Η ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΤΙΚΗ ΕΚΜΕΤΑΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΠΑΛΑΜΑ

visit counter

πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

Η οικουμενιστική εκμετάλλευση και παραποίηση του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά αποτελεί ένα σύγχρονο θεολογικό φαινόμενο, κατά το οποίο επιχειρείται η αποσπασματική οικειοποίηση του προσώπου και της διδασκαλίας του Αγίου από οικουμενιστικούς κύκλους.

Προκειμένου να δικαιολογηθεί ο διαχριστιανικός συγκρητισμός, η «θεωρία των κλάδων» και η  σχετικοποίηση των δογματικών συνόρων της Ορθοδοξίας, η σύγχρονη οικουμενιστική τακτική μεταχειρίζεται τη διδασκαλία του Παλαμά μέσα από συγκεκριμένες παραποιήσεις:

---

1. Οι Άξονες της Οικουμενιστικής Παραποίησης

 Οι οικουμενιστές αποφεύγουν να αναδείξουν ότι η ησυχαστική θεολογία του Αγίου διαμορφώθηκε σε σκληρή και ασύμβατη σύγκρουση με τη Δυτική Σχολαστική Θεολογία (του Βαρλαάμ του Καλαβρού, του Γρηγορίου Ακινδύνου και του Νικηφόρου Γρηγορά). Αποσιωπούν το γεγονός ότι ο Άγιος πολέμησε τη φραγκική κακοδοξία περί κτιστής Χάριτος και το Filioque, τα οποία καταδικάστηκαν τελεσίδικα από τις Ησυχαστικές Συνόδους (1341, 1347, 1351).

Προβάλλεται συχνά μια νεοπατερική ή «υπαρξιακή» ανάγνωση του Παλαμισμού, η οποία απομονώνει την έννοια της «μετοχής στις άκτιστες ενέργειες» από το δογματικό της υπόβαθρο. Έτσι, καλλιεργείται η εσφαλμένη εντύπωση ότι η θεία Χάρις και η θέωση μπορούν να προσεγγιστούν εκτός της Ακρίβειας της Ορθοδόξου Πίστεως, στο πλαίσιο μιας αόριστης «διαχριστιανικής εμπειρίας».

Επιχειρείται η παρουσίαση του Αγίου ως δήθεν υπέρμαχου μιας αλόγιστης «οικονομίας» ή «αγάπης» που υπερβαίνει τα δόγματα, προκειμένου να νομιμοποιηθούν οι συμπροσευχές και οι μυστηριακές προσεγγίσεις με τους ετεροδόξους.

 

2. Η Θεολογική Αναίρεση από τα Αυτούσια Κείμενα του Αγίου

Η ίδια η ομολογιακή στάση και τα συγγράμματα του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά αποδομούν πλήρως την οικουμενιστική αυτή εκμετάλλευση:

Ο Άγιος Γρηγόριος διακηρύσσει ρητά προς τον Πατριάρχη Αντιοχείας Ιγνάτιο Β΄:

***«Καὶ γὰρ οἱ τῆς Χριστοῦ ἐκκλησίας τῆς ἀληθείας εἰσί· καὶ οἱ μὴ τῆς ἀληθείας ὄντες οὐδὲ τῆς τοῦ Χριστοῦ ἐκκλησίας εἰσί»***. Δηλαδή, η αληθινή ενότητα της Εκκλησίας θεμελιώνεται αποκλειστικά στην ακρίβεια της Πίστεως. Όποιος απομακρύνεται από τη Δογματική Αλήθεια —ακόμη κι αν κατέχει οικουμενικούς ή πατριαρχικούς θρόνους— τίθεται αυτομάτως εκτός του Σώματος του Χριστού.

 Ο Άγιος Γρηγόριος δεν παρέμεινε σε αδρανείς ακαδημαϊκούς διαλόγους με τον αιρετίζοντα Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιωάννη ΙΔ΄ Καλέκα. Διέκοψε αμέσως την εκκλησιαστική κοινωνία και το μνημόσυνο του Πατριάρχη πριν από την επίσημη συνοδική του καθαίρεση (εφαρμόζοντας τον 15ο Ιερό Κανόνα της ΑΒ΄ Συνόδου).

 Ο Παλαμάς ξεκαθάρισε ότι η κοινωνία με τον αιρετίζοντα προεστό μεταδίδει τη μίανση της ασεβείας, τονίζοντας ότι: ***«λείπεται τῶν ἀδυνάτων εἶναι τελεῖν ἐν τοῖς εὐσεβέσι τὸν μὴ ἀφωρισμένον ἐκ τούτου»***. Επομένως, απέρριψε κατηγορηματικά κάθε συμβιβασμό με την κακοδοξία χάριν θεσμικών σκοπιμοτήτων.

 

Αποσιώπηση βασικών στοιχείων της Παλαμικής θεολογίας στην υμνογραφία της εορτής

 

Στην ακολουθία της εορτής δεν περιλαμβάνονται τα εξής θέματα:

1. Η Αποτείχιση από τον Πατριάρχη Ιωάννη ΙΔ΄ Καλέκα:
2. Η Εκκλησιολογική Αρχή «Οι της του Χριστού Εκκλησίας της αληθείας εισί»:
3. Η Αρχή των Συγκοινωνούντων Δοχείων & ο Πνευματικός Συμμολυσμός:

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς δεν υπήρξε πρόδρομος του οικουμενιστικού συγκρητισμού, αλλά ακατάβλητος πρόμαχος της Ακτίστου Χάριτος, της Πατερικής Ακρίβειας και της Κανονικής Αποτείχισης. Η προσπάθεια μετατροπής του σε «συμβιβαστικό» θεολόγο προσκρούει τόσο στη δογματική του διδασκαλία όσο και στη λειτουργική του πράξη.