|
– Παρθένα
Μάνα, που σαν πνέμα επιάστη ο σπόρος στο αφίλητο
κορμί, κι’ ο Λόγος εσαρκώθη Ω Δέσποινά
μου Υποταγή, τον πόνο δέξου τον και συ, σαν
το σταυρό, και γείρε το κεφάλι με υπομονή,
κατά γης χαμογελώντας – Εσύ ’σαι η
κιβωτός, που σαν αυγό στην άβυσσο λάμπεις και
στου Θεού τη σκοτεινιά αρμενίζεις, βαθιά τα
σπέρματα όλα μέσα σου φρουρώντας, Το πράσινο
δρεπανωτό πατάς φεγγάρι, κι όλες στα
χέρια σου κρατώντας τις ελπίδες μας στον άγριον
ουρανό κατάφορτη ανεβαίνεις. κι
αχνογελώντας στέκεσαι δεξά στο γιό σου, Εσύ ’σαι το
ανθισμένο κλαρί στην άβυσσο της δύναμής
του. εσύ ’σαι ο στοχασμός ο πράος μες στο
φλεγόμενο καμίνι της οργής του. Αναμεσός στης
Ζωής το δέντρο και της γνώσης, στον κήπο του
Θεού συ φύτεψες, Κυρά μου, το αφράτο,
της Καλοσύνης δέντρο. κι ως πότιζές
το με το κλάμα, επήρε μπόι, πετάει
κλαριά, σκεπάζει τ’ άλλα δέντρα, ανθίζει ρίχνει καρπό,
σαν την καλή ελιά, και φέγγει- Κι ο
Παντοδύναμος στον ίσκιο του αναπαύεται. Κι η Δεύτερη
φριχτή σαν έρθει Παρουσία κι οι
αρχάγγελοι άσπλαχνα τα ερίφια θα χωρίζουν απ’ τ’ αρνιά,
θα σκύψεις τότε εσύ στο γιό σου, παρακλητικά,
να μεσιτέψεις, Ελεούσα! Τ’ αδάμαστα
μεμιάς θα του μερώσουν φρένα Κι οι τάξες
θα χαλάσουν οι διπλές, και δίκαιοι θ’
αγκαλιαστούν με αμαρτωλούς, κι αγνές παρθένες με τις
γυναίκες που πολύ στη γη αγάπησαν. Νικάς τη
Δικαιοσύνη Εσύ με την αγάπη. κι όλοι μαζί
θα σύρουμε χορό, και θα’ σαι στον κάβο του
χορού, Κυρά, και θα χορεύεις στον
αβασίλευτο ήλιο του Θεού χαρούμενη και ταπεινή
πολύ, σαν την καρδιά του ανθρώπου! |
Τα κύρια προβλήματα
1. Η Παναγία ως «Υποταγή» Ο Καζαντζάκης τη λέει
«Υποταγή» και της ζητάει να «γείρει το κεφάλι» και να «δεχτεί τον πόνο». Για
την Εκκλησία, η Παναγία είναι η «Υπεραγία Θεοτόκος» – δεν είναι απλά
υποταγμένη, αλλά ελεύθερα συναινεί (το «Ναί» της στον Ευαγγελισμό). Ο ποιητής
την παρουσιάζει παθητική, σχεδόν άβουλη.
2. Το «αφίλητο κορμί» Λέει ότι ο σπόρος του Θεού
«επιάστη» σ' ένα «αφίλητο κορμί». Αυτό ακούγεται σαν η Παναγία να μην είχε
επιλογή, σαν να ήταν απλό εργαλείο. Η Εκκλησία πιστεύει ότι η Παναγία επέλεξε
ελεύθερα να γίνει μητέρα του Χριστού.
3. Ο Θεός της «οργής» Ο Καζαντζάκης παρουσιάζει το
Χριστό σαν «φλεγόμενο καμίνι της οργής» και τη Μαρία σαν «στοχασμό πράο» που
τον ηρεμεί. Αυτό θυμίζει παλιό, σκληρό Θεό της Εκκαισιαστικής Περιόδου. Η
Ορθοδοξία λέει ότι ο Χριστός είναι αγάπη, δεν χρειάζεται κάποιον να τον
«ηρεμήσει».
4. Η Δευτέρα Παρουσία Το πιο προκλητικό: λέει ότι στη
μέρα της Κρίσης, η Παναγία θα «μερώσει» (θα μαλακώσει) τον Υιό της, και έτσι
«δίκαιοι και αμαρτωλοί» θα χορέψουν μαζί. Για την Εκκλησία, αυτό σημαίνει ότι
δεν υπάρχει Κρίση – όλοι σωζόμαστε χωρίς μετάνοια. Αυτό αρνείται την ορθόδοξη
διδασκαλία για την κόλαση και τον παράδεισο.
5. Η «νίκη» της αγάπης επί της δικαιοσύνης Ο
Καζαντζάκης λέει ότι η αγάπη «νικάει» τη δικαιοσύνη. Η Εκκλησία λέει ότι ο Θεός
είναι και τα δύο μαζί – δεν διαλέγει μεταξύ τους.
Συνοπτικά
Η Εκκλησία είδε αυτόν τον ύμνο ως βλασφημία γιατί:
- Υποβαθμίζει
την Παναγία από «Μητέρα του Θεού» σε απλό σύμβολο
- Παρουσιάζει
τον Χριστό σαν εκρηκτικό και εκδικητικό
- Αρνείται
την Κρίση και τη μετάνοια
- Προωθεί
μια «αγάπη» χωρίς όρια που οδηγεί στον πανθεϊσμό (όλοι ενωμένοι με το Θεό
χωρίς προσπάθεια)
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου