Η ύπαρξη του μολυσμού κατά τη μαρτυρία της Γραφής, των Οικουμενικών Συνόδων και των Αγίων Πατέρων (Α)
Στην Παλαιά Διαθήκη ο Κύριος λέει μέσω του Προφήτη
Ιεζεκιήλ:
«Οι ιερείς της παρέβηκαν τον νόμο μου και βεβήλωσαν τα άγιά μου· δεν
ξεχώριζαν το άγιο από το βέβηλο, ούτε το καθαρό από το ακάθαρτο» (Ιεζ.
22,26).
Οι ιερείς, σύμφωνα με τον λόγο του Θεού, μόλυναν τα
άγια. Οι Άγιοι Πατέρες ερμήνευσαν αυτό το χωρίο ως αναφερόμενο σε αιρετικούς
ιερείς που δεν έχουν καθαιρεθεί, καθώς και σε όσους κοινωνούν μαζί τους (βλ.
Άγιο Νικηφόρο Πατριάρχη Κων/πόλεως, σελ. 46· Αγιορείτες Πατέρες, σελ. 49, 185
κ.ε.). Το ίδιο το κείμενο μιλά καθαρά για ιερείς.
Οι Άγιοι Απόστολοι, στις «Διαταγές» τους (βιβλίο 8,
κεφ. 34), λένε:
«Αν δεν είναι δυνατόν να συναχθείτε στην
Εκκλησία εξαιτίας των ασεβών, τότε, επίσκοπε, κάνε συνάξεις στα σπίτια· ώστε να
μην εισέρχεται ο ευσεβής σε εκκλησία ασεβών. Διότι δεν αγιάζει ο τόπος τον
άνθρωπο, αλλά ο άνθρωπος τον τόπο. Αν όμως ασεβείς κατέχουν τον ναό, να τον
αποφεύγεις, διότι βεβηλώνεται από αυτούς· όπως οι άγιοι ιερείς αγιάζουν, έτσι
και οι ασεβείς μολύνουν.
Αν δεν μπορείτε να συναχθείτε ούτε σε σπίτι ούτε σε εκκλησία, τότε ο καθένας ας
ψάλλει, ας διαβάζει και ας προσεύχεται μόνος του ή δύο ή τρεις μαζί· “διότι
όπου δύο ή τρεις είναι συνηγμένοι στο όνομά μου, εκεί είμαι κι εγώ ανάμεσά
τους”.
Πιστός να μην προσεύχεται κατ’ οίκον μαζί με κατηχούμενο· δεν είναι σωστό ο
μυημένος να μολύνεται με τον αμύητο. Ευσεβής να μην συμπροσεύχεται με αιρετικό,
ούτε κατ’ οίκον· “Τι σχέση έχει το φως με το σκοτάδι;”.»
Από αυτά φαίνεται καθαρά ότι οι Απόστολοι θεωρούν
πως ο ασεβής, ακάθαρτος και ακαθαίρετος ιερέας μπορεί να μολύνει την
Εκκλησία, τίθεται εκτός κοινωνίας, και ο πιστός πρέπει να αποφεύγει τέτοια
σύναξη. Για αυτό λένε:
«Να τον αποφεύγεις, επίσκοπε, διότι έχει βεβηλωθεί από αυτούς».
Και αν δεν είναι δυνατόν να συγκεντρωθεί ο λαός ούτε
σε σπίτι ούτε σε ναό, τότε ο καθένας ας προσεύχεται μόνος του.
Αυτό αποτελεί σαφέστατη μαρτυρία για την ύπαρξη μολυσμού της Εκκλησίας από
ιερέα που έχει καταστεί αδιάκριτα ακάθαρτος και ακατάλληλος για κοινωνία.
Ο Μέγας Αντώνιος, όπως αφηγείται ο Μέγας Αθανάσιος
στη βιογραφία του, είπε τα εξής:
«…Τότε ο Μέγας Αντώνιος, αφού αναστέναξε βαθιά,
έλεγε: “Παιδιά μου, καλύτερα να πεθάνει κανείς πριν συμβούν όσα είδα στην
οπτασία”.
Επειδή όμως εκείνοι επέμεναν να τους εξηγήσει, έλεγε με δάκρυα: “Πρόκειται να
γίνει μεγάλη συμφορά στην Εκκλησία. Θα παραδοθεί σε ανθρώπους που θα έχουν νου
σαν άλογα κτήνη. Είδα την Αγία Τράπεζα του ναού του Κυρίου και γύρω της, από
όλες τις πλευρές, στέκονταν ημίονοι. Μάλιστα κλωτσούσαν το εσωτερικό της σαν
άτακτα ζώα που πηδούν χωρίς λογική.
Σίγουρα ακούσατε τον στεναγμό μου, γιατί άκουσα φωνή που έλεγε: Θα μολυνθεί
το θυσιαστήριό μου”.»
Αυτά είδε ο γέροντας, και δύο χρόνια αργότερα
(περίπου το 354), έγινε η εισβολή των Αρειανών.
Τότε όλοι καταλάβαμε ότι οι κλωτσιές των ημιόνων προεικόνιζαν αυτά που κάνουν
τώρα οι Αρειανοί, χωρίς ντροπή και χωρίς φρόνηση, σαν τα κτήνη.
Και συνεχίζει ο Μέγας Αντώνιος:
«Προσέξτε μόνο να μη μολύνετε τους εαυτούς σας με
την εκκλησιαστική κοινωνία των Αρειανών. Γιατί η διδασκαλία τους δεν είναι των
Αποστόλων, αλλά των δαιμόνων και του πατέρα τους, του διαβόλου.»
Και παρακάτω:
«Να μιμείστε τους Αγίους και να μη πλησιάζετε τους
σχισματικούς Μελιτιανούς, επειδή γνωρίσατε την πονηρή και ασεβή προαίρεσή τους.
Ούτε με τους Αρειανούς να έχετε καμιά εκκλησιαστική κοινωνία.
Φυλάξτε λοιπόν τους εαυτούς σας καθαρούς από αυτούς.
Να μην έχετε καμιά κοινωνία ούτε με τους σχισματικούς ούτε με τους αιρετικούς
Αρειανούς.
Ξέρετε άλλωστε ότι και εγώ τους απέφευγα εξαιτίας της χριστομάχου και κακοδόξου
αιρέσεώς τους.»
Οι Αρειανοί μόλυναν το θυσιαστήριο του Κυρίου, γι’
αυτό ο Μέγας Αντώνιος προειδοποιεί τους μοναχούς να μη μολυνθούν από την
κοινωνία μαζί τους, αλλά να παραμείνουν καθαροί — όπως έπραξε και ο ίδιος σε
όλη του τη ζωή.
Πρέπει να σημειωθεί ότι οι Αρειανοί, μετά την Α΄
Οικουμενική Σύνοδο, είχαν ακόμη «υπόσταση» ιερωσύνης.
Ο Μέγας Βασίλειος λέει ότι «βεβηλώθηκαν τα άγια» και
ότι ο ναός έγινε «κοινός οίκος» (= μολυσμένος ναός), από τους ακαθαιρέτους
Αρειανούς.
Η βεβήλωση αυτή, όπως εξηγούν ο Όσιος Νικηφόρος Πατριάρχης Κων/πόλεως και ο
Όσιος Θεόδωρος ο Στουδίτης, καθιστά τους αιρετικούς βεβήλους και ακοινώνητους.
Ο Θεολόγος Γρηγόριος λέει:
«Τι άγρια θηρία αφήσαμε να ορμήσουν πάνω στα σώματα των Αγίων, όπως έκαναν
κάποιοι που εξευτέλισαν την ανθρώπινη φύση, κατηγορώντας τους μόνο γι’ αυτό:
ότι δεν συμφώνησαν με την ασέβεια ούτε μολύνθηκαν από την κοινωνία, την οποία
αποφεύγουμε σαν δηλητήριο φιδιού, που δεν βλάπτει το σώμα αλλά σκοτεινιάζει τα
βάθη της ψυχής».
Ποια θηρία, λοιπόν, αφήσαμε πάνω στα σώματα των
Αγίων, μας λέει ο σεπτός Ιεράρχης, όπως έκαναν ορισμένοι που εξευτέλισαν την
ανθρώπινη φύση, μόνο και μόνο επειδή εκείνοι δεν συντάχθηκαν με την ασέβεια
ούτε μολύνθηκαν από την κοινωνία (με τους αιρετικούς), την οποία εμείς
αποφεύγουμε σαν δηλητήριο φιδιού, που δεν πειράζει το σώμα, αλλά σκοτεινιάζει
τα βάθη της ψυχής;
Το χωρίο του Αγίου Ιεράρχη «μηδὲ τῇ
κοινωνίᾳ χρανθῆναι» αναφέρεται στα αιρετικά
πρόσωπα· και αυτή η κοινωνία, όπως ερμηνεύει ο όσιος Θεόδωρος ο Στουδίτης,
μαυρίζει και σκοτεινιάζει το εσωτερικό της ψυχής. Ο όσιος λέει συγκεκριμένα:
«Ας φύγουμε από την κοινωνία των χριστομάχων – των Εικονομαχών – αδελφοί, σαν
από δηλητήριο φιδιού, που δεν μαυρίζει το σώμα, όπως λέει ο Θεολόγος, αλλά τα
βάθη της ψυχής».
Και ο άγιος Γρηγόριος αναφέρεται σε αιρετικούς που δεν είχαν ακόμη
καταδικαστεί, όπως έχει διευκρινιστεί παραπάνω.
Η Γ’ Οικουμενική Σύνοδος, σε επιστολή της προς τους
κληρικούς και διακόνους της Κωνσταντινούπολης, λέει:
«…και όλοι μαζί να αποκόψουμε τον κήρυκα της ασέβειας, τον πιο ασεβή Νεστόριο,
και να καθαρθούν οι Εκκλησίες από το μίασμα του».
Ο Νεστόριος, πριν ακόμα καθαιρεθεί από τη Σύνοδο, αποτελούσε μίασμα, δηλαδή
ρύπο και ακαθαρσία, για τις Εκκλησίες. Και, όπως ερμηνεύει ο πρόεδρός της,
άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας, αυτός ο μολυσμός καθιστούσε τον Νεστόριο
ακοινώνητο για τους Ορθοδόξους πριν από την καθαίρεσή του, ώστε εκείνοι που δεν
κοινωνούσαν μαζί του να παραμένουν καθαροί.
(Αποσπασμα απο το βιβλίο του ιερομονάχου Ευγενίου -Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΜΟΛΥΣΜΟΥ- σε απλούστερη γλωσσική διασκευή.Επιμέλεια κειμένου: πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου
ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου