Προσεγγίζοντας τον θάνατο του Ιησού ΙΑΤΡΙΚΩΣ


 

Έρευνα: πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου

Ο θάνατος του Ιησού Χριστού αποτελεί ένα από τα πιο μελετημένα ζητήματα στην ιστορία της Ιατροδικαστικής, με τους επιστήμονες να συγκλίνουν στο ότι επήλθε μέσω ενός συνδυασμού ακραίων φυσιολογικών καταπονήσεων. Η διαδικασία ξεκίνησε ήδη από τον Κήπο της Γεθσημανή με το φαινόμενο της αιματίδρωσης, όπου το ακραίο ψυχικό στρες προκάλεσε τη ρήξη τριχοειδών αγγείων στους ιδρωτοποιούς αδένες, καθιστώντας το δέρμα εξαιρετικά ευαίσθητο. Η μετέπειτα ρωμαϊκή μαστίγωση με το flagrum προκάλεσε εκτεταμένες κακώσεις στους μαλακούς ιστούς και τους μυς, οδηγώντας σε σοβαρή απώλεια αίματος και υγρών. Αυτή η κατάσταση ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΟΥ  σοκ σήμαινε ότι, πριν καν την ανύψωσή Του στον Σταυρό, ο οργανισμός βρισκόταν ήδη σε κατάσταση κατάρρευσης, με την καρδιά να πασχίζει να αντλήσει αίμα που δεν υπήρχε.

Κατά τη διάρκεια της σταύρωσης, το κύριο ιατρικό πρόβλημα μετατοπίστηκε στη μηχανική της αναπνοής. Η στάση του σώματος, με τα χέρια εκτεταμένα και το βάρος να έλκει τον θώρακα προς τα έξω, καθιστούσε την εκπνοή σχεδόν αδύνατη. Για να απελευθερώσει τον αέρα από τους πνεύμονες, ο πάσχων έπρεπε να ανασηκώσει το σώμα του στηριζόμενος στα καρφιά των ποδιών, μια κίνηση που προκαλούσε αφόρητο πόνο και σταδιακή εξάντληση. Αυτή η μηχανική ασφυξία οδήγησε σε υπερκαπνία και οξέωση, επηρεάζοντας τον καρδιακό ρυθμό και προκαλώντας τη συσσώρευση υγρού γύρω από την καρδιά (περικαρδιακή συλλογή) και τους πνεύμονες. Συγκεκριμένα λόγω  της αδυναμίας εκπνοής, το διοξείδιο του άνθρακα  συσσωρεύεται στο αίμα (υπερκαπνία). Αυτό οδηγεί σε πτώση του pH του αίματος, μια κατάσταση γνωστή ως αναπνευστική οξέωση. Η οξέωση με τη σειρά της προκαλεί μυϊκές κράμπες και έντονη αρρυθμία.

Η καρδιά, προσπαθώντας να αντισταθμίσει την έλλειψη οξυγόνου και την πτώση της πίεσης λόγω της αφυδάτωσης, χτυπά ταχύτατα (ταχυκαρδία), γεγονός που τελικά οδηγεί σε καρδιακή ανεπάρκεια. Η έντονη σωματική καταπόνηση και το σοκ μπορούν να προκαλέσουν τη διαρροή ορού από τα τριχοειδή αγγεία στους χώρους γύρω από τα όργανα.  Η περικαρδιακή συλλογή (υγρό γύρω από την καρδιά) εξηγεί το «ύδωρ» που αναφέρει ο Ιωάννης.  Η πλευριτική συλλογή (υγρό στους πνεύμονες) επιβάρυνε ακόμη περισσότερο την ήδη δυσχερή αναπνοή.

Ο θάνατος επήλθε τελικά ως αποτέλεσμα πολυοργανικής ανεπάρκειας. Η ιατρική ερμηνεία του «αίματος και ύδατος» που έρρευσε από την πλευρά μετά τον νυγμό της λόγχης επιβεβαιώνει την παρουσία αυτών των υγρών (ορού και αίματος), υποδηλώνοντας ότι η καρδιά είχε ήδη υποστεί ρήξη ή οξεία ανακοπή λόγω της παρατεταμένης υποξίας και του τραυματικού σοκ. Έτσι, ο θάνατος δεν ήταν αποτέλεσμα ενός μόνο αιτίου, αλλά μια συνδυαστική κατάρρευση του κυκλοφορικού, του αναπνευστικού και του νευρικού συστήματος υπό συνθήκες μέγιστης βιολογικής πίεσης.

Ελληνική Βιβλιογραφία & Μελέτες

  • Σταυρακάκης, Ν. (2017). "Τα αίτια του θανάτου διά της σταυρώσεως". Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής.

Μια σύγχρονη ανασκόπηση στην ελληνική ιατρική βιβλιογραφία που εξετάζει την παθοφυσιολογία του σταυρικού θανάτου.

  • Κωνσταντινίδης, Κ. (1994). Η Σταύρωση του Χριστού υπό το πρίσμα της Ιατροδικαστικής. Αθήνα.

Μελέτη που εστιάζει στα ιατροδικαστικά ευρήματα όπως περιγράφονται στα κείμενα των Ευαγγελίων.

  • Γαλανός, Α. (2002). Ιατρική διερεύνηση των Παθών του Ιησού. Εκδόσεις Τήνος.

 


Σχόλια