Στις 29 Ιανουαρίου 2026 πραγματοποιήθηκε στον Ελληνικό Αρχιεπισκοπικό Καθεδρικό Ναό της Αγίας Τριάδας στη Νέα Υόρκη οικουμενική προσευχή στο πλαίσιο της Εβδομάδας Προσευχής για την Ενότητα των Χριστιανών, με τη συμμετοχή εκπροσώπων διαφόρων χριστιανικών ομολογιών. Μεταξύ αυτών ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος, Ρωμαιοκαθολικοί, Αρμένιοι, Αγγλικανοί και Λουθηρανοί ιεράρχες. Στην ομιλία του, ο Αρχιεπίσκοπος αναφέρθηκε στην «ποικιλομορφία» που υπάρχει, όπως είπε, στο Σώμα του Χριστού, προτρέποντας στην υπέρβαση της εκκλησιαστικής απομόνωσης.
Η διατύπωση αυτή εγείρει θεολογικά ερωτήματα, ιδιαίτερα σε σχέση με την παραδοσιακή πατερική διδασκαλία για τη φύση και την ενότητα της Εκκλησίας. Για τους Αγίους Πατέρες, το Σώμα του Χριστού δεν αποτελεί μια αφηρημένη έννοια ούτε μια ευρεία πνευματική κατηγορία που περιλαμβάνει διαφορετικές και αντιφατικές ομολογίες. Αντιθέτως, ταυτίζεται με τη συγκεκριμένη, ορατή και μυστηριακή πραγματικότητα της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας.
Η Αγία Γραφή θέτει τη βάση αυτής της αντίληψης. Ο Απόστολος Παύλος τονίζει ότι «έν σώμα και έν Πνεύμα» (Εφεσ. 4:4), υπογραμμίζοντας την ενότητα της εκκλησιαστικής ζωής. Οι Πατέρες ερμήνευσαν το χωρίο αυτό όχι ως μια συμβολική ή αόρατη ενότητα, αλλά ως πραγματική κοινωνία πίστης, μυστηρίων και ιεραρχικής συνέχειας. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος επισημαίνει ότι το Σώμα είναι ένα και αδιαίρετο, και ότι ο χωρισμός από αυτό συνεπάγεται απομάκρυνση από τον ίδιο τον Χριστό.
Στην πατερική σκέψη, οι δογματικές διαφορές και τα σχίσματα δεν αντιμετωπίζονται ως εκφράσεις «ποικιλομορφίας», αλλά ως ρήξη της ενότητας. Ο Άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος προειδοποιεί ότι η απομάκρυνση από την αλήθεια της Εκκλησίας σημαίνει απώλεια της πλήρους κοινωνίας με το Πάθος και τη ζωή του Χριστού. Παρόμοια, ο Άγιος Ειρηναίος της Λυώνος συνδέει άμεσα την παρουσία του Αγίου Πνεύματος με την Εκκλησία, παρουσιάζοντάς την ως τον χώρο όπου ο άνθρωπος μετέχει στη θεία χάρη.
Η ενότητα, σύμφωνα με την πατερική παράδοση, δεν είναι απλώς συναισθηματική ή κοινωνική. Είναι βαθιά εκκλησιολογική και βασίζεται στην κοινή πίστη και στη συνέχεια της αποστολικής παράδοσης. Ο Άγιος Κυπριανός της Καρχηδόνας τονίζει ότι δεν μπορεί κάποιος να έχει τον Θεό ως Πατέρα αν δεν έχει την Εκκλησία ως Μητέρα, ενώ ο ιερός Αυγουστίνος υπογραμμίζει ότι τα εξωτερικά στοιχεία της χριστιανικής ζωής δεν αρκούν χωρίς την πλήρη ένταξη στο σώμα της Εκκλησίας.
Μέσα σε αυτό το θεολογικό πλαίσιο, η σύγχρονη χρήση του όρου «ποικιλομορφία» για να περιγράψει τις διαφορές μεταξύ των χριστιανικών ομολογιών αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Για την πατερική συνείδηση, η ενότητα της Εκκλησίας δεν προκύπτει από τη συνύπαρξη διαφορετικών δογμάτων, αλλά από την κοινή αλήθεια της πίστης. Η αγάπη προς όλους τους ανθρώπους δεν αναιρεί την ανάγκη διατήρησης της ενότητας στην πίστη και στη ζωή της Εκκλησίας.
Έτσι, το ζήτημα της ενότητας των χριστιανών παραμένει ένα βαθύ θεολογικό θέμα. Η πατερική διδασκαλία υπογραμμίζει ότι το Σώμα του Χριστού είναι ένα και αδιαίρετο, και ότι η αληθινή ενότητα δεν επιτυγχάνεται με την εξομάλυνση των διαφορών, αλλά με την πορεία προς την κοινή πίστη και την πλήρη εκκλησιαστική κοινωνία.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου