Δογματικὴ – μυσταγωγικὴ ἀνάλυση
Η Ἀκολουθία τῆς Θείας Μεταλήψεως ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ σαφέστερα λειτουργικὰ τεκμήρια τῆς Χαλκηδόνιας Χριστολογίας. Χωρὶς νὰ χρησιμοποιεῖ ὅρους συνοδικῶν ὁρισμῶν, ἐκφράζει βιωματικὰ καὶ προσευχητικὰ τὸ δόγμα τῆς Δ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου (451).
Χαλκηδόνιος Ὅρος:
«Ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν Χριστόν… ἐν δύο φύσεσιν ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως, ἀχωρίστως».
Η Ἀκολουθία δὲν εἶναι ἀπλῶς συμβατή μὲ τὸν Ὅρο· εἶναι καρπὸς καὶ ἐφαρμογή του.
1. Ἡ ὁμολογία τοῦ ἑνὸς Προσώπου
Κεντρικὸς πυρήνας τῆς Ἀκολουθίας εἶναι ἡ προσευχὴ:
«Πιστεύω, Κύριε, καὶ ὁμολογῶ ὅτι Σὺ εἶ ἀληθῶς ὁ Χριστός,
ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος…»
Εδῶ ὁ πιστὸς:
-
δὲν διακρίνει δύο πρόσωπα,
-
δὲν ἀπευθύνεται ἄλλοτε στὸν Θεὸ καὶ ἄλλοτε στὸν ἄνθρωπο,
-
ἀλλὰ σὲ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν Χριστό.
🕊 Ἅγ. Κύριλλος Ἀλεξανδρείας
«Εἷς ἐστι Χριστός, οὐ διχοτομούμενος εἰς δύο υἱούς».
Χαλκηδόνιο στοιχεῖο:
👉 Ἡ Ἀκολουθία προϋποθέτει ἕνα Πρόσωπο (ὑπόστασιν), τὸν ἐνανθρωπήσαντα Λόγο.
2. Ἡ διάκριση τῶν φύσεων χωρὶς σύγχυση
Η Ἀκολουθία ὁμιλεῖ:
-
γιὰ Θεὸν («Υἱὸς τοῦ Θεοῦ»),
-
καὶ ταυτόχρονα γιὰ σάρκα, αἷμα, τροφή.
«…ἐκ τῶν ἀχράντων σου σωμάτων καὶ αἱμάτων»
Αὐτὸ προϋποθέτει:
-
ἀληθινὴ θεία φύση
-
ἀληθινὴ ἀνθρώπινη φύση
📖 «Πᾶν πνεῦμα ὃ ὁμολογεῖ Ἰησοῦν Χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστίν» (Α΄ Ἰω. 4,2)
🕊 Ἅγ. Λέων ὁ Μέγας (Τόμος πρὸς Φλαβιανόν)
«ἑκάτερα φύσις ἐνεργεῖ τὰ ἑαυτῆς».
Χαλκηδόνιο στοιχεῖο:
👉 Ἀποκλείεται κάθε:
-
δοκητισμός (φαινομενικὴ σάρκα),
-
μονοφυσιτισμός (σύγχυση φύσεων).
3. Ἡ κοινωνία μὲ τὴν σάρκα τοῦ Λόγου
Στὴ Θεία Μετάληψη κοινωνοῦμε σάρκα· ὄχι ἰδέα, οὔτε ἀφηρημένη θεότητα.
🕊 Ἅγ. Κύριλλος Ἀλεξανδρείας
«Οὐ γὰρ ἄνθρωπον ἁπλῶς ἐσθίομεν, ἀλλὰ σάρκα ζωοποιὸν τοῦ Λόγου».
Δογματικὸ βάθος:
Ἡ σάρκα:
-
δὲν καταλύεται ἀπὸ τὴ θεότητα,
-
οὔτε αὐτονομείται ἀπ’ αὐτήν,
-
ἀλλὰ θεοῦται διὰ τῆς ὑποστατικῆς ἑνώσεως.
Αὐτὸ εἶναι ἀκριβῶς ὁ Χαλκηδόνιος δρόμος:
ἕνωσις ἀσυγχύτως καὶ ἀδιαιρέτως
4. Ἡ σωτηριολογικὴ σημασία τῆς Χαλκηδόνος
Η Ἀκολουθία ζητεῖ:
«εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ εἰς ζωὴν αἰώνιον»
Αὐτὸ προϋποθέτει ὅτι:
-
ὁ προσφέρων εἶναι Θεός (ἔχει δύναμη σωτηρίας),
-
τὸ προσφερόμενο εἶναι ἀνθρώπινο (ἀγιάζει τὴν φύση μας).
🕊 Ἅγ. Γρηγόριος Θεολόγος
«Ὃ γὰρ οὐ προσληφθὲν, οὐδὲ ἰάται».
Χαλκηδόνιο στοιχεῖο:
👉 Μόνο ἐὰν ὁ Χριστὸς εἶναι τέλειος Θεὸς καὶ τέλειος ἄνθρωπος, ἡ Θεία Μετάληψη γίνεται θεραπεία καὶ θέωση.
5. Ἡ Εὐχαριστία ὡς ἐπιβεβαίωση τῆς Δ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου
Η Ἐκκλησία:
-
δὲν ἔγραψε τὴ Χαλκηδόνα ἀπλῶς γιὰ θεωρητικοὺς λόγους,
-
ἀλλὰ γιὰ νὰ προστατεύσει τὸ Μυστήριο.
🕊 Ἅγ. Νικόλαος Καβάσιλας
«Ἡ ὀρθὴ πίστις φυλάττει τὴν ἀλήθειαν τῶν Μυστηρίων».
Χωρὶς Χαλκηδόνα:
-
ἡ Θεία Μετάληψη ἢ ἀποϋλοποιεῖται,
-
ἢ φυσικοποιεῖται,
-
ἢ χάνει τὸ σωτηριολογικὸ της περιεχόμενο.
Συνοπτικὸ θεολογικὸ συμπέρασμα
Η Ἀκολουθία τῆς Θείας Μεταλήψεως:
-
εἶναι ζῶσα Χαλκηδόνια Χριστολογία,
-
ὁμολογεῖ ἕνα Πρόσωπο καὶ δύο φύσεις,
-
διασφαλίζει τὴν πραγματικὴ κοινωνία Θεοῦ καὶ ἀνθρώπου,
-
καθιστᾷ τὸ δόγμα βίωμα σωτηρίας καὶ θεώσεως.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου