Ἡ Ἐκκλησία κατὰ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο Παλαμᾶ (ὀντολογικὴ θεώρηση)
Γιὰ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο Παλαμᾶ, ἡ Ἐκκλησία δὲν εἶναι πρωτίστως θεσμὸς ἢ ἱστορικὸ μέγεθος, ἀλλὰ: χώρος θεώσεως τοῦ ἀνθρώπου διὰ τῆς ἀκτίστου χάριτος
Ἡ Ἐκκλησία ὑφίσταται ὅπου:
-
φυλάσσεται ἡ ὀρθὴ πίστις (δογματικὴ ἀκρίβεια)
-
καὶ ἐνεργεῖ ἡ ἄκτιστος ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ
Χωρὶς αὐτὰ, ὑπάρχει τύπος, ἀλλὰ ὄχι ἐκκλησιαστικὴ πραγματικότητα.
2. Ἀκτίστων ἐνεργειῶν κριτήριο τῆς Ἐκκλησίας
Κεντρικὸ παλαμικὸ δόγμα: Ὁ Θεὸς μετέχεται ἀληθινὰ, οὐ κατ’ οὐσίαν, ἀλλὰ κατὰ τὰς ἀκτίστους ἐνεργείας Του
Ἐπομένως:
-
ἡ Ἐκκλησία δὲν ταυτίζεται μὲ ἀνθρώπινες δομές
-
οὔτε μὲ ἐξωτερικὴ ἐνότητα
-
ἀλλὰ μὲ τὴ μέθεξη τῆς θείας χάριτος
Ὅπως ὁ Ἅγιος ρητῶς γράφει (Κατὰ Βαρλαὰμ):
«Ἄνευ τῆς θείας χάριτος, οὐδὲ σωτηρία, οὐδὲ Ἐκκλησία νοεῖται.»
3. Ἀλήθεια καὶ πλῆθος (ἐκκλησιολογικὸ πρόβλημα)
Ὁ Παλαμᾶς ἀπορρίπτει ἐκ προοιμίου κάθε ἐκκλησιολογία πλειοψηφίας.
Ἡ ἀλήθεια:
-
δὲν κατοχυρώνεται συνοδικὰ ἐκ τοῦ πλήθους
-
ἀλλὰ ἀναγνωρίζεται συνοδικὰ ἐκ τῆς συμφωνίας μὲ τὴν Παράδοση
Ἱστορικὰ:
-
ὁ Παλαμᾶς καταδικάστηκε,
-
φυλακίστηκε,
-
καὶ βρέθηκε μειοψηφία,
ἀλλὰ ἡ Ἐκκλησία ἀνεγνώρισε ὕστερα τὴν ἀλήθεια, διότι ἦταν σύμφωνη μὲ τὸ πατερικὸ φρόνημα.
Ἄρα, γιὰ τὸν Παλαμᾶ: ἡ Ἐκκλησία μπορεῖ νὰ εἶναι ὀλιγάριθμη κατὰ τὴν ἱστορία, ἀλλὰ πλήρης κατὰ τὴν χάρη.
4. Θεολόγος – Ἐκκλησία – Θεωρία Θεοῦ
Ἕνα ἀπὸ τὰ κρισιμότερα παλαμικὰ ἀξιώματα:
«Θεολόγος οὐκ ἐστὶν ὁ πολυλόγος, ἀλλ’ ὁ θεωρῶν τὸν Θεόν.»
Ἐπομένως:
-
ἡ Ἐκκλησία δὲν διασώζεται μὲ λόγους
-
οὔτε μὲ διορθώσεις δομῶν
-
ἀλλὰ μὲ ἁγιασμένους ἀνθρώπους
Ὅπου παύει ἡ θεωρία (φωτισμός – θέωση),
παύει καὶ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ζωή, ἔστω κι ἂν διατηρεῖται ὁ τύπος.
5. Συμπέρασμα (αὐστηρὰ θεολογικό)
Κατὰ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο Παλαμᾶ:
-
Ἡ Ἐκκλησία δὲν χάνεται, ἀλλὰ συρρικνοῦται ὁρατῶς
-
Ἡ ἀλήθεια δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ κοινωνικὴ ἀποδοχή
-
Ἡ Ἐκκλησία βρίσκεται ἐκεῖ ποὺ ὑπάρχει ἄκτιστος χάρις, ὀρθὴ πίστις καὶ ἀσκητικὸς βίος
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου