Λόγος στην Σύναξη των Αρχαγγέλων και πασών των επουρανίων δυνάμεων.(Οσίου Ιουστίνου Πόποβιτς)

visit counter

1. Η καθιέρωση της εορτής και η καταδίκη της ειδωλολατρικής λατρείας των αγγέλων

 Η Σύνοδος των Αγίων Αγγέλων έγινε δεκτή από την Εκκλησία μέσω της παράδοσης των θεόπνευστων Πατέρων, απορρίπτοντας την ειδωλολατρική λατρεία των αγγέλων, την οποία επινόησαν οι αιρετικοί και οι ειδωλολάτρες. Διότι ακόμη και στην Παλαιά Διαθήκη, όταν οι άνθρωποι απομακρύνθηκαν από τον Θεό, τον Δημιουργό τους, άρχισαν να λατρεύουν τα πλάσματα του Θεού και τα έργα των ίδιων των χειρών τους, κατασκευάζοντας είδωλα κατ' ομοίωση ορατών πραγμάτων, από αυτά που είναι πάνω στον ουρανό ή κάτω στη γη (Έξοδος 20:4). Εκείνη την εποχή, οι άνθρωποι, θεωρώντας τον ήλιο, τη σελήνη και τα αστέρια ως ζώσα ψυχή, πρόσφεραν θυσίες σε αυτά ως σε θεούς· πρόσφεραν επίσης θυσίες σε αγγέλους ως σε θεούς. Αυτό αναφέρεται στο βιβλίο των Βασιλέων: «Θυμίασαν στον Βάαλ, στον ήλιο, και στη σελήνη, και στα αστέρια, και σε όλη τη στρατιά του ουρανού», [1] δηλαδή στους αγγέλους, γιατί αυτοί είναι η ουράνια στρατιά, όπως λέγεται στο Ευαγγέλιο. Και ξαφνικά εμφανίστηκε μαζί με τον άγγελο ένα πλήθος από την ουράνια στρατιά (Λουκάς 2:13).

Αυτή η ακατάλληλη λατρεία των αγγέλων ήταν πολύ διαδεδομένη την εποχή των αγίων αποστόλων. Εξαλείφοντας αυτή την ακατάλληλη λατρεία των αγγέλων, ο άγιος απόστολος Παύλος λέει: «Μηδείς ας σας πλανήσει με την εκούσια επιλογή σας ταπεινότητας και λατρείας των αγγέλων, ασχολούμενοι με τα αόρατα και μάταια υπερηφανευόμενοι με το φρόνημα της σάρκας, και μη προσκολλημένοι στην Κεφαλή», δηλαδή τον Χριστό. Γιατί εκείνη την εποχή υπήρχαν μερικοί αιρετικοί, φαινομενικά ταπεινοί, αλλά υπεροπτικά θεωρώντας ότι με τη νηφάλια και αγνή ζωή τους μιμούνταν τους αγγέλους. Και δίδασκαν ότι οι άγγελοι έπρεπε να λατρεύονται όπως ο ίδιος ο Θεός.

Τότε εμφανίστηκαν άλλοι αιρετικοί που κήρυτταν ότι οι άγγελοι ήταν οι δημιουργοί της ορατής δημιουργίας και, όντας ασώματοι, ήταν ανώτεροι και πιο πολύτιμοι από τον Χριστό, τον Υιό του Θεού· και έλεγαν για τον Αρχάγγελο Μιχαήλ ότι ήταν ο θεός των Ιουδαίων. Άλλοι, όμως, έχοντας παραδοθεί στη μαγεία και στην εξαπάτηση των ανθρώπων, επικαλούνταν δαίμονες με το όνομα αγγέλων και τους υπηρετούσαν, αποκαλώντας τους αγγέλους. Τέτοιες αιρέσεις ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένες στην πόλη των Κολοσσών, [2] η οποία ανήκε στη μητρόπολη Λαοδίκειας, όπου πολλοί ασκούσαν κρυφά την παγανιστική λατρεία των αγγέλων, παρόμοια με την ειδωλολατρία. Αυτή η ειδωλολατρική λατρεία των αγγέλων καταδικάστηκε και αναθεματίστηκε από την τοπική σύνοδο των αγίων πατέρων της Λαοδίκειας. [3]

Και όταν αυτή η ακατάλληλη λατρεία των αγγέλων καταδικάστηκε και καταράστηκε, τότε νομοθετήθηκε η ευσεβής και σωστή λατρεία και εορτασμός των αγίων αγγέλων ως δούλων του Θεού και προστάτων του ανθρώπινου γένους. Και σε εκείνη την περιοχή των Κολοσσών, όπου προηγουμένως ασκούνταν κρυφά η παγανιστική και αιρετική λατρεία των αγγέλων, άρχισε να ασκείται δημόσια ο ορθόδοξος εορτασμός των αγίων αγγέλων και άρχισαν να ανεγείρονται όμορφοι ναοί προς τιμήν των αγίων αγγέλων. Έτσι, στη Χώνα, πάνω από μια θαυματουργή πηγή, ανεγέρθηκε ένας μεγαλοπρεπής και όμορφος ναός στο όνομα του αγίου Αρχαγγέλου Μιχαήλ, επειδή σε εκείνο το μέρος ο άγιος Αρχάγγελος Μιχαήλ είχε εμφανιστεί στον άγιο Άρχιππο. [4]

2. Ο χρόνος καθιέρωσης της εορτής και οι εννέα αγγελικές τάξεις

Κατά την εποχή του Αγίου Συλβέστρου, Πάπα Ρώμης, και του Αγίου Αλεξάνδρου, Πατριάρχη Αλεξανδρείας, λίγα χρόνια πριν από την Α' Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας, καθιερώθηκε η εορτή του Αγίου Μιχαήλ του Αρχαγγέλου και των άλλων Ασωμάτων Ουρανίων Δυνάμεων να εορτάζεται τον μήνα Νοέμβριο. Γιατί τον Νοέμβριο; Επειδή ο Νοέμβριος είναι ο ένατος μήνας μετά τον Μάρτιο. Πιστεύεται ότι η δημιουργία του κόσμου έλαβε χώρα τον μήνα Μάρτιο. Και ο ένατος μήνας μετά τον Μάρτιο ελήφθη λόγω των εννέα τάξεων των αγγέλων, οι οποίες δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά. Ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης, μαθητής του Αποστόλου Παύλου, του αποστόλου που ανέβηκε στον τρίτο ουρανό, περιέγραψε αυτές τις εννέα τάξεις στο βιβλίο του «Περί της Ουρανίας Ιεραρχίας». Αυτές οι εννέα τάξεις χωρίζονται σε τρεις ιεραρχίες: την υψηλότερη, τη μεσαία και την κατώτερη· και σε κάθε μία από αυτές υπάρχουν τρεις τάξεις.

3. Η υψηλότερη ιεραρχία (Σεραφείμ, Χερουβείμ, Θρόνοι)

Η πρώτη, υψηλότερη και πλησιέστερη στην Υπεραγία Τριάδα ιεραρχία αποτελείται από: Σεραφείμ, Χερουβείμ και Θρόνους.

• Τα Σεραφείμ: Πιο κοντά στον Δημιουργό και Δημιουργό τους βρίσκονται τα θεοφόρα εξαπτέρυγα Σεραφείμ, όπως είδε ο προφήτης Ησαΐας όταν είπε: Τα Σεραφείμ στέκονταν γύρω Του, καθένα είχε έξι φτερούγες (Ησαΐας 6:2). Είναι σαν φλόγες, σαν εκείνους που προηγούνται αμέσως από Αυτόν για τους οποίους είναι γραμμένο: Ο Θεός μας είναι φωτιά που κατακαίει· [5] ο θρόνος Του είναι φλόγα φωτιάς· [6] η δόξα του Κυρίου είναι σαν φλεγόμενη φωτιά. [7] Προηγούμενα από τέτοια δόξα, τα Σεραφείμ είναι σαν φωτιά, σύμφωνα με όσα λέγονται: Κάνει τους αγγέλους Του πνεύματα και τους λειτουργούς Του φλόγα φωτιάς. [8] Καίνε με φλογερή αγάπη για τον Θεό και πυρπολούν τους άλλους με τέτοια αγάπη, όπως δείχνει και το ίδιο τους το όνομα, γιατί στην εβραϊκή γλώσσα, σεραφείμ σημαίνει αυτός που καίει ή αυτός που βάζει φωτιά.
• Τα Χερουβείμ: Μετά τα Σεραφείμ, τον παντογνώστη Θεό, που ζει σε άπιαστο φως, προηγούνται σε άφατο φως τα θεόσοφα, πολύφθαλμα Χερουβείμ, τα οποία λάμπουν όλο και πιο φωτεινά από άλλες κατώτερες τάξεις με το φως της θεογνωσίας και τη γνώση των μυστηρίων του Θεού και το βάθος της σοφίας Του, φωτίζοντας τα ίδια και φωτίζοντας τους άλλους. Διότι το όνομά τους «χερουβείμ» στην εβραϊκή γλώσσα σημαίνει: μεγάλη κατανόηση ή έκχυση σοφίας, αφού η σοφία αποστέλλεται μέσω των χερουβείμ στους άλλους και δίνει φωτισμό στα μάτια της λογικής για την όραση του Θεού και τη γνώση του Θεού.
• Οι Θρόνοι: Καθισμένοι σε ψηλό και υπερυψωμένο θρόνο, οι Θεοφόροι (όπως τους αποκαλεί ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης) Θρόνοι στέκονται ενώπιόν Του, διότι πάνω σε αυτούς, όπως σε λογικούς θρόνους (όπως λέει ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής), ο Θεός αναπαύεται λογικά. Και ονομάζονται Θεοφόροι, όχι κατά την ουσία τους, αλλά κατά τη χάρη και τη διακονία τους, ενώ το σώμα του Ιησού Χριστού, – όπως γράφει ο Μέγας Βασίλειος, – ονομάζεται Θεοφόρο από την ουσία του, αφού είναι Υποστατικά ενωμένο αχώριστα με τον ίδιο τον Θεό Λόγο. Ωστόσο, οι Θρόνοι ονομάζονται Θεοφόροι όχι κατά την ουσία τους, αλλά από τη χάρη που τους δόθηκε για τέτοια διακονία τους, ως εκείνοι που μυστηριωδώς και ανεξιχνίαστα φέρουν τον Θεό μέσα τους. Αναπαυόμενος πάνω τους με άφατο τρόπο, ο Θεός εκτελεί τη δίκαιη κρίση Του, σύμφωνα με τα λόγια του Δαβίδ: «Συ κάθεσαι επί του θρόνου, απαγγέλλοντας δικαιοσύνη» (Ψαλμ. 9:5). Επομένως, μέσω αυτών, η δικαιοσύνη του Θεού εκδηλώνεται πρωτίστως: υπηρετούν τη δικαιοσύνη του Θεού, τη δοξάζουν και εκχέουν τη δύναμη της δικαιοσύνης στους θρόνους των επίγειων κριτών, βοηθώντας βασιλιάδες και ηγεμόνες να εκφέρουν δίκαιη κρίση.

4. Η μεσαία ιεραρχία (Κυριότητες, Δυνάμεις, Εξουσίες)

Στη μεσαία ιεραρχία, υπάρχουν επίσης τρεις τάξεις αγίων αγγέλων: Κυριότητες, Δυνάμεις και Εξουσίες.

• Οι Κυριότητες: Ονομάζονται έτσι επειδή κυβερνούν άλλους, κατώτερους από αυτούς αγγέλους, και οι ίδιοι είναι ελεύθεροι. Έχοντας απορρίψει, όπως λέει ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης, τον φόβο της δουλείας, υπηρετούν οικειοθελώς και με χαρά τον Κύριο αδιάκοπα. Εκχύνουν επίσης τη δύναμη της συνετής διακυβέρνησης και της σοφής διαχείρισης στις αρχές στη γη που διορίζονται από τον Θεό, ώστε να μπορούν να κυβερνούν καλά τους τομείς που τους έχουν εμπιστευτεί. Στη συνέχεια μαθαίνουν να κυβερνούν τα συναισθήματά τους, να υποτάσσουν τις άσεμνες επιθυμίες και τα πάθη μέσα τους, να υποτάσσουν το σώμα στο πνεύμα, να κυβερνούν τη θέλησή τους και να στέκονται πάνω από κάθε πειρασμό.
• Οι Δυνάμεις: Γεμάτες δύναμη, εκπληρώνουν το θέλημα του Παντοδύναμου και Παντοδύναμου Κυρίου τους, ισχυρού και κραταιού, εκτελώντας το αμέσως με ευκολία. Επίσης, εκτελούν εξαιρετικά μεγάλα θαύματα και εκχέουν αυτή τη θαυματουργή χάρη στους αγίους του Θεού, άξιους αυτής της χάρης, ώστε να μπορούν να κάνουν θαύματα, να θεραπεύουν κάθε ασθένεια και να προλέγουν το μέλλον. Οι Άγιες Δυνάμεις βοηθούν επίσης τους ανθρώπους που μοχθούν και είναι επιβαρυμένοι με την άσκηση οποιασδήποτε υπακοής που τους επιβάλλεται, -κάτι που εξηγεί το όνομά τους: «Δυνάμεις»- και φέρουν τις αδυναμίες των αδυνάτων. Επίσης, ενισχύουν κάθε άνθρωπο στην υπομονή, ώστε να μην λιποθυμά στις δυσκολίες, αλλά με δυνατό πνεύμα και να υπομένει ηρωικά όλα όσα τον βρίσκουν, για όλα ευχαριστώντας ταπεινά τον Θεό, ο οποίος τα κανονίζει όλα προς όφελός μας.
• Οι Εξουσίες: Ονομάζονται έτσι επειδή έχουν εξουσία πάνω στους διαβόλους: να υποτάσσουν τη δαιμονική δύναμη, να αποκρούουν τους πειρασμούς που παρουσιάζουν οι διάβολοι στους ανθρώπους και να εμποδίζουν τους διαβόλους να βλάπτουν οποιονδήποτε όσο θέλουν. Οι εξουσίες ενισχύουν επίσης τους καλούς ασκητές σε πνευματικά κατορθώματα και κόπους, προστατεύοντάς τους από το να στερηθούν την πνευματική βασιλεία. Για όσους αγωνίζονται με πάθη και επιθυμίες, οι εξουσίες βοηθούν στην απομάκρυνσή των κακών λογισμών και των διαβολικών επιθέσεων και στη νίκη επί του διαβόλου.

5. Η κατώτερη ιεραρχία (Αρχές, Αρχάγγελοι, Άγγελοι)

Στην κατώτερη ιεραρχία υπάρχουν επίσης τρεις βαθμίδες: Αρχές, Αρχάγγελοι και Άγγελοι.

• Οι Αρχές: Ονομάζονται έτσι επειδή προΐστανται και προΐστανται των κατώτερων αγγέλων, κατευθύνοντάς τους να εκπληρώνουν θεϊκές εντολές. Τους έχει επίσης ανατεθεί η διακυβέρνηση του σύμπαντος και η φύλαξη όλων των βασιλείων και των πριγκιπάτων, των χωρών και όλων των λαών, των φυλών και των γλωσσών, γιατί κάθε βασίλειο, φυλή και λαός έχει ως ειδικό φύλακα και κυβερνήτη έναν άγγελο από αυτήν την ουράνια τάξη που ονομάζεται Αρχές. [9] Η διακονία αυτής της αγγελικής τάξης, σύμφωνα με την εξήγηση του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, συνίσταται επίσης στο εξής: να διδάσκει τους ανθρώπους να αποδίδουν σε κάθε πρεσβύτερο τον σεβασμό που αρμόζει στην κλήση του. Ομοίως, άγγελοι αυτής της τάξης ανυψώνουν άξιους ανθρώπους σε διάφορες σημαντικές θέσεις και τους διδάσκουν να μην αναλαμβάνουν θέσεις για εγωιστικούς λόγους, για την αγάπη του κέρδους και της δόξας, αλλά για χάρη της υπηρεσίας του Θεού, και για χάρη της διάδοσης και του πολλαπλασιασμού της αγίας δόξας Του, και προς όφελος των πλησίον τους, υπηρετώντας τις γενικές ανάγκες όλων των υφισταμένων τους.
• Οι Αρχάγγελοι: Ονομάζονται μεγάλοι κήρυκες, οι οποίοι διακηρύττουν μεγάλα και ένδοξα καλά νέα. Η διακονία τους, όπως λέει ο μέγας Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης, συνίσταται στο εξής: να αποκαλύπτουν προφητείες· να μεταδίδουν τη φώτιση, τη γνώση και την κατανόηση του θελήματος του Θεού, την οποία λαμβάνουν από ανώτερες βαθμίδες, σε κατώτερες βαθμίδες και μέσω αυτών στους ανθρώπους. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος λέει ότι οι Αρχάγγελοι ενισχύουν την αγία πίστη στους ανθρώπους, φωτίζοντας το μυαλό τους με το φως της γνώσης του ιερού Ευαγγελίου και αποκαλύπτοντάς τους τα μυστικά της ευσεβούς πίστης.
• Οι Άγγελοι: Είναι οι κατώτεροι από όλες τις βαθμίδες στην ουράνια ιεραρχία και πιο κοντά στους ανθρώπους. Αποκαλύπτουν στους ανθρώπους τα κατώτερα μυστικά και τις προθέσεις του Θεού και διδάσκουν τους ανθρώπους να ζουν ενάρετα και δίκαια σύμφωνα με τον Θεό. Και έχουν αναλάβει να φυλάνε τον καθένα από εμάς τους πιστούς: στηρίζουν τους ενάρετους ώστε να μην πέσουν, ανεγείρουν τους πεσμένους και δεν μας εγκαταλείπουν ποτέ, ακόμα κι αν έχουμε αμαρτήσει, επειδή είναι πάντα έτοιμοι να μας βοηθήσουν, αρκεί να το επιθυμούμε εμείς οι ίδιοι.

6. Η κοινή ονομασία, η αλληλεπίδραση των αγγελικών τάξεων και η «όγδοη ημέρα»

Ωστόσο, όλες οι ανώτερες ουράνιες τάξεις ονομάζονται με ένα κοινό όνομα: άγγελοι. Αν και έχουν διαφορετικά ονόματα ανάλογα με τη θέση τους και τη χάρη που τους δόθηκε από τον Θεό, όπως: σεραφείμ, χερουβείμ, θρόνοι και άλλες τάξεις, εντούτοις όλοι έχουν ένα κοινό όνομα: άγγελοι, αφού το όνομα άγγελος δεν είναι όνομα φύσης αλλά υπηρεσίας. Διότι είναι όλοι άγγελοι, αφού όλοι υπηρετούν την τάξη του Θεού, όπως είναι γραμμένο: «Δεν είναι όλοι λειτουργικά πνεύματα που αποστέλλονται για να διακονήσουν;» (Εβρ. 1:14).

Οι υπηρεσίες τους είναι διαφορετικές και άνισες, και κάθε τάξη έχει τη δική της ιδιαίτερη υπηρεσία, επειδή ο Πανσοφός Δημιουργός δεν αποκαλύπτει σε όλους με τον ίδιο τρόπο τα μυστικά των προθέσεών Του, αλλά έμμεσα, μέσω των ανώτερων τάξεων, φωτίζει τους κατώτερους, αποκαλύπτοντάς τους το άγιο θέλημά Του και διατάζοντας τους να το εκπληρώσουν, όπως φαίνεται καθαρά από το βιβλίο του προφήτη Ζαχαρία. Εκεί λέγεται ότι αφού ο άγγελος μίλησε με τον προφήτη, ένας άλλος άγγελος τον συνάντησε και του διέταξε να πάει ξανά στον προφήτη και να τον ενημερώσει για το τι θα συνέβαινε στην Ιερουσαλήμ: Ιδού, ο άγγελος που μιλούσε μαζί μου βγήκε έξω, και ένας άλλος άγγελος τον συνάντησε και του είπε: Τρέξε και πες σε εκείνον τον νέο (δηλαδή στον προφήτη Ζαχαρία): Η Ιερουσαλήμ θα κατοικηθεί από χωριά εξαιτίας του πλήθους του λαού, και εγώ, λέγει Κύριος, θα είμαι γι' αυτήν τείχος φωτιάς ολόγυρα (Ζαχ. 2:3,4,5). – Εξηγώντας αυτό, ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος λέει: Όταν ένας άγγελος λέει σε έναν άλλον: «Τρέξε και πες σε αυτόν τον νέο», δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι άγγελοι στέλνουν ο ένας τον άλλον: οι μικρότεροι στέλνουν τους εαυτούς τους, και οι μεγαλύτεροι στέλνουν αυτούς. – Ομοίως, στον προφήτη Δανιήλ βρίσκουμε όπου ένας άγγελος διατάζει έναν άλλο άγγελο να ερμηνεύσει το όραμα στον προφήτη (Δαν. 8:16). Επομένως, είναι σαφές ότι άγγελοι ανώτερων βαθμίδων αποκαλύπτουν το θεϊκό θέλημα και τις προθέσεις του Δημιουργού τους σε αγγέλους κατώτερων βαθμίδων, τους φωτίζουν και τους στέλνουν στους ανθρώπους.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία επί της γης, έχοντας ανάγκη τη βοήθεια των αγίων αγγέλων, εορτάζει τη σύναξη και των εννέα τάξεων των αγίων αγγέλων με ιδιαίτερη προσευχή, όπως πρέπει, την όγδοη ημέρα του μήνα Νοεμβρίου, δηλαδή του ένατου μήνα, επειδή και οι εννέα τάξεις των αγγέλων θα συγκεντρωθούν την ημέρα της Τελικής Κρίσης του Κυρίου. Και αυτή την ημέρα οι θεϊκοί διδάσκαλοι της Εκκλησίας ονομάζουν όγδοη ημέρα, όταν ο Υιός του Ανθρώπου (= Υιός του Θεού = Δίκαιος Κριτής) έρχεται στη δόξα Του και όλοι οι άγιοι άγγελοι μαζί Του (Ματθ. 25:31). Και θα αποστείλει τους αγγέλους Του με μεγάλο ήχο σάλπιγγας, και θα συνάξουν τους εκλεκτούς Του από τους τέσσερις ανέμους (Ματθ. 24:31), δηλαδή από την ανατολή, τη δύση, τον βορρά και τον νότο. – Ω, μακάρι τότε εμείς, που εορτάζουμε με τιμή τη Σύνοδό τους, να συναχθούμε και εμείς στην εικόνα των εκλεκτών του Θεού!

7. Η Σύνοδος των Αγγέλων και ο ρόλος του Αρχαγγέλου Μιχαήλ

Ο αρχηγός και διοικητής όλων αυτών των εννέα αγγελικών τάξεων διορίστηκε από τον Θεό, ο άγιος Αρχάγγελος Μιχαήλ, ως πιστός δούλος του Θεού. [10] Την ώρα της καταστροφικής πτώσης του Σατανά στην υπερηφάνεια, και της αποχώρησής του από τον Θεό και της πτώσης του στην άβυσσο, συγκέντρωσε όλες τις τάξεις και τα στρατεύματα των αγγέλων και φώναξε με δυνατή φωνή:

«Ας προσέχουμε! Ας σταθούμε ταπεινά ενώπιον του Δημιουργού μας, και ας μην σκεφτόμαστε τίποτα που είναι αντίθετο προς τον Θεό! Ας δούμε τι βάσανα υπέμειναν όσοι δημιουργήθηκαν μαζί μας, και που μέχρι τώρα ήταν μέτοχοι του Θείου φωτός μαζί μας! Ας δώσουμε προσοχή στο πώς, εξαιτίας της υπερηφάνειάς τους, έπεσαν ξαφνικά από το φως στο σκοτάδι και από το ύψος στην άβυσσο! Ας δούμε πώς ο πρωινός αστέρας, ο Ήλιος [11] , έπεσε από τον ουρανό και θρυμματίστηκε στη γη!»

Έτσι μιλώντας σε ολόκληρο το Συμβούλιο των Αγγέλων, αυτός, όρθιος εξαρχής, άρχισε με τα σεραφείμ και τα χερουβείμ και με όλες τις ουράνιες τάξεις να δοξάζει την Παναγία, Ομοούσια και Αδιαίρετη Τριάδα, τον Ένα Θεό, ψάλλοντας ομόφωνα τον επίσημο ύμνο: «Άγιος, άγιος Κύριε των δυνάμεων, ο ουρανός και η γη είναι γεμάτα από τη δόξα Σου!»

Μια τέτοια ένωση αγίων αγγέλων έλαβε το όνομα Συμβούλιο των Αγγέλων, επειδή ενωμένα, ομόφωνα και ομοφώνως δοξάζουν τον Πατέρα και τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, - την Αγία Τριάδα, στον οποίο και από εμάς τους πήλινους ας είναι η δόξα για πάντα. Αμήν.

8. Προσευχή στον Άγιο Αρχάγγελο Μιχαήλ

ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟ ΜΙΧΑΗΛ

Είσαι όλος φωτιά και ζήλο, άγιε Αρχάγγελε Μιχαήλ, γι' αυτό σε παρακαλούμε: άναψε τις άτονες ψυχές μας με τη φωτιά του ζήλου σου, ώστε με άγρυπνες συνειδήσεις να μπορούμε πάντα να υπηρετούμε με χαρά τον κοινό μας Κύριο, μιμούμενοι ολόψυχα εσένα, τον αναμάρτητο και άγιο αδελφό μας, και τον ανώτατο διοικητή όλων των ουράνιων και γήινων στρατών του Χριστού. Ο θαυμαστός Κύριος Χριστός δημιούργησε μία Εκκλησία αγγέλων και ανθρώπων, ώστε εμείς οι άνθρωποι, που μυστηριωδώς εκπροσωπούμαστε από χερουβείμ στη γη, να μιμηθούμε τους αγίους ουράνιους αδελφούς μας, επικεφαλής των οποίων υψώνεσαι, φωτεινέ και θαυμαστέ Αρχάγγελε Μιχαήλ. Νίκησες τον παντοδύναμο Σατανά στον ουρανό και τον έριξες από τον ουρανό στα βάθη της κόλασης - βοήθησέ μας πάντα, σε παρακαλώ, Παντοδύναμε Αρχάγγελε, ώστε κι εμείς, με την παντοδύναμη δύναμή σου, να νικήσουμε τον παντοδύναμο Σατανά, που μας επιτίθεται και μας πειράζει από παντού μέσω άθεων ανθρώπων, μέσω ακάθαρτων λογισμών, μέσω γήινων ηδονών, μέσω μεθυστικών παθών.

Είσαι πανάγιος, αγνός και αναμάρτητος, θαυμαστέ Αρχάγγελε του Θεού,  προσευχόμαστε σε σένα, πανάγιε, πανάγαθε, προσευχόμαστε σε σένα, αναμάρτητε, δίδαξέ μας μέρα και νύχτα πώς να ζούμε άγιοι, αγνοί και αναμάρτητοι, και δώσε μας τις δυνάμεις των χερουβείμ σου, ώστε εμείς, που με την απέραντη αγάπη του Θεού για την ανθρωπότητα αντιπροσωπεύουμε τα χερουβείμ στη γη, να ζήσουμε αληθινά σαν χερουβείμ στη γη. Μη μας αφήνεις στη δηλητηριώδη λάσπη των ηδονοφιλικών επίγειων επιθυμιών μας, αλλά ανέβασέ μας στα ουράνια αγγελικά ύψη και κάνε μας ικανούς να ζούμε αγγελικά και αγνοί όσο βρισκόμαστε στο σώμα στη γη. Επίβλεψέ μας με έλεος, ω Αρχάγγελε, συγκατάβαινε σε εμάς, και ξύπνησέ μας, που κοιμόμαστε στις αμαρτίες μας, στη μάχη με το κακό, με την αμαρτία, με τον θάνατο, με τον διάβολο, ώστε, καθοδηγούμενοι και υποστηριζόμενοι από εσένα, να νικήσουμε εύκολα κάθε αμαρτία, κάθε πάθος, κάθε θάνατο, κάθε διάβολο.

Γνωρίζουμε, Θεοφόρε Αρχάγγελε: εσύ έχεις εξουσία πάνω στα ακάθαρτα πνεύματα, πάνω στις ασθένειες, πάνω στον θάνατο, πάνω στις αμαρτίες· γέμισε τις ψυχές μας με τη θεϊκή σου δύναμη, ώστε κι εμείς να μπορούμε άφοβα να διεξάγουμε πόλεμο και να νικάμε χερουβικά όλους τους εχθρούς της σωτηρίας μας, της πίστης μας και των ψυχών μας.

Παντοδύναμε Αρχάγγελε των Ουρανίων Δυνάμεων, εσύ καθάρισες τον ουρανό από τον Σατανά και τους μαύρους αγγέλους του, - καθάρισε τις ψυχές μας από κάθε αμαρτία, γιατί οι αμαρτίες μας ανοίγουν τις πόρτες και τα παράθυρα των ψυχών μας, και μέσω αυτών εισέρχονται σε εμάς ακάθαρτες δαιμονικές δυνάμεις, μολύνοντας και νεκρώνοντας τις ψυχές μας, οι οποίες θα έπρεπε να είναι αγγελικά αγνές και αγγελικά αθάνατες. Χωρίς τη παντοδύναμη βοήθειά σου, Ουράνιε Αρχάγγελε, γινόμαστε εύκολα θύματα ακάθαρτων δυνάμεων· γι' αυτό, σε παρακαλούμε με όλη μας την καρδιά: συμπερίλαβέ μας στον αήττητο στρατό σου και πολέμησε για εμάς και μπροστά μας, οδηγώντας μας σε κάθε μάχη για την ψυχή μας, για τη σωτηρία μας, για την αιωνιότητά μας, και εξασφαλίζοντας τη νίκη μας πάνω σε κάθε αμαρτία και πάνω σε κάθε διάβολο.

Ω, πανάγιε Αρχάγγελε, είμαστε απελπιστικά ανίσχυροι μπροστά στη δαιμονική δύναμη του διαβόλου, αν δεν έρθεις σε βοήθειά μας με τη θεϊκή σου δύναμη. Μαζί σου θα είμαστε πάντα νικητές σε όλες τις μάχες για την ψυχή μας και τη σωτηρία μας και την αιωνιότητά μας· και χωρίς εσένα – θα σκοντάφτουμε αβοήθητοι από ήττα σε ήττα, από αμαρτία σε αμαρτία, από κόλαση σε κόλαση. Γι’ αυτό, να είσαι πάντα μαζί μας και μην μας εγκαταλείπεις εξαιτίας των αμαρτιών μας και της δυσοσμίας μας, αλλά, αγαπώντας μας με θεϊκή αγάπη, κάνε μας να μισούμε την αμαρτία και όλες τις αμαρτωλές ηδονές, και γέμισε τις ψυχές μας με το άρωμα των ευαγγελικών αρετών. Ιδού, εμπιστευόμαστε τις ψυχές μας σε εσένα, πανάγιε Αρχάγγελε του Θεού· σε σένα προσευχόμαστε και σε παρακαλούμε, οδήγησέ μας πάντα στα μονοπάτια που οδηγούν στη Βασιλεία των Ουρανών, ώστε μαζί σου να δοξάζουμε αιώνια τον πανάγαθο Σωτήρα μας – τον γλυκό Κύριο Χριστό, και τον πανάγαθο Πατέρα Του, και το πανάγαθο Πνεύμα τον Παράκλητο, στο οποίο ανήκει η δόξα και ο έπαινος τώρα και πάντα και στους αιώνες. Αμήν.

 -----------------------------------------------------------------------------

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Β' Βασιλέων 23:5· Πράξεις 21:3.
[2] Κολοσσές – μια πυκνοκατοικημένη πόλη της αρχαίας Φρυγίας, στη Μικρά Ασία, στον ποταμό Λύκο, παραπόταμο του Μαίανδρου. Το 65 μ.Χ. αυτή η πόλη, μαζί με τις γειτονικές της πόλεις, τη Λαοδίκεια και την Ιεράπολη, καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς από έναν τρομερό σεισμό. Ωστόσο, αργότερα ξαναχτίστηκε και άκμασε μέχρι τον δωδέκατο αιώνα. Αργότερα ονομάστηκε Χώνη.
[3] Ο Κανόνας 35 της Συνόδου της Λαοδίκειας καταδικάζει τους αιρετικούς που προσεύχονται στους αγγέλους ως δημιουργούς και ηγεμόνες του κόσμου.
[4] Η μνήμη αυτού του θαύματος τελείται στις 6 Σεπτεμβρίου .
[5] Εβραίους 12:29.
[6] Δανιήλ 7:9.
[7] Λευιτικό 24:17
[8] Ψαλμοί 103, 4.
[9] Η διδασκαλία ότι κάθε έθνος και κάθε βασίλειο έχει τον δικό του άγγελο βασίζεται στα λόγια του προφήτη Δανιήλ (10, 13), όπου μιλάει για τους αγγέλους των βασιλείων της Περσίας και του Ιούδα.
​​[10] Σύμφωνα με την έννοια του ίδιου του ονόματος, ο Μιχαήλ είναι ένας άγγελος που κατέχει ασυνήθιστη, απαράμιλλη πνευματική δύναμη. Στον προφήτη Δανιήλ περιγράφεται ως ειδικός προστάτης και προστάτης του εβραϊκού λαού (Δανιήλ 10, 13.21· 12, 1). Στην Αποκάλυψη του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου παρουσιάζεται ο Αρχάγγελος Μιχαήλ ως προστάτης των Χριστιανών και ως αυτός που εκδιώκει τον δράκοντα και τους αγγέλους του: «Και έγινε πόλεμος στον ουρανό. Ο Μιχαήλ και οι άγγελοί του πολέμησαν ενάντια στον δράκοντα, και ο δράκοντας και οι άγγελοί του ηττήθηκαν. Και εκδιώχθηκε ο μεγάλος δράκοντας, το αρχαίο φίδι, που ονομάζεται Διάβολος και Σατανάς, και οι άγγελοί του εκδιώχθηκαν στη γη» (Αποκ. 12:7, 9). Τότε, μέσα στην κακία του, άρχισε να διεξάγει πόλεμο εναντίον της Εκκλησίας του Χριστού, πολεμώντας με τους αγίους· αλλά στο τέλος αυτός ο πόλεμος έληξε με την ολοκληρωτική νίκη του Αρνίου του Θεού (Αποκ. 12:1-17· 19:1-20:15). Σε αυτή τη μάχη με τον διάβολο έχουμε ουράνιους προστάτες και προστάτες, με επικεφαλής τον άγιο Αρχάγγελο Μιχαήλ.
[11] Ντάνικα = Ντάνικα = πρωινός αστέρας, ο Πρωινός Αστέρας. Εδώ, ο Αυγερινός εννοείται ως ο πεσμένος άγγελος, ο Σατανάς, που δημιουργήθηκε από τον Θεό πριν από τον ορατό κόσμο, ως φωτεινό πνεύμα, παρόμοιο με το πρωινό φως· αλλά υπερηφανεύτηκε και εξεγέρθηκε εναντίον του Θεού· για αυτόν τον λόγο ρίχτηκε στην άβυσσο και καταδικάστηκε σε αιώνια βάσανα.
[12] Αυτή η προσευχή συντέθηκε από τον παναμαρτωλό Αρχιμανδρίτη Ιουστίνο στην Εορτή του Σωτήρος το 1956 στο μοναστήρι του Τσέλιε.