πάλιν
δεξώμεθα, ἅπερ διὰ ταῦτα
ἐτύπωσαν· τότε καὶ πλατύτερον
γράψομεν· εἰς σύστασιν μὲν ἐμμάρτυρον,
καὶ βεβαίωσιν τῶν ἡμετέρων
ἀπαρασάλευτον· ἔλεγχον δὲ
τῶν ἐκείνων φληναφιῶν
τὲ καὶ ποπτύς κατὰ
ἀναντίρρητον· παραγγέλομεν οὖν
κοινῇ, καὶ ἀποφαινόμεθα
ἐν ἁγίῳ
Πνεύματι γράφοντες συνοδικῶς, ἵνα
ἕκαστος ὑμῶν
φυλάττῃ τὴν τάξιν τὴν
δοθεῖσαν αὐτῷ,
ἀνεκποίητον καὶ ἀμετάτρεπτον
καὶ μή ὑπερβαίνῃ
τοὺς ὅρους τοὺς
πατερικοὺς καὶ θεοπαραδότους
οὐχ ὑπάρχοντες ἡμετέρους
ἀλλὰ τοῦ
Θεοῦ· ὡς θείῳ
Πνεύματι λαλησάντων καὶ τυπωσάντων αὐτούς, τῶν
ἁγίων καὶ θεοφόρων
Πατέρων, καὶ τῶν θείων
διδασκάλων ἡμῶν·
διαφυλαχθέντας καὶ τηρηθέντας ἄχρι τῆς
σήμερον παρὰ τῆς καθολικῆς
καὶ ἀποστολικῆς
Ἐκκλησίας ἡμῶν·
ἥτις στερεὰ καὶ
ἀδιάπτωτος ἀεὶ
διαμένει καὶ πάγιος, κάλαμος οὐχ ὑπάρχουσα,
ἵνα ἀπὸ
ἀνέμων τοιούτων ταράττηται· μὴ
ἐκκλίνητε τοίνυν ἀπὸ
τῆς εὐθείας ὁδοῦ,
πειθόμενοι τοῖς εἰρημένοις πᾶσιν,
οἷς ἀνέκαθεν
παρελάβετε· ἀκούοντες ἡμῶν
καὶ τῆς ἁγίας
τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας,
καὶ δι’ αὐτῆς
τοῦ Χριστοῦ· ὁ
ἀκούων, γὰρ φησί, ὑμῶν
ἐμοῦ ἀκούει·
καὶ ὁ ἀθετῶν
ὑμᾶς ἀθετεῖ·
καὶ ἄφετε Λατίνους
παραχρῆμα πλάττειν ὠροσκόπους τὲ
καὶ ἀστροθεάμονας,
καθάπερ Προμηθεὺς ἐκ πηλοῦ
πλάττειν ἀνθρώπους ἱστόρηται· ἵνα
καὶ ἡ θεία χάρις τοῦ
Θεοῦ καὶ πατρός, καὶ
Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ
Χριστοῦ, σὺν ἁγίῳ
Πνεύματι· καὶ ἡ εὐχὴ
καὶ εὐλογία τῆς
ἡμῶν μετριότητος,
εἴησαν μετὰ πάντων ὑμῶν·
ἀπὸ
Κωνσταντινουπόλεως. Ἰαννουαρίῳ μηνί. ζϞα
(1583).».
|
«...στον κατάλληλο καιρό, ώστε να μη σας
παρασύρει και σας αποσπάσει κανείς από το καλύτερο, τα ορθά δόγματα και την
τάξη της καθολικής μας Εκκλησίας. Όταν δε πάλι λάβουμε όσα γι᾽
αυτούς τους λόγους όρισαν, τότε θα γράψουμε εκτενέστερα, προς έγγραφη σύσταση
και ασάλευτη βεβαίωση των δικών μας θέσεων, αλλά και προς αναντίρρητο έλεγχο
των δικών τους αερολογιών και εμπτυσμών. Παραγγέλλουμε λοιπόν σε όλους μαζί
και αποφαινόμαστε εν Αγίω Πνεύματι, γράφοντας συνοδικώς, ώστε ο καθένας από
εσάς να φυλάττει την τάξη που του δόθηκε, αναπαλλοτρίωτη και αμετάτρεπτη, και
να μην υπερβαίνει τα πατερικά και θεοπαράδοτα όρια, τα οποία δεν είναι δικά
μας αλλά του Θεού, καθώς τα ελάλησαν και τα όρισαν με το Θείο Πνεύμα οι άγιοι
και θεοφόροι Πατέρες και οι θείοι διδάσκαλοί μας, και διαφυλάχθηκαν και
τηρήθηκαν μέχρι σήμερα από την καθολική και αποστολική μας Εκκλησία, η οποία
παραμένει πάντοτε στερεά, αδιάπτωτη και πάγια, χωρίς να είναι καλάμι για να ταράζεται
από τέτοιους ανέμους. Μην εκκλίνετε, λοιπόν, από την ευθεία οδό, πειθόμενοι
σε όλα όσα σας ειπώθηκαν και τα οποία εξαρχής παραλάβατε, ακούγοντας εμάς και
την αγία Εκκλησία του Θεού, και δι᾽ αυτής τον
Χριστό, διότι λέγει: "όποιος ακούει εσάς, εμένα ακούει, και όποιος
αθετεί εσάς, εμένα αθετεί". Και αφήστε αυτούς τους Λατίνους να πλάθουν
ωροσκόπους και αστρονόμους, όπως ιστορείται ότι ο Προμηθέας έπλαθε ανθρώπους
από πηλό, ώστε η θεία χάρη του Θεού και Πατρός και του Κυρίου ημών Ιησού
Χριστού, συν Αγίω Πνεύματι, και η ευχή και ευλογία της ημών μετριότητας, να
είναι με όλους εσάς. Από Κωνσταντινουπόλεως. Μήνα Ιανουάριο. Έτος 7091 (=
1583 μ.Χ.).».
|
ΣΧΟΛΙΑ
Η λέξη «Ιουλιανό» δεν αναφέρεται πουθενά σε ολόκληρο
το κείμενο, διότι για την Ανατολική Εκκλησία του 1583 το ημερολόγιο αυτό
θεωρούνταν το εκκλησιαστικό Εορτολόγιο με το Πασχάλιο που όρισαν οι Άγιοι Πατέρες στην Α΄ Οικουμενική
Σύνοδο της Νίκαιας. Το κείμενο ορίζει την αμετακίνητη διατήρηση της τάξης με
τις εκφράσεις «ἀνεκποίητον
καὶ ἀμετάτρεπτον»,
δηλαδή αναπαλλοτρίωτη και αμετάβλητη.
Θεωρεί τους κανόνες υπολογισμού των εορτών ως
θεοπαράδοτα όρια των Πατέρων («μὴ
ὑπερβαίνῃ τοὺς
ὅρους τοὺς πατερικοὺς καὶ
θεοπαραδότους») και όχι ως ανθρώπινες αστρονομικές συμβάσεις που αναθεωρούνται.
Η φράση «ἄφετε
Λατίνους παραχρῆμα
πλάττειν ὠροσκόπους
τὲ καὶ
ἀστροθεάμονας» απορρίπτει τη
διορθωτική παρέμβαση του Πάπα Γρηγορίου ΙΓ΄ ως αυθαίρετη αστρονομική κατασκευή.
Το κείμενο δεν απαγορεύει ρητά τη «διόρθωση του
ημερολογίου» ως αστρονομική έννοια ούτε χρησιμοποιεί τη λέξη «ημερολόγιο».
Αυτό που πραγματικά καταδικάζει είναι η αλλαγή της
Εκκλησιαστικής Τάξεως και του Πασχαλίου, καθώς η γρηγοριανή μεταρρύθμιση
ανέτρεπε τους κανόνες της Νίκαιας που απαιτούσαν το Ορθόδοξο Πάσχα να πέφτει
πάντα μετά το εβραϊκό Πάσχα και μετά την εαρινή ισημερία. Καταδικάζει επίσης τη
μονομερή επιβολή από τη Ρώμη χωρίς Οικουμενική Σύνοδο και χωρίς τη σύμφωνη
γνώμη των Πατριαρχείων της Ανατολής. Καταδικάζει την υποταγή της Θεολογίας στην
Αστρονομία, δείχνοντας τη δυσπιστία της Εκκλησίας απέναντι στην «κοσμική»
επιστήμη όταν εκείνη επιχειρεί να αλλάξει την ιερή λειτουργική ζωή.
Δ΄.Η Σύνοδος του 1923
Επειδή το κείμενο δεν δογμάτισε το Ιουλιανό
ημερολόγιο αυτό καθαυτό, η Ορθόδοξη Εκκλησία το 1923 υιοθέτησε το «Διορθωμένο
Ιουλιανό Ημερολόγιο» για τις σταθερές εορτές (όπως τα Χριστούγεννα).Διατήρησε
παράλληλα το παλαιό ημερολόγιο μόνο για τις κινητές εορτές (Πάσχα), ώστε να μην
παραβιαστούν οι κανόνες της Νίκαιας. Η απαγόρευση του κειμένου αφορούσε την
εκκλησιαστική και κανονική εκτροπή και την αλλαγή του Πασχαλίου, όχι την
αστρονομική διόρθωση καθαυτή.
Αν ο Ι.Π.ανοίξει ένα βιβλίο αστρονομίας θα διαβάσει τα
εξής:
|
Ιουλιανό
Ημερολόγιο (Παλαιό)
- Μέση διάρκεια έτους: 365,25
ημέρες (
 ημέρες και  ώρες).
- Αστρονομικό Σφάλμα: Είναι
μεγαλύτερο από το πραγματικό τροπικό έτος κατά 11 λεπτά και 15
δευτερόλεπτα ετησίως.
- Συσσώρευση Απόκλισης:
- Χάνει 1 ημέρα κάθε 128 χρόνια.
- Σήμερα (από το 1900 έως το 2100)
απέχει 13 ημέρες από το πραγματικό ηλιακό ημερολόγιο (π.χ. όταν
το πολιτικό ημερολόγιο δείχνει 7 Ιανουαρίου, το Ιουλιανό δείχνει 25
Δεκεμβρίου).
|
|
ΣΧΕΣΗ
ΓΡΗΓΟΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΝΕΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ
Πού διαφέρουν;
(Η Αστρονομική διαφορά)
Η διαφορά τους
κρύβεται στον κανόνα υπολογισμού των δίσεκτων αιωνιαίων ετών (δηλαδή των ετών
που τελειώνουν σε -00, όπως το 1900, το 2000, το 2100 κ.λπ.):
- Γρηγοριανό (Δυτικό): Ένα αιώνα
έτος είναι δίσεκτο αν διαιρείται δια του 400.
- Παράδειγμα: Το 1600
και το 2000 ήταν δίσεκτα. Το 1900, το 2100 και το 2200 ΔΕΝ είναι.
- Νέο Ημερολόγιο (Αναθεωρημένο
Ιουλιανό): Ένα αιώνα έτος είναι δίσεκτο αν η διαίρεση του αιώνα με το 9
αφήνει υπόλοιπο 2 ή 6.
- Παράδειγμα: Το 2000
και το 2400 είναι δίσεκτα. Το 2100, το 2200 και το 2300 ΔΕΝ είναι.
Το αποτέλεσμα:
Λόγω αυτών των κανόνων, το Γρηγοριανό και το Νέο Ημερολόγιο συμπίπτουν 100%
από το έτος 1600 έως το έτος 2800 (ένα διάστημα 1.200 ετών!).
3. Τι θα
συμβεί το έτος 2800;
Το έτος 2800
είναι η πρώτη φορά που τα δύο ημερολόγια θα «διαφωνήσουν»:
- Με το Γρηγοριανό, το 2800 θα
είναι δίσεκτο έτος (
 ,
ακριβώς).
- Με το Νέο Ημερολόγιο, το 2800 ΔΕΝ
θα είναι δίσεκτο (
 με υπόλοιπο  , που δεν
είναι ούτε  ούτε ).
Αυτό σημαίνει
ότι από την 1η Μαρτίου του 2800, το Νέο Εκκλησιαστικό Ημερολόγιο θα προηγηθεί
κατά 1 ημέρα από το Γρηγοριανό
|
Ε΄. Η Εκκλησιολογική Αλήθεια για το
Ημερολόγιο
Ο αρθρογράφος του «Εν τούτω νίκα» επιχειρεί
μετατόπιση της συζήτησης ισχυριζόμενος ότι το ζήτημα είναι αν η εορτή
παρέμεινε στην ίδια ημερολογιακή θέση. Η επιχειρηματολογία αυτή συγχέει την
αστρονομική μέτρηση του χρόνου με τη θεολογική και λειτουργική σημασία της
εορτής.Το Ιουλιανό ημερολόγιο είχε αστρονομικό σφάλμα (έχανε 1 ημέρα ανά 128
έτη), με αποτέλεσμα η 25η Δεκεμβρίου να μετακινείται μακριά από τη χειμερινή
τροπή του ηλίου, στην οποία η Εκκλησία είχε τοποθετήσει αρχικά τα Χριστούγεννα.
Η διορθωτική αλλαγή του 20ού αιώνα δεν μετακίνησε την εορτή, αλλά επανέφερε
τις εορτές στην ορθή αστρονομική και εποχιακή τους θέση.Οι Άγιοι Πατέρες
δεν θεοποίησαν το Ρωμαϊκό ημερολόγιο του Ιουλίου Καίσαρα, αλλά χρησιμοποίησαν
το ημερολόγιο της εποχής τους για συντονισμό της λειτουργικής ζωής.
Η Εκκλησία δεν σώζει τους πιστούς επειδή εορτάζουν
σε συγκεκριμένη αστρονομική θέση της Γης, αλλά επειδή συνέρχονται ως ένα σώμα
για να τιμήσουν την Ενανθρώπηση.
Η διόρθωση έγινε ώστε π.χ. η 25η Δεκεμβρίου να
ανταποκρίνεται στην ορθή μέτρηση του πραγματικού χρόνου και όχι σε ένα
πλανώμενο υπολογιστικό σύστημα.
ΣΤ΄. Η Ιστορική Ακρίβεια για τον Μοναχό
Ιάκωβο Νεοσκητιώτη
Ο αρθρογράφος Ι.Π. ισχυρίζεται ότι ο Ιάκωβος έγραφε το 1858
εναντίον μιας μεταρρυθμίσεως που πραγματοποιήθηκε 55 χρόνια μετά την κοίμησή
του (το 1924). Στη διδακτορική διατριβή του μοναχού Παταπίου Καυσοκαλυβίτου γράφονται
τα εξής:
|
Ως πιθανότερη
χρονολογία θανάτου του μοναχού Ιακώβου Νεασκητιώτου θεωρούμε το έτος
1869, σύμφωνα άλλωστε και με την αγιορειτικής προέλευσης πληροφορία, που
πρώτος μας μετέδωσε το 1923 ο Δημήτριος Καμπούρογλου, …Στη θέση αυτή
συνηγορούν τα εξής:
α) από την
μέχρι σήμερα έρευνά μας δεν εντοπίστηκε κώδικας του Ιακώβου, που να γράφηκε
μετά το 1868.
β) Πολύ
σημαντική θεωρούμε την μεταγενέστερη σημείωση, το πιθανότερο μοναχού της
μονής Αγίου Παντελεήμονος, σε ιδιόγραφο κώδικα της μονής Αγ. Παντελεήμονος
του έτους 1827 (Βιβλίον Πατερικόν ιερόν):
«Ο μακαρίτης
Ιάκωβος Μοναχός / Εκοιμήθη τω 1869. Αυγούστου 31 / Ημέρα Κυριακή». Ασφαλώς
δεν είναι απολύτως βέβαιο ότι η σημείωση αναφέρεται στον ημέτερο Ιάκωβο. Να
σημειωθεί όμως ότι ο παραπάνω κώδικας 118 είναι ο δεύτερος παλαιότερος
χρονολογημένος κώδικας του Ιακώβου που γνωρίζουμε -μετά από εκείνον της
καλύβης του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου της σκήτης Καυσοκαλυβίων, των ετών
1824-1825. Είναι άραγε τυχαίο ότι στο χειρόγραφο αυτό κάποιος από τους
μοναχούς της μονής Αγίου Παντελεήμονος, με την οποία ο Ιάκωβος συνεργάστηκε
στενά αντιγράφοντας πολυάριθμους κώδικες ή συντάσσοντας πρωτότυπα έργα και
στην οποία πιθανόν να έζησε για ένα διάστημα, να μας άφησε αυτή τη γραπτή
ενθύμηση περί του θανάτου;
|
Ερωτάται ο Ι.Π. ποια
είναι η ακριβής πηγή του για τον θάνατο του μοναχού.
Γράφει ο Ι.Π.
|
Εδώ όμως
υπάρχει ένα απλό ιστορικό πρόβλημα. Ο μοναχός Ιάκωβος ο Νεοσκητιώτης συνέταξε
τα κείμενα το 1858 και εκοιμήθη το 1869. Επομένως, είναι ιστορικά αδύνατον να
συνέταξε οτιδήποτε «περί τα τέλη του 19ου με αρχές του 20ού αιώνα», όπως
ισχυρίζεται ο αρθρογράφος.
Αλλά υπάρχει και δεύτερο, ακόμη σοβαρότερο πρόβλημα. Μας λέγει ο αρθρογράφος
ότι το κείμενο συντάχθηκε: «για να υποστηρίξει τον αγώνα κατά της
ημερολογιακής μεταρρυθμίσεως». Μάλιστα... Ο αρθρογράφος θεωρεί ότι
ο Ιάκωβος διέθετε το χάρισμα της προγνώσεως και έγραφε το 1858 εναντίον μιας
μεταρρυθμίσεως που θα εμφανιζόταν πενήντα πέντε χρόνια μετά την κοίμησή του
διότι τότε ακριβώς η ημερολογιακή μεταρρύθμιση του 1924 πραγματοποιήθηκε. Επομένως
ο αναγνώστης βρίσκεται μπροστά σε δύο μόνο εκδοχές. Είτε ο αρθρογράφος αγνοεί
τις στοιχειώδεις χρονολογίες του προσώπου που επικαλείται είτε γράφει άκριτα
έναν ισχυρισμό χωρίς να εξετάσει αν αντέχει στον απλό ιστορικό έλεγχο.
Με λίγα λόγια, ο μοναχός Ιάκωβος όχι μόνο δεν είχε καμία σχέση με το 1924,
αλλά ούτε θα μπορούσε να γράφει για ένα εκκλησιαστικό γεγονός που θα
συνέβαινε πενήντα πέντε χρόνια μετά την κοίμησή του.
|
Στην παραπάνω
διδακτορική διατριβή γράφονται τα εξής για να σταματήσει η ειρωνία του Ι.Π και
να ψάχνει περισσότερο.,
|
Τα κίνητρα που
ώθησαν τον Ιάκωβο, να συμπεριφερθεί ως πρώιμος ζηλωτής και να προβεί στην
παραπάνω παραποίηση δεν μας είναι γνωστά. Είναι πιθανόν, μέσα στο περιβάλλον
θεολογικής αντιπαλότητος που είχε ο ίδιος με τον όσιο Νικόδημο τον Αγιορείτη,
στο πλαίσιο της Κολλυβαδικής έριδας, να έλαβε αφορμή από ορισμένες αναφορές
του οσίου Νικοδήμου για το Πασχάλιο και το Ημερολόγιο στο έργο του δευτέρου Κήπος
Χαρίτων και, μέσα στον ζήλο του,
να προέβη στην παράτολμη αυτή παραποίηση εξυπηρετώντας, όπως πίστευε, τα
συμφέροντα της Εκκλησίας, και αποτρέποντας, εν πρώτοις τους Αγιορείτες
μοναχούς, από τους οποίους κυρίως θα διαβάζονταν τα χειρόγραφά του, από μία
χαλαρή ενδεχομένως στάση στο αρχόμενο ημερολογιακό ζήτημα, ιδίως ενόψει των
προσηλυτιστικών προσπαθειών της Ρώμης.
Στην
προσπάθειά μας να φωτίσουμε λίγο περισσότερο τη σκοτεινή αυτή πλευρά της
προσωπικότητας του μοναχού Ιακώβου Νεασκητιώτου, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι
στις μέρες του Ιακώβου, κατά της εισαγωγής του Γρηγοριανού ημερολογίου είχαν
ταχθεί επίσης ο πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Αγαθάγγελος Α΄ το 1827 και,
αργότερα, η Σύνοδος του 1848, την οποία ακολούθησε Συνοδική Πατριαρχική
Εγκύκλιος που συνυπέγραφαν οι πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως Άνθιμος ΣΤ΄,
Αλεξανδρείας Ιερόθεος Β΄, Αντιοχείας Μεθόδιος και Ιεροσολύμων Κύριλλος Β΄.
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπογραμμίσουμε την πνευματική σχέση του Ιακώβου
με τον πατριάρχη Άνθιμο ΣΤ΄ τον Κουταλιανό, τον οποίον ο ίδιος ο Ιάκωβος αποκαλούσε Γέροντά του.
Αυτή η σχέση καθώς και το γεγονός ότι και ο ίδιος ο πατριάρχης Άνθιμος
αντιστάθηκε σθεναρά στην επιχειρούμενη καινοτομία, ίσως ενίσχυσαν τον «ου
κατ' επίγνωσιν» ζήλο του Ιακώβου, ο οποίος -θα πρέπει να το υπογραμμίσουμε-
μιμήθηκε στο σημείο αυτό κατά γράμμα τον «διδάσκαλό» του ιερομόναχο Θεοδώρητο
Λαυριώτη τον εξ Ιωαννίνων, που ως γνωστόν παραποίησε με δικές του προσθήκες
το προς έκδοσιν κείμενο του Πηδαλίου του οσίου Νικοδήμου του
Αγιορείτου, όταν ο τελευταίος του εμπιστεύθηκε την έκδοσή του³³⁰.
|
Ζ΄. Εκκλησιολογικό Ερώτημα προς τον Ι.Π.
Ερωτάται ο Ι.Π. για το ζήτημα του Πάσχα του 2026:
Σύμφωνα με το Ιουλιανό ημερολόγιο, η Εκκλησιαστική Πασχαλινή Πανσέληνος ήταν
στις 24 Μαρτίου, οπότε ξεκίνησε το Εβραϊκό Πάσχα (24 έως 31 Μαρτίου). Σύμφωνα
πάλι με το Ιουλιανό ημερολόγιο, το Ορθόδοξο Πάσχα ήταν στις 30 Μαρτίου, οπότε
τίθεται το ερώτημα αν υπήρξε συνεορτασμός στις 30 και 31 Μαρτίου 2026.
π.Δ.Α
