Νεότερες αγιολογικές μελέτες για τον τόπο της κοίμησης του
Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, μας δίνουν τις εξής πληροφορίες.
1.
Αποκλείεται κάθε ενδεχόμενο θανάτου του αγ. Ιω
άννου στα Κόμανα της Αρμενίας ή Καππαδοκίας (σημερ. Şar/Adana στην Τουρκία),
παρόλο που ορισμένες πηγές μνημονεύουν αυτήν την πόλη ως τόπο του θανάτου του.
2.
Αποκλείονται και τα Κόμανα της Αμπχαζίας, τα
οποία, εξαιτίας μιας νεοφανούς εκδοχής ενός άγνωστου έλληνα αρχαιολόγου
Κωνσταντίνου Βρύσση στα τέλη του 19ου αι., μόλις από το 1884 άρχισαν να
θεωρούνται ως τόπος θανάτου του ι. Χρυσοστόμου.
3.
Το ενδεχόμενο, το χωριό Βιζέρι στον Πόντο
(σημερ. Akbelen, Τουρκία) κοντά στα αρχαία Κόμανα του Πόντου (σημερ. Gömenek
στην Τουρκία) να απετέλεσε τόπο θανάτου του αγ. Ιωάννου, με βάση επίσημες
ταξιδιωτικές μαρτυρίες έως τις αρχές του 20ού αι. για την λάρνακα (σαρκοφάγο)
του ι. Χρυσοστόμου, αποδείχτηκε εσφαλμένο.
4.
Τελικά καταλήξανε στο συμπέρασμα ότι ο Άγιος που εμφανίστηκε στον ι.
Χρυσόστομο, τη νύχτα πριν το θάνατό του στα Κόμανα το 407, ήταν κατά πάσαν
πιθανότητα ο αγ. μάρτυρας Βασιλίσκος, ανιψιός του αγ. Θεόδωρου του Τήρωνος,
συστρατιώτης και συναθλητής των αγίων μαρτύρων Ευτροπίου και Κλεονίκου, ο
οποίος και μαρτύρησε στα Κόμανα του Πόντου μεταξύ του 309 και του 311. Άρα,
χωρίς την παραμικρή αμφιβολία μπορούμε να πούμε ότι η πόλη Κόμανα όπου πέθανε
και ενταφιάστηκε ο ι. Χρυσό στομος βρισκόταν στον Πόντο, στη θέση του σημερινού
τουρκικού χωριού Gömenek.
5.
Η μερική εκδοχή πως ο Άγιος που εμφανίστηκε στον
ι. Χρυσόστομο ήταν επίσκοπος των Κομάνων, κάτι που για πρώτη φορά ευρίσκουμε
στο Διάλογο του Παλλάδιου (μία από τις πρώτες έγκυρες πηγές περί του αγ.
Ιωάννου), δεν ενισχύεται όπως θα έπρεπε από άλλες αγιολογικές πηγές για την
ύπαρξη, την ιδιότητα και το μαρτύριο του αγ. Βασιλίσκου του επισήμου
Αγιολογίου. Ακόμη και στην ακραία περίπτωση να αποδεικνυόταν από ερευνητές
μελλοντικά πως ο αγ. Βασιλίσκος επίσκοπος Κομάνων και ο αγ. μάρτυρας Βασιλίσκος
των Κομάνων είναι δύο διαφορετικά πρόσωπα, ένα πράγμα γνωρίζουμε με βεβαιότητα:
από τις πηγές φέρεται έκαστος ενταφιασμένος στον ίδιο κατά μέρος τόπο, στα
Κόμανα του Πόντου, και ο ένας εμφανίστηκε το 407 εκεί στον ι. Χρυσόστομο. Ως εκ
τούτου – ανεξάρτητα από το εάν κάποιος άγνωστος μέχρι στιγμής αγ. Βασιλίσκος
επίσκοπος Κομάνων ή ο γνωστός μας αγ. Βασιλίσκος μάρτυρας των Κομάνων ενδέχεται
να υπήρξαν αμφότεροι διαφορετικά πρόσωπα ή ένα και το αυτό πρόσωπο – ο θάνατος
και ο ενταφιασμός του αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου συνέβη στα Κόμανα του Πόντου,
δηλ. στην τοποθεσία του σημερινού Gömenek στην Τουρκία. είμαστε απόλυτα
σίγουροι ότι η πόλη με το όνομα Κόμανα όπου πέθανε και ενταφιάστηκε ο αγ.
Ιωάννης ο Χρυσό στομος βρισκόταν στον Πόντο, στη θέση του σημερινού τουρκικού
χωριού Gömenek, που είναι κοντά στην πόλη Tokat.( Αρχιμανδρίτη Δωροθέου Dbar)
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου