Ἀναλυτικὴ θεολογικὴ μελέτη (Τριαδολογία – Χριστολογία – Ἐκκλησιολογία – Εὐχαριστιακή Ὀντολογία)
1. Τὸ κείμενο καὶ ἡ λειτουργικὴ του θέση
Χερουβικός Ὕμνος:
«Οἱ τὰ Χερουβεὶμ μυστικῶς εἰκονίζοντες,
καὶ τῇ ζωοποιῷ Τριάδι τὸν τρισάγιον ὕμνον προσᾴδοντες,
πᾶσαν νῦν βιοτικὴν ἀποθώμεθα μέριμναν,
ὡς τὸν Βασιλέα τῶν ὅλων ὑποδεξόμενοι…»
Ψάλλεται πριν τὴ Μεγάλη Εἴσοδο, δηλαδή στὸ κατώφλι τῆς Ἀναφορᾶς. Ἐδῶ ἡ Ἐκκλησία δηλώνει τί εἶναι καὶ τί πράττει: γίνεται εἰκών τοῦ οὐρανοῦ καὶ προετοιμάζεται νὰ δεχθεῖ τὸν Βασιλέα τῆς δόξης.
2. Ἀγγελολογία καὶ Ἐκκλησιολογία: «Χερουβεὶμ μυστικῶς εἰκονίζοντες»
Τα Χερουβεὶμ, στὴν Ἁγία Γραφή (Γεν. 3,24· Ἰεζ. 10), εἶναι φορεῖς τῆς θείας παρουσίας.
Ὁ ὕμνος δὲν λέγει ὅτι γινόμαστε Χερουβεὶμ κατ’ οὐσίαν, ἀλλὰ ὅτι τα εἰκονίζουμε μυστικῶς.
Δογματικὴ σημασία
-
Ἡ Ἐκκλησία εἶναι σῶμα Χριστοῦ (Α΄ Κορ. 12,27), ὄχι ψυχολογικὴ συνάθροιση.
-
Ἡ λατρεία εἶναι συμμετοχὴ στὴν ἀγγελικὴ δοξολογία.
Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος τονίζει:
«Οὐκέτι γῆ, ἀλλ’ οὐρανὸς τὸ θυσιαστήριον».
Ἐδῶ ἐκφράζεται ἡ ὀρθόδοξη Ἐκκλησιολογία: ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἡ ἐσχατολογικὴ πραγματικότητα παροῦσα ἐν χρόνω.
3. Τριαδολογικὴ ὁμολογία: «τῇ ζωοποιῷ Τριάδι»
Ὁ Χερουβικὸς εἶναι σαφῶς τριαδολογικός.
-
Μία Τριάδα, ὄχι τρεῖς θεοί.
-
Ζωοποιός: ἡ ζωή δὲν εἶναι ἠθικὴ ἢ βιολογικὴ ἀρχή, ἀλλὰ ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ.
Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος λέγει:
«Ἡ Τριάς ἐστὶν ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς καὶ τῆς θεώσεως».
Ἡ Ἐκκλησία, ψάλλοντας, ὁμολογεῖ ὅτι ἡ Εὐχαριστία εἶναι ἔργο τῆς Ἁγίας Τριάδος.
4. Χριστολογία καὶ Βασιλεία: «ὡς τὸν Βασιλέα τῶν ὅλων ὑποδεξόμενοι»
Ἡ Μεγάλη Εἴσοδος δὲν εἶναι πομπή. Εἶναι ἡ μυστικὴ εἴσοδος:
-
τοῦ Χριστοῦ ὡς Βασιλέως,
-
ποὺ ὁδεύει πρὸς τὴν θυσία.
Χαλκηδόνια ἀκρίβεια
Ὁ Βασιλεὺς εἶναι:
-
ὁ Θεὸς Λόγος,
-
ποὺ προσφέρει τὸ ἀνθρώπινο Σῶμά Του.
Ὁ Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής (Μυσταγωγία):
«Ὁ Χριστὸς προσφέρει καὶ προσφέρεται· δέχεται καὶ διανέμει».
Ἐδῶ συναντῶμε τὴν καρδιὰ τῆς Ὀρθόδοξης Χριστολογίας:
ἕνα Πρόσωπο – δύο φύσεις – μία σωτηριώδης ἐνέργεια.
5. Ἀσκητικὴ καὶ σωτηριολογικὴ διάσταση: «πᾶσαν βιοτικὴν ἀποθώμεθα μέριμναν»
Αὐτὸ εἶναι δογματικὴ φράση, ὄχι ψυχολογικὴ σύσταση.
Τί δηλώνει δογματικά;
-
Ὁ κόσμος δὲν ἀπορρίπτεται, ἀλλὰ ἀναστέλλεται.
-
Ἡ σωτηρία προϋποθέτει κένωση τοῦ θελήματος.
Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος:
«Ἄνευ ἀπαθείας οὐκ ἔστιν ὅρασις Θεοῦ».
Ἡ ἀποβολὴ τῆς μέριμνας δὲν εἶναι φυγή, ἀλλὰ εὐχαριστιακὴ ἐλευθερία.
6. Εὐχαριστιακὴ ὀντολογία καὶ ἐσχατολογία
Ὁ Χερουβικὸς Ὕμνος ἐκφράζει:
-
ὅτι ἡ Ἐκκλησία ζεῖ ἐν τῷ νῦν καὶ ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι,
-
ὅτι ἡ Θεία Λειτουργία εἶναι πρόγευση τῆς Βασιλείας.
Ὁ Χριστὸς ἔρχεται:
-
«ὑπὸ τῶν ἀγγελικῶν τάξεων δορυφορούμενος»
(ὅπως ὁμολογεῖ ἡ λειτουργικὴ παράδοση).
7. Πνευματικὴ ἐρμηνεία (βίωμα)
Ὅταν ψάλλουμε τὸ Χερουβικό:
-
παύουμε νὰ εἴμαστε «θεατές»,
-
γινόμαστε λειτουργοὶ τοῦ μυστηρίου,
-
στεκόμαστε στὸ μεταίχμιο γῆς καὶ οὐρανοῦ.
Ἡ σιωπὴ τῆς καρδιᾶς γίνεται δογματικὴ στάση.
8. Πρακτικὲς πνευματικὲς ὑποδείξεις
-
Κατὰ τὸν Χερουβικό, ἐσωτερικὴ σιωπή.
-
Σύντομη νοερά εὐχή:
«Κύριε, ἀξίωσόν με νὰ Σε ὑποδεχθῶ καθαρῶς». -
Σύνδεση τοῦ ὕμνου μὲ μετάνοια καὶ ἐξομολόγηση.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου